W przyszłym roku nowa ulga podatkowa tzw. ulga na roboty

Obecnie ponosząc wydatki na rozwój przedsiębiorstwa można skorzystać z: ulgi badawczo-rozwojowej (B+R), która została wprowadzona od 2018 r. i Innovation BOX (IP BOX) obowiązującej od 2019 r. Jednak KPR przewiduje na 2021 r. wprowadzenie nowej ulgi podatkowej dla niektórych przedsiębiorców, która ma służyć zwiększaniu automatyzacji przedsiębiorstw. Nowa ulga, tzw. ulga na roboty ma mieć podobne założenia jak ulga na działalność badawczo-rozwojową (B+R). Ulga ma mieć ogólnodostępny charakter.

Odliczyć będzie można nie tyko zakup samych robotów, urządzeń do produkcji addytywnej, ale także zakup niezbędnego oprogramowania, czy szkolenia pracowników. Proponowany katalog wydatków objętych nową ulgą jest więc szeroki i obejmuje wydatki na zakup robotów, urządzeń do produkcji addytywnej (druk 3D), czujników oraz urządzeń rozszerzonej i wirtualnej rzeczywistości, używanych do projektowania, produkcji albo przetwarzania. Katalog ma objąć też zakup specjalistycznego oprogramowania i maszyn produkcyjnych. Wprowadzenie ulgi ma na celuwsparcie przedsiębiorców w inwestowaniu w cyfrowy rozwój prowadzonych przez nich działalności”.

Plan zakłada, że rząd przyjmie projekt ustawy dotyczący ulgi w III kwartale 2020 r., a wejście w życie nowych regulacji zaplanowano na początek 2021 r.


Zmiany w ustawie o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw

W ewidencji gromadzi się dane i informacje o budynkach i lokalach w zakresie:

  1. źródła ciepła, w tym zasilania z sieci ciepłowniczej, wykorzystywanego na potrzeby budynku lub lokalu,

  2. źródła energii elektrycznej, wykorzystywanego na potrzeby budynku lub lokalu w celu ogrzewania lub podgrzania wody użytkowej,

  3. źródła spalania paliw, o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW,

  4. przeprowadzonej kontroli lub czynności w zakresie kontroli źródła spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW,

  5. niewymagającego pozwolenia lub spełnienia wymagań określonych w uchwale, lub ustalenia wysokości należnej opłaty za korzystanie ze środowiska,

  6. w zakresie kontroli gospodarowania odpadami komunalnymi lub odprowadzania nieczystości ciekłych,

  7. w zakresie wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza przez przedsiębiorcę, w zakresie objętym świadectwem charakterystyki energetycznej budynków,

  8. w zakresie kontroli stanu technicznego systemu ogrzewania,

  9. w zakresie kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych),

  10. przekazanej premii termomodernizacyjnej, przekazanej premii remontowej oraz zwrotu takich premii,

  11. udzielonego ze środków publicznych finansowania albo dofinansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych, przedsięwzięć niskoemisyjnych lub przedsięwzięć remontowych,

  12. odnawialnych źródeł energii,

  13. przyznanych świadczeń z pomocy społecznej lub innych form wsparcia finansowego ze środków publicznych w zakresie dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zasiłku celowego z przeznaczeniem na ogrzewanie,

  14. danych osób uprawnionych do wprowadzania danych i informacji do ewidencji,

  15. danych właścicieli lub zarządców budynków lub lokali: imię i nazwisko albo nazwę właściciela lub zarządcy oraz adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby,

  16. adresu nieruchomości, w obrębie której eksploatowane jest źródło ciepła lub źródło spalania paliw,

  17. numeru telefonu, o ile posiada, adres poczty elektronicznej, o ile posiada.

Dane i informacje są wprowadzane przez osoby uprawnione, pozyskiwane automatycznie przez system teleinformatyczny obsługujący ewidencję z bazy danych obiektów topograficznych o szczegółowości zapewniającej tworzenie standardowych opracowań kartograficznych w skali (BDOT), centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków, baz danych podmiotów przetwarzających dane w ramach swojej działalności, w zakresie centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane oraz centralnego rejestru ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Na potrzeby ewidencji, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego tę ewidencję, są wykorzystywane dane zgromadzone w geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz w państwowym rejestrze granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju

Dane i informacje zgromadzone w ewidencji udostępnia się organom Inspekcji Ochrony Środowiska, organom nadzoru budowlanego, ministrowi właściwemu do spraw klimatu, Narodowemu Funduszowi, wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej, Głównemu Urzędowi Statystycznemu Krajowemu Ośrodkowi Bilansowania i Zarządzania Emisjami – Instytutowi Ochrony Środowiska – Państwowemu Instytutowi Badawczemu, ministrowi właściwemu do spraw energii, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, organom Krajowej Administracji Skarbowej, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, ośrodkom pomocy społecznej lub centrom usług społecznych, Bankowi Gospodarstwa Krajowego, wójtom, burmistrzom lub prezydentom miasta, starostom, sejmikom województwa, marszałkom województwa, wojewodom, Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska, regionalnym dyrektorom ochrony środowiska, organom lub innym podmiotom udzielającym ze środków publicznych finansowania albo dofinansowania, Urzędowi Regulacji Energetyki, zakładom ubezpieczeń.

Celem ewidencji jest gromadzenie jednolitych, ustandaryzowanych i spójnych danych dotyczących budynków i lokali oraz eksploatowanych w nich źródeł ciepła, w tym zasilania z sieci ciepłowniczej, źródeł energii elektrycznej, źródeł spalania paliw, o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW, niewymagającego pozwolenia, albo zgłoszenia, na potrzeby identyfikacji i diagnozowania źródeł niskiej emisji oraz planowania i podejmowania efektywnych działań publicznych eliminujących źródła tej emisji w oparciu o utworzoną ewidencję.

Projekt jest na etapie opiniowania przez Biuro Legislacyjne.

Przedsiębiorcy dostaną zwrot nadpłaconych marcu, kwietniu i maju składek ZUS

W art. 10 ustawy z 24.7.2020 r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1423) przewidziano, że w przypadku złożenia do 30.6.2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art.31zo ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej: KoronawirusU) zwalnia się z obowiązku opłacenia należnych składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień imaj 2020 r., w wysokości określonej w art. 31zo, także wówczas, gdy składki te zostały opłacone lub na poczet tych składek ZUS zaliczył z urzędu nienależnie opłacone składki. Opłacone składki lub zaliczone z urzędu nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi na zasadach określonych w art. 24 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.; dalej: SysUbSpołU). Zwolnieniu z obowiązku opłacenia podlegają należne składki wykazane w deklaracji rozliczeniowej za marzec, kwiecień imaj 2020 r. znane na dzień ponownego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia składek. Zatem przedsiębiorcy dostaną zwrot nadpłaconych marcu, kwietniu i maju składek ZUS. Przepis art. 10 ww. ustawy wejdzie w życie 20.9.2020 r.

Umowy o niewielkiej wartości dla celów zamówień publicznych a informacja publiczna

Takie wnioski płyną z orzeczenia NSA z 4.8.2020 r. (I OSK 1889/18, Legalis).

Zgodnie z art. 139 ust. 1 i 2 ustawy z 29.1.2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm.; dalej: ZamPublU), do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Umowa wymaga, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej, chyba że przepisy odrębne wymagają formy szczególnej.

Natomiast z art. 139 ust. 3 ZamPublU wynika, że umowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej, czyli przede wszystkim ustawy z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.; dalej: DostInfPubU).

Problem pojawił się w sytuacji, czy umowy dotyczące zamówień publicznych o małej wartości podlegają przepisom o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem NSA nie budzi wątpliwości, że regulacją tą objęte są tylko umowy, których przedmiotem są zamówienia publiczne, a zatem objęte przepisami ZamPublU. W tym zakresie ZamPublU wprost odsyła do DostInfPubU, która ogólnie reguluje zasady udostępniania informacji publicznej i tylko w zakresie określonym w art. 1 ust. 2 DostInfPubU odsyła do ustaw szczególnych, które określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

W omawianym wyroku NSA stwierdził, że nie sposób uznać, że przepisy ZamPublU, w tym jej art. 139 ust. 3, jako niedotyczącej umów niewielkiej wartości, miałyby definiować co jest informacją publiczną i że nie są nią umowy, których procedura zawierania nie jest regulowana przepisami ZamPublU.

Ważne

Przepis art. 139 ust. 3 ZamPublU nie jest zbędny, ponieważ ustanowiono go dla jasności, że umowy objęte regulacją tej ustawy są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Taka regulacja nie ogranicza prawa dostępu do informacji publicznej określone w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. A zatem, postulowane przez organy wprowadzenie do definicji informacji publicznej kryterium większej wartości zawieranych umów, nie znajduje jakichkolwiek racjonalnych podstaw.

Zasady kontroli skrzynki mailowej pracownika i przetwarzania jego danych kontaktowych

Takich interpretacji dokonał Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO).

Sprawdzanie maili

Pracodawca ma prawo monitorować pocztę elektroniczną pracownika, jeśli jest to niezbędne do zapewnienia organizacji pracy, umożliwiającej pełne wykorzystanie czasu pracy oraz właściwego użytkowania udostępnionych pracownikowi narzędzi pracy. Musi jednak zadbać, aby nie naruszać przy tym tajemnicy korespondencji oraz innych dóbr osobistych pracownika (art. 223 § 1-2 KP). To pierwszy z obowiązków, jakie na nim spoczywają przy korzystaniu z tej formy sprawdzania pracownika.

„Pracownik musi zostać poinformowany, w jakim celu pracodawca zamierza stosować monitoring, poznać zakres oraz sposób zastosowania monitoringu. Informacje te ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy” – wskazuje UODO w stanowisku dostępnym pod adresem: https://uodo.gov.pl/pl/138/1635. I to są kolejne zobowiązania pracodawcy.

Pracodawca powinien przekazać informację w sposób u niego przyjęty, nie później niż dwa tygodnie przed uruchomieniem monitoringu poczty elektronicznej (art. 222 § 7 w zw. z art. 223 § 3 KP). Może więc przekazać ją na piśmie każdemu pracownikowi, umieścić w obwieszczeniu na tablicy ogłoszeń albo wykorzystać formy elektroniczne typu intranet czy komunikat mailowy.

Konieczna zgoda

„Pracodawca, który dysponuje danymi kontaktowymi do pracownika pozyskanymi podczas rekrutacji, takimi jak np. adres prywatnej poczty elektronicznej czy numer prywatnego telefonu komórkowego, nie może ich wykorzystywać do kontaktów zawodowych z pracownikiem bez jego zgody”przesądza UODO w stanowisku dostępnym pod adresem: https://uodo.gov.pl/pl/138/1636.

Ta wykładnia to efekt zakresu danych osobowych, jakich pracodawca może żądać na podstawie art. 221 § 1-3 KP. Od kandydata do pracy ma więc prawo wymagać przekazania danych kontaktowych, ale o ich rodzaju decyduje ta osoba, bo należą one do jej prywatnej sfery. Od pracownika – nie wolno mu domagać się przedłożenia prywatnego adresu poczty elektronicznej i numeru prywatnego telefonu. Stąd wykorzystywanie tych danych z etapu naboru do pracy do celów służbowych jest uwarunkowane uzyskaniem pisemnej zgody pracownika, określającej zasady kontaktu. Taka konieczność ma też swoje uzasadnienie w innych celach przetwarzania prywatnych danych kontaktowych. Te cele to:

UDOO podkreśla, że o wszystkich celach, w których byłyby wykorzystywane prywatne dane kontaktowe pracownika pracodawca musi poinformować pracownika już w fazie zapytania o zgodę. Zaznacza także, że możliwość nawiązywania przez pracodawcę kontaktów z pracownikiem po godzinach pracy powinna być ograniczona jedynie do sytuacji, w której zachodziłyby szczególne warunki uzasadniające takie działanie.

Ważne
Pracownik nie może ponieść żadnych negatywnych konsekwencji, jeśli nie zgodzi się albo wycofa udzieloną zgodę na wykorzystywanie w celach zawodowych jego prywatnych danych kontaktowych (art. 221a § 2 KP).

Pracodawca nie musi ubiegać się i zgodę pracownika w razie przetwarzania jego prywatnych danych kontaktowych z powodu realizacji uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 221 § 4 KP). Tak jest np. przy zawieraniu umowy o prowadzenie Pracowniczych Planów Kapitałowych z wybraną instytucją finansową. Jednak tu również obowiązuje zasada ograniczenia celu.

Utrzymanie 0% stawki VAT dla darowizn określonych towarów związanych z ochroną przed wirusem SARS-CoV-2

W rozporządzeniu przewidziano:

1) przedłużenie do dnia odwołania na obszarze Polski stanu epidemii ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 możliwości czasowego stosowania stawki 0% dla darowizn określonych towarów związanych z ochroną zdrowia (m.in. wyroby medyczne i farmaceutyczne, testy diagnostyczne, materiały ochronne) dokonywanych na rzecz Agencji Rezerw Materiałowych, Centralnej Bazy Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych oraz podmiotów wykonujących działalność leczniczą (których zadaniem są działania w zakresie zwalczania COVID-19), a także określonych jednostek pomocy społecznej (tj. domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, w tym z usługami opiekuńczymi, ośrodków wsparcia, rodzinnych domów pomocy oraz domów pomocy społecznej) z przeznaczeniem na cele związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS CoV-2;

2) obniżenie stawki VAT do 8% na nasienie zwierząt, które od 1.7.2020 r. zgodnie z nową matrycą stawek VAT objęte zostało 23% stawką tego podatku;

3) obniżenie stawki VAT do 8% na urządzenia komputerowe do pisma Braille’a (dla ociemniałych), maszyny do pisania dla niewidomych, maszyny poligraficzne do pisma Braille’a, urządzenia do zapisywania i odczytywania tekstów w alfabecie Braille’a, które od 1.7.2020 r. zgodnie z nową matrycą stawek VAT objęte zostały 23% stawką tego podatku – zmiana przywróci zatem stawkę VAT obowiązującą do 30.6.2020 r.

Rozporządzenie wejdzie w życie z 31.8.2020 r.

93% Amerykanów zmieniłoby firmy z uwagi na poziom dbania o prywatność

Tezę te potwierdza „Data Privacy Feedback Loop 2020”, czyli raport przygotowany przez firmę Transcend. Na podstawie ankiety przeprowadzonej pośród 1000 Amerykanów widać wyraźne nasilenie nacisku na prywatność na przełomie ostatnich 3 lat. Zgodnie z jej wynikami klienci są skłonni do zmiany firmy, jeżeli obecna nie angażuje się w ochronę prywatności.

93% ankietowanych przyznało, że zmieniłoby firmę na taką, która traktuje prywatność jako priorytet, a 91% preferuje firmy, które zawsze gwarantują dostęp do danych.

Jak twierdzi Ben Brook – raport pokazuje, nie tylko jak ważne stały się zagadnienia związane
z prywatnością oraz „głosowanie przy pomocy portfeli”, ale również, że konsumenci są chętni do zmian. Co więcej, aż 38% badanych przyznało, że jeżeli dana firma kładzie silny nacisk na prywatność, to są skłonni do przekazania im większej ilości danych.

Badania wskazują również, że wraz ze wzrostem świadomości podmiotów danych wzrasta poszanowanie ich wartości. Konsumenci decydują się na „rozstanie” ze swoimi danymi jedynie w sytuacji, gdy inwestycja jest wartościowa. W dzisiejszym świecie dane stanowią często walutę, za którą otrzymać można jakiś darmowy produkt.

Raport wykazał również duży problem w kwestii realizacji praw podmiotów danych. Aż 88% konsumentów poinformowało o frustracji związanej z brakiem kontroli nad swoimi danymi oraz wyraziło potrzebę uproszczenia procesu. Ponadto 94% z ankietowanych nie jest zadowolona z doświadczeń związanych z otrzymywaniem swoich danych osobowych od firm. Jak zaznaczył Ben Brook, metody odpowiadania na wnioski osób w większości przypadków nie są przyjazne dla użytkowników.

Czas realizacji praw osób bywa często czasochłonny, co nie wpływa na pozytywne odczucia osób, których dane dotyczą. 56% ankietowanych wykazało chęć, by móc uzyskać natychmiastowy dostęp do swoich danych. Aż 80% wskazało, że czas realizacji prawa dostępu powinien wynosić do 24 godzin od momentu złożenia wniosku.

Opieszały czas realizacji praw podmiotów wpływa w sposób negatywny na odbiór firm przez konsumentów. 59% ankietowanych postrzega takie organizacje jako niegodne zaufania, 44% określa je jako nieetyczne, a 16% jako źródło problemu wskazuje lenistwo.

Źródło:

https://iapp.org/news/a/study-finds-93-of-americans-would-switch-to-privacy-conscious-organizations/

Zadania Szefa KAS w zakresie przeciwdziałania wyłudzeniom skarbowym będą wykonywać też naczelnicy urzędów celno-skarbowych

Przepis art. 119zma ustawy z 29.8.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.; dalej: OrdPU) daje możliwość upoważnienia innych organów Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań Szefa KAS w zakresie blokad rachunku podmiotu kwalifikowanego, ale też do wykonywania analizy ryzyka, żądania uzupełnienia informacji przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-rozliczeniowe czy do dokonywania zawiadomień o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa wyłudzenia skarbowego.

Na podstawie art. 119zma OrdPU przygotowano omawiane rozporządzenie, które pozwoli KAS działać efektywniej i usprawni proces przeciwdziała wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. Rozporządzenia upoważnia naczelników urzędów celno-skarbowych do:

– dokonywania zawiadomień o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia wyłudzenia skarbowego i uzupełniania informacji (art. 119zm OrdPU),

– dokonywania analizy ryzyka wykorzystywania działalności banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi (art. 119zn § 1 OrdPU),

– żądania przekazania przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową dodatkowych informacji, zestawień lub adresów IP, o których mowa w art. 119zs § 1 OrdPU,

– przekazywania bankom i spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym (SKOK) żądań blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, ograniczenia zakresu tej blokady i jej uchylenia (art. 119zv § 1 i 7 OrdPU) oraz do wykonywania innych czynności Szefa KAS, określonych w art. 119zv OrdPU, związanych z tymi żądaniami,

– wydawania postanowień o przedłużeniu blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, zmianie zakresu tej blokady i jej uchyleniu (art. 119zw § 1 i 5 OrdPU) oraz do wykonywania innych czynności Szefa KAS, określonych w art. 119zw OrdPU, związanych z tymi postanowieniami.

Ponadto, rozporządzenie upoważnia dyrektorów izb administracji skarbowej będących organami wyższego stopnia w stosunku do naczelników urzędów celno-skarbowych do:

a) wydawania postanowień, o których mowa w art. 119zy, art. 119zz i art. 119zza OrdPU, rozpatrywania zażaleń na te postanowienia oraz wykonywania innych czynności Szefa KAS związanych z tymi postanowieniami,

b) rozpatrywania zażaleń na postanowienia.

Rozporządzenie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Przedłużenie ważności znaków akcyzy naniesionych na opakowania jednostkowe wyrobów spirytusowych

Projekt rozporządzenia zakłada przedłużenie okresu ważności znaków akcyzy naniesionych na opakowania jednostkowe wyrobów spirytusowych, których wzory zostały określone w poz. III i VII w zał. nr 1 oraz w poz. III w zał. nr  2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 23.12.2015 r. w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy (Dz. U. z 2018 r. poz. 428 ze zm.), po upływie12-miesięcznego ustawowego okresu przedłużenia ważności tych znaków oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z 16.9.2019 r. w sprawie przedłużenia okresu ważności znaków akcyzy naniesionych na opakowania jednostkowe wyrobów spirytusowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1784), które przedłużyło ten termin do 31.12.2020 r. Przedłużenie ważności „starych wzorów” znaków akcyzy nałożonych na wyroby spirytusowe obowiązujących do 31.12.2020 r. obejmie okres od 1.1.2021 r. do 30.6.2021 r., czyli pół roku. Ma to ułatwić podmiotom obowiązanym do oznaczania wyrobów spirytusowych płynną sprzedaż zapasów wyrobów oznaczonych dotychczasowymi znakami akcyzy.

Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Jak JST mogą udzielać pomocy przedsiębiorcom – Minister Rozwoju wyjaśnia

Wyjaśnienia dotyczą przesłanek udzielania pomocy przez JST (wójtów, burmistrzów i prezydentów miast oraz organy stanowiące samorządu terytorialnego).

1. Czy ulgi w spłacie należności z art. 15zzzg ust. 1 KoronawirusU przyznaje się z urzędu, czy na wniosek?

Rozwiązanie z art. 15zzzg ust. 1 KoronawirusU ma dać organom wykonawczym JST wszystkich szczebli uprawnienie do samodzielnego umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu spłaty należności, o które pytał Rzecznik. Jednak, jak podkreśliła Minister, może się to dziać tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym, co wynika z art. 59 ust. 1 FinPubU. Poza tym, przyznawane ulgi muszą też uwzględniać zasadę proporcjonalności. Norma z art. 15zzzg ust. 1 KoronawirusU ma zastosowanie tylko, gdy na obszarze danej JST nie obowiązuje uchwała, określająca zasady przyznawania ulg (art. 59 ust. 1 FinPubU). Jeśli taki akt prawny istnieje, to organ zarządczy może jedynie złożyć stosowne oświadczenia woli w przedmiocie przyznania ulgi.

Możliwość przyznawania ulgi z urzędu istnieje tylko w przypadku podjęcia odpowiedniej uchwały przez organ stanowiący JST (w razie wystąpienia okoliczności z art. 56 ust. 1 FinPubU). Organ wykonawczy w tym stanie rzeczy może przyznawać ulgi na wniosek dłużnika. Uprawnienie to wygaśnie w momencie wejścia w życie stosownej uchwały rady albo sejmiku.

2. Na podstawie jakich przepisów powinny być udzielane ulgi: KPA, czy KC?

Należności, o których mowa w art. 15zzzg ust. 1 KoronawirusU, mieszczą się w kategorii należności cywilnoprawnych, więc wszelkie ulgi (np. odroczenie) są udzielane na podstawie prawa cywilnego (z art. 58 ust. 2 FinPubU). Przyznanie ulgi następuje przez złożenie oświadczenia woli przez np. wójta lub odpowiednio umocowanej do jego reprezentacji osoby. To wyklucza stosowanie przepisów KPA.

3. Jakie przesłanki powinny być spełnione dla odstąpienia od dochodzenia należności na wniosek podmiotu?

W tym przypadku wystarczy spełnienie przesłanek opisanych w art. 15zzzg ust. 1 KoronawirusU (pogorszenie płynności finansowej i złożenie stosownego wniosku).

4. Jakie elementy ma zawierać wniosek?

Nie istnieje wzór wniosku, ale pismo powinno spełniać minimalne wymagania dla pisma urzędowego, czyli: żądanie, rodzaj ulgi oraz wykazanie istnienia ważnego interesu po stronie dłużnika lub interesu publicznego.

5. Jakie przepisy stosuje się do postanowienia organu o odstąpieniu od dochodzenia należności?

Należy tutaj stosować odpowiednio przepis art. 58 ust. 2 FinPubU. Przy czym pojęcie „postanowienia” użyte w KoronawirusU nie jest tożsame z tym, zawartym w KPA.

6. Czy w każdym przypadku, gdy wniosek składa podmiot, który popadł w kłopoty, należy przyznać ulgę?

Ocena spełnienia przesłanki do przyznania ulgi powinna być dokonywana przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności i należy do wyłącznej kompetencji właściwego organu.

7. Czy ulgi w spłacie należności, opisanych w art. 15zzze ust. 1 KoronawirusU mogą być udzielane przez starostę na wniosek, czy jedynie z urzędu?

Dla przyznania ulgi z art. 15zzze ust. 1 KoronawirusU dłużnik musi najpierw wystąpić z odpowiednim wnioskiem (odpowiednio stosuje się art. 57 FinPubU).

8. Jak rozumieć „odstąpienie od dochodzenia należności”?

Jest to odstąpienie od podejmowania czynności, związanych z egzekucją należnej sumy oraz świadczeń ubocznych. Zobowiązanie jednak nie wygasa.

9. Jakie są przesłanki dla otrzymania ulgi z art. 15zzze ust. 1 KoronawirusU?

Jeśli przedsiębiorca chce uzyskać umorzenie należności w całości, to musi wykazać istnienie po swojej stronie ważnego interesu lub interesu społecznego. Jeśli chodzi o umorzenie części, odroczenie jej terminu płatności lub rozłożenie na raty, to trzeba się wykazać względami społecznymi lub gospodarczymi. Dla odstąpienia przez organ od dochodzenia należności wystarczy pogorszenie płynności finansowej przedsiębiorcy z powodu epidemii COVID-19.

10. Czy wniosek o umorzenie trzeba złożyć przed wydaniem uchwały?

Minister wyjaśniła, że z ulgi mogą skorzystać także ci przedsiębiorcy, którzy złożyli wnioski po wydaniu uchwały przez JST.

11. Na czym polega pogorszenie płynności finansowej i jakie dane trzeba wykazać?

Ustawa nie definiuje tego pojęcia, więc trzeba je interpretować zgodnie ze znaczeniem. Będą tu się mieścić szczególnie te przypadki, gdy bezpośrednio w związku z pandemią podmiot stracił możliwość regulowania należności. O środkach, które uwiarygodnią ten stan, decyduje JST.

12. Czy ulga dotyczy tylko należności z czasu pandemii? Czy odstąpienie od dochodzenia należności dotyczy wszystkich należności cywilnoprawnych (oddanie w najem, dzierżawę, użytkowanie)?

Ulga z art. 15zzzf ust. 1 KoronawirusU dotyczy także należności, które stały się wymagalne przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii. Ulga z art. 15zzzf ust. 1 KoronawirusU dotyczy także należności z tytułu najmu, dzierżawy oraz użytkowania nieruchomości stanowiących własność JST.