Pakiet SLIM VAT 3 – najnowsze zmiany
Zmiany w rozliczaniu VAT zawarte w pakiecie SLIM VAT 3:
- Poprawa płynności finansowej firm
Podwyższono limit wartości sprzedaży małego podatnika do 2 000 000 euro.
Rozszerzono możliwość dysponowania środkami na rachunku VAT – będzie nimi można opłacić również podatek od wydobycia niektórych kopalin, podatek od sprzedaży detalicznej, tzw. podatek cukrowy, tzw. podatek od produkcji okrętowej, opłatę od „małpek” oraz podatek tonażowy.
- Zmniejszenie formalności w obrocie międzynarodowym
Zrezygnowano z wymogu posiadania faktury dot. WNT przy odliczaniu podatku naliczonego z tego tytułu. Wprowadzono przepisy umożliwiające składanie korekt deklaracji poza systemem OSS i IOSS bezpośrednio do Łódzkiego Urzędu Skarbowego.
- Mniejsza liczba korekt i przyjazne rozliczanie VAT
Doprecyzowano zasady stosowania kursu przeliczeniowego dla faktur korygujących, w przypadku gdy faktura została wystawiona w walucie obcej.
Wprowadzono możliwość rezygnacji z korekty, jeżeli różnica pomiędzy proporcją wstępną a ostateczną nie przekracza 2 p.p.
Zlikwidowano obowiązek uzgadniania z naczelnikiem urzędu skarbowego w formie protokołu proporcji do odliczenia podatku naliczonego. Zamiast tego wprowadzono wymóg zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o przyjętej proporcji.
Zwiększono kwotę pozwalającą na uznanie, że proporcja odliczenia określona przez podatnika wynosi 100%, w sytuacji gdy proporcja ta przekroczyła u niego 98%, z obecnych 500 zł do 10 000 zł. Zmiana dotyczy podatników wykonujących w ramach działalności czynności opodatkowane i zwolnione z VAT i umożliwia odliczenie całej kwoty VAT w przypadku podatników, u których znaczną część obrotu stanowią czynności opodatkowane VAT.
Uregulowano kwestie przekazywania środków między rachunkami VAT w grupie, czyli wprowadzono możliwość przekazywania środków z rachunku VAT członka grupy na rachunek VAT przedstawiciela tej grupy.
- Prostsze fakturowanie i mniej obowiązków
Wprowadzono uproszczenia w zakresie raportowania rozliczeń dotyczące fakturowania (m.in. dostosowanie warunków wystawienia faktury do e-paragonu) oraz prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (m.in. możliwość rezygnacji z obowiązku drukowania dokumentów fiskalnych przez podatników). Wprowadzono nowy system dystrybucji paragonów elektronicznych.
- Prostszy i przejrzysty dostęp do wiedzy podatkowej
Skonsolidowano wydawanie wiążących informacji poprzez wyznaczenie jednego organu właściwego do wydawania WIS, WIA, WIT oraz WIP.
Ujednolicono przepisy dotyczące zasad wydawania i stosowania WIS i WIA, czyli wiążących informacji o charakterze krajowym. Zlikwidowano opłaty za wniosek o wydanie WIS.
- Efektywniejsze zarządzanie wydatkami budżetu państwa
Wprowadzono do systemu finansów publicznych przegląd wydatków.
Zrezygnowano z obligatoryjnego wydawania przez organy podatkowe postanowień w sprawie zaliczenia wpłaty/nadpłaty/ zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę.
Dodatkowo w pakiecie SLIM VAT3 znalazły się zmiany w zakresie:
- JPK_PIT i JPK_CIT
O rok przesunięto termin wejścia w życie obowiązku prowadzenia elektronicznie ksiąg oraz ich przesyłania do organów podatkowych (JPK_PIT i JPK_CIT).
Wprowadzono zmiany dla podatników w JPK_PIT. Po zmianie, podatnik będzie przesyłał informacje tak samo, jak w przypadku JPK_CIT, wyłącznie po zakończeniu roku (a nie – miesięcznie lub kwartalnie).
Z obowiązku prowadzenia elektronicznych ksiąg wyłączono niektóre grupy podatników, m.in. koła gospodyń wiejskich i organizacje pozarządowe. Minister Finansów będzie miał prawo do rozszerzenia rozporządzeniem grup podatników wyłączonych z tego obowiązku.
- Ulgi rehabilitacyjnej
Rozszerzono katalog osób z niepełnosprawnością, który pozwala podatnikowi na odliczenie w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatków poniesionych na rzecz bliskiej osoby. Podatnik będzie mógł skorzystać z ulgi, jeżeli niepełnosprawny wnuczek, wnuczka, babcia lub dziadek pozostaje na jego utrzymaniu. Rozwiązanie to będzie miało zastosowanie już do rozliczenia za bieżący rok.
- Ulgi na dzieci (dot. dziecka z niepełnosprawnością)
Zlikwidowano limit dochodowy dla rodziców wychowujących jedno dziecko z niepełnosprawnością. Rozwiązanie to będzie miało zastosowanie już do rozliczenia za bieżący rok.
- Ryczałtu od przychodów z najmu prywatnego
Zmieniono zasady opodatkowania ryczałtem przychodów osiąganych przez małżonków z tzw. najmu prywatnego. Po zmianie, małżonkowie będą stosować wyższą stawkę ryczałtu 12,5% przychodów dopiero po przekroczeniu limitu 200 000 zł (obecnie limit wynosi 100 000 zł), bez względu na to, czy będą rozliczać te przychody odrębnie, czy zdecydują o opodatkowaniu ich w całości przez jednego z nich. Dzięki temu małżonkowie zapłacą niższy ryczałt. Rozwiązanie to będzie miało zastosowanie już do rozliczenia za bieżący rok.
- Podatku PIT
Udostępniono usługę Twój e-PIT również do rozliczenia dochodów z działalności gospodarczej.
Doprecyzowano przepisy w zakresie podatku u źródła.
Wprowadzono zmiany realizujące podatkowe rozwiązania SRRK, m.in. te, które umożliwiają kompensatę dochodów i strat z inwestycji w fundusze kapitałowe z dochodami i stratami uzyskanymi z innych inwestycji kapitałowych. Dodatkowo, zmieniono obowiązujący sposób opodatkowania odsetek od obligacji w sposób, który zapewni analogiczny poziom opodatkowania niezależnie od tego, czy inwestor nabywa obligacje na rynku pierwotnym, czy wtórnym.
- Podatku od spadków i darowizn
Podwyższono kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn.
Od 1.7.2023 r. wolne od podatku będą kwoty do wartości majątku:
- 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
- 27 090 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
- 5 733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Planuje się, że przepisy pakietu SLIM VAT3 wejdą w życie 1.7.2023 r.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Nowelizacja work-life balance a zmiana regulaminu pracy
Nowelizacja work-life balance nie wymusza wprost zmiany regulaminu pracy – nie rozszerzono w niej zakresu treści regulaminu pracy o konieczność wprowadzenia informacji o nowych uprawnieniach. Konieczność zmiany regulaminu wynikać może z przyjętej u pracodawcy jego treści, na którą poszczególne zmiany Kodeksu pracy mogą mieć wpływ.
Regulamin pracy nie musi zawierać informacji o wszelakich uprawnieniach pracowniczych, trudno nawet w praktyce byłoby przyjąć możliwość wykazania w nim wszelakich uprawnień pracowniczych wynikających z przepisów Kodeksu pracy, innych ustaw i rozporządzeń. Sama zmiana Kodeksu pracy, która zaczęła obowiązywać 26.4.2023 r. (tzw. nowelizacja work-life balance) nie ustanawia zaś obowiązku wprowadzenia konkretnych zmian regulaminu. W szczególności nie ma konieczności informowania pracowników o istnieniu uprawnienia do urlopu opiekuńczego czy zwolnienia z powodu siły wyższej, podobnie jak dotychczas nie ma konieczności wskazywania na wszystkie potencjalne rodzaje zwolnień od pracy, z których skorzystać może pracownik.
Konieczna jest jednak analiza treści dotychczasowego regulaminu, na którą mogą wpłynąć zmiany Kodeksu pracy. Dotyczyć to może np. przepisów o równym traktowaniu w zatrudnieniu, przepisów o czasie pracy (np. przerwa – a po zmianie przerwy – z art. 134 KP).
Odliczenie składki zdrowotnej przez przedsiębiorców w 2022 i 2023 roku
Prawo do odliczenia składki zdrowotnej
Możliwość odliczenia składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania podatnika:
- Podatnicy, którzy rozliczają się na zasadach ogólnych (skala podatkowa), nie mogą w ogóle odliczać składki zdrowotnej;
- Podatnicy, którzy rozliczają się podatkiem liniowym mają prawo odliczenia od dochodu kwoty zapłaconych składek zdrowotnych do wysokości określonego w przepisach limitu;
- Podatnicy, którzy rozliczają się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mają prawo odliczenia od przychodu kwoty odpowiadającej 50% zapłaconych w danym roku podatkowym składek zdrowotnych;
- Podatnicy, którzy rozliczają się na podstawie karty podatkowej odliczają od podatku kwotę stanowiącą 19% zapłaconych składek zdrowotnych w danym roku podatkowym.
Odliczenie składki zdrowotnej w 2022 roku
Podatnicy rozliczający się podatkiem liniowym mogą do wysokości limitu:
1) zaliczać składkę zdrowotną do kosztów uzyskania przychodów (art. 23 ust. 1 pkt 58 PDOFizU) lub
2) odliczać ją od dochodu (art. 30c ust. 2 pkt 2 PDOFizU). W obu przypadkach roczny limit odliczenia jest taki sam i w 2022 r. wynosi 8700 zł, jednak skutki finansowe obu rozwiązań nie są identyczne. Korzystniejsze finansowo jest zaliczenie składki do kosztów uzyskania przychodów.
Podatnicy rozliczający się ryczałtem ewidencjonowanym od przychodów mogą odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych od przychodu. Łączna suma składek zdrowotnych dla ryczałtowców podlegająca odliczeniu za rok 2022, jest to 50% kwoty stanowiącej sumę składki za grudzień 2021 r. (płatnej w styczniu 2022 r.) i 11 składek płatnych za okres od stycznia do listopada 2022 r. – w każdym przedziale składkowym. Zatem podatnicy, których przychody w 2022 r. wynosiły:
1) do 60 000 zł – zobowiązani byli do zapłaty składki zdrowotnej w kwocie 4077,15 zł, natomiast mogą ją odliczyć w kwocie 2038,57 zł = (4077,15 zł x 50%);
2) od 60 000 zł do 300 000 zł – zobowiązani byli do zapłaty składki zdrowotnej w kwocie 6540,48 zł, natomiast mogą ją odliczyć w kwocie 3270,24 zł = (6540,48 zł x 50%);
3) powyżej 300 000 zł – zobowiązani byli do zapłaty składki zdrowotnej w kwocie 11467,6 zł, natomiast mogą ją odliczyć w kwocie 5733,80 zł = (11467,6 zł x 50%).
Podatnicy rozliczający się kartą podatkową mogą odliczyć składkę zdrowotną od podatku w kwocie równej 19% zapłaconych składek zdrowotnych. Zatem za 2022 r. jest to 19% kwoty stanowiącej sumę składki za grudzień 2021 r. (płatnej w styczniu 2022 r.) i 11 składek płatnych za okres od stycznia do listopada 2022 r. Łączna kwota składek zdrowotnych za 2022 r. u podatników na karcie podatkowej wynosi 3361,71 zł = [381, 81 zł+ (11 x 270, 90 zł)]. Od tej kwoty 3361,71 zł rocznej składki zdrowotnej 19%, czyli 638, 71 zł stanowi kwotę do odliczenia od podatku za 2022 r.
Odliczenie składki zdrowotnej w 2023 roku
Podatnicy rozliczający się podatkiem liniowym w 2023 r. mogą odliczyć od dochodu zapłaconą składkę zdrowotną do wysokości 10 200 zł (Obwieszczenie Ministra Finansów z 12.12.2022 r. – M.P. z 2022 r. poz. 1238). Do wysokości tego limitu podatnicy mogą zaliczyć do kosztów podatkowych lub odliczyć od dochodu składkę zdrowotną. Podatnik, który zaliczy składkę zdrowotną w ciągu roku do kosztów uzyskania przychodu, zyska w 2023 r. kwotę o 499,80 zł (10 200 zł limit x 4,9% wysokość składki = 499,80 zł) wyższą, niż w sytuacji gdyby pomniejszył o nią dochód – bowiem o tyle niższa będzie jego składka zdrowotna.
Podatnicy rozliczający się ryczałtem ewidencjonowanym od przychodów w 2023 r. mogą również od przychodu odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych. W tym roku składka zdrowotna jest wyższa niż w 2022 r., więc kwota odliczenia składki od przychodu będzie wyższa. W 2023 roku podatnicy mogą odliczać od przychodów 50% zapłaconej składki zdrowotnej, mogą tego dokonywać na bieżąco, bądź w zeznaniu podatkowym. Ryczałtowcy, którzy w 2023 r. uzyskują przychody:
1) do 60 000 zł zobowiązani są płacić miesięcznie składkę zdrowotną w kwocie 376,16 zł;
2) od 60 000 zł do 300 000 zł zobowiązani są płacić miesięcznie składkę zdrowotną w kwocie 626,93 zł;
3) powyżej 300 000 zł zobowiązani są płacić miesięcznie składkę zdrowotną w kwocie 1128,47 zł.
Podatnicy mogą pomniejszać przychód do opodatkowania o 50% ww. składki zdrowotnej.
Podatnicy rozliczający się kartą podatkową mogą również w 2023 r. odliczać 19% zapłaconej składki zdrowotnej od podatku. Mogą to czynić na bieżąco, bądź w rozliczeniu za rok podatkowy. W 2023 r. opłacający kartę podatkową płacą miesięcznie składkę zdrowotną w wysokości 314,10 zł. Zatem mogą pomniejszać miesięcznie podatek o 19% z kwoty 314,10 zł, czyli o kwotę 59,68 zł.
Zmiany w przepisach Ordynacji podatkowej
Zmiany w ordynacji podatkowej od 1.7.2023 r.
Od 1.7.2023 r. zaczną obowiązywać zmiany w OrdPU dotyczące odwołania od decyzji wydanych przez naczelników urzędów celno-skarbowych. Odwołania od decyzji wydawanych przez naczelników urzędów celno-skarbowych będą rozpoznawane przez właściwych dyrektorów izb administracji skarbowych. Obecnie decyzje te są rozpatrywane przez tych samych naczelników wydających zaskarżone decyzje.
Od 2017 r. kontrolę skarbową zastąpiono kontrolą celno-skarbową i w efekcie odwołania od decyzji wydawanych przez naczelników urzędów celno-skarbowych są rozpatrywane przez te same organy. W wyniku nowelizacji do art. 220 OrdPU dodano § 3 w brzmieniu: „Właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego jest dyrektor izby administracji skarbowej właściwy ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję”.
Jednocześnie uchylono art. 221a OrdPU. Zmiana ta jest korzystna dla podatników, bowiem przywraca realną dwuinstancyjność w postępowaniach podatkowych.
Do decyzji wydanych w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego przed 1.7.2023 r. stosuje się przepis art. 221a OrdPU.
Zmiany w spłacie zaległości podatkowych od 25.3.2024 r.
Od 25.3.2024 r. wejdą w życie zmiany dotyczące spłat zaległości podatkowych. Jak wiadomo, w szczególnych przypadkach podatek lub zaległość podatkowa mogą być rozłożone na raty. Wówczas organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa termin spłat i wysokość rat. Zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami Ordynacji podatkowej, wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o rozłożeniu na raty w zakresie wszystkich niezapłaconych rat, następuje w przypadku niedotrzymania terminu płatności trzech kolejnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa (art. 259 OrdPU).
Nowelizacja OrdPU wprowadza nowy art. 67da OrdPU. Zgodnie z art. 67da § 2 OrdPU: „W razie niedotrzymania terminu płatności trzech rat, na jakie zostały rozłożone podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej w zakresie wszystkich niezapłaconych rat”.
Zgodnie ze zmianą, jeżeli podatnik nie zapłacić trzech rat (nie ważne których), straci prawo do spłacenia zaległości w ratach. W takiej sytuacji wydana wcześniej decyzja wygaśnie i kwotę niewpłaconych jeszcze podatków trzeba będzie zapłacić od razu – inaczej organ podatkowy będzie mógł zablokować konta bankowe i ściągnąć zaległości w trybie egzekucyjnym.
Polisa AC i assistance w kosztach
Składki AC i assistance mogą być limitowane, jeśli są ustalane w oparciu o wartość pojazdu.
Przepis art. 16 ust. 1 pkt 49 PDOPrU ogranicza wysokość kosztów składek na ubezpieczenie samochodu, którego wartość przekracza limit 150 000 zł.
W przypadku składek ubezpieczeniowych podstawą ustalenia proporcji jest wartość przyjęta dla celów ubezpieczenia. Ograniczenie to dotyczy więc ubezpieczeń nieobowiązkowych, dla których składka zależy od wartości samochodu.
Ubezpieczenia kosztów napraw (AC) i assistance mogą podlegać zatem ograniczeniom, jeśli wysokość ich składki jest kalkulowana w oparciu o wartość pojazdu.
Wartość przyjęta dla celów ubezpieczenia powinna wynikać z polisy ubezpieczeniowej lub przedstawionej przez ubezpieczyciela kalkulacji.
Podobne stanowisko wyrażono m.in. w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 19.6.2012 r., DD2/033/31/PMN/12/260.
Polisa ubezpieczeniowa nie jest przedłużeniem gwarancji – pojazd ubezpiecza bowiem ubezpieczyciel, gwarancji zaś udziela sprzedawca lub producent pojazdu.
Wysokość składki wypadkowej na 2023 rok
W marcu każdego roku Minister Pracy i Polityki Społecznej ma możliwość wydania rozporządzenia określającego nowe stawki ubezpieczenia wypadkowego. Publikowane w marcu stawki mogą ulec zarówno podwyższeniu, jak i obniżeniu i zaczynają obowiązywać już od kolejnego miesiąca, czyli od kwietnia tego samego roku.
Taka właśnie sytuacja miała ostatnio miejsce w 2021 r., gdy Ministerstwo zmieniło w trakcie roku stawki ubezpieczenia wypadkowego.
W tym roku jednak Minister nie wydał nowego rozporządzenia. Oznacza to, że stare rozporządzenie pozostaje w mocy. W związku z tym, w okresie od kwietnia 2023 r. do marca 2024 r. obowiązywać będą te same stawki ubezpieczenia wypadkowego, co w roku poprzednim.
Osoby prowadzące działalność gospodarczą, które zatrudniają mniej niż 10 pracowników, odprowadzają składkę wypadkową w wysokości połowy stawki maksymalnej. Maksymalna stawka ubezpieczenia wypadkowego wynosi obecnie 3,33%. Małe firmy płacą zatem połowę tej stawki, czyli 1,67%.
Co ciekawe, maksymalna stawka ubezpieczenia przypisana jest zawsze do branży górniczej i to od niej, w konsekwencji, zależy wysokość składki dla drobnych przedsiębiorców, niezależnie od branży w jakiej działają.
Źródło: zus.pl
Kara za brak zgłoszenia do UODO naruszenia i niezawiadomienie o nim podmiotu danych
Do UODO wpłynęła wiadomość od osoby trzeciej informująca, iż udostępniono jej jako osobie nieuprawnionej informacje dotyczące członka spółdzielni mieszkaniowej.
Jak wykazano w postępowaniu przeprowadzonym z urzędu przed organem nadzorczym do zdarzenia doszło podczas konferencji prasowej, podczas której osobie nieuprawnionej administrator udostępnił informacje o sporze między nim a członkiem spółdzielni, w tym kserokopię zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa wraz z takimi danymi osobowymi, jak imię, nazwisko, numer PESEL oraz adres zamieszkania.
Sprawę tę administrator odnotował w wewnętrznym rejestrze naruszeń, a po analizie ryzyka naruszenia praw lub wolności, uznał je za niskie.
Zgłoszenie naruszenia
Każdy administrator w przypadku wystąpienia naruszenia ochrony danych osobowych jest zobowiązany w terminie 72 godzin od jego stwierdzenia zgłosić je organowi nadzorczemu, chyba że jest mało prawdopodobne, aby naruszenie skutkowało ryzykiem dla praw lub wolności osób fizycznych.
Administrator dokonuje analizy ryzyka pod kątem wystąpienia naruszenia praw lub wolności osób fizycznych, a gdy przeprowadzona analiza wskazuje co najwyżej na małe prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka, administrator może zwolnić się z obowiązku powiadomienia organu nadzorczego o zdarzeniu i odnotować je w wewnętrznym rejestrze naruszeń. Należy wskazać, że analiza ta powinna brać pod uwagę wszelkie zagrożenia dla podmiotu danych, a nie interesy administratora. W przedmiotowej sprawie administrator, mimo udostępnienia dokumentu z danymi w postaci imienia, nazwiska, numeru PESEL i adresu zamieszkania, nie wykazał dokonania pogłębionej analizy, a przekazał organowi nadzorczemu w tym zakresie jedynie ogólny dokument nie odnoszący się do tego konkretnego przypadku. Zdaniem Urzędu, w tej sprawie nie wystąpiły czynniki obniżające poziom prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków. Podmiotowi nieuprawnionemu udostępniono dokument zawierający dane osobowe członka spółdzielni. Nie jest istotne, czy osoba ta faktycznie dokonała czynów, o których mowa w zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Nawet gdyby doszło do potwierdzenia zasadności podnoszonych zarzutów, to nie oznacza, że osoba ta nie powinna podlegać ochronie.
W sytuacji gdy występuje wysokie ryzyko dla praw lub wolności osób fizycznych, administrator zobowiązany jest także o zdarzeniu powiadomić osobę, której dane objęto naruszeniem.
Gdy ryzyko jest wysokie, konieczne jest powiadomienie podmiotu danych
W ocenie UODO, biorąc pod uwagę udostępnienie danych osobowych, administrator powinien zawiadomić podmiot danych o zaistniałym naruszeniu.
Administrator powinien wskazać osobie, której dane dotyczą, wystąpienie ewentualnych negatywnych konsekwencji. Zestawienie takich danych, jak ujawniane imię, nazwisko czy numer PESEL jest wystarczające do podszycia się pod tę osobę i np. zaciągnięcia zobowiązań pieniężnych. Dlatego osoba pokrzywdzona powinna tym bardziej zostać poinformowana o zaistniałym naruszeniu. Mimo że negatywne konsekwencje się nie zmaterializowały, to ważna jest sama możliwość ich wystąpienia.
Żródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/2658
Porozumienie dotyczące wykonywania pracy zdalnej zawarte w regulaminie pracy zdalnej
Pracodawca może ustalić zasady wykonywania pracy zdalnej w formie regulaminu takiej pracy (dokumentu odrębnego od regulaminu pracy) stanowiącego wypracowane porozumienie zawarte pomiędzy pracodawcą i działającymi u niego organizacjami związkowymi.
Zmiany w Kodeksie pracy – praca zdalna
W dniu 7.4.2023 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, w której zawarto m.in. regulacje dotyczące pracy zdalnej. Zgodnie z zawartymi w niej zapisami pracą zdalną będzie praca wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
Porozumienie między pracodawcą a zakładową organizacją związkową oraz regulamin pracy zdalnej
W myśl art. 6720 § 1 KP jednym z obowiązków pracodawcy decydującego się na powierzenie pracownikom pracy w formie zdalnej jest ustalenie zasad jej wykonywania i określenie ich w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową, a w przypadku gdy u pracodawcy działa więcej niż jedna zakładowa organizacja związkowa – w porozumieniu między pracodawcą a tymi organizacjami.
Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia z wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 253 ust. 1 lub 2 ZwZawU, z których każda zrzesza co najmniej 5% pracowników zatrudnionych u pracodawcy.
Jeżeli w terminie 30 dni od dnia przedstawienia projektu porozumienia przez pracodawcę nie dojdzie do zawarcia porozumienia zgodnie z zasadami określonymi powyżej, pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej w regulaminie, uwzględniając ustalenia podjęte z zakładowymi organizacjami związkowymi w toku uzgadniania porozumienia.
Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej w regulaminie po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
Wykonywanie pracy zdalnej jest dopuszczalne także w przypadku, gdy nie zostało zawarte porozumienie, albo nie został wydany regulamin. W takim przypadku pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej odpowiednio w poleceniu wykonywania pracy zdalnej, albo w porozumieniu zawartym z pracownikiem.
W porozumieniu oraz regulaminie należy określić w szczególności:
1) grupę lub grupy pracowników, którzy mogą być objęci pracą zdalną,
2) zasady pokrywania przez pracodawcę kosztów,
3) zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego lub ryczałtu,
4) zasady porozumiewania się pracodawcy i pracownika wykonującego pracę zdalną, w tym sposób potwierdzania obecności na stanowisku pracy przez pracownika wykonującego pracę zdalną,
5) zasady kontroli wykonywania pracy przez pracownika wykonującego pracę zdalną,
6) zasady kontroli w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
7) zasady kontroli przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych,
8) zasady instalacji, inwentaryzacji, konserwacji, aktualizacji oprogramowania i serwisu powierzonych pracownikowi narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych.
Mając na uwadze powyższe, pracodawca może ustalić zasady wykonywania pracy zdalnej w formie regulaminu takiej pracy (dokumentu odrębnego od regulaminu pracy), stanowiącego wypracowane porozumienie zawarte pomiędzy pracodawcą i działającymi u niego organizacjami związkowymi.
Nowy wzór deklaracji VAT-14
Przygotowano rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wzoru deklaracji o należnych kwotach podatku od towarów i usług w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 103 ust. 5a VATU. Nowy wzór deklaracji został przygotowany w związku ze zmianami wprowadzanymi w ramach tzw. pakietu paliwowego.
Z dodanego art. 103 ust. 5ac VATU wynika, że we wszystkich przypadkach, w których termin płatności VAT określony zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 103 ust. 5a VATU przypadnie przed powstaniem obowiązku podatkowego, termin płatności zostanie przesunięty odpowiednio na dzień następujący po dniu powstania obowiązku podatkowego.
Zatem zmiany w pakiecie paliwowym wprowadziły różne terminy zapłaty podatku w zależności od tego czy i kiedy wystawiono fakturę.
Obecny wzór deklaracji VAT-14 (wersja 3) nie zawiera informacji o dacie wystawienia faktury, co powoduje, że w przypadku wpłaty dokonanej po upływie 5 dni od daty transakcji, system ZEFIR 2 automatycznie nalicza odsetki za zwłokę, które nie zawsze są należne. Brak informacji o dacie wystawienia faktury może utrudniać organom podatkowym ustalenie prawidłowego terminu płatności dla poszczególnych transakcji wykazanych w tej deklaracji. W niektórych przypadkach konieczna jest ręczna weryfikacja i wyjaśnianie z podatnikami czy wpłaty podatku następowały w terminie.
Z tego powodu w celu lepszego zautomatyzowania procesu obliczania i poboru podatku dokonano zmian we wzorze deklaracji VAT-14 (w tym również w stanowiącym jego integralną część załączniku VAT-14/A) i dodano daty wystawienia faktury dla poszczególnych transakcji. Nowy wzór deklaracji VAT-14 (wersja 4) ma zacząć obowiązywać od 1.6.2023 r. Do okresów rozliczeniowych przypadających przed tym dniem należy stosować przepisy dotychczasowe.
Fundacja rodzinna, czyli sposób na zabezpieczenie majątku
Sytuacja spadkowa polskich firm rodzinnych
Firm rodzinnych jest w Polsce ponad 800 000. W najbliższych latach w ponad połowie z nich planowana jest sukcesja, ale równocześnie z szacunków Instytutu Biznesu Rodzinnego wynika, że tylko 8,1% następców deklaruje chęć poprowadzenia firmy stworzonej przez rodziców. Kiedy brakuje sukcesora albo porozumienia pomiędzy członkami rodziny, to często dochodzi do sprzedaży firmy zagranicznym inwestorom, jak można przeczytać w uzasadnieniu do projektu ustawy.
Przekazanie majątku wybranej osobie zabezpiecza sukcesję tylko w drugim pokoleniu. Z kolei w spółkach osobowych zmiana wspólnika jest możliwa tylko, gdy umowa spółki to przewiduje, a wspólnicy wyrażą na to zgodę. W polskim porządku prawnym brakowało rozwiązań, zabezpieczających przed rozdrobnieniem majątku, dzielonego między rosnącą liczbę spadkobierców.
Nowe rozwiązanie – fundacja rodzinna
Rozwiązaniem tych kłopotów ma być fundacja rodzinna. Przepisy ustawy z 26.1.2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 326) wejdą w życie 22 maja. „Przekazanie majątku, w tym firmy rodzinnej, fundacji rodzinnej ma chronić go przed podziałem, umożliwić jego pomnażanie, a więc także czerpanie z niego korzyści, które będzie można przeznaczyć na pokrycie kosztów utrzymania osób wskazanych przez fundatora”.
Jak działa fundacja rodzinna? Ustawodawca przy projektowaniu przepisów zaczerpnął wiele rozwiązań znanych ze spółek handlowych. Przede wszystkim ustawa stanowi, że mogą ją powołać tylko osoby fizyczne. Przed notariuszem sporządza się akt założycielski (może to zrobić jeden lub kilku fundatorów) albo testament, w którym powołuje się fundację – w tym drugim przypadku może być tylko jeden fundator.
Tworzenie fundacji rodzinnej
Moment powstania
Fundacja powstaje z chwilą sporządzenia statutu lub ogłoszenia testamentu. W tym dokumencie muszą być uregulowane co najmniej podstawowe rzeczy takie jak: nazwa, siedziba cel utworzenia fundacji czy też jej beneficjenci wraz z zakresem przysługujących im uprawnień.
Statut
Statut musi regulować podstawowe rzeczy, np. nazwę, siedzibę, cel utworzenia czy też beneficjentów fundacji wraz z zakresem przysługujących im uprawnień, a dodatkowo także będzie określał czas trwania fundacji (na czas określony lub nieokreślony), wartość funduszu założycielskiego.
Status „w organizacji”
Od momentu sporządzenia aktu założycielskiego do chwili wpisu do rejestru fundacja ma status „w organizacji” – konstrukcja znana z przepisów o spółce z o.o. czy przepisów o spółce akcyjnej. Fundacja rodzinna w organizacji będzie mogła już we własnym imieniu zarządzać posiadanym majątkiem i zapewniać jego ochronę, a nawet zaciągać zobowiązania, i występować przed sądem jako strona powodowa lub pozwana.
Warto zaznaczyć, że fundacji nie wpisuje się do Krajowego Rejestru Sądowego, jak spółek handlowych. Rejestr, w którym wyszczególnione są fundacje, będzie prowadził Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. W zgłoszeniu trzeba będzie podać określone przez ustawę informacje oraz dołączyć do niego akt założycielski, statut, oświadczenie fundatora o wniesieniu mienia na pokrycie funduszu założycielskiego w kwocie określonej w statucie i dowód ustanowienia organów fundacji rodzinnej.
Struktura fundacji rodzinnej
Rola i zadania zarządu
Podobnie jak w spółkach prawa handlowego sprawy fundacji będzie prowadził zarząd, który będzie reprezentował ją na zewnątrz. Do obowiązków tego organu będzie m.in. zapewnienie płynności finansowej oraz wypłacalności fundacji czy też prowadzenie listy beneficjentów (zgodnie z wolą fundatora wyrażoną w statucie) i realizowanie świadczeń na ich rzecz. Świadczenia mogą przyjmować formę pieniężną, czyli wypłaty bądź też świadczenia niepieniężne takie jak np. udostępniane konkretnych nieruchomości.
Zarząd powinien również dbać o aktualność spisu mienia fundacji. w przypadku dokonania przez zarząd na rzecz beneficjenta nienależnego świadczenia, członkowie zarządu odpowiadają wobec fundacji solidarnie z beneficjentem za zwrot takiego świadczenia.
Model reprezentacji
Ustawodawca ustanowił w zarządzie fundacji łączny model reprezentacji, czyli że do ważności czynności wymagany jest podpis co najmniej dwóch członków zarządu, jednak statut fundacji może wprowadzać inne zasady w tym zakresie.
Sposób powoływania członków zarządu
Członkowie zarządu powoływani są przez fundatora, a po jego śmierci przez radę nadzorczą (jeśli została ustanowiona) lub zgromadzenie beneficjentów. Nie ma również przeszkód, aby w skład zarządu wchodzili sam fundator lub beneficjenci fundacji.
Zgromadzenie beneficjentów
Organem, którego nazwa kojarzy się ze zgromadzeniem wspólników lub walnym zgromadzeniem akcjonariuszy jest z kolei zgromadzenie beneficjentów (musi być sporządzona lista beneficjentów, a wśród nich może się znaleźć sam fundator). Co ciekawe, nie wchodzi do niego każdy beneficjent, ale jedynie ci, którym przyznano takie uprawnienie w statucie. Zgromadzenie podejmuje uchwały w ważnych sprawach, takich jak: np. zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego, udzielenie absolutorium członkom organów, podział zysku albo pokrycie straty.
Rada nadzorcza – organ nadzoru
Organem nadzoru jest z kolei rada nadzorcza, której jednak nie trzeba powoływać w każdej fundacji. Obowiązkowa staje się ona dopiero, gdy liczba beneficjentów przekracza 25. Uprawnienia rady nadzorczej obejmują prawo do niezwłocznego uzyskiwania wszelkich informacji od zarządu oraz udzielanie zgód na dokonywanie przez zarząd określonych czynności, na zasadach sprecyzowanych w statucie. W szczególnie dużych fundacjach (a tylko w takich rada nadzorcza jest obowiązkowa) można wprowadzić dwustopniową kontrolę działań zarządu, czyli podjęcie określonych decyzji uzależnić od wyrażenia zgody zarówno przez radę nadzorczą jak i zgromadzenie beneficjentów.
Zadania fundacji rodzinnej
Gromadzenie majątku rodzinnego i ochrona przed jego rozdrobnieniem
Zadaniem fundacji rodzinnej jest, co można wywnioskować nawet z uzasadnienia do projektu ustawy, gromadzenie majątku rodzinnego i ochrona przed jego rozdrobnieniem. Jednak, aby istnieć fundacja sama potrzebuje majątku. Co ważne, majątek rodziny wniesiony do fundacji przestaje być majątkiem poszczególnych osób i nie można im go zwrócić (podobnie jest w przypadku wkładów w spółce kapitałowej). Beneficjenci nie są uprawnieni do poszczególnych udziałów w majątku fundacji, ale jedynie do otrzymywania od niej świadczeń.
Minimalny fundusz założycielski fundacji i majątek fundacji
Minimalny fundusz założycielski fundacji to 100 000 zł, a wartość aktywów nie powinna spadać poniżej tej wartości również w trakcie działania fundacji. Do majątku fundacji może wchodzić również mienie wnoszone przez dowolne osoby, niekoniecznie z grona członków rodziny, które nie uzyskują w ten sposób statusu fundatora, a jedynie darczyńcy.
Do majątku fundacji mogą wchodzić: akcje, udziały, instrumenty finansowe, więc może być wykorzystywana do gromadzenia pod sobą różnych podmiotów, a także prowadzenia inwestycji w papiery wartościowe lub nieruchomości. Fundacji nie obejmują ograniczenia co do konieczności posiadania statusu rolnika indywidualnego lub spełnienia niektórych innych przesłanek niezbędnych do nabycia nieruchomości rolnej na podstawie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.
Zamknięty katalog przedmiotowy form dozwolonej działalności gospodarczej
Początkowo ustawodawca zamierzał zakazać fundacjom prowadzenia działalności gospodarczej, jednak w toku prac nad ustawą, po sugestiach m.in. samych przedsiębiorców, zdecydowano się na sporządzenie zamkniętego katalogu przedmiotowego dozwolonej działalności. Fundacja może zatem zbywać mienie, wynajmować, wydzierżawiać lub w inny sposób je udostępniać. Może również inwestować – w udziały, akcje, papiery wartościowe, instrumenty pochodne, udzielać pożyczek (beneficjentom fundacji oraz spółkom osobowym i kapitałowym, w których fundacji uczestniczy jako wspólnik). Fundacja może nawet prowadzić gospodarstwo rolne lub gospodarkę leśną.
