Nowe przepisy systemu ochrony zdrowia w celu zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania COVID-19.

Ustawodawca, mając na celu zapobieganie, przeciwdziałanie i zwalczaniem COVID-19, zdefiniował nowe pojęcie izolacji w warunkach domowych, precyzując, że izolacja może być zastosowana przez władze publiczne w przypadku osób o lekkim przebiegu choroby, który nie uzasadnia bezwzględnej hospitalizacji ze względów medycznych.
W ustawie uchylono także ograniczenie polegające na obowiązku zgłaszania jedynie pozytywnych wyników badań i wprowadzono w stosunku do wybranych patogenów obowiązek zgłaszania również negatywnych wyników badań właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu przez diagnostów laboratoryjnych lub inne osoby uprawnione do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej. Powyższa zmiana zostanie również zrealizowana przez określenie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia zgłaszania również pozytywnych i negatywnych wyników badań w kierunku biologicznego czynnika chorobotwórczego.
W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii przepisy ustawy uprawniają także Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia dotyczącego określenia uproszczonego sposobu prowadzenia oraz przechowywania dokumentacji medycznej.
Należy także zwrócić szczególną uwagę na zmianę przepisów dotyczącą polecenia pracy przy zwalczaniu epidemii. Zmiany w ustawie umożliwiają polecenie pracy przy zwalczaniu epidemii osobom, które wychowują dzieci do lat 18. Trzeba zaznaczyć, że nie będzie można jednak polecić pracy przy zwalczaniu epidemii kobietom w ciąży i osobom wychowującym samotnie dzieci do lat 18 oraz osobom wychowującym dziecko w wieku do 14. roku życia oraz wychowującym dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, osobom, u których orzeczono całkowitą lub częściową niezdolność do pracy, inwalidom i osobom z orzeczonymi chorobami przewlekłymi. Natomiast w przypadku, gdy dziecko w wieku powyżej 14 lat jest wychowywane przez dwoje osób, którym przysługuje władza rodzicielska, do pracy przy zwalczaniu epidemii może zostać skierowana jedna z nich.
Przepisy ustawy umożliwiają także kierownikom wszystkich podmiotów leczniczych udzielających świadczeń opieki zdrowotnej wykorzystywanie całodobowo przy organizacji pracy zatrudnianych pracowników wykonujących zawody medyczne dyżuru medycznego oraz tzw. klauzuli opt-out (zgody pracownika na wykonywanie pracy w wymiarze przekraczającym przeciętnie 48 godzin na tydzień na zasadach określonych w ustawie o działalności leczniczej). Jak wskazał ustawodawca, powyższa regulacja pozwoli na stosowanie wobec ww. dyżurujących pracowników równoważnych okresów odpoczynku dobowego i tygodniowego, ich odpłatne zobowiązanie do pozostawania w gotowości do pracy, a także umożliwi przyznanie pracownikom medycznym dodatków za pracę w porze nocnej i święta.

Waszyngton wprowadza zasady regulujące rozpoznawanie twarzy przy pomocy technologii

Używanie nowoczesnych technologii umożliwiających identyfikację twarzy stanowi sferę problematyczną i nieuregulowaną prawnie w sposób jednoznaczny. Dopuszczalność innowacyjnych narzędzi tego typu była interpretowana różnorodnie przez rządy państwowe. Nowe prawo uchwalone w Waszyngtonie ma zagwarantować, by technologia spełniała cel, jakim jest ochrona społeczeństwa. Narzędzie to musi jednak zostać wdrożone w sposób, który umożliwi poszanowanie praw podstawowych.
Władze stanowe wprowadzą technologię rozpoznawania twarzy po przeprowadzeniu testów polegających na ocenie dokładności oraz ewentualnej nierówności w działaniu usługi pod kątem różnic pomiędzy subpopulacjami. Dystrybutorzy oprogramowania będą zobligowani do ujawnienia informacji o wszelkich zgłoszeniach i skargach dotyczących funkcjonowania usługi.
Ustawa kładzie duży nacisk na przejrzystość działania Sztucznej Inteligencji. Przed wprowadzeniem technologii do użytku właściwe władze będą musiały poinformować społeczeństwo o konkretnych celach, które będą realizowane w ramach użytkowania technologii. Publiczne oświadczenie woli stanowi nowy model rozliczalności. Agencje wykorzystujące omawiane rozwiązania, będą zobligowane określić zasady zarządzania danymi oraz zapewnić adekwatne środki zabezpieczeń cybernetycznych.
Odpowiedzialność za podejmowanie decyzji w ramach rozpoznawania twarzy z użyciem technologii spoczywać będzie na wyszkolonym personelu, a nie na Sztucznej Inteligencji. Ma to za zadanie zapewnić uniknięcie wydawania decyzji opartych na fałszywych wynikach.
Akt normatywny ma za zadanie zapewnić ochronę swobód obywatelskich. Ogranicza on w znacznym stopniu możliwość używania technologii rozpoznawania twarzy przez organy publiczne. Dodatkowo władze będą zobligowane do ujawnienia faktu wykorzystania omawianej technologii oskarżonym przed rozpoczęciem procesu. Umożliwi to zakwestionowanie jej użycia w sytuacji, gdy będzie ona wadliwa.

Źródło: https://blogs.microsoft.com/on-the-issues/2020/03/31/washington-facial-recognition-legislation/

Doręczanie decyzji o objęciu kwarantanną

Sposoby doręczeń przewidziane w KPA 

Kodeks postępowania administracyjnego, jako podstawową formę doręczenia wskazuje w art. 39 KPA doręczenia za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23.11.2012 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2188 ze zm.; dalej jako: PrPoczt), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany wyżej:

1) operator pocztowy w rozumieniu PrPoczt przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Powyższe klasyczne sposoby doręczenia nie mogły mieć jednak zastawania w przypadku doręczenia decyzji w sprawie objęcia kwarantanną. Należy bowiem mieć na uwadze podmiot któremu jest doręczana decyzja. Decyzja jest kierowana do osoby zakażonej lub chorej na chorobę zakaźną lub osoby podejrzanej o zakażenie lub chorobę zakaźną lub osoby, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego. Nadto decyzji nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności a zagrożenie dla życia i zdrowia jest tak wysokie, iż powinna otrzymać decyzje w dniu jej wydania. Wysłanie więc decyzji poczta odwlekłoby w czasie informację o obowiązku odbycia kwarantanny. W obecnej sytuacji ogłoszenia stanu epidemii taka sytuacja byłaby niedopuszczalna i po pierwsze rodziłabym ryzyko, że osoby które powinny być objęte kwarantanną nie będą nią w praktyce objęte z uwagi na zbyt późne odebranie decyzji lub jej nie odebrania. Nadto osoby poddane kwarantannie nie powinny mieć styczności z innymi osobami. Doręczenia więc nie powinien dokonywać listonosz czy pracownik inspekcji sanitarnej ani innego organu chyba, że posiada specjalną odzież ochronną. Przy tak dużej liczbie osób objętych kwarantanna nie będzie to jednak możliwe.

Oprócz klasycznych form doręczenia Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje również formę doręczania pism drogą elektroniczną. W myśl art. 39¹ KPA doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18.7.2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 344 ze zm.). Doręczenie pism drogą elektroniczna możliwe jest jedynie jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków:

1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej;

2) wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny;

3) wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny.

Organ administracji publicznej może zwrócić się do strony lub innego uczestnika postępowania o wyrażenie zgody na doręczanie pism w formie dokumentu elektronicznego w innych, określonych przez organ kategoriach spraw indywidualnych załatwianych przez ten organ. Organ administracji publicznej może wystąpić o wyrażenie zgody, przesyłając to wystąpienie za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres elektroniczny strony lub innego uczestnika postępowania.

W przypadku decyzji dotyczących poddania danej osoby obowiązkowej kwarantannie forma doręczeń za pomocą poczty elektronicznej byłaby najbardziej pożądana. Skomplikowanie jej użycia jednak w praktyce może nie doprowadzić do skutecznego doręczenia decyzji w tej formie. Po pierwsze bowiem organ musi uzyskać uprzednią zgodę strony na taka formę doręczenia. Brak tej zgody uniemożliwia doręczenie decyzji w tej formie i koniecznym jest doręczenie decyzji z klasycznej formie.

W celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające:

1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego;

2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma;

3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.

W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony wyżej organ administracji publicznej po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

Należy jednak pamiętać, że nie każdy organ dysponuje możliwością przesłania decyzji drogą elektroniczną.

Zmiany w zakresie doręczania decyzji o objęciu kwarantanną od 1.4.2020 r. 

Należało zatem wprowadzając dalsze zmiany związane ze stanem epidemii i uregulować również kwestie szybkiego i bezpiecznego doręczanie. Słusznie zatem ustawodawca w ustawie z 31.3.2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 567; dalej jako: ZmKoronawirusU) wprowadził zmiany do ustawy z 5.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1239 ze zm.; dalej jako: ZapobChoróbU). W art. 8 pkt 7 ZmKoronawirusU postanowiono, że w art. 33 ZapobChoróbU po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

Decyzje, wydawane w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób:

1) mogą być przekazywane w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie;

2) nie wymagają uzasadnienia;

3) przekazane w sposób inny niż na piśmie, są następnie doręczane na piśmie po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w ten sposób.”

Strona na którą nałożony został obowiązek kwarantanny informowana może być zatem wydaniu decyzji i jej treści mailowo, faksem a także telefonicznie. Decyzje te nie wymagają również uzasadnienia. Co istotnym po ustaniu przyczyn uniemożliwiających doręczenie w sposób pisemny organ powinien doręczyć decyzje na piśmie. Zdaniem autora powinno to nastąpić po upływie terminu kwarantanny a nie dopiero po odwołaniu stanu epidemii na terytorium RP.

Termin nałożenia kary na członka zarządu spółki publicznej

Stan faktyczny

Przedmiotem skargi była kwestia oceny, czy wskazany w art. 96 ust. 7 ustawy z 29.7.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 623 ze zm., dalej: OfertaPublU) termin 6-miesięcy pomiędzy wydaniem decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 OfertaPublU, tj. nakładającej karę pieniężną za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych na Spółkę, a nałożeniem kary pieniężnej na osobę fizyczną będącą członkiem zarządu tej Spółki należy liczyć od wydania decyzji I instancji, czy decyzji ostatecznej (zgodnie z art. 16 § 1 KPA decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne).

Zarzut skargi kasacyjnej

Skarżąca zarzuciła wyrokowi WSA w Warszawie z 14.10.2016 r. (VI SA/Wa 3012/15) naruszenie m.in. prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 7 OfertaPublU, zgodnie z którym kara, o której mowa w ust. 6 lub 6a, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o których mowa w ust. 1, 1e lub 1f, upłynęło więcej niż 6 miesięcy. Zdaniem Skarżącej naruszenie polegało na błędnej wykładni tego przepisu, tj. na przyjęciu, iż „art. 96 ust. 7 OfertaPublU nie wymaga aby decyzja o nałożeniu kary na członka zarządu miała walor ostateczności” oraz że „norma prawna powyższego przepisu zostaje spełniona już w chwili doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej”, co spowodowało w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na jego niezastosowaniu i uznanie, że nałożenie kary pieniężnej na Skarżącego nastąpiło przed upływem przedawnienia, podczas gdy nałożenie tej kary nastąpiło w istocie po upływie przedawnienia, tj. po upływie 6 miesięcy od wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1 OfertaPublU.

Uzasadnienie NSA

NSA uznał, że należy wziąć pod uwagę, iż zgodnie z art. 96 ust. 7 OfertaPublU administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona po upływie wyznaczonego w tym przepisie okresu czasu, tj. jeżeli od wydania decyzji zawierającej tzw. sankcję pierwotną wydaną wobec emitenta upłynęło więcej niż 6 miesięcy (obecnie 12 miesięcy). Na gruncie ww. przepisu w nauce prawa i w orzecznictwie sądowym ukształtowały się dwa odmienne stanowiska, które NSA zaprezentował w uzasadnieniu.

Zgodnie z pierwszym z nich, niedopuszczalne jest kontynuowanie postępowania odwoławczego po upływie terminu przedawnienia określonego w art. 96 ust. 7 OfertaPublU, niezależnie od tego, czy organ I instancji w wydanej decyzji nałożył obowiązek na jednostkę, czy nie. W uzasadnieniu tego stanowiska podkreśla się, że przemawia za tym istota administracyjnego toku instancji, w którym organ odwoławczy rozpatruje po raz drugi całą sprawę, korzystając z kompetencji do wydania nowej decyzji merytorycznej. W uzasadnieniu tego poglądu podnosi się także, że każda decyzja organu II instancji, niezależnie od jej treści, pozostaje decyzją wydaną w nowej sprawie bez jakiejkolwiek zależności od decyzji zapadłej przed organem I instancji. Dlatego przekroczenie daty przedawnienia nie pozwala organowi odwoławczemu na podejmowanie jakiegokolwiek działania merytorycznego, w tym na utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Drugie stanowisko, które zdaniem NSA należy podzielić, zakłada, że upływ terminu przedawnienia w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego (albo z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie stanowi przeszkody dla organu ponownie rozpatrującego sprawę, czy organu odwoławczego dla podejmowania działania merytorycznego, w tym na utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy (por. m.in.: wyrok SN z 23.9.1986 r., III AZP 11/86; wyrok NSA z 27.8.2015 r., I OSK 2815/13).

6 miesięcy (obecnie 12 miesięcy) od wydania decyzji I instancji

Zdaniem NSA termin określony w art. 96 ust. 7 OfertaPublU ma charakter materialny. W praktyce oznacza to, że wskazuje on okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. W przedmiotowej sprawie, termin materialny łączy się z czynnością wywołującą, poza skutkami materialnymi, także skutki procesowe. Upływ terminu z art. 96 ust. 7 OfertaPublU wywołuje przede wszystkim skutek materialnoprawny w postaci wygaśnięcia kompetencji organu do wymierzenia kary w drodze decyzji administracyjnej.

NSA podkreślił także, że terminy o charakterze materialnoprawnym są co do zasady nieprzywracalne. Wobec tego szczególnie istotny jest sposób ich obliczania. Dlatego też zasadniczą kwestią podniesioną przez Skarżącą w skardze kasacyjnej jest to, czy upływ terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 7 OfertaPublU należy wiązać z decyzją ostateczną, czy z decyzją nieostateczną. Zgodnie ze stanowiskiem NSA, przedmiotowy termin należy wiązać z decyzją pierwszoinstancyjną. Za przyjęciem takiego poglądu przemawiają argumenty wynikające z zasady prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawowych oraz wykładni systemowej. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby bowiem do możliwości różnego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji, w zależności tylko od tego, czy wnoszą one wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołanie), czy nie decydują się na skorzystanie z przysługującego im środka procesowego. Takie różnicowanie stanowiłoby naruszenie zasady równości, która wynika z art. 32 Konstytucji RP. Za przyjęciem zaprezentowanego stanowisko przemawiają także zasady wykładni celowościowej w odniesieniu do skutków wywoływanych przez terminy materialne. Skutki takie dotyczą ustalenia, stworzenia, zniesienia lub zmiany konkretnych praw i obowiązków skonkretyzowanego adresata, i są efektem stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji w I instancji.

Jako dodatkowy argument przemawiający za przyjęciem powyższego poglądu NSA przywołał stanowisko przyjęte w uchwale NSA z 27.7.2009 r., I OPS 4/09, która dotyczyła zbliżonego problemu prawnego powstałego na gruncie art. 145 ust. 2 ustawy z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm., dalej: GospNierU). W omawianej uchwale przesądzono, że dla zachowania wskazanego w tym przepisie terminu materialnoprawnego w obrocie prawnym powinno istnieć rozstrzygnięcie organu I instancji wydane przed upływem terminu przedawnienia, przy czym rozstrzygnięcie to nie musi mieć przymiotu ostateczności.

Stanowisko EROD i Prezesa UODO w sprawie COVID-19

Przewodnicząca Europejskiej Rady Ochrony Danych (dalej jako: EROD) w oświadczeniu z 19.3.2020 r. zaznaczyła, że obecna sytuacja nadzwyczajna może uzasadniać ograniczenie wolności, pod warunkiem że ograniczenia te są proporcjonalne i ograniczone wyłącznie do okresu nadzwyczajnego. W oświadczeniu podkreślono, że w tak wyjątkowej i bezprecedensowej sytuacji administratorzy i podmioty przetwarzające nadal podlegają przepisom zapewniających ochronę danych osobowych. Tym samym EROD wskazał na szereg czynników gwarantujących zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych w związku z pandemią wirusa.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.4.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. L Nr 119 z 2016 r., s. 1 ze zm.; dalej jako: RODO) jest aktem prawnym, który zawiera przepisy mające zastosowanie również do przetwarzania danych osobowych w kontekście takim jak stan nadzwyczajny wywołany pandemią wirusa COVID-19. Oznacza to, że RODO umożliwia właściwym organom ds. zdrowia publicznego i pracodawcom przetwarzanie danych osobowych w kontekście pandemii, które powinno odbywać się zgodnie z prawem krajowym. Gdy przetwarzanie danych jest więc konieczne ze względu na istotny interes publiczny w dziedzinie zdrowia publicznego nie ma potrzeby, zdaniem EROD, polegania na zgodzie osób fizycznych, jako podstawie prawnej do przetwarzania danych osobowych, o której mowa w art. 6 RODO.

Przetwarzanie danych osobowych może być więc konieczne do wypełnienia obowiązku prawnego, któremu podlega pracodawca, np. obowiązków związanych ze zdrowiem i bezpieczeństwem w miejscu pracy lub z interesem publicznym, takim jak kontrola chorób i innych zagrożeń dla zdrowia. RODO przewiduje również odstępstwa od zakazu przetwarzania określonych, szczególnych kategorii danych osobowych, takich jak dane dotyczące zdrowia, gdy jest to konieczne ze względu na istotny interes publiczny w dziedzinie zdrowia publicznego zgodnie z art. 9 ust. 2 lit. i RODO, na podstawie prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego lub gdy istnieje potrzeba ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą w myśl art. 9 ust. 2 lit. c RODO. Zgodnie z motywem 46 preambuły RODO przetwarzanie danych osobowych należy uznać za zgodne z prawem również w przypadkach, gdy jest niezbędne do ochrony interesu, który ma istotne znaczenie dla życia osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej. Żywotny interes innej osoby fizycznej powinien zasadniczo być podstawą przetwarzania danych osobowych wyłącznie w przypadkach, gdy ewidentnie przetwarzania tego nie da się oprzeć na innej podstawie prawnej. W motywie tym wyraźnie podkreślono, że niektóre rodzaje przetwarzania mogą służyć zarówno ważnemu interesowi publicznemu, jak i żywotnym interesom osoby, której dane dotyczą, na przykład gdy przetwarzanie jest niezbędne do celów humanitarnych, w tym monitorowania epidemii i ich rozprzestrzeniania się lub w nadzwyczajnych sytuacjach humanitarnych, w szczególności w przypadku klęsk żywiołowych i katastrof spowodowanych przez człowieka.

Poza zagadnieniem podstaw prawnych umożliwiających przetwarzanie danych w obliczu pandemii, w oświadczeniu EROD wskazano, że dane osobowe, które są niezbędne do osiągnięcia zamierzonych celów powinny być przetwarzane w konkretnych i wyraźnych celach. Osoby, których dane są przetwarzane, powinny otrzymywać przejrzyste informacje na temat prowadzonych działań w zakresie przetwarzania oraz ich głównych cech, w tym okresu przechowywania gromadzonych danych i celów przetwarzania. Obowiązek informacyjny powinien więc spełniać wszystkie wymogi określone odpowiednio w art. 13 i 14 RODO.

Zwrócono także uwagę na konieczność przyjęcia odpowiednich środków bezpieczeństwa przetwarzania danych zebranych w związku z pandemią wirusa COVID-19, a także na wprowadzenie, bądź też aktualizacje postanowień dotyczących poufności przetwarzanych danych. Środki wdrożone w celu zarządzania bieżącą sytuacją nadzwyczajną powinny być odpowiednio udokumentowane zgodnie z obowiązującą zasadą rozliczalności, o której mowa w art. 5 ust. 2 RODO. Administratorzy oraz podmioty przetwarzające mogą zatem, z uwagi na sytuacje nadzwyczajną, otrzymać dostęp do danych osobowych, do których w normalnych okolicznościach by nie uzyskali. Z tego względu podmioty te powinny rozważyć czy nie zasadnym byłaby aktualizacja obecnie przyjętych środków w obliczu zbierania nowych informacji o osobach, których dane dotyczą, ze szczególnym uwzględnieniem przetwarzania danych szczególnej kategorii (art. 9 RODO).

Do pozyskania informacji o stanie zdrowia może dojść w ramach realizacji obowiązków nałożonych przez prawo krajowe na pracodawcę. W takim przypadku na szczególną uwagę zasługuje konieczność realizacji zasady propocjonalności i minimalizacji. Pracodawca może więc zostać zobowiązany do przeprowadzania badań lekarskich na obecność wirusa. EROD podkreśla, że informacja o wynikach testu oraz o tożsamości pracownika powinna podlegać szczególnej ochronie. W przypadkach, w których konieczne jest ujawnienie nazwiska pracownika, który jest zarażony wirusem (a prawo krajowe na to zezwala) pracownicy, których sprawa dotyczy, powinni zostać o tym poinformowani z wyprzedzeniem, przy zachowaniu wspomnianych zasad.

EROD w pkt. 1.3 oświadczenia wypowiedziała się także w zakresie przetwarzania danych telekomunikacyjnych, takich jak dane dotyczące lokalizacji. Podkreślono, że dane dotyczące lokalizacji mogą być wykorzystywane przez operatora tylko wtedy, gdy są anonimowe lub ich wykorzystywanie odbywa się za zgodą osób fizycznych oraz zgodnie z prawem krajowym. Jednakże art. 15 dyrektywy 2002/58/WE parlamentu europejskiego i rady z dnia 12.7.2002 r. dotycząca przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej), (Dz.Urz. L Nr 201 z 2002 r., s. 37) umożliwia państwom członkowskim wprowadzenie środków prawnych mających na celu ochronę bezpieczeństwa publicznego. W oświadczeniu zaznaczono jednak, że takie wyjątkowe przepisy są możliwe tylko wtedy gdy stanowią konieczny, odpowiedni i proporcjonalny środek w ramach społeczeństwa demokratycznego. Środki te muszą pozostać bowiem w zgodzie z Kartą Praw Podstawowych i Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powyższe ponadto podlega kontroli sądowej Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Niektóre państwa członkowskie przewidują wykorzystanie danych z sieci komórkowych dotyczących lokalizacji jako możliwy sposób monitorowania rozprzestrzeniania się COVID-19, co oznaczałoby możliwość geolokalizacji osób lub wysyłania wiadomości dotyczących zdrowia publicznego do osób znajdujących się na określonym obszarze za pomocą telefonu lub wiadomości tekstowych. Organy publiczne, zdaniem EROD, powinny więc w pierwszej kolejności przetwarzać dane dotyczące lokalizacji w sposób anonimowy (tj. przetwarzać dane zagregowane w sposób uniemożliwiający ponowną identyfikację osób). Jeżeli jednak zostałyby wprowadzone środki umożliwiające przetwarzanie niezanonimizowanych danych dotyczących lokalizacji, państwo członkowskie jest zobowiązane do wprowadzenia odpowiednich zabezpieczeń, takich jak zapewnienie osobom korzystającym z usług łączności elektronicznej prawa do środka prawnego. Geolokalizacje osób fizycznych, zdaniem EROD, można uznać za proporcjonalne w wyjątkowych okolicznościach i w zależności od konkretnych sposobów przetwarzania. Powyższe oznacza wzmożoną kontrolę i wprowadzenie proporcjonalnych zabezpieczeń w celu zapewnienia przestrzegania zasad ochrony danych (proporcjonalność środka pod względem czasu trwania i zakresu, ograniczone zatrzymywanie danych i ograniczenie celu).

Oświadczenie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej jako: Prezes UODO ) w sprawie wirusa COVID-19 z 12.3.2020 r. wydaję się pozostawać w spójności ze stanowiskiem wyrażonym przez EROD 19.3.2020 r. Prezes UODO podkreślił, ze przepisy o ochronie danych osobowych nie mogą być stawiane jako przeszkoda w realizacji działań w związku z walką z wirusem. Prezes UODO odwołał się do specustawy, która daje narzędzia do podejmowania przez pracodawców określonych działań, które wynikają zarówno z zaleceń Głównego Inspektora Sanitarnego, jak i Prezesa Rady Ministrów.

W oświadczeniu przywołano art. 17 ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), w którym wskazano, że Główny Inspektor Sanitarny lub działający z jego upoważnienia państwowy wojewódzki inspektor sanitarny może wydawać pracodawcom m. in. decyzje nakładające obowiązek podjęcia określonych czynności zapobiegawczych lub kontrolnych i współdziałania z innymi organami administracji publicznej oraz organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Ponadto Prezes Rady Ministrów na wniosek wojewody, po poinformowaniu ministra właściwego do spraw gospodarki, ma prawo do wydawania poleceń przedsiębiorcom w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Polecenia te, wydawane w formie decyzji administracyjnej, podlegają natychmiastowemu wykonaniu z chwilą ich doręczenia lub ogłoszenia oraz nie wymagają uzasadnienia. Powyższe postanowienia odwołują się zarówno do motywu 46 preambuły RODO (przetwarzanie danych w związku z realizacją celów humanitarnych w tym monitorowania epidemii), jak i do art. 9 ust. 2 lit i art. 6 ust. 1 lit d RODO.

Zestawienie najistotniejszych zmiany w podatkach i sprawozdawczości finansowej mających ułatwić działalność podatnikom

Ustawa z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568) weszła w życie 31 marca 2020 r. (dalej: specustawa). Prace nad nią były błyskawiczne, wiele wprowadzonych nią zmian jest uzupełnieniem regulacji zawartych w ustawie z 2 marca 2019 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, dalej: ustawa z 2.3.2020 r.). Ustawy te zawierają liczne zmiany m.in. w zakresie podatków i sprawozdawczości finansowej pomagające przedsiębiorcom w przeciwdziałaniu konsekwencjom COVID-19.

Zestawienie najistotniejszych zmian w podatkach i sprawozdawczości finansowej wprowadzonych w związku ze zwalczaniem konsekwencji COVID-19

Lp.	Rodzaj rozwiązania	Sposób realizacji
1.	Zniesienie opłaty prolongacyjnej, o której mowa w art. 57 § 1 i § 8 OrdPU od podatków stanowiących budżet państwa odroczonych, rozłożonych na raty na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2 OrdPU (art. 15za ustawy z 2.3.2020 r.)	Nie stosuje się opłaty prolongacyjnej do decyzji wydanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 OrdPU – dotyczących podatków stanowiących dochód budżetu państwa, na podstawie wniosku złożonego w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19 (tj. od 14 marca 2020 r.) albo w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu.
2	Przesunięcie terminu na złożenie zeznania CIT-8 i zapłatę podatku dochodowego za 2019 r. (rozporządzenie MF, Dz.U. z 2020 r., poz. 542)	1)Przesunięcie złożenia do 31.5.2020 r. zeznania CIT-8 o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) w roku podatkowym, który zakończył się w okresie od 1.12.2019 r. do 31.1.2020 r. oraz wpłaty podatku należnego wykazanego w tym zeznaniu albo różnicy między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w tym zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku; 2)Przesunięcie złożenia do 31.7.2020 r. zeznania CIT-8 niektórym podatnikom korzystającym z przedmiotowego zwolnienia od podatku dochodowego w roku podatkowym, który zakończył się w okresie od 1.12.2019 r. do 31.3.2020 r. oraz wpłaty podatku należnego wykazanego w tym zeznaniu.
3.	Przesunięcie terminu na złożenie zeznania przez osoby fizyczne i wpłatę należnego podatku PIT (art. 15zzj ustawy z 2.3.2020 r.)	Podatnikom, którzy byli zobowiązani do złożenia zeznania PIT za 2019 r. i wpłaty należnego podatku dochodowego do 30 kwietnia 2020 r. przedłużono ten termin do 31 maja 2020 r.
4.	Przedłużenie terminów sprawozdawczych w podatkach dochodowych:	1) Schematy podatkowe Wszystkie terminy, określone w dziale III, rozdziale 11a OrdPU, nie rozpoczynają się, natomiast rozpoczęte – zostają zawieszone od 31 marca 2020 r. do odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii koronawirusa, jednak nie dłużej niż do 30 czerwca 2020 r. (art.31y ustawy z 2.3.2020 r.). Dotyczy to w szczególności terminów na przekazanie informacji o schemacie podatkowym (MDR-1), informacji korzystającego o schemacie podatkowym (MDR-3) i kwartalnej informacji o udostępnieniu schematu podatkowego standaryzowanego (MDR-4), a także zawiadomienia dotyczącego schematu podatkowego na podstawie art. 86b § 6 oraz art. 86d § 3 i 5 OrdPU (MDR-2); 2) Zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) – termin odroczony z 13 kwietnia do 13 lipca 2020 r.; 3) Informacje o cenach transferowych – przedłużono do 30 września 2020 r. termin do złożenia informacji o cenach transferowych, o którym mowa w art. 23zf PDOFizU i art. 11t ust. 1 PDOPrU w przypadku podmiotów, których rok podatkowy rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2018 r., a zakończył przed dniem 31 grudnia 2019 r. (art. 31z ustawy z 2.3.2020 r.); 4) Informacje o umowach zawartych z nierezydentami (ORD-U) oraz informacje IFT-2R – przedłużenie terminu przesyłania informacji, o której mowa w art. 82 § 1 pkt 2 OrdPU (tj. informacji o umowach zawartych z nierezydentami) oraz w art. 26 ust. 3 pkt 2 PDOPrU (tj. informacji IFT-2R) do końca piątego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego (rozporządzenie MF, Dz.U. z 2020 r., poz. 563).
5.	Przedłużenie terminów sporządzania i przekazywania sprawozdań finansowych	Przedłużono terminy w zakresie ewidencji oraz sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania sprawozdań finansowych lub informacji. (art. 15zzh ustawy z 2.3.2020 r. i rozporządzenie MF, Dz.U. z 2020 r., poz. 570). Przedłużono do 31 lipca 2020 r. termin dotyczący przekazania sprawozdania finansowego osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą do Szefa KAS. Przedłużono o 3 miesiące, a w przypadku jednostek podlegających nadzorowi KNF o 2 miesiące, terminy w zakresie: – sporządzania i zamieszczania na stronie internetowej sprawozdania na temat informacji niefinansowych, – sporządzania i zatwierdzania rocznego sprawozdania finansowego oraz rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, – sporządzenia i zamieszczenia na stronie internetowej sprawozdania grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych, – sporządzenia sprawozdania z płatności oraz skonsolidowanego sprawozdania z płatności, – sporządzenia sprawozdania z działalności, oraz sprawozdania z działalności grupy kapitałowej. Przedłużono o 60 dni terminy w odniesieniu do przekazywania i zatwierdzania sprawozdań, w tym sprawozdań finansowych, o których mowa w art. 270 ust. 1 i 4 ustawy o finansach publicznych. Przedłużono o 2 miesiące terminy dotyczące sporządzania i zatwierdzania rocznego sprawozdania finansowego, o których mowa w § 39 ust. 1 i 4 rozporządzeniu w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy emerytalnych. Przedłużono o 2 miesiące terminy dotyczące zatwierdzenia oraz złożenia do ogłoszenia rocznego sprawozdania finansowego oraz rocznego połączonego sprawozdania finansowego z rocznymi sprawozdaniami jednostkowymi subfunduszy, o których mowa w § 40 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości funduszy inwestycyjnych. Przedłużono terminy dla jednostek sfery budżetowej, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie rachunkowości budżetowej: – o 60 dni, w odniesieniu do: sporządzenia sprawozdań finansowych jednostki obsługującej organ, któremu podlega placówka; przekazywania sprawozdań finansowych do właściwej jednostki, publikacji sprawozdań finansowych na BIP; – o 2 miesiące, w odniesieniu do sporządzania sprawozdań finansowych przez jednostki.
6.	Zmiany w VAT	1)Przesunięto obowiązek składania nowego pliku JPK_VAT (deklaracja wraz z ewidencją) z 1 kwietnia 2020 r. na 1 lipca 2020 r. dla wszystkich podatników (podatnicy będą mogli dobrowolnie złożyć nowy JPK_VAT w maju 2020 r.); 2) Odroczono stosowania matrycy stawek VAT z 1 kwietnia 2020 r. na 1 lipca 2020 r.; 3) Odroczono wejścia w życie przepisów o Wiążącej Informacji Stawkowej (WIS) do 1 lipca 2020 r. (art. 58, art. 63 specustawy); 4) Przyjęto 0% stawkę VAT – na darowizny dla celów medycznych 0% stawkę VAT stosuje się dla darowizn określonych wyrobów medycznych, produktów leczniczych, szkieł laboratoryjnych, produktów biobójczych, testów diagnostycznych i środków ochrony indywidualnej (jak np. maski, gogle, okulary ochronne, kombinezony i rękawice), na rzecz: podmiotów wykonujących działalność leczniczą, Agencji Rezerw Materiałowych, Centralnej Bazy Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych (rozporządzenie MF, Dz.U. z 2020 r., poz. 527);
7.	Przesunięcie przekazania przez płatników zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń	Pracodawcy mogą pobrane za marzec i kwiecień 2020 r. (tzw. PIT-4) zaliczki na PIT od przychodów z szeroko rozumianej pracy, zamiast za marzec do 20 kwietnia 2020 r. i za kwiecień do 20 maja 2020 r. – przekazać w terminie do 1 czerwca 2020 r. (art. 4 specustawy dodany art. 52o PDOFizU)
8.	Zmiany PIT i CIT	1)Wsteczne rozliczanie strat podatkowych Podatnicy mogą dochód uzyskany w poprzednim roku podatkowym pomniejszyć o stratę uzyskaną w 2020 r., jeśli uzyskali w 2020 r. przychody z działalności gospodarczej niższe o co najmniej 50% od przychodów z 2019 r.; wysokość odliczonej straty nie może przekraczać kwoty 5 mln zł; odliczenie straty należy dokonać w drodze korekty zeznania za poprzedni rok podatkowy; nieodliczoną kwotę straty podatnicy będą rozliczać na dotychczas obowiązujących zasadach (art. 4 specustawy – art. 52k PDOFizU; art. 6 specustawy – art.38f PDOPrU); 2) Wyłączenie stosowania regulacji dotyczących tzw. złych długów Przepisy dot. złych długów nie będą stosowane w odniesieniu do zaliczek dłużników, którzy powinni uwzględniać niezapłacone zobowiązania przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy, jednak pod warunkiem, że przychody osiągnięte w okresach rozliczeniowych (miesięcznych albo kwartalnych) w stosunku do analogicznych okresów w 2019 roku zmniejszą się o co najmniej 50% z powodu wystąpienia epidemii. Dłużnik nie będzie miał zatem wyższych obciążeń, a wierzyciel skorzysta z ulgi tak jak obecnie. (art. 4 specustawy – art. 52q PDOFizU; art. 6 specustawy – art.38i PDOPrU); 3) Rezygnacja z uproszczonych zaliczek w 2020 r. „Mali podatnicy” mogą odstąpić od opłacania zaliczek w formie uproszczonej opłacanych za miesiące marzec-grudzień 2020 r., jeżeli ponoszą negatywne konsekwencje ekonomiczne w związku z COVID-19 (art. 4 specustawy – art. 52r PDOFizU; art. 6 specustawy – art.38j PDOPrU); 4) Darowizny przekazane na walkę z koronawirusem Podatnicy mogą odliczyć od dochodu (przychodu) darowizny przekazane na przeciwdziałanie COVID-19 – mogą to być darowizny pieniężne lub rzeczowe, przekazane podmiotom wykonującym działalność leczniczą, a także przekazane Agencji Rezerw Materiałowych oraz Centralnej Bazie Rezerw Sanitarno-Przeciwepidemicznych. (art. 4 specustawy – art. 52n PDOFizU; art. 6 specustawy – art.38g PDOPrU); 5) Podatek od przychodów z budynków Z przesunięcia terminu zapłaty podatku od przychodów z budynków (tzw. podatku minimalnego od nieruchomości komercyjnych) za miesiące marzec-maj 2020 do 20 lipca 2020 r. będą mogli skorzystać podatnicy, których przychody osiągnięte w danym miesiącu w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku podatkowego będą niższe o co najmniej 50% (a w przypadku podatników, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności w 2019 roku – w stosunku do średnich miesięcznych przychodów) (art. 4 specustawy – art. 52p PDOFizU; art. 6 specustawy – art.38h PDOPrU
9.	Podatek od sprzedaży detalicznej	Podatek od sprzedaży detalicznej został odroczony z 1 lipca 2020 r. do 1 stycznia 2021 r. (art. 47 specustawy)
10.	Podatek od nieruchomości	Rada danej gminy może uchwalić, za część roku 2020, zwolnienie z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli -wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej. Zwolnienia dotyczą wskazanych przez gminę grup przedsiębiorców, których sytuacja finansowa pogorszyła się wskutek epidemii. (art.15p ustawy z 2.3.2020r.). Rada gminy może również przedłużyć, w drodze uchwały, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19, terminy płatności rat podatku od nieruchomości, płatnych w kwietniu, maju i czerwcu 2020 r., nie dłużej niż do dnia 30 września 2020 r. (art.15q ustawy z 2.3.2020r.).

Banki mają możliwość przedłużenia (odnowienia) lub innych modyfikacje warunków finansowych uprzednio udzielonych kredytów MŚP

Do ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) dodano art. 31f. na podstawie, którego w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii bank może dokonać zmiany określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu udzielonego na podstawie prawa bankowego mikroprzedsiębiorcy, małemu lub średniemu przedsiębiorcy, w rozumieniu ustawy z 6.3.2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.; dalej: PrPrzed), jeżeli:

1) kredyt został udzielony przed 8.3.2020 r. oraz

2) zmiana taka jest uzasadniona oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy dokonaną przez bank nie wcześniej niż w dniu 30.9.2019 r.

Zmiana określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu dokonywana będzie na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę, przy czym nie może ona powodować pogorszenia sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Bankom zostanie zapewniona elastyczność działania w tym zakresie, niezależnie od wymagań regulacyjnych prawa bankowego. Powyższe zasady mają tez zastosowanie do umowy pożyczki pieniężnej udzielonej przez bank.

Przyjęte rozwiązanie ma zastosowanie do klientów znanych bankowi, i tylko takich, których sytuacja finansowa i gospodarcza była przedmiotem oceny przez bank nie dawniej niż 30.9.2019 r.

Osoby fizyczne zenanie podatkowe za 2019 r. mogą złożyć do 31 maja 2020 r.

Zeznania roczne na podatek dochodowy osoby fizyczne składają do 30 kwietnia, jednak w tym roku w związku z epidemią, zeznania podatkowe można wyjątkowo składać do końca maja. Tę możliwość uwzględnia również usługa Twój e-PIT.

Dla podatników, które rozliczają się na drukach PIT-37 i PIT-38 (m.in. dochody z umów o pracę, dzieła, zlecenia, zysków kapitałowych) w usłudze Twój e-PIT znajduje się automatycznie przygotowane rozliczenie podatkowe. W przypadku braku aktywności zostanie ono zaakceptowane 30 kwietnia. Jeśli z tego rozliczenia będzie wynikać niedopłata podatku, to w maju urzędy skarbowe prześlą o tym informacje do poszczególnych osób.

Ministerstwo Finansów informuje, że gdyby okazało się, że przygotowane i zaakceptowane przez administrację skarbową zeznanie trzeba skorygować, to można to zrobić po 30.4.2020 r. zarówno poprzez usługę Twój e-PIT, aplikację e-Deklaracje, jak i w sposób tradycyjny na papierowym formularzu. Do 31 maja korygując zeznanie można również dodać lub zmienić organizację pożytku publicznego.

Złożenie organowi podatkowemu zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2019 r. oraz wpłacenie należnego podatku dochodowego od osób fizycznych po upływie terminu na jego złożenie, nie później jednak niż w terminie do 31.5.2020 r. jest równoznaczne ze złożeniem przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych zawiadomienia, o którym mowa w art. 16 § 4 ustawy z 10.9.1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 19 ze zm.; dalej: KKS) (dot. zaniechania ukarania sprawcy). Nie trzeba więc składać zawiadomienia. W takim przypadku organ nie wszczyna postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, a wszczęte umarza – dodany art.15zzj ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.).

Podstawa prawna: art.15zzj ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Przesunięcie terminów wykonania obowiązków sprawozdawczych w związku z epidemią koronawirusa

W Dz.U. z 2020 r. pod poz. 568 opublikowano ustawę z 31.3.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (dalej: ZmKoronawirusU20). Nowelizacja wprowadziła zmiany do KoronawirusU.

Zgodnie z art. 15zzh KoronawirusU, w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, minister finansów, w drodze rozporządzenia, może określić inne terminy wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji, o których mowa w:

1. RachunkU oraz w aktach wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy,
2. FinPubU oraz w aktach wykonawczych wydanych na podstawie tej ustawy,
3. art. 45 ust. 5 PDOFizU, z którego wynika, że podatnicy prowadzący księgi rachunkowe obowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego przekazują, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, Szefowi KAS sprawozdanie finansowe przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej udostępnianej na podstawie art. 45 ust. 1g RachunkU

– biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowej realizacji tych obowiązków.

W związku z tym, w Dz.U. z 2020 r. pod poz. 570 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z 31.3.2020 r. w sprawie określenia innych terminów wypełniania obowiązków w zakresie ewidencji oraz w zakresie sporządzenia, zatwierdzenia, udostępnienia i przekazania do właściwego rejestru, jednostki lub organu sprawozdań lub informacji, które również obowiązuje od 31.3.2020 r.

Termin:	przedłużono:
określony w art. 45 ust. 5 PDOFizU	do 31.7.2020 r.
określony w art. 24 ust. 5 pkt 2 RachunkU: 1) w zakresie sporządzenia zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej za rok obrotowy, 2) w przypadku jednostek prowadzących działalność, do której stosuje się przepisy ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2 NadzRynFinU	1) o 90 dni 2) o 60 dni
1) określony w art. 12 ust. 2 RachunkU 2) w przypadku jednostek prowadzących działalność, do której stosuje się przepisy ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2 NadzRynFinU i jednostek, o których mowa w RachBudżR	1) o 3 miesiące 2) o 2 miesiące
1) określony w art. 26 ust. 3 pkt 1 RachunkU, w zakresie zakończenia inwentaryzacji 2) w przypadku jednostek prowadzących działalność, do której stosuje się przepisy ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2 NadzRynFinU	1) o 90 dni 2) o 60 dni
1) określony w: art. 49b ust. 9, art. 52 ust. 1 i 3, art. 53 ust. 1, art. 55 ust. 2c oraz art. 63c ust. 2 i 4 RachunkU 2) w przypadku jednostek prowadzących działalność, do której stosuje się przepisy ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2 NadzRynFinU	1) o 3 miesiące 2) o 2 miesiące
1) sporządzenia sprawozdania z działalności (art. 49 ust. 1 RachunkU), sprawozdania z działalności grupy kapitałowej (art. 55 ust. 2a RachunkU), sprawozdania z płatności (art. 63f ust. 1 RachunkU), i skonsolidowanego sprawozdania z płatności (art. 63g ust. 1 RachunkU), 2) w przypadku jednostek prowadzących działalność, do której stosuje się przepisy ustaw, o których mowa w art. 1 ust. 2 NadzRynFinU	1) o 3 miesiące 2) o 2 miesiące
określone w FinPubU przypadające w 2020 r.	o: 1) 30 dni – dla informacji z art. 37, art. 265 pkt 1 oraz art. 266 FinPubU, 2) 60 dni – dla sprawozdań z art. 270 ust. 1 i 4 FinPubU
określone w § 39 ust. 1 i 4 RachFER	o 2 miesiące
określone w § 40 ust. 2 i 3 RachFIR	o 2 miesiące
sporządzenia i przekazania sprawozdań za I kwartał 2020 r. określone w SprOperFinR	– o: 1) 23 dni – w przypadku, o którym mowa w § 8 ust. 6 SprOperFinR, zgodnie z którym Prezes GUS sporządza na podstawie otrzymanych sprawozdań sprawozdania zbiorcze według rodzaju danych jednostek i przekazuje je do Ministra Finansów w terminie 56 dni od końca pierwszego, drugiego lub trzeciego kwartału roku budżetowego, natomiast sprawozdania za czwarty kwartał – w terminie 84 dni od dnia zakończenia roku budżetowego, z tym że dane objęte sprawozdaniem Rb-Z część F – Lista jednostek sporządzających sprawozdania są sporządzane i przekazywane w terminie 105 dni od dnia zakończenia roku budżetowego; 2) 30 dni – w przypadkach, o których mowa w § 8 ust. 7 SprOperFinR, zgodnie z którym Prezes GUS sporządza na podstawie otrzymanych sprawozdań w zakresie operacji finansowych Skarbu Państwa sprawozdania zbiorcze według rodzaju danych jednostek i przekazuje je do Ministra Finansów w terminie 40 dni od końca pierwszego, drugiego lub trzeciego kwartału roku budżetowego, natomiast sprawozdania za czwarty kwartał – w terminie 55 dni od dnia zakończenia roku budżetowego, z tym że dane objęte sprawozdaniem Rb-Z część F – Lista jednostek sporządzających sprawozdania są sporządzane i przekazywane w terminie 76 dni od dnia zakończenia roku budżetowego oraz załącznikach nr 6‒8 do SprOperFinR
1) określony w § 26 ust. 3, § 32 ust. 2 oraz § 34 ust. 1–2, 4, 7 i 9 RachBudżR 2) określony w § 32 ust. 1 RachBudżR	1) o 60 dni, 2) o 2 miesiące
przekazania sprawozdań określonych w SprBudżR	o 21 dni: 1) w przypadku sprawozdań kwartalnych Rb-50 za I kwartał 2020 r., o których mowa w załączniku nr 38 do SprBudżR; 2) w przypadku sprawozdań, o których mowa w załączniku nr 40 do SprBudżR: a) kwartalnych za I kwartał 2020 r., z wyłączeniem sprawozdań Rb-27ZZ, b) miesięcznych za miesiąc marzec i kwiecień 2020 r.

Przepisy:

– mają zastosowanie do obowiązków dotyczących roku obrotowego kończącego się po 29.9.2019 r., jednak nie później niż w dniu 30.4.2020 r., których termin wykonania nie upłynął przed 31.3.2020 r.

Wydłużenie terminów na przystąpienie do części ustnej egzaminu na doradcę podatkowego

Została podjęta decyzja o zawieszeniu egzaminów ustnych na doradcę podatkowego, które miały zostać przeprowadzone od 16 do 20 marca 2020 r. Oznacza to de facto, że kandydaci, którzy zostali zakwalifikowani do części ustnej egzaminu, a którym upłynął rok na zdanie egzaminu, zostaliby pozbawieni możliwości podejścia do egzaminu, co oznaczałoby przekreślenie procedury egzaminacyjnej, w której uczestniczą. W konsekwencji przewidziano, że kandydatowi na doradcę podatkowego, który nie przystąpił do wyznaczonej na marzec 2020 r. części ustnej egzaminu na doradcę podatkowego i któremu termin określony w art. 24 ust. 4 ustawy z 5.7.1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 130; dalej: DorPodI) upłynął w marcu 2020 r. – przysługuje prawo do jednorazowego przystąpienia do tej części egzaminu w wyznaczonym terminie w okresie nie dłuższym niż 4 miesiące od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonego w związku z COVID-19.

Bieg terminów dotyczących możliwości przystąpienia do części ustnej egzaminu, o których mowa w art. 24 ust. 4 i 6 DorPodU (dotyczy obowiązku przystąpienia do egzaminu ustnego w ciągu roku od dnia przystąpienia do części pisemnej) – nie rozpoczyna się, a rozpoczętych zawiesza się, w okresie od 1.4.2020 r. do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii ogłoszonego w związku z COVID-19.

W przypadku gdy z przyczyn organizacyjnych, w szczególności trudności z powołaniem składów egzaminacyjnych, nie będzie możliwe przeprowadzenie części ustnej egzaminu na doradcę podatkowego w wydłużonym terminie, podanym wcześniej, termin ten może zostać przedłużony, nie więcej jednak niż o 3 miesiące. O przedłużeniu terminu Państwowa Komisja Egzaminacyjna do Spraw Doradztwa Podatkowego poinformuje na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Finansów.