Wysokość wynagrodzenia dla pracowników młodocianych od 1 grudnia 2023 roku
Zmiany w przepisach
W dniu 1.9.2023 r. weszło w życie rozporządzenie RM z 6.7.2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2023 r. poz.1348). Głównym celem nowelizacji rozporządzenia jest uaktualnienie wynagrodzenia młodocianego w okresie nauki zawodu przez podwyższenie stosunku procentowego tego wynagrodzenia. Nowelizacja dokonała również rozszerzenia opisów, „z pierwszego roku nauki” na „pierwszy rok nauki lub klasie I branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole”. stosunek procentowy wynagrodzenia został podniesiony o 3 punkty procentowe.
Zgodnie z § 19 ust. 1 PrzygotZawMłodR młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługuje wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale, obowiązującego od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Natomiast zgodnie z §19 rozporządzenia młodocianym odbywającym przyuczenie do wykonywania określonej pracy przysługuje nie mniej niż 7% wynagrodzenia.
Stosunek procentowy wynagrodzenia, wynosił do końca sierpnia 2023 r.:
- w pierwszym roku nauki – nie mniej niż 5%,
- w drugim roku nauki – nie mniej niż 6%,
- w trzecim roku nauki – nie mniej niż 7%.
Natomiast w okresie przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianym przysługiwało nie mniej niż̇ 4% wynagrodzenia, o którym mowa w § 19 ust. 1 PrzygotZawMłodR.
Stosunek procentowy wynagrodzenia młodocianego w okresie nauki zawodu od 1.9.2023 r.
Zgodnie z przepisami po nowelizacji wynagrodzenie młodocianego w okresie nauki zawodu wynosi:
1) w pierwszym roku nauki – nie mniej niż 8%,
2) w drugim roku nauki – nie mniej niż 9%,
3) w trzecim roku nauki – nie mniej niż 10%,
a w okresie przyuczenia do wykonywania określonej pracy nie mniej niż 7% wynagrodzenia, o którym mowa w § 19 ust. 1 rozporządzenia.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie od 1.12.2023 r.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie będące podstawą naliczenia w kolejnym okresie wyniosło 7194,95 zł. To oznacza, że od 1.12.2023 r. do 29.2.2024 r. pracownik młodociany otrzyma wynagrodzenie wynoszące nie mniej niż:
- w pierwszym roku nauki lub klasie I branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole – nie mniej niż 8% czyli 575,60 zł,
- w drugim roku nauki lub klasie II branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole – nie mniej niż 9% czyli 647,55 zł,
- w trzecim roku nauki lub klasie III branżowej szkoły I stopnia w przypadku młodocianego realizującego dokształcanie teoretyczne w tej szkole – nie mniej niż 10% czyli 719,50 zł.
Młodocianemu odbywającemu przyuczenie do wykonywania określonej pracy w tym okresie przysługuje wynagrodzenie w wysokości nie mniej niż 503,65 zł.
Ewidencja księgowa lokalu mieszkalnego zakupionego w celu dalszej odsprzedaży
Zakupiony w celu dalszej odsprzedaży lokal mieszkalny nie będzie rozpatrywany jako środek trwały, gdyż nie spełnia on warunków wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 15 RachunkU.
Jeżeli nieruchomość została nabyta w celu jej odsprzedaży, wówczas należy wykazać ją w bilansie do aktywów obrotowych – towary.
Wartość zakupionej nieruchomości ujmuje się na podstawie dowodu dokumentującego jej zakup na koncie 330 „Towary”, zapisem:
– Wn konto 330 „Towary”,
– Ma konto 201 „Rozrachunki z dostawcami”.
Nabyta nieruchomość nie stanowi kosztów uzyskania przychodu w chwili zakupu, ale dopiero w chwili jej sprzedaży.
W chwili sprzedaży dokonujemy księgowania zgodnie z dokumentem potwierdzającym sprzedaż tj. akt notarialny:
– Wn konto 202 „Rozrachunki z odbiorcami”,
– Ma konto 700 „Sprzedaż”,
I jednocześnie rozliczamy koszty:
– Wn konto 760 „Pozostałe koszty operacyjne”,
– Ma konto 330 „Towary”.
Zdaniem autora należy wykazać nabycie nieruchomości, która stanowi towar handlowy, jako pozostałe nabycia i wykazać transakcję w JPK VAT za miesiąc, w którym został nabyty lokal.
Prawo pracy i ubezpieczenia 2024 r. Na jakie zmiany mają przygotować się pracodawcy
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu – nowe wyłączenia
Od 1.1.2024 r. wśród nowych wyłączeń niewchodzących w skład puli minimalnego wynagrodzenia wejdzie dodatek za szczególne warunki pracy.
Ustawa z 28.7.2023 r. o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1667) – dalej: ustawa zmieniająca, wprowadziła bowiem w art. 1 pkt 10 MinWynagrU definicję dodatku za szczególne warunki pracy. Zgodnie z jej zapisami jest to dodatek do wynagrodzenia z tytułu:
- wykonywania pracy w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia,
- pracy związanej z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym lub
- pracy szczególnie niebezpiecznej
– przysługujący pracownikowi na zasadach określonych w odrębnych przepisach, układzie zbiorowym pracy, innym opartym na ustawie porozumieniu zbiorowym, regulaminie wynagradzania, statucie określającym prawa i obowiązki stron stosunku pracy, umowie o pracę lub spółdzielczej umowie o pracę.
Na podstawie zmienionego od 1.1.2024 r. art. 6. ust. 5 MinWynagrU dodatek ten nie będzie już uwzględniany przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika porównywanego z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jest to rozwiązanie korzystne dla pracowników. Mimo że dodatek ten jest świadczeniem fakultatywnym, to jego uwzględnianie w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, powodowało, że w niektórych przypadkach jego przyznanie nie skutkowało zwiększeniem otrzymywanego wynagrodzenia.
Po wyroku uznającym wypowiedzenie za bezskuteczne pracownik wróci do pracy
Od 1.1.2024 r. art. 4772 § 2 KPC zawiera jednoznaczną dyrektywę adresowaną do sądu co do konieczności nałożenia na pracodawcę w wyroku uznającym wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne albo przywracającym pracownika do pracy, obowiązku dalszego zatrudnienia pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Uznając wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne albo przywracając pracownika do pracy, sąd na wniosek pracownika nałoży w wyroku na pracodawcę obowiązek dalszego zatrudnienia tego pracownika – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Pracownicy podlegający szczególnej ochronie z dodatkowym zabezpieczeniem
Od 1.1.2024 r. dodano art. 7555 § 1 KPC, który wprowadza szczególną regulację dotyczącą zabezpieczenia w sprawach z zakresu prawa pracy, w których pracownik podlegający szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia dochodzi roszczenia o uznanie wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy. Od tego momentu pracownik taki może złożyć do sądu wniosek (na każdym etapie postępowania sądowego) o zabezpieczenie. Sąd taki wniosek musi uwzględnić. Zabezpieczenie to nakazanie przez sąd dalszego zatrudnienia przez pracodawcę do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Sąd będzie mógł odmówić udzielenia zabezpieczenia wyłącznie w sytuacji, gdy roszczenie jest oczywiście bezzasadne. Zmiana postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia będzie niedopuszczalna, a zażalenie będzie przysługiwać dopiero do sądu drugiej instancji.
Pracodawca będzie mógł zażądać uchylenia prawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wyłącznie jeżeli wykaże, że po udzieleniu zabezpieczenia zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 § 1 KP, czyli w razie
- ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;
- popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
- zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Zwiększenie limitu odliczeń składek na związki już za 2023 r.
Odliczenie z tytułu opłacania składek członkowskich w związkach zawodowych wprowadzono od 1.1.2022 r., początkowo z rocznym limitem 300 zł, a następnie od 1.7.2022 r. limit ten podwyższono do 500 zł. Przy czym limit ten miał zastosowanie w odniesieniu do dochodów uzyskanych od 1.1.2022 r. Zatem podatnicy po raz pierwszy zastosowali ulgę w zeznaniach podatkowych za 2022 r. (składanych w 2023 r.).
Ustawą zmieniającą podwyższono roczny limit odliczenia od dochodu wydatków z tytułu składek członkowskich zapłaconych na rzecz związków zawodowych w roku podatkowym z kwoty 500 zł do kwoty 840 zł. Rozwiązanie będzie miało zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1.1.2023 r.
Emerytury pomostowe, które miały stopniowo wygasać, wciąż będą przyznawane
Wyżej przywołaną ustawą zmieniającą uchylono wygaszający charakter emerytur pomostowych. Zgodnie z art. 4 pkt 5 EmPomU, jednym z podstawowych warunków uzyskania emerytury pomostowej jest wykonywanie przed dniem 1.1.1999 r. pracy w szczególnych lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 EmPomU lub w rozumieniu z art. 32 i 33 EmRentyFUSU.
Ponieważ zakładany postęp technologiczny nie poprawił warunków pracy w stopniu upoważniającym do stwierdzenia, że warunki szkodliwe zostały w całości wyeliminowane, o czym świadczy liczba pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze, zasadnym zostało zniesienie wymogu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanej przed 1.1.1999 r, jako warunku nabycia prawa do emerytury pomostowej.
Od 1.1.2024 r. prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
- urodził się po 31.12.1948 r.;
- ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
- osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
- ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
- po 31.12.2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Ponieważ zniesienie wygasającego charakteru emerytur pomostowych jest rozwiązaniem szczególnie korzystnym dla osób, które podjęły prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 1.1.1999 r., gdyż pozwala im nabyć prawo do tego świadczenia bez względu na termin, w jakim zaczęły świadczyć tego typu prace, konieczne było wprowadzenie przepisu przejściowego:
- do postępowań wszczętych na podstawie art. 24 EmPomU i niezakończonych wydaniem decyzji prawomocnej przed dniem wejścia ustawy zmieniającej stosuje się przepisy art. 4 EmPomU w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, co oznacza, że do będących w toku, w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, postępowań w sprawach o ustalenie prawa do emerytury pomostowej, będą stosowane nowe przepisy, a więc bez wymogu wykonywania przed 1.1.1999 r. prac w szczególnych warunkach lub prac w szczególnym charakterze.
Rekompensata z ZUS – transparentne i dogodniejsze warunki przyznawania
W konsekwencji skorygowano instytucję rekompensaty (art. 2 pkt 5 EmPomU). Po zmianach od 1.1.2024 r. rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Jest to zmiana, która pozwala na wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych odnoszących się do obecnego brzmienia art. 2 pkt 5 EmPomU, przez co ZUS odmawiał ustalenia rekompensaty w sytuacji, kiedy ubezpieczeni spełniali warunki ustawowe uzyskania prawa do emerytury pomostowej, ale nie nabywali do niej prawa.
Od 1.1.2024 r. okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, który uprawnia do ustalenia rekompensaty musi przypadać przed 1.1.2009 r. i powinien wynosić co najmniej 15 lat.
Rekompensata natomiast nie będzie przysługiwać osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych.
Na emeryturze pomostowej nie będzie można już „dorabiać”
W praktyce stosowania przepisów EmPomU pojawił się problem „obchodzenia” przepisów regulujących kwestie zawieszania prawa do emerytury pomostowej. Zgodnie z art. 17 ust. 4 EmPomU prawo do emerytury pomostowej ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Regulacja ta pozwalała na zawieszenie prawa do emerytury pomostowej osobom pobierającym emeryturę pomostową tylko w sytuacji, świadczenia przez nich pracy w ramach stosunku pracy.
Od 1.1.2024 r. prawo do emerytury pomostowej ulegać będzie zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – tak na podstawie stosunku pracy, jak i umowy cywilnoprawnej (zmieniony art. 17 ust. 4 EmPomU).
Nowa regulacja dotycząca zasad zawieszenia emerytury pomostowej nie dotyczy jednak umów cywilnoprawnych zawartych przed dniem wejściem w życie ustawy (art. 5 ust. 2 ustawy zmieniającej).
Odsetki od nieopłaconych w terminie składek na FEP
Do końca 2023 r. próg naliczania odsetek w przypadku nieopłaconych składek na FEP pozostaje na poziomie 6,60 zł. Od 1.1.2024 r. odsetki te będą naliczane analogicznie jak w przypadku niepłaconych składek ZUS. Oznacza to, że odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 1% kwoty minimalnego wynagrodzenia (zmieniony art. 40 ust. 1 ustawy pomostowej).
Ustawa mieniająca przewiduje również przepis przejściowy, zgodnie z którym do odsetek za zwłokę od składek na FEP za okres przed dniem wejścia jej w życie będzie stosować się przepisy nowe, wprowadzone od 1.1.2024 r.
Świadczenie wspierające – nowe wsparcie dla niepełnosprawnych
Od 1.1.2024 r. pojawia się nowy rodzaj świadczenia. Jest to świadczenie wspierające, którego celem jest udzielenie osobom z największymi trudnościami w samodzielnym funkcjonowaniu pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób – ustawa z 7.7.2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429)
Świadczenie wspierające, w odróżnieniu od aktualnie przyznawanych świadczeń opiekuńczych przeznaczonych dla opiekuna osoby wymagającej opieki, będzie świadczeniem kierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnościami.
Kwota otrzymywanego świadczenia wspierającego będzie powiązana z wysokością renty socjalnej, której aktualna wysokość w 2023 r. po waloryzacji wynosi 1588,44 zł miesięcznie brutto. Ustawa zakłada, że świadczenie wspierające przysługiwać będzie, w wysokości 2-krotności renty socjalnej, albo jej jednokrotności lub 50% jej wartości.
Ustalenie prawa do świadczenia wspierającego będzie następować na wniosek osoby uprawnionej złożony do ZUS. W przypadku niepełnosprawnych dzieci oraz osób nieposiadających zdolności do czynności prawnych wniosek o świadczenie wspierające będzie mógł złożyć jeden z rodziców, opiekun prawny dziecka, rodzina zastępcza, osoba prowadzącej rodzinny dom dziecka lub inna osoba upoważniona do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej.
Świadczenie wspierające będzie przysługiwać bez względu na osiągany przez osobę z niepełnosprawnościami dochód (brak kryterium dochodowego) oraz będzie nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponadto za osobę pobierającą świadczenie wspierające będą również opłacane składki na ubezpieczenie zdrowotne. Świadczenie nie będzie podlegać egzekucji komorniczej.
W przypadku, gdy osoba niepełnosprawna zdecyduje się ubiegać świadczenie wspierające, wypłata świadczeń opiekuńczych zostanie opiekunowi wstrzymana lub rozpatrywanie wniosku opiekuna o jedno z świadczeń zostanie zawieszone.
Opiekunowie niepełnosprawnych będą mogli pracować bez utraty świadczeń
W obowiązującym stanie prawnym świadczenia opiekuńcze nie przysługują jeżeli opiekun niepełnosprawnego członka rodziny nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniem niepełnosprawności.
Od 1.1.2024 r., zgodnie z nowym brzmieniem art. 16a ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 ŚwRodzU, specjalny zasiłek opiekuńczy i świadczenie pielęgnacyjne będą przysługiwać uprawnionym opiekunom osób niepełnosprawnych jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz albo nad osobą posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Dodatkowym warunkiem będzie posiadanie przez osoby nad którymi sprawowana będzie opieka decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w której potrzebę wsparcia określono na poziomie: od 1 do 3 punktów w skali potrzeby wsparcia (w przypadku dzieci poniżej 3. roku życia) lub od 70 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia (w przypadku dzieci i osób powyżej 3. roku życia), czyli taką decyzję, która uprawnia do ubiegania się o świadczenie wspierające.
Od 1.1.2024 r. osoby uprawnione do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna będą mogli podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Jeżeli jednak osiągną w danym roku kalendarzowym dochód w wysokości przekraczającej 6-krotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej na 31 grudnia danego roku kalendarzowego – prawo do świadczeń zostanie uchylone.
Jak w 2024 r. zmieni się Karta Nauczyciela: zfśs, emerytury i nauczycielskie świadczenia kompensacyjne
W mijającym roku kalendarzowym przepisy oświatowe wielokrotnie ulegały zmianom. Do tej pory ustawą z 28.7.2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1672) w 2023 r.:
- doprecyzowano okres, za jaki jest dokonywana ocena pracy nauczycieli;
- objęto nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych przepisami rozporządzenia wydawanego przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 6a ust. 12 ustawy – Karta Nauczyciela;
- doprecyzowano kwestie odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela przez osoby nieposiadające przygotowania pedagogicznego rozpoczynające pracę w szkole;
- umożliwiono nauczycielom zatrudnionym w szkołach polskich oraz szkołach i zespołach szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej ubiegającym się o stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego przystąpienie do egzaminu i rozmowy w formie wideokonferencji;
- uelastyczniono ustalanie dostępności nauczyciela w szkole dla niektórych grup nauczycieli;
- umożliwiono w roku szkolnym 2023/2024 przydzielania nauczycielom zatrudnionym w liceach ogólnokształcących, technikach i branżowych szkołach I stopnia godzin ponadwymiarowych w wymiarze wyższym niż określony w ustawie – Karta Nauczyciela
Od 1.1.2024 r. w zakresie art. 53 ust. 2 KartaNauczU wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym odpis na ZFŚS dla nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne będzie dokonywany w wysokości ustalonej jako iloczyn planowanej, przeciętnej w danym roku kalendarzowym liczby nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, skorygowanej w końcu danego roku kalendarzowego do faktycznej, przeciętnej liczby tych nauczycieli i 42% kwoty bazowej, o której mowa w art. 30 ust. 3 KartaNauczU, obowiązującej 1 stycznia danego roku.
Od 1.9.2024 r. nauczyciele, po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy, będą mogli przejść na emeryturę w wieku niższym niż określony w art. 24 ust. 1 EmRentyFUSU, jeżeli spełnią łącznie następujące warunki:
- rozpoczęli przed 1.1.1999 r. faktyczne wykonywanie pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1 KartaNauczU, brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia pracy na tym stanowisku,
- mają okres składkowy, o którym mowa w art. 6 EmRentyFUSU, wynoszący co najmniej 30 lat, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1 KartaNauczU, brzmieniu obowiązującym w okresie faktycznego wykonywania pracy na tych stanowiskach, z wyjątkiem nauczyciela szkoły za granicą, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,
- nie przysługuje im prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek na podstawie art. 88 ust. 2a KartaNauczU
– a wysokość emerytury obliczonej zgodnie z ust. 5 i 6, nie jest niższa niż kwota, o której mowa w art. 85 ust. 2 EmRentyFUSU.
Ponadto od 1.9.2024 r. do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych nabędą również prawo nauczyciele zatrudnieni w poradniach psychologiczno-pedagogicznych (zmieniony art. 2 NauczŚwiadU).
Urzędnicy cywilni otrzymają wynagrodzenie za godziny nadliczbowe
Z kolei ustawą z 16.6.2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1598) wprowadzono zmiany do ustawy z 21.11.2008 r. o służbie cywilnej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1691 ze zm.). Jak wiadomo od 27.9.2023 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące czasu pracy urzędników zatrudnionych w korpusie służby cywilnej. Pojawiły się m.in. nowe rozwiązania dotyczące systemów czasu pracy oraz okresów rozliczeniowych.
Od 1.1.2024 r. urzędnikowi służby cywilnej za pracę nadliczbową albo w niedzielę przysługuje dzień wolny od pracy w najbliższym tygodniu, a za pracę w święto przysługuje inny dzień wolny, albo wynagrodzenie za czas przepracowany w tych dniach (powyższe nie dotyczy zatrudnienia w systemie weekendowym) – zmieniony art. 97 SłużbaCywilU.
Wypłata wynagrodzenia będzie następować na wniosek urzędnika. Wynagrodzenie to będzie ustalane na podstawie godzinowej stawki wynagrodzenia należnego w miesiącu, w którym nastąpiła praca w godzinach nadliczbowych, zaś stawkę godzinową będzie się obliczać poprzez podzielenie miesięcznego wynagrodzenia przez normę godzin czasu pracy w danym miesiącu.
Od 2024 r. koalicyjny rząd obiecuje prace nad kolejnymi zmianami w zatrudnieniu. Są to m.in. skrócenie czasu pracy, wydłużenie urlopów wypoczynkowych i uregulowanie dostępności pracownika po godzinach pracy. W dniu publikacji niniejszego podsumowania – nie są znane projekty ani kształt zapowiedzi. Gdyby zmiany miały dojść do skutku działy kadrowo-płacowe czeka kolejny pracowity rok, zaś pracowników kolejne przywileje.
Odstąpienie od umowy o dzieło przez upływem rocznego czasu trwania umowy
Zamawiający może odstąpić od umowy o dzieło przez upływem rocznego czasu trwania umowy.
Zgodnie z art. 627 KC, przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
W przepisach Kodeksu cywilnego przewidziano dwa typy odstąpienia od umowy o dzieło. Pierwszy odnosi się do sytuacji, gdy przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową. Wówczas zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić (art. 636 § 1 KC). W sytuacji z pytania wątpliwe jest zastosowanie tego przepisu przez zamawiającego, gdyż przedmiotem umowy było jedynie umieszczanie postów. Influencer nie odpowiada za brak wzrostu sprzedaży. Zamawiający mógłby skorzystać z tego przepisu, gdyby influencer nie umieścił postu albo post miałby niewłaściwą treść.
Drugi typ odstąpienia przewidziano w art. 644 KC. Zgodnie z tym przepisem, dopóki dzieło nie zostało ukończone, zamawiający może w każdej chwili od umowy odstąpić płacąc umówione wynagrodzenie. Jednakże w takim wypadku zamawiający może odliczyć to, co przyjmujący zamówienie oszczędził z powodu niewykonania dzieła.
Skoro w art. 644 KC jest mowa o odstąpieniu w każdej chwili od umowy o dzieło, to zamawiający mógłby skorzystać z tego przepisu pod warunkiem uznania dzieła za nieukończone. O tym, że dzieło nie zostało ukończone, przesądza fakt, że np. nie wykonano jeszcze wszystkich jego elementów, ogólnie rzecz ujmując, że nie znajduje się ono w stanie, w jakim powinno być wydane zamawiającemu. Należy przy tym uwzględnić zgodność zaoferowanego dzieła z jego cechami określonymi w danej umowie o dzieło. W sytuacji, gdy dzieło miało polegać na regularnym umieszczaniu postów, można uznać je za nieskończone, jeżeli nie osiągnięto końcowego terminu umowy o dzieło. Wydaje się więc, że zamawiający może więc odstąpić od umowy o dzieło, jednakże trudno wypowiedzieć się jednoznacznie bez znajomości treści umowy.
Jednocześnie należy zapłacić wykonującemu dzieło całe umówione wynagrodzenie (a więc w sytuacji z pytania za cały czas trwania umowy). Jednak zamawiający może odliczyć to, co przyjmujący zamówienie oszczędził z powodu niewykonania dzieła. Oszczędności przyjmującego zamówienie w rozumieniu art. 644 KC nie są przy tym tożsame z umowną wartością prac niewykonanych, ponieważ chodzi tu o oszczędności z zaprzestanych prac, a nie w pracach zrealizowanych przed odstąpieniem (wyrok SA we Wrocławiu z 13.12.2013 r., I ACa 1214/13, Legalis). Niestety, kwestie wzajemnych rozliczeń w takiej sytuacji budzą wątpliwości, a orzecznictwo jest niejednolite.
Dodatkowo należy podkreślić, że ze względu na charakter zobowiązania przyjmującego zamówienie, wyrażającego się w wykonaniu dzieła (umówionego rezultatu), nie wypowiada się umowy o dzieło. Jest tak dlatego, że wypowiedzenie ma skutki jedynie na przyszłość, a strony rozliczają się za okres do zakończenia umowy w skutek wypowiedzenia.
Zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących – nowe rozporządzenie
Na podstawie art. 111 ust. 8 oraz art. 145a ust. 17 VATU – Minister Finansów przygotował nowe rozporządzenie w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Obecnie zakres zwolnień z obowiązku ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących jest wyznaczony rozporządzeniem Ministra Finansów z 22.12.2021 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2021 r. poz. 2442 ze zm.). Rozporządzenie to przewiduje zwolnienia o charakterze czasowym (tj. do 31.12.2023 r.), co oznacza, że konieczne jest wydanie nowego rozporządzenia w tym zakresie. Regulacje te dotyczą wszystkich rodzajów kas rejestrujących (kas z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii, kas online oraz kas mających postać oprogramowania), tym samym niecelowe jest wydanie dwóch odrębnych rozporządzeń o tych samych zapisach dotyczących różnych rodzajów kas rejestrujących.
Nowe rozporządzenie, co do zasady, przewiduje przedłużenie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących określonych w ww. rozporządzeniu z 2021 r. Zostaną one przedłużone na okres jednego roku – tj. do 31.12.2024 r. przy utrzymaniu na dotychczasowym poziomie kryterium wielkości sprzedaży, tj. 20 000 zł dla podmiotów kontynuujących, jak i dla rozpoczynających działalność gospodarczą (dla tych ostatnich liczone w proporcji).
Rozporządzenie wejdzie w życie 1.1.2024 r.
Wyższe kary za przestępstwa i wykroczenia skarbowe w 2024 roku
Za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe odpowiada jak sprawca podatnik, ale także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną (art. 9 § 3 KKS). W konsekwencji za przestępstwa skarbowe lub wykroczenia odnośnie prowadzonej działalności w pierwszej kolejności odpowiada przedsiębiorca, a w określonych okolicznościach również księgowa (podmiot prowadzący finanse przedsiębiorcy).
Kwoty grzywien i kar pieniężnych za wykroczenia i przestępstwa skarbowe wyznaczane są w oparciu o aktualne minimalne wynagrodzenie za pracę. Minimalne wynagrodzenie zostało ogłoszone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 14.9.2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 1893). Podobnie jak w tym roku będzie ono podwyższane dwukrotnie i będzie znacznie wyższe niż w 2023 r.
Od 1.1.2024 r. do 30.6.2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę będzie wynosić 4242 zł (odpowiednio za ten okres w tym roku wynosiło 3490 zł, czyli wzrośnie o 752 zł). Natomiast od 1.7.2024 r. do 31.12.2024 r. minimalne wynagrodzenie za pracę będzie wynosić 4300 zł (odpowiednio za ten okres w tym roku wynosi 3600 zł, czyli wrośnie 700 zł).
Kara grzywny za wykroczenia skarbowe
Kara grzywny za wykroczenie skarbowe jest określana kwotowo. Zgodnie z art. 48 KKS, kara grzywny w przypadku wykroczeń skarbowych, może być wymierzona w granicach od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, chyba że kodeks stanowi inaczej. Wykroczeniem może być czyn zabroniony jeśli kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie jego popełnienia.
A zatem w okresie od 1.1.2024 r. do 30.6.2024 r. wykroczeniem może być czyn zabroniony jeśli kwota uszczuplenia nie przekracza 21 210 zł (5 x 4242 zł ).
Natomiast w okresie od 1.7.2024 r. do 31.12.2024 r. wykroczeniem może być czyn zabroniony jeśli kwota uszczuplenia nie przekracza 21 500 zł (5 x 4300 zł).
Kara grzywny orzeczona za wykroczenie skarbowe w okresie od 1.6.2023 r. do 30.6.2024 r. może być wymierzona od kwoty 424,20 zł (1/10 minimalnego wynagrodzenia) do kwoty 84 840 zł (20 x minimalne wynagrodzenie).
Natomiast w okresie od 1.7.2024 r. do 31.12.2024 r. kara grzywny orzeczona za wykroczenie skarbowe może być wymierzona od kwoty 430 zł (1/10 minimalnego wynagrodzenia) do kwoty 86 000 zł (20 x minimalne wynagrodzenie).
Kara grzywny za przestępstwo skarbowe
W przypadku orzeczenia kary grzywny za przestępstwa skarbowe, zgodnie z art. 23 KKS, sąd określa liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki dziennej. Jeżeli kodeks karny skarbowy nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, a najwyższa 720. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Niemniej jednak, stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia.
Zatem stawka dzienna nie może być niższa w okresie od 1.1.2024 r. do 30.6.2024 r. od: 141,40 zł (4242 zł/30 ), a w okresie od 1.7.2024 do 31.12.2024 r. nie może być niższa od: 143,33 zł (4300 zł/30).
Jednocześnie stawka dzienna nie może przekraczać jej czterystukrotności, czyli w okresie od.1.1.2024 r. do 30.6.2024 r. nie może przekraczać kwoty 56 560 zł (400 x 141,40 zł), a w okresie od 1.7.2024 r. do 31.12.2024 r. nie może przekraczać kwoty 57 332 zł (400 x 143,33 zł).
W rezultacie, stawka dzienna w okresie od 1.1.2024 r. do 30.6.2024 r. mieści się w granicach kwot: od 141,40 zł do 56 560 zł, a w okresie od 1.7.2024 r. do 31.12.2024 r. w granicach kwot: od 143,33 zł do 57 332 zł.
Kara grzywny może być natomiast orzeczona w okresie od 1.1.2024 r. do 30.6.2024 r. w granicach kwot: od 1414 zł (10 stawek dziennych x 141,40 zł) do 40 723 200 zł (720 stawek x max stawkę dzienną, tj. 56.560 zł). Natomiast w okresie od 1.7.2024 r. do 31.12.2024 r. kara grzywny może być orzeczona w granicach kwot: od 1433,30 zł (10 stawek dziennych x 143,33 zł) do 41 279 040 zł (720 stawek x max stawkę dzienną, tj. 57 332 zł).
| WYSOKOŚĆ KAR ZA WYKROCZENIA I PRZESTĘPSTWA SKARBOWE W 2024 ROKU | ||
| WYKROCZENIA | OD 1.1.2024
DO 30.6.2024
|
OD 1.7.2024
DO 31.12.2024 |
| Granica między wykroczeniem a przestępstwem skarbowym (5.krotność minimalnego wynagrodzenia) | 21 210 zł | 21 500 zł |
| Grzywna za wykroczenie skarbowe wymierzona przez urząd skarbowy mandatem
(od 1/10 do 5. krotności minimalnego wynagrodzenia) |
od 424 zł
do 21 210 zł |
od 430 zł
do 21 500 zł |
| Grzywna za wykroczenie skarbowe wymierzona przez sąd wyrokiem
(od 1/10 do 20.krotności minimalnego wynagrodzenia) |
od 424 zł
do 84 840 zł |
od 430 zł
do 86 000 zł |
| Grzywna za wykroczenie skarbowe wymierzona przez sąd nakazem
od 1/10 do 10.krotności minimalnego wynagrodzenia) |
od 424 zł
do 42 420 zł |
od 430 zł
do 43 000 zł |
| PRZESTĘPSTWA | OD 1.1.2024
DO 30.6.2024 |
OD 1.7.2024
DO 31.12.2024 |
| Stawka dzienna | od 141,40 zł
do 56 560 zł |
od 143,33 zł
do 57 332 zł |
| Grzywna za przestępstwo skarbowe wymierzona przez sąd wyrokiem | od 1414 zł
do 40 723 200 zł |
od 1433,30 zł
do 41 279 040 zł |
| Grzywna za przestępstwo skarbowe wymierzona przez sąd nakazem | od 1414 zł
do 40 723 200 zł |
od 1433,30 zł
do 41 279 040 zł |
Minimalne i maksymalne stawki podatku od środków transportowych na rok 2024
Minimalne stawki podatku od środków transportowych
Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z 12.10.2023 r. minimalne stawki podatku od środków transportowych obowiązujące w 2024 r. pozostaną w tej samej wysokości co w 2023 r. Poszczególne stawki podatku od środków transportowych dotyczą właścicieli m.in. samochodów ciężarowych, autobusów, ciągników siodłowych i przyczep.
Z art.12b ustawy z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że począwszy od 2004 r., stawki minimalne określone w załącznikach nr 1-3 do tej ustawy ulegają przeliczeniu na następny rok podatkowy zgodnie z procentowym wskaźnikiem kursu euro na pierwszy dzień roboczy października danego roku w stosunku do kursu euro w roku poprzedzającym dany rok podatkowy. Do przeliczenia stawek stosuje się kurs wymiany euro i walut krajowych opublikowany w Dz. Urz. Unii Europejskiej. Minister Finansów oblicza corocznie ww. wskaźnik procentowy. Jeżeli wskaźnik jest niższy niż 5%, to stawki określone w zał. nr 1-3 ustawy nie ulegają zmianie w następnym roku podatkowym. W tym roku wskaźnik ten był niższy niż 5%, zatem minimalne stawki podatku od środków transportowych nie uległy podwyższeniu i będą w 2024 r. wynosić tyle samo co w tym roku.
W przypadku nieuchwalenia przez gminę stawek podatku od środków transportowych, jeśli stawki minimalne dla poszczególnych rodzajów pojazdów są wyższe od stawek uchwalonych na rok poprzedzający rok podatkowy – stosuje się odpowiednie stawki wynikające z zał. nr 1-3 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Maksymalne stawki podatku od środków transportowych
Ponadto maksymalne stawki podatku od środków transportowych w 2024 roku zostały określone w obwieszczeniu Ministra Finansów z 21.7.2023 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2024 (M.P. z 2023 r., poz. 774). Górna granica stawek będzie znacznie wyższa w stosunku do 2023 roku. Stawki bowiem ulegają co roku zmianie w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Zatem stawki zostały zwaloryzowane zgodnie ze wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych obowiązujących w I półroczu 2023 r. w stosunku do I półrocza 2022 r. i nastąpił realny wzrost cen o 15%. (Komunikat Prezesa GUS z 14.7.2023 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w I półroczu 2023 r.). Jednak przy uchwalaniu stawek podatku od środków transportowych gminy nie mogą przekroczyć tych maksymalnych stawek podanych ww. obwieszczeniu.
Obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych
Podatkiem od środków transportowych są objęte: samochody o DMC powyższej 3,5 tony, ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o DMC zespołu pojazdów od 3,5 ton, przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają DMC od 7 ton (z wyjątkiem tych, które wykorzystywane są wyłącznie w ramach działalności rolniczej prowadzonej przez podatnika podatku rolnego), a także autobusy.
Sprzedaż na rzecz osób fizycznych a awaria kasy fiskalnej
Jeżeli sprzedawca dokonuje dostawy towarów na odległość i ewidencjonuje płatności przypisując je do konkretnych dostaw, to może dokonywać dostaw nawet nie dysponując sprawną kasą rejestrującą.
Podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Zaznaczyć trzeba, że jeżeli z przyczyn niezależnych od podatnika nie może być prowadzona ewidencja sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, jest on obowiązany ewidencjonować sprzedaż przy zastosowaniu rezerwowej kasy rejestrującej. Co ważne, w przypadku gdy ewidencjonowanie sprzedaży przy zastosowaniu rezerwowej kasy rejestrującej jest niemożliwe, podatnik nie może dokonywać sprzedaży.
Z powyższego wynika, że co do zasady brak możliwości fiskalizacji w kasie rejestrującej sprzedaży dokonywanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych oznacza konieczność przerwania takiej sprzedaży.
Należy bowiem uwzględnić to, że poprzez przepisy wykonawcze prawodawca wprowadził zwolnienia od obowiązku ewidencjonowania sprzedaży w kasie rejestrującej. Zwolnienie może być właściwe ze względu na wartość rocznej sprzedaży lub z uwagi na przedmiot świadczenia i okoliczności jego wykonania.
Jak rozumiem, w analizowanej sytuacji został przekroczony próg do stosowania zwolnienia od obowiązku stosowania kasy fiskalnej. Jednak w treści pytania mowa jest o tym, że podatnik dokonuje sprzedaży na odległość przyjmując zapłaty w formie przelewów bankowych.
Oznacza to, że należy wskazać na zwolnienie od obowiązku stosowania kasy przy dokonywaniu dostawy towarów na odległość. Od obowiązku rejestracji w kasie wolna jest dostawa towarów w systemie wysyłkowym (pocztą lub przesyłkami kurierskimi), jeżeli dostawca towaru otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła i na czyją rzecz została dokonana (dane nabywcy, w tym jego adres).
Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z wykładnią potwierdzaną w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, fakt, iż płatność jest dokonywana z wykorzystaniem aplikacji BLIK czy innych mobilnych operatorów płatności elektronicznych, poprzez których środki wpływają na rachunek bankowy podatnika spełnia warunki do zastosowania zwolnienia od obowiązku fiskalizacji za pomocą kasy rejestrującej.
Tak np. Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 21.11.2022 r. (0111-KDIB3-2.4012.606.2022.2.ASZ):
Płatności nabywców (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej) świadczonych przez Pana usług, będą dokonywane wyłącznie za pośrednictwem banku tj. przelewem lub za pomocą aplikacji Blik. Zatem zapłata za wykonane usługi będzie przez Pana otrzymana w całości na rachunek bankowy.
Powyższe odnosi się do usług, ale warunki stosowania zwolnienia co do płatności są takie same.
Podobnie Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 10.10.2022 r. (0111-KDIB3-1.4012.472.2022.4.WN):
Podsumowując, należy stwierdzić, że możecie Państwo na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia w zw. z poz. 37 załącznika do niego, stosować zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania w stosunku do świadczonych usług, za które zapłata przez Klientów (osoby fizyczne) przekazywana jest przelewem lub za pomocą aplikacji BLIK na rachunek bankowy, a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.
Powyższe również odnosi się do usług, ale warunki stosowania zwolnienia co do płatności są takie same.
Podobny co do istoty pogląd został zaprezentowany również np. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 13.10.2022 r. (0111-KDIB3-2.4012.521.2022.2.MN), z 10.3.2023 r. (0111-KDIB3-2.4012.22.2023.1.MN), czy z 8.6.2020 r. (0111-KDIB3-2.4012.174.2020.2.MN).
Z kolei w interpretacji indywidualnej z 19.10.2022 r. (0112-KDIL3.4012.315.2022.1.NS) Dyrektor KIS uznał za legitymujące do zastosowania zwolnienia przyjmowanie płatności za towar przez kuriera i następnie wpłacanie środków na rachunek dostawcy.
Jeżeli sprzedawca dokonuje dostawy towarów na odległość i ewidencjonuje płatności przypisując je do konkretnych dostaw, to może dokonywać dostaw nawet nie dysponując sprawną kasą rejestrującą. Co ważne, przy sprzedaży konsumenckiej nie powstaje obowiązek ewidencjonowania takich dostaw w kasie ani dokumentowania za pomocą faktur.
Skutki podatkowe wynajmu nieruchomości przez fundację rodzinną
Co do zasady, dochody uzyskiwane przez fundację rodzinną korzystają ze zwolnienia od CIT. Przy wynajmie na rzecz beneficjentów zwolnienie to jest ograniczone w przypadku wykonywania w wynajmowanej nieruchomości działalności gospodarczej. Sam natomiast fakt wynajęcia przez fundację rodzinną nieruchomości na rzecz jej beneficjenta nie musi wpływać na zasadność stosowania ww. zwolnienia.
W przypadku wynajmowania przez fundację rodzinną nieruchomości jej beneficjentom znajdą zastosowanie uregulowania zawarte w OchrLokU dotyczące obowiązków ponoszenia kosztów przez każdą ze stron tego stosunku prawnego.
Fundacja rodzinna a możliwość skorzystania ze zwolnienia na gruncie CIT
Z faktu, że treść pytania odnosi się do beneficjenta wnioskuję, że przedstawione zagadnienie dotyczy świadczeń dokonywanych pomiędzy fundacją rodzinną, o której mowa w przepisach FundRodzU. To bowiem w przypadku tego rodzaju fundacji pojawia się szczególny podmiot zwany beneficjentem. Ponadto, w przypadku świadczeń polegających na usłudze wynajmu, dokonywanych pomiędzy fundacją rodzinną a jej beneficjentem, ustawodawca przewidział szczególne obwarowania dotyczące opodatkowania uzyskiwanych z tego tytułu świadczeń. Na takim założeniu oparta jest treść niniejszej odpowiedzi.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 1 pkt 25 PDOPrU dochody fundacji rodzinnych korzystają ze zwolnienia z CIT. Przy czym w myśl art. 6 ust. 8 PDOPrU zwolnienie to nie ma zastosowania do osiąganych przez fundację rodzinną przychodów z najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, której przedmiotem jest przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa lub składniki majątku służące prowadzeniu działalności przez beneficjenta, fundatora lub podmiot powiązany w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 PDOPrU z fundacją rodzinną, beneficjentem lub fundatorem, przy czym wielkość udziałów i praw, o których mowa w art. 11a ust. 2 pkt 1 PDOPrU wynosi co najmniej 5%.
Zgodnie z art. 6 ust. 6 PDOPrU wskazane wyżej zwolnienie ma także zastosowania do podatku, o którym mowa w art. 24b PDOPrU (podatek od minimalnego przychody z budynków) oraz art. 24q PDOPrU (podatek dochodowy od świadczeń na rzecz beneficjenta, w tym z tytułu ukrytych zysków). Ponadto, zgodnie z art. 6 § 7 PDOPrU, nie ma ono także zastosowania do działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wykraczającej poza zakres określony w art. 5 FundRodzU.
Uwzględniając przytoczone wyżej regulacje należy zauważyć, że sam fakt wynajęcia przez fundację rodzinną nieruchomości na rzecz jej beneficjenta, nie musi wpływać na zasadność stosowania ww. zwolnienia. W celu jednak jednoznacznego potwierdzenia prawa fundacji do stosowania zwolnienia z CIT należałoby w analizowanym przypadku ustalić, czy fundacja nie spełnia co najmniej jednej z przedstawionych wyżej przesłanek negatywnych, które uniemożliwiają stosowanie tego zwolnienia. W szczególności, w kontekście powołanego wyżej art. 6 ust. 8 PDOPrU dla celów stosowania wskazanego zwolnienia istotne jest, aby najem nieruchomości, która nie stanowi sama w sobie przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie był świadczony na rzecz beneficjenta, fundatora lub inny podmiot powiązany, który będzie wykonywał w wynajmowanej nieruchomości działalność gospodarczą.
Jeżeli przedstawione wyżej uwarunkowania zostaną spełnione, to przychód fundacji skorzysta ze zwolnienia od podatku. W przeciwnym wypadku fundacja zobowiązana będzie opodatkować uzyskany przychód na ogólnych zasadach.
Obowiązki najemcy i wynajmującego
Jak wynika z art. 6a ust. 1 OchrLokU wynajmujący jest obowiązany do zapewnienia sprawnego działania istniejących instalacji i urządzeń związanych z budynkiem umożliwiających najemcy korzystanie z wody, paliw gazowych i ciekłych, ciepła, energii elektrycznej, dźwigów osobowych oraz innych instalacji i urządzeń stanowiących wyposażenie lokalu i budynku określone odrębnymi przepisami. Szczegółowy zakres obowiązków wynajmującego we wskazanym zakresie został określony w art. 6a ust. 3 OchrLokU. Przedmiotowe uregulowania dotyczą także odpowiednio wynajmu dokonywanego przez fundację rodzinną na rzecz jej beneficjenta. jeśli zatem fundacja będzie wynajmować nieruchomość beneficjentom, to jej obowiązkiem będzie ponoszenie kosztów, o których mowa w powołanych regulacjach.
Zgodnie z art. 6b ust. 1 OchrLokU najemca jest obowiązany utrzymywać lokal oraz pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym określonym odrębnymi przepisami oraz przestrzegać porządku domowego. Najemca jest także obowiązany dbać i chronić przed uszkodzeniem lub dewastacją części budynku przeznaczone do wspólnego użytku, jak dźwigi osobowe, klatki schodowe, korytarze, pomieszczenia zsypów, inne pomieszczenia gospodarcze oraz otoczenie budynku. Szczegółowy zakres obowiązków najemcy został określony w art. 6b ust. 2 OchrLokU.
Zakup mieszkań w celu house flippingu a rozliczenie VAT
Opis sytuacji: Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której zajmuje się handlem nieruchomościami lokalowymi (tzw. flipowanie). Mieszkania sprzedawane są ze stawką ZW. Podatnik został zarejestrowany do VAT na podstawie formularza VAT-R, w którym zostało zadeklarowane zwolnienie przedmiotowe (30, C.1). W formularzu została zaznaczona również pozycja „składanie comiesięcznych deklaracji” (51, C.2). Na moment rejestracji podatnik zajmował się tylko handlem nieruchomościami. Jak prawidłowo oznaczyć w formularzu VAT-R działalność typu house flipping? Czy zaznaczenie w formularzu pozycji „zwolnienia przedmiotowego” oraz „składania comiesięcznych deklaracji” wyklucza się? Czy ich zaznaczenie obliguje US do przyjmowania deklaracji? Czy w przypadku rozszerzenia działalności o pośrednictwo nieruchomościami konieczna jest aktualizacja formularza? Jaką stawkę VAT należy zastosować do sprzedaży wyposażenia? Czy dokonując zakupu wyposażenia lokalu podatnik ma prawo odliczenia VAT? Czy konieczne jest dodatkowo wystawienie faktury sprzedaży lokalu oraz wyposażenia?
Jeśli wszystkie sprzedaże nieruchomości są zwolnione z VAT, to prawidłowe jest zaznaczenie w VAT-R, że „podatnik będzie dokonywał (dokonuje) sprzedaży wyłącznie zwolnionej od VAT na podstawie art. 43 ust. 1, z wył. pkt 3, i art. 82 ustawy”.
Dokonywanie wyłącznie sprzedaży zwolnionej i składanie deklaracji miesięcznych nie wykluczają się. Jest to dopuszczalne.
Rozszerzenie zakresu działalności o pośrednictwo wymaga aktualizacji VAT-R.
Dostawę „sprzętów ruchomych” należy opodatkować stawką 23%.
Prawo do odliczenia VAT przy nabyciu wyposażenia lokalu będzie przysługiwać i nie będzie wymagać korekty odliczenia, jeśli sprzedaż wyposażenia będzie opodatkowana VAT.
Jeśli podatnik sprzedaje wszystkie mieszkania ze zwolnieniem z VAT i jest to jego jedyna działalność, to prawidłowe było zaznaczenie poz. 31. w części C.1 „podatnik będzie dokonywał (dokonuje) sprzedaży wyłącznie zwolnionej od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1, z wył. pkt 3, i art. 82 ustawy”. Wskazaliście Państwo poz. 30 „podatnik będzie korzystał (korzysta) ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy” – rozumiem, że to błąd, ponieważ wskazaliście Państwo na stosowane zwolnienia przedmiotowego, a nie podmiotowego (art. 113 VATU).
Zgodnie z art. 96 ust. 4 VATU w opisanej sytuacji organ podatkowy zarejestruje podmiot jako podatnika VAT zwolnionego, ponieważ wykonuje wyłącznie czynności zwolnione. Podatnicy zwolnieni nie mają obowiązku składać deklaracji VAT (JPK_V7), co wynika z art. 99 ust. 7 VATU. Tym samym, dokonywanie wyłącznie sprzedaży zwolnionej i składanie deklaracji miesięcznych nie wykluczają się. Jest to dopuszczalne.
Rozszerzenie zakresu działalności o pośrednictwo wymaga aktualizacji VAT-R, ponieważ pośrednictwo będzie opodatkowane, więc wskazanie o wykonywaniu wyłącznie czynności zwolnionych nie będzie już prawdziwe.
Chciałbym zwrócić uwagę na to, że orzecznictwo podatkowe przyjmuje, że w sytuacji sprzedaży lokalu mieszkalnego „pod klucz” mają miejsce 2 świadczenia:
- dostawa lokalu mieszkalnego wraz z elementami wykończenia montowanymi do ścian – w tym zakresie zastosowanie znajdzie stawka 8% VAT lub zwolnienie,
- dostawa pozostałych elementów wyposażenia – stawka 23% VAT.
Poglądy te należy w mojej ocenie również odnieść do działalności flipperów.
Istnienie takiego rozróżnienia potwierdza np. WIS z 16.1.2023 r. (0111-KDSB2-1.440.240.2022.3.JJ), która wskazuje na objęcie stawką 8% VAT następujących elementów wykończenia „pod klucz”:
„W ramach wykończenia w standardzie „pod klucz”, Spółka:
a) Kładzie w lokalu mieszkalnym podłogi, posadzki, osadza parapety i drzwi – trwale związane z lokalem mieszkalnym;
b) Kładzie instalację wodną, kanalizacyjną, elektryczną i teletechniczną oraz osadza punkty oświetleniowe (wybudowane w sufity, ściany lub trwałą zabudowę) – trwale związane z lokalem mieszkalnym;
c) Kładzie instalację internetową, telefoniczną, RTV – trwale związane z lokalem mieszkalnym;
d) Kładzie instalację grzewczą, wentylacyjną, klimatyzacyjną – trwale związane z lokalem mieszkalnym;
e) Wykańcza i maluje ściany i sufity – trwale związane z lokalem mieszkalnym;
f) Montuje tzw. biały montaż łazienkowy (wanna, prysznic, umywalka, wc) – trwale związane z lokalem mieszkalnym;
g) Realizuje zabudowę meblową kuchenną – trwale związana z lokalem mieszkalnym;
h) Realizuje zabudowę meblową w postaci szaf wnękowych na wymiar – trwale związane z lokalem mieszkalnym;
– dalej zwane łącznie: wykończeniem”.
W odniesieniu do sprzętów AGD i mebli „ruchomych” organy podatkowe przedstawiają następujące argumenty za uznaniem za odrębną dostawę opodatkowaną stawką 23% VAT – na przykładzie interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14.11.2018 r. (0114-KDIP1-2.4012.511.2018.1.IG):
„Wymienionych elementów wykończenia nie można uznać za stanowiące część składową lokalu mieszkalnego. Nie można ich uznać za elementy kompleksowego świadczenia jakim jest planowana dostawa lokalu mieszkalnego. Odłączenie tych elementów od budynku/lokalu nie spowoduje uszkodzenia lub istotnej zmiany całości i/lub uszkodzenia lub zmiany elementów odłączonych. Ponadto wskazane elementy wykończenia w wyniku połączenia ich z budynkiem/lokalem nie utracą bytu prawnego oraz gospodarczego z uwagi na fakt, że mogą one stanowić odrębne od budynku/lokalu przedmioty własności. Oderwanie niniejszych elementów wykończenia od budynku/lokalu nie spowoduje utraty ich wartości ekonomicznej, zarówno dla Wnioskodawcy jako sprzedawcy, jak i nabywcy. Zatem, dostawa tych elementów stanowi odrębną dostawę od dostawy lokalu mieszkalnego i podlega opodatkowaniu według stawki podatku właściwej dla danego świadczenia (danego elementu wykończenia)”.
Prawidłowe w takiej sytuacji będzie więc wystawienie jednej faktury VAT z podziałem świadczeń według stawek VAT i zwolnień.
Uznanie sprzedaży „ruchomych” elementów wyposażenia i mebli (innych niż montowane do ścian) za opodatkowane stawką 23% będzie skutkowało tym, że prawo do odliczenia VAT przy nabyciu wyposażenia lokalu będzie przysługiwać i nie będzie wymagać korekty odliczenia.
