Klauzula prorogacyjna w umowie ubezpieczenia obejmująca „duże ryzyko”

Stan faktyczny 

Spółka G (z siedzibą na Litwie) świadczy usługi w zakresie ochrony. Spółka GS (z siedzibą na Łotwie) posiada wszystkie udziały G.

GS i towarzystwo ubezpieczeniowe B. (z siedzibą na Łotwie) zawarły umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (dalej jako: umowa ubezpieczenia), obejmującą również odpowiedzialność cywilną G. Na podstawie której wszelkie spory związane z tą umową są rozstrzygane polubownie, a jeśli stronom nie uda się dojść do porozumienia, spór jest rozstrzygany przez sąd łotewski zgodnie z łotewskim prawem.

Z należącego do spółki J sklepu jubilerskiego w Alytus (Litwa), chronionego przez G na podstawie umowy o świadczenie usług ochrony mienia, skradziono biżuterię i pieniądze. J i jej ubezpieczyciel wytoczyli przed litewskim sądem powództwo o odszkodowanie, dochodząc naprawienia szkód poniesionych w związku z tą kradzieżą. Sąd ten zasądził odszkodowanie wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów oraz stwierdził rażące niedbalstwo po stronie G, a także istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między powstałą szkodą a bezczynnością tej spółki. Po zakończeniu postępowania w przedmiocie naprawienia szkód G wytoczyła przed sądem w Wilnie powództwo o zasądzenie od B kwoty 114 941,58 EUR jako odszkodowania z tytułu ubezpieczenia, a także odsetek oraz zwrotu kosztów postępowania, stosownie do postanowień umowy ubezpieczenia. Sąd w Wilnie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania tego powództwa, podnosząc, że na podstawie ogólnych warunków umowy ubezpieczenia wszystkie spory dotyczące tej umowy powinny być rozstrzygane przez sąd łotewski na podstawie łotewskiego prawa.

Pytanie prejudycjalne 

Czy art. 15 pkt 5 i art. 16 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1215/2012 z 12.12.2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. L Nr 351 z 2012 r., s. 1) należy interpretować w ten sposób, że klauzula prorogacyjna przewidziana w umowie ubezpieczenia obejmującej „duże ryzyko” w rozumieniu tego ostatniego przepisu, zawartej przez ubezpieczającego i ubezpieczyciela, może być powoływana wobec ubezpieczonego na podstawie tej umowy, który nie jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu w sektorze ubezpieczeń, który nie wyraził zgody na tę klauzulę i który ma miejsce zamieszkania względnie siedzibę w innym państwie członkowskim niż ubezpieczający i ubezpieczyciel?

Stanowisko TS

W sekcji 3 rozdziału II rozporządzenia Nr 1215/2012 ustanawiono szczególne przepisy jurysdykcyjne w sprawach dotyczących ubezpieczenia, mające na celu ochronę słabszej strony umowy przez przepisy korzystniejsze dla niej niż przepisy ogólne, zgodnie ze wskazaniem motywu 18 tego rozporządzenia (wyrok Hofsoe, C‑106/17, pkt 39). Jednakże w niektórych przypadkach rozporządzenie Nr 1215/2012 przewiduje możliwość odstąpienia od przepisów jurysdykcyjnych obowiązujących w sprawach dotyczących ubezpieczenia na mocy umowy, w szczególności na podstawie art. 15 pkt 5, w drodze zawarcia umowy dotyczącej umowy ubezpieczenia obejmującej jeden lub więcej rodzajów ryzyka wymienionych w art. 16.

Analizując treść art. 15 pkt 5 rozporządzenia Nr 1215/2012, TS uznał, że skoro pkt 5 wymienia jedynie umowy dotyczące umowy ubezpieczenia, a nie wymienia – w przeciwieństwie do art. 15 pkt 3 i 4 – stron umowy, to jeżeli ważna klauzula prorogacyjna została zawarta w umowie ubezpieczenia obejmującej „duże ryzyko”, może się na nią powołać każda osoba, która zamierza wykonać swoje prawa wynikające z tej umowy, i to również wobec ubezpieczonego mającego status osoby trzeciej. Trybunał wskazał, że tę różnicę w treści między art. 15 pkt 5 a innymi punktami tego artykułu wyjaśnia jego geneza. W celu uzupełnienia Konwencji o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych Konwencji w chwili przystąpienia Zjednoczonego Królestwa w 1978 r. zdecydowano się – nie chcąc określać abstrakcyjnego i ogólnego kryterium pozwalającego na zidentyfikowanie sytuacji, w których klauzule prorogacyjne byłyby uznawane za dopuszczalne – na stworzenie listy umów ubezpieczenia, w przypadku których należało dodatkowo dopuścić możliwość stosowania tego rodzaju klauzul. Jednakże dodanie pewnych kategorii umów do tej listy w żaden sposób nie zmierzało do tego, aby umożliwić powoływanie się na takie klauzule prorogacyjne wobec osób trzecich.

Odnosząc się do systematyki przepisów sekcji 3 rozdziału II rozporządzenia Nr 1215/2012, TS stwierdził, że rozporządzenie Nr 44/2001 rozszerzyło listę osób, które mogą pozwać ubezpieczyciela, wymieniając w art. 9 ust. 1 lit. b) tego ostatniego rozporządzenia, obecnie art. 11 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Nr 1215/2012, również ubezpieczonych i nie dokonując żadnego rozróżnienia w oparciu o kryterium rodzaju ubezpieczonych rodzajów ryzyka. Zdaniem TS przyznana w ten sposób ubezpieczonym ochrona byłaby jednak nieskuteczna, gdyby w przypadku umów ubezpieczenia dotyczących „dużego ryzyka” właściwy sąd był ustalany na podstawie klauzuli prorogacyjnej, co do której ubezpieczony nie wyraził zgody.

Co do celów przepisów sekcji 3 rozdziału II rozporządzenia Nr 1215/2012, z orzecznictwa TS wynika, że w przypadku gdy umowa ubezpieczenia została zawarta na korzyść osoby trzeciej, zawarta w tej umowie klauzula prorogacyjna, na którą osoba trzecia nie wyraziła zgody, może być powoływana wobec niej w przypadku sporu powstałego w wyniku tej umowy jedynie w sytuacji, gdy nie narusza to celu ochrony podmiotu słabszego ekonomicznie (wyrok Société financière et industrielle du Peloux, C-112/03, pkt 38). W sprawach dotyczących ubezpieczeń możliwość zawierania umów prorogacyjnych podlega ściśle określonym ograniczeniom wynikającym z celu ochrony osoby ekonomicznie słabszej (wyrok Assens Havn, C-368/16, pkt 36).

Unijny prawodawca, ze względu na ich pozycję ekonomiczną, upoważnił ubezpieczającego i ubezpieczyciela do wyboru sądu właściwego, w tym poprzez odstępstwo od przepisów jurysdykcyjnych zawartych w sekcji 3 rozdziału II rozporządzenia Nr 1215/2012. Przyznana stronom możliwość odstąpienia od ogólnych przepisów jurysdykcyjnych w dziedzinie umów ubezpieczenia obejmującymi „duże ryzyko” miała uwzględniać fakt, że ze względu na to, iż zainteresowane spółki były silnymi ekonomicznie przedsiębiorstwami, strony‑umowy ubezpieczenia znajdowały się na równej stopie, a dodatkowa ochrona słabszej strony nie była uzasadniona. Jednakże zdaniem TS z powyższego stwierdzenia nie można wywodzić twierdzenia, iż pozycja ekonomiczna ubezpieczonego oraz pozycja ekonomiczna ubezpieczających i ubezpieczycieli są identyczne lub podobne. W konsekwencji to, czy osoba trzecia, niebędąca stroną umowy ubezpieczenia obejmującej „duże ryzyko”, może zostać uznana za osobę najsłabszą ekonomicznie, nie zależy wyłącznie od tego, czy umowa ubezpieczenia zawarta między stronami należy do kategorii umów ubezpieczenia obejmujących „duże ryzyko”. Zatem TS uznał, że możliwość odstąpienia od ogólnych przepisów jurysdykcyjnych w przypadku umów ubezpieczenia obejmujących „duże ryzyko” znajduje zastosowanie wyłącznie w stosunkach między umawiającymi się stronami i co do zasady nie może zostać rozszerzona na ubezpieczonych mających status osoby trzeciej.

Trybunał podkreślił, że kazuistyczna ocena kwestii, czy dana osoba może być uznana za „stronę słabszą”, spowodowałaby powstanie ryzyka osłabienia pewności prawa i byłaby sprzeczna z celem rozporządzenia Nr 1215/2012, wyrażonym w jego motywie 15, zgodnie z którym przepisy o jurysdykcji powinny być w wysokim stopniu przewidywalne (wyrok MMA IARD, C-340/16, pkt 34). Stwierdzenie to ma szczególne znaczenie w dziedzinie umów ubezpieczenia obejmujących „duże ryzyko”. Sąd odsyłający wskazywał, że art. 13 pkt 27 dyrektywy 2009/138 przewiduje szereg kryteriów, które należy oceniać łącznie i których stosowanie nie jest zawsze systematyczne. Zdaniem TS ta ocena może wymagać dogłębnej i potencjalnie złożonej weryfikacji, co byłoby sprzeczne z celem związanym z ustanowieniem przewidywalnych przepisów jurysdykcyjnych. Jednakże zgodnie z utrwalonym cel związany z przyznaniem ochrony, leżący u podstaw sekcji 3 rozdziału II rozporządzenia Nr 1215/2012, implikuje, że stosowanie przewidzianych w owej sekcji przepisów o jurysdykcji szczególnej nie powinno być rozciągane na osoby, których ochrona nie jest uzasadniona (wyrok Hofsoe, pkt 41). O ile z powyższego wynika, że w stosunkach pomiędzy profesjonalnymi uczestnikami obrotu w sektorze ubezpieczeń, spośród których żaden nie może zostać uznany za znajdującego się w słabszej pozycji w stosunku do drugiego, nie jest uzasadniona żadna szczególna ochrona (wyrok Hofsoe, pkt 42). Jednakże TS uznał, że w rozpatrywanej sprawie ubezpieczony, tj. G, mający status osoby trzeciej, nie jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu w sektorze ubezpieczeń.

Reasumując TS orzekł, że art. 15 pkt 5 i art. 16 pkt 5 rozporządzenia Nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że klauzula prorogacyjna przewidziana w umowie ubezpieczenia obejmującej „duże ryzyko” w rozumieniu tego ostatniego przepisu, zawartej przez ubezpieczającego i ubezpieczyciela, nie może być powoływana wobec ubezpieczonego na podstawie tej umowy, który nie jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu w sektorze ubezpieczeń, który nie wyraził zgody na tę klauzulę i który ma miejsce zamieszkania względnie siedzibę w innym państwie członkowskim niż ubezpieczający i ubezpieczyciel.

Kasy rejestrujące w postaci oprogramowania dla usług transportowych osób

Na podstawie art. 111b ust. 3 pkt 1 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.; dalej: VATU), który pozwala ministrowi finansów określić grupy podatników lub rodzaje czynności, w odniesieniu do których możliwe jest używanie kas rejestrujących mających postać oprogramowania, przygotowano omawiane rozporządzenie.

Wprowadzono możliwość używania kas przez podatników świadczących następujące usługi:

1) przewóz osób samochodem osobowym, w tym taksówką, z wyjątkiem przewozu okazjonalnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy z 6.6.2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140);

2) wynajem samochodów osobowych z kierowcą (PKWiU 49.32.12.0);

3) związane z przeprowadzkami, świadczone na rzecz gospodarstw domowych (PKWiU 49.42.11.0);

4) transport drogowy pasażerski pojazdami napędzanymi siłą mięśni ludzkich lub ciągnionymi przez zwierzęta (PKWiU 49.39.35.0);

5) transport drogowy pasażerski, rozkładowy, międzymiastowy, ogólnodostępny (PKWiU 49.39.11.0);

6) transport drogowy pasażerski, rozkładowy, miejski i podmiejski (PKWiU 49.31.21.0);

7) transport kolejowy pasażerski, miejski i podmiejski (PKWiU 49.31.10.0);

8) transport pasażerski, kolejkami linowymi naziemnymi, kolejkami linowymi i wyciągami narciarskimi (PKWiU 49.39.20.0);

9) transport morski i przybrzeżny pasażerski, promowy (PKWiU 50.10.11.0);

10) transport morski i przybrzeżny pasażerski wycieczkowcami (PKWiU 50.10.12.0);

11) transport wodny śródlądowy pasażerski, promowy (PKWiU 50.30.11.0);

12) transport wodny śródlądowy pasażerski wycieczkowcami (PKWiU 50.30.12.0);

13) pozostały transport wodny śródlądowy pasażerski (PKWiU 50.30.19.0);

14) transport lotniczy regularny krajowy pasażerski (PKWiU 51.10.11.0);

15) transport lotniczy nieregularny krajowy pasażerski, z wyłączeniem w celach widokowych (PKWiU 51.10.12.0).

Nowe rozwiązanie pozwoli na stosowanie do prowadzenia ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych kas mających postać oprogramowania, co ma zdaniem fiskusa, zachęcić przedsiębiorców do wyjścia z szarej strefy poprzez łatwą dostępność i obniżenie całkowitych kosztów posiadania kas rejestrujących. Kasy te mają stanowić alternatywę dla użytkowanych dotychczas przez podatników kas rejestrujących i mogą być stosowane fakultatywnie. Kasy te, tak jak kasy on-line, będą posiadały funkcję przesyłu danych do systemu teleinformatycznego za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej.

Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zgłoszenie danych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych odroczone do 13.7.2020 r.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), to system gromadzący informacje o osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką. Spółki wpisane do KRS przed 13.10.2019 r. powinny przekazać pierwsze zgłoszenie do CRBR do 13.4.2020 r. Jednak w związku z działaniem tarczy antykryzysowej przedsiębiorcy zyskują więcej czasu na realizację nowego obowiązku sprawozdawczego, jakim jest zgłoszenie danych do CRBR. Termin złożenia zgłoszeń do CRBR zostanie odroczony do 13.7.2020 r.

CRBR został utworzony na mocy ustawy z 1.3.2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1115), która wdraża przepisy dyrektywy 2015/849 z 20.5.2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (tzw. IV dyrektywa AML). Aby zapewnić transparentność w obrocie gospodarczym, Parlament Europejski zobowiązał państwa członkowskie do stworzenia rejestrów, które gromadzą informacje o beneficjentach rzeczywistych podmiotów prawnych, zarejestrowanych na ich terytorium. Jednym z głównych zadań CRBR jest przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Warto zwrócić uwagę, czy zgodnie z ustawą AML biuro rachunkowe czy doradcy podatkowi wykonują wszystkie obowiązki z powyższej ustawy.

Pobierz bezpłatny e-book: AML w biurze rachunkowym →

PARP: dłuższe terminy przyjmowania wniosków

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości działa w porozumieniu z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej. Decyzje podjęte przez organy administracji mają minimalizować wpływ pandemii wirusa SARS-CoV-2 na sytuację wnioskodawców i beneficjentów programów dofinansowanych przez PARP.

Jednym z takich działań jest wydłużenie terminu przyjmowania wniosków w sprawie dofinansowania w konkursach, które kończą się w marcu lub kwietniu. Oceny wniosków będą kontynuowane, ale do 3 kwietnia nie będzie posiedzeń paneli ekspertów, na których wymagany jest osobisty udział wnioskodawcy – nowe terminy będą ustalane indywidualnie z zainteresowanymi.

Tak samo będzie w przypadku ewentualnych zmian w realizowanych projektach – one również będą indywidualnie ustalane z przedsiębiorcami. „W zależności od konkretnego przypadku i po przeprowadzeniu oceny rzeczywistego wpływu obecnej sytuacji na realizowany projekt przewidujemy możliwość zawarcia aneksów do umów” – napisano w komunikacie Agencji.

W tej nadzwyczajnej sytuacji możliwe jest także wydłużenie czasu realizacji projektu, terminów składania wniosków o płatność, a nawet dopuszczalne będą zmiany w spodziewanych efektach projektów.

Do 31 marca odwołane są także wszystkie zaplanowane kontrole. Tak samo jak w przypadku terminów posiedzeń paneli ekspertów ich nowe terminy będą ustalane w porozumieniu z beneficjentami.

Zmiana czasu z zimowego na letni

Osoby wykonujące pracę w nocy z 28. na 29.3.2020 r. w związku ze zmianą czasu z zimowego na letni będą pracować o godzinę krócej. Pracownicy ci nie wypracują tym samym obowiązującego ich wymiaru czasu pracy. W marcu przepracują 175 godzin, choć powinni pracować o godzinę dłużej. Za tę jedną nieprzepracowaną godzinę pracownicy powinni otrzymać wynagrodzenie przestojowe. Mówi o tym art. 81 KP, zgodnie z którym, firma musi wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy, jeśli w tym czasie podwładny był gotowy do jej świadczenia i nie ze swojej winy nie mógł jej wykonywać. Jeśli pensja nie jest określona stawką miesięczną lub godzinową za czas przestoju pracownikowi przysługuje 60% pensji. Wynagrodzenie to nie może jednak być niższe od minimalnej pensji.

Grzywna za nieprzekazanie skargi do WSA na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej

Przypomniał o tym WSA w Łodzi (post. z 11.3.2020 r., II SO/Łd 12/19, Legalis).

Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: PostAdmU). Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 PostAdmU).

W sprawie rozstrzyganej przez WSA w Łodzi skarga na bezczynność dotyczyła udostępnienia informacji publicznej przez zakład komunikacji miejskiej. Istotny w tym przypadku jest więc przepis art. 21 pkt 1 ustawy z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429; dalej: DostInfPubU), zgodnie z którym przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w ciągu 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Jak podkreślił WSA w Łodzi, przepis art. 21 pkt 1 DostInfPubU stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 PostAdmU, czyli zastosowanie znajdzie właśnie ten 15-dniowy termin. Zatem obowiązkiem zakładu komunikacji miejskiej było przekazanie do WSA skargi na bezczynność najpóźniej do 29 sierpnia 2019 r., skoro skarga wpłynęła do organu 14 sierpnia 2019 r. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 PostAdmU, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 PostAdmU).

Zmiana przepisów dotyczących funkcjonowania jednostek oświaty w okresie epidemii

Wejście w życie przepisów szczególnych

Przypomnijmy, że od 25.3.2020 r. funkcjonuje rozporządzenie MEN z 20.3.2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 493 ze zm., dalej SzczegRozwOśwR) – wydane na podstawie art. 30c PrOśw. Celem rozporządzenia jest wprowadzenie szczególnych rozwiązań prawnych na czas ograniczonego funkcjonowania jednostek oświaty w związku ze zwalczaniem epidemii koronawirusa. Do zmiany nowego rozporządzenia doszło w tym samym dniu – na podstawie rozporządzenia MEN z 25.3.2020 r. zmieniającego rozporządzenie sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 530).

Użyczenie sprzętu przez organy prowadzące

Jednym z argumentów przemawiających przeciwko prowadzeniu nauczania zdalnego na szerszą skalę był problem z dostępem do sprzętu komputerowego, przy pomocy którego nauka ta mogłaby się odbywać. W celu umożliwienia nauki zdalnej wprowadzono przepis, zgodnie z którym organy prowadzące jednostki systemu oświaty mogą użyczyć sprzęt niezbędny do realizacji przez ucznia lub nauczyciela zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia, w szczególności komputer (zestaw komputerowy), laptop albo tablet. Do użyczenia stosuje się przepisy art. 710-719 KC. Jednocześnie organ prowadzący może upoważnić do dokonania tej czynności dyrektora dane jednostki systemu oświaty. Pozostaje zatem jedynie pytanie, czy organy prowadzące same dysponują odpowiednią ilością sprzętu, który mógłby zostać użyczony, biorąc zwłaszcza pod uwagę, że znaczna część pracowników JST wykonuje obecnie pracę zdalnie.

Podejmowanie czynności przez organy jednostek oświaty w formie elektronicznej

Nowością jest również umożliwienie wykonywania czynności przez organy jednostek systemu oświaty za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w rozumieniu art. 2 pkt 5 ŚwiadUsłElektU lub za pomocą innych środków łączności, a w przypadku kolegialnych organów jednostek systemu oświaty (a więc np. w przypadku rady pedagogicznej) – także w trybie obiegowym. Treść podjętej w ten sposób czynności powinna zostać utrwalona w formie odpowiednio protokołu, notatki, adnotacji lub w inny sposób. Nowy przepis § 11a ust. 1 SzczegRozwOśwR stosuje się także do rodziców, uczniów, absolwentów i innych osób realizujących swoje prawa i obowiązki wynikające z przepisów oświatowych, w szczególności w zakresie składania wniosków i innych dokumentów.

Wyniki postępowania rekrutacyjnego

Rozporządzanie zmieniające wprowadziło również § 11b SzczegRozwOśwR, zgodnie z którym w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty, o których mowa w art. 158 PrOśw, wyniki postępowania rekrutacyjnego w formie list kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych oraz przyjętych i nieprzyjętych, o których mowa w art. 158 ust. 1 i 3 PrOśw, podaje się do publicznej wiadomości także na stronach internetowych tych jednostek.

Termin złożenia wniosku o wyrażenie zgody na prowadzenie eksperymentu pedagogicznego

Co do zasady, zgodnie z art. 45 ust. 9 PrOśw, dyrektor szkoły lub placówki, na podstawie uchwały rady pedagogicznej i po uzyskaniu opinii rady rodziców, występuje do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, a w przypadku szkoły artystycznej – do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z wnioskiem o wyrażenie zgody na prowadzenie eksperymentu pedagogicznego w szkole lub placówce, w terminie do dnia 31 marca roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym jest planowane rozpoczęcie tego eksperymentu. W związku z trwającą epidemią w SzczegRozwOśwR dodano § 11c, zgodnie z którym w przypadku eksperymentu pedagogicznego, który ma rozpocząć się w szkole lub placówce w roku szkolnym 2020/2021, wniosek o wyrażenie zgody na prowadzenie tego eksperymentu może być złożony w terminie do 30.4.2020 r.

Regulaminy konkursów

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 8 OświatU zostało wydane KonkTurnOlimpR. Nowy § 11d ust. 1 SzczegRozwOśwR zakłada, że w roku szkolnym 2019/2020 regulaminy konkursów, o których mowa w KonkTurnOlimpR, mogą być zmienione w ciągu roku szkolnego, w szczególności w zakresie liczby stopni konkursu, warunków uzyskania wyróżnień i tytułów laureata lub finalisty konkursu. W przypadku dokonania zmian w regulaminach konkursów na podstawie tego przepisu, kurator oświaty powinien niezwłocznie przekazać uczestnikom konkursów informacje o zmianach.

Organizacja olimpiad i turniejów

Z kolei zgodnie z § 11e ust. 1 SzczegRozwOśwR w roku szkolnym 2019/2020 olimpiady, o których mowa w KonkTurnOlimpR, są organizowane jako dwustopniowe zawody wiedzy. W regulaminach tych olimpiad zostaną dokonane zmiany, w szczególności w zakresie:

1. warunków uzyskania tytułu finalisty olimpiady,
2. warunków kwalifikowania finalistów olimpiady do udziału w olimpiadzie międzynarodowej.

Zmiana w regulaminach zgodnie z tymi zasadami powinna nastąpić do 10.4.2020 r.

Tytułu finalisty olimpiad przeprowadzanych w roku szkolnym 2019/2020 otrzymają uczestnicy zakwalifikowani do zawodów trzeciego stopnia. W olimpiadach przeprowadzonych w roku szkolnym 2019/2020 nie wyłania się laureatów.

Przepisy § 11e ust. 1 SzczegRozwOśwR stosuje się odpowiednio do turniejów przeprowadzanych w roku szkolnym 2019/2020.

Jednakże, powyższe regulacje nie znajdą zastosowania do olimpiad i turniejów, w których zawody trzeciego stopnia w części lub całości odbyły się przed 26.3.2020 r. Regulaminy tych olimpiad i turniejów mogą być zmieniane (§ 11g ust. 2 SzczegRozwOśwR).

Konkursy na stanowisko dyrektora

Przepis § 11h ust. 1 SzczegRozwOśwR przewiduje, że w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty nie ogłasza się i nie przeprowadza się konkursów na stanowiska dyrektorów tych jednostek. Natomiast w przypadku konieczności obsadzenia stanowiska dyrektora jednostki w tym okresie, organ prowadzący będzie powierzał pełnienie obowiązków dyrektora jednostki wicedyrektorowi, a w jednostce, w której nie ma wicedyrektora – nauczycielowi tej jednostki, jednak nie dłużej niż do 31.8.2020 r.

W przypadku powierzenia przed 26.3.2020 r. wicedyrektorowi, a w jednostce oświaty, w której nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej jednostki, pełnienia obowiązków dyrektora jednostki, organ prowadzący może przedłużyć powierzenie pełnienia tych obowiązków, jednak nie dłużej niż do 31.8.2020 r. W tym przypadku łączny okres pełnienia obowiązków dyrektora jednostki nie może być dłuższy niż 10 miesięcy.

Jednocześnie na podstawie § 11h ust. 3 SzczegRozwOśwR organ prowadzący powinien unieważnić konkurs na stanowisko dyrektora jednostki systemu oświaty ogłoszony i niezakończony przed 26.3.2020 r. Do kandydatów wyłonionego konkursu przeprowadzonego przed 26.3.2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wszczęcie postępowania wobec SGGW

Skradziony laptop, na którym były dane kandydatów na studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, należał do pracownika uczelni. Wykorzystywał go do celów prywatnych, jak i służbowych – na laptopie przetwarzane były dane osobowe w związku z rekrutacją kandydatów na studia. To jednak nie wszystkie ustalenia poczynione w związku z kontrolą Prezesa UODO przeprowadzoną po naruszeniu, do którego doszło na SGGW.

Kontrola wykazała wyraźne dysfunkcje systemu ochrony danych na uczelni – zarówno od strony technicznej, jak i organizacyjnej. Stwierdzono naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych odnoszących się do obowiązków ciążących na administratorze m.in. z art. 24 ust. 1 RODO w kontekście braku aktualizacji i przeglądów polityk bezpieczeństwa przyjętych na uczelni. W toku kontroli stwierdzono, że administrator nie poddawał należytym przeglądom procesu przetwarzania danych osobowych kandydatów na studia. W związku z tym nie posiadał dostatecznej wiedzy o ryzyku związanym z tym przetwarzaniem i nie podejmował właściwych działań wynikających m.in. z art. 25 ust. 1 czy 32 ust. 1 lit. b i d RODO. Działania kontrolne wykazały również uchybienia związane ze sposobem sprawowania funkcji inspektora ochrony danych, który m.in. nie wypełniał swoich zadań zgodnie z art. 39 ust. 2 RODO tj. z należytym uwzględnianiem ryzyka związanego z operacjami przetwarzania.

Celem postępowania administracyjnego jest przywrócenie u administratora stanu zgodnego z prawem. Kiedy dochodzi do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, Prezes UODO reaguje odpowiednio do wagi konkretnego naruszenia, korzystając z licznych uprawnień, jakie mu przysługują na podstawie RODO. Dlatego Prezes UODO może skorzystać ze środków, jakie daje mu RODO. Mogą to być np. upomnienia, ostrzeżenia, nakazy dostosowania operacji przetwarzania do przepisów o ochronie danych osobowych. Prezes UODO może też nałożyć administracyjną karę pieniężną w zależności od oceny okoliczności konkretnej sprawy. Warto przypomnieć, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej lub wydanie ostrzeżenia nie wpływa na możliwość zastosowania przez Prezesa UODO innych uprawnień, czy też sankcji.

Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/1464

Utworzenie sołectwa bez konsultacji społecznych

Taki wniosek płynie z wyroku WSA w Krakowie z 10.3.2020 r. (III SA/Kr 1/20, Legalis).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.; dalej: SamGminU), gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. Co ważne w tym przypadku, jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy.

Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami (art. 35 ust. 1 SamGminU).

A zatem, uchwałę dotyczącą statutu jednostki pomocniczej rada gminy powinna podjąć dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd pomocniczy ma regulować statut. Aby spełnić wymóg, o którym mowa w art. 35 ust. 1 SamGminU, konieczne jest więc uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany (por. m.in. wyr. WSA w Gdańsku z 19.10.2012 r., II SA/Gd 458/12, Legali; wyr. WSA w Krakowie z 10.10.2013 r., III SA/Kr 66/13, Legalis; wyr. NSA z 3.9.2013 r., II OSK 652/13, Legalis).

WSA w Krakowie podkreślił, że wynik konsultacji w sprawie statutu nie jest wprawdzie wiążący dla rady gminy, ale ich brak należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwał rady gminy podjętych w sprawie określenia statutów jednostek pomocniczych. A zatem, pomijając takie konsultacje rada gminy podjęła uchwałę z istotnym naruszeniem prawa, powodującym jej nieważność, tj. z naruszeniem przepisów regulujących procedurę jej podejmowania (art. 91 ust. 1 i 4 SamGminU).

Zmiany w podatkach dochodowych dostosowujące przepisy do PKWiU 2015

Zmiany proponowane w ustawie zmieniającej dotyczą przede wszystkim:

1) dostosowania z 1.1.2021 r. przepisów o podatku dochodowym od obecnie obowiązującej o PKWiU2015;

2) ograniczenia liczby rocznych obliczeń (PIT-40A) sporządzanych przez organy rentowe; kompleksowego uregulowania kwestii wnioskowania przez podatnika do organu rentowego o niepomniejszanie o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek;

3) wprowadzenia szczególnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w zakresie regulacji dotyczącej zaliczania do kosztów uzyskania przychodów kosztów hipotetycznych odsetek; wprowadzenia zmian o charakterze doprecyzowującym obowiązujące przepisy

Ponadto, planuje się zmiany polegające na:

1) umożliwieniu niestosowania przepisów dotyczących zwiększania przychodów lub wyłączania z kosztów uzyskania przychodów w podatkach dochodowych oraz dotyczących odpowiedzialności solidarnej w VAT, w przypadku dokonania przez podatników zapłaty należności na rachunki, niezamieszczone w wykazie podatników VAT, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.; dalej: VATU);

2) doprecyzowaniu przepisów dotyczących preferencyjnego opodatkowania dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (tzw. IP Box);

3) doprecyzowanie art. 44 ust. 17 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.; dalej: PDOFizU) określającego zasady ustalania zaliczek w przypadku zatorów płatniczych;

4) wprowadzenie podstawy do korygowania zeznania za pośrednictwem usługi polegającej na udostępnianiu przez organy podatkowe podatnikom wstępnie wypełnionych zeznań podatkowych – art. 45cd PDOFizU i art. 21c ustawy z 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 43 ze zm.; dalej: RyczałtU);

5) rozszerzenie definicji deklaracji w art. 3 pkt 5 ustawy z 29.8.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: OrdPU) o sprawozdania składane na podstawie art. 107 ustawy 16.10.2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2200);

6) doprecyzowanie przepisów o indywidualnych rachunkach podatkowych (art. 61b OrdPU);

7) wprowadzeniu możliwości przesyłania paragonów fiskalnych w postaci elektronicznej do klienta, za jego zgodą i w uzgodniony z nim sposób;

8) wprowadzenie możliwości wyboru opodatkowania 3% zryczałtowanym podatkiem dochodowym przychodów z odsetek i dyskonta od emisji obligacji dokonanej przez spółkę celową, z której zobowiązania zostały przejęte przez podatnika, na zasadach określonych w art. 21 ustawy z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 2193).

Większość zmian miałoby zacząć obowiązywać od 1.4.2020 r., jednak zmiany dostosowujące do PKWiU 2015 miałyby wejść w życie 1.1.2021 r.