Rok 2020 może ustanowić nowy rekord w ilości naruszeń ochrony danych

Pandemia COVID-19 przyczyniła się w niebagatelny sposób do rozkwitu cyberprzestępczości. W związku z izolacją obywateli znacznie wzrosła „popularność” przestępstw opartych na wyłudzaniu informacji. Nasilone ataki na instytucje opieki zdrowotnej, branże technologiczne, czy na social mediach, doprowadzają do kradzieży danych na niespotykaną skalę.

Biorąc pod uwagę statystyki upublicznionych zostało już ok. 16 miliardów rekordów, z czego 8,4 miliarda w pierwszym kwartale bieżącego roku. Jest to wzrost rzędu 273%, biorąc pod uwagę pierwszą połowę 2019 r. Pomimo, że liczba zgłoszonych naruszeń spadła o 58%, nie można rozpatrywać tego w kategoriach sukcesu a raczej konsekwencji zamieszania organizacyjnego (ale i prawnego i społecznego) wywołanego pandemią koronawirusa. Nie ulega jednak wątpliwości, że kilka segmentów rynku doświadczyło szczególnie dużej liczby naruszeń.

Portale randkowe

Na naruszenia zostali narażeni m.in. użytkownicy portali randkowych. Dane osobowe ok. 3,7 miliona osób korzystających z aplikacji MobiFriends (w tym dotyczące płci, daty urodzenia, numeru telefonu, adresu e-mail oraz haseł). Dodatkowo odkryty został wyciek ok. 845 GB danych wrażliwych w tym ponad 20 mln plików zawierających m.in. dane wizerunkowe.

Hotelarstwo i turystyka

Największe naruszenia w branży odnotowały w tym roku Mariott oraz EasyJet. Pierwsza z wymienionych firm potwierdziła incydent, w ramach którego doszło do ujawnienia danych osobowych 5,2 milionów gości sieci hotelu (w tym imiona, nazwiska, adresy, informacje dotyczące kierunków podróży). EasyJet z kolei stał się ofiarą cyberataku, na skutek którego doszło do ujawnienia 9 milionów rekordów zawierających dane klientów.

Opieka zdrowotna 

W 2020 r. sektor zdrowotny jest zdecydowanie głównym celem cyberataków. Pierwszy kwartał zaowocował ponad setką incydentów oraz miał wpływ na ponad 2,5 miliona osób. Ataki skupione są głównie na placówkach prowadzących badania nad koronawirusem. Dane medyczne są zazwyczaj bardzo pożądanym towarem na czarnym rynku, stąd też nie przewiduje się, by liczba cyberataków mających na celu ich pozyskanie zmalała z czasem.
Duża część użytkowników Internetu nie zdaje sobie sprawy z wartości swoich danych osobowych. Tego samego nie można jednak powiedzieć o cyberprzestępcach. Nielegalny handel danymi to biznes, który generuje milionowe dochody, stąd też – według badań przeprowadzonych na University of Maryland – cyberatak przeprowadzany jest statystycznie co 39 sekund, a kradzież tożsamości odbywa się w USA co 2 sekundy.

Źródło:

https://hotforsecurity.bitdefender.com/blog/2020-is-on-track-to-hit-a-new-data-breach-record-23681.html?web_view=true

Kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2020/2021

Zgodnie z art. 60 ust. 3 pkt 1 PrOśw w celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 2 oraz w art. 43 PrOśw, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania ustala podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa, w tym zadania z zakresu nadzoru pedagogicznego. W rezultacie MEN ustalił 7.7.2020 r. kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2020/2021:
1. Wdrażanie nowej podstawy programowej w szkołach ponadpodstawowych ze szczególnym uwzględnieniem edukacji przyrodniczej i matematycznej. Rozwijanie samodzielności, innowacyjności i kreatywności uczniów.
2. Wdrażanie zmian w kształceniu zawodowym, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia osób dorosłych.
3. Zapewnienie wysokiej jakości kształcenia oraz wsparcia psychologiczno – pedagogicznego wszystkim uczniom
z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb rozwojowych i edukacyjnych.
4. Wykorzystanie w procesach edukacyjnych narzędzi i zasobów cyfrowych oraz metod kształcenia na odległość. Bezpieczne i efektywne korzystanie z technologii cyfrowych.
5. Działania wychowawcze szkoły. Wychowanie do wartości, kształtowanie postaw i respektowanie norm społecznych.

Zadania z zakresu nadzoru pedagogicznego dla kuratorów oświaty:
1) w zakresie kontroli:
a) w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych:
„Zgodność z przepisami prawa funkcjonowania monitoringu wizyjnego w szkołach”;
b) w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych:
– „Zgodność z przepisami prawa organizowania zajęć w grupie do pięciu uczniów lub w formie indywidualnej oraz udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formie zindywidualizowanej ścieżki kształcenia”;
c) w publicznych poradniach psychologiczno – pedagogicznych:
– „Zgodność z przepisami prawa wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego w zakresie dotyczącym organizacji zajęć w grupie do pięciu uczniów lub w formie indywidualnej oraz opinii w sprawie objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną w formie zindywidualizowanej ścieżki kształcenia”;
d) w szkołach ponadpodstawowych:
– „Zgodność z przepisami prawa funkcjonowania oddziałów międzynarodowych”;
e) w niepublicznych szkołach policealnych prowadzących kształcenie w zawodach z branży opieki zdrowotnej:
– „Zgodność z przepisami prawa organizacji kształcenia zawodowego w branży opieki zdrowotnej”;
f) w szkołach i placówkach prowadzących kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych i kursach umiejętności zawodowych:
– „Zgodność z przepisami prawa kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych i kursach umiejętności zawodowych”.
2) w zakresie ewaluacji:
Ewaluacje problemowe (60% wszystkich ewaluacji w roku szkolnym):
a) w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego oraz oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych – w zakresie wymagań:
– „Przedszkole współpracuje ze środowiskiem lokalnym na rzecz wzajemnego rozwoju”;
– „Zarządzanie przedszkolem służy jego rozwojowi”;
b) w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych – w zakresie wymagań:
– „Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający uczeniu się”;
– „Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej”;
c) w poradniach psychologiczno-pedagogicznych – w zakresie wymagań:
– „Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający rozwojowi osób, instytucji i organizacji korzystających z oferty placówki”;
– „Placówka w planowaniu pracy uwzględnia wnioski z analizy badań zewnętrznych i wewnętrznych”;
d) w specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania – w zakresie wymagań:
– „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”;
– „Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi”;
e) w szkołach specjalnych przysposabiających do pracy, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych – w zakresie wymagań:
– „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”;
– „Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi”.
Ewaluacje w zakresie wybranym przez kuratora oświaty na podstawie wniosków z nadzoru pedagogicznego (40% wszystkich ewaluacji w roku szkolnym).
3) w zakresie monitorowania:
a) we wszystkich typach szkół:
– „Uwzględnianie zróżnicowanych potrzeb edukacyjnych uczniów w procesie kształcenia”;
b) w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych:
– „Zapewnienie wychowankom bezpieczeństwa i odpowiednich warunków pobytu w placówce”;
c) w przedszkolach:
– „Wykorzystywanie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz realizacja zapisów podstawy programowej w zakresie rozwijania kompetencji cyfrowych w przedszkolach”;
d) w branżowej szkole II stopnia:
– „Organizacja kształcenia w branżowej szkole II stopnia”;
e) we wszystkich typach szkół:
– „Kształcenie u uczniów kompetencji kluczowych”.

Posiadacz zależny nie odpowiada za bezumowne korzystanie z nieruchomości – wyrok SN z 26.6.2020 r. (I CSK 615/18)

Stan faktyczny

Spółka B. wynajmowała dwa lokale w jednej z kamienic przy rynku w mieście R. Umowa została zawarta w 2010 r., a lokale wynajmowane były w sumie przez około 4 lata.

Po zakończeniu najmu przeciwko spółce B. miasto R. wytoczyło powództwo o zapłatę należności za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Wspomniana kamienica była bowiem mieniem pożydowskim, zaś miasto już wcześniej wytoczyło powództwo przeciwko Kazimierzowi R., rzekomemu pełnomocnikowi potomków Chaima M., przedwojennego właściciela tejże kamienicy – który skądinąd dysponował tą kamienicą jako jej posiadacz, zajmował w niej jedno piętro i wynajął wspomniane wyżej dwa lokale spółce B.

Kamienica formalnie wróciła do zasobów miejskich dopiero w 2015 r., kiedy to uprawomocniło się postanowienie sądowe, nakazujące zwrot nieruchomości.

Jednak w rejestrach gruntowych jako właścicielka figurowała spadkobierczyni Chaima M., obywatelka USA, na której pełnomocnictwa powoływał się Kazimierz R. Podobnie w księdze wieczystej figurowali spadkobiercy dawnego właściciela – ale tu oznaczono stosowne zastrzeżenia w związku z toczącymi się wcześniej postępowaniami windykacyjnymi.

Postępowanie przed sądem powszechnym

Mimo to miasto R. wystąpiło w stosunku do spółki B. z żądaniem zapłaty na podstawie art. 224 § 2 ustawy z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.; dalej: KC). Zgodnie z tym przepisem posiadacz samoistny od chwili, w której dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył.

Powództwo zostało oddalone, podobnie apelacja i skarga kasacyjna.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy uzasadniając wyrok zapadły 26.6.2020 r. (I CSK 615/18) wskazał, że miasto R., żądając zapłaty od spółki B. wytoczyło powództwo opierając się na nieprawidłowej podstawie prawnej. Podkreślił, że pozwana spółka nie jest i nigdy nie była posiadaczem samoistnym, gdyż jej uprawnienia i obowiązki wynikały z umowy najmu lokali w spornej kamienicy. Umowa ta zaś faktycznie została zawarta nie z właścicielem-miastem R., ale z osobą która podawała się za uprawnionego do zawarcia takiej umowy.

Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że przepis ten odsyła do wcześniejszych norm odnoszących się do stosunków właściciel – posiadacz samoistny tylko odpowiednio. W pozwie, ani w apelacji nie został on przytoczony nawet jako ewentualna podstawa roszczeń miasta wobec wynajmującego lokale. Ale nawet gdyby takie roszczenia skierowano w stosunku do posiadacza zależnego, to objęte są one poważnymi ograniczeniami. Nie wolno tych przepisów stosować wprost. Adresatem roszczeń powinien być więc posiadacz samoistny, a nie najemca – posiadacz zależny.

Zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych dochodu spółki z o.o. w części przeznaczonej i wydatkowanej na ochronę zdrowia – wyrok TK

Zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i ma zachęcać określony krąg podmiotów do inwestowania w rozwój i wspieranie celów społecznie użytecznych. Możliwość skorzystania ze zwolnienia uzależniona jest od spełnienia trzech przesłanek:

1) celu statutowego prowadzonej przez podatnika działalności pokrywającego się z jednym z celów wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawie,

2) określonej formy prawnej podmiotu prowadzącego tę działalność, oraz

3) przeznaczenia i faktycznego wydatkowania dochodu w całości lub części na cel statutowy.

Jak zauważył TK, dodatkowe warunki dotyczące podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia wywodzone są z ustawy z 30.8.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Wynika z niej, że istotną cechą zakładu opieki zdrowotnej (ZOZ) jest jego wyodrębnienie pod względem zespołu osób i środków majątkowych. Zakład opieki zdrowotnej jest jednostką odrębną w stosunku do tworzącego go podmiotu (założyciela) z wąsko określonym zakresem działalności. Zakres usług zdrowotnych wymienionych w ustawie, przekłada się na źródła dochodów uzyskiwanych przez ZOZ-y, co wskazuje, że ustawodawcy nie jest obojętne, z jakich źródeł przychodów pochodzą dochody, które mogą być następnie zwolnione z podatku, jeżeli zostaną przeznaczane na cele statutowe ochrony zdrowia.

Odnosząc te kryteria do sytuacji podmiotów uprawnionych do skorzystania ze zwolnienia, w tym w szczególności do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, i podmiotów wyłączonych na podstawie art. 17 ust. 1c pkt 1 PDOPrU z uwzględnieniem spółek z o.o. będących założycielami niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, w ocenie Trybunał należy uznać, że charakteryzują się one cechami odrębnymi, wskazującymi na istotne różnice między obu kategoriami podmiotów. W konsekwencji, spółki z o.o., których celem statutowym była działalność w zakresie ochrony zdrowia, nie miały prawa do zwolnienia w 2009 roku z podatku dochodowego od osób prawnych od dochodu, który przeznaczyły na te cele. Zatem przepisy podatkowe art. 17 ust. 1c pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU, w tym zakresie były zgodne z Konstytucją RP.

Wsparcie finansowe dla małych firm

Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą już składać wnioski o preferencyjne finansowanie z najniższym na rynku oprocentowaniem. Od przedsiębiorcy nie wymaga się obecnie przedstawiania typowych w takich przypadkach dokumentów. Preferencyjne finansowanie odbywa się bowiem na podstawie uproszczonych procedur związanych z przyznawaniem środków. W przypadku kwot do 500 tysięcy złotych nie jest zatem wymagane przedstawianie zaświadczeń, faktur, biznesplanu ani dokumentowanie wydatkowania środków.

Źródło:

www.zus.pl

Podsumowanie MF i KAS: Co nowego w lipcu?

Informacja ze strony https://www.gov.pl/web/finanse/co-nowego-w-lipcu–dzialania-mf-i-kas:

„Wraz z początkiem drugiego półrocza startuje wiele naszych rozwiązań. Rozwiązań korzystnych dla obywateli, w tym przedsiębiorców, a jednocześnie ważnych dla szybkiego powrotu naszej gospodarki na tory wzrostu gospodarczego po COVID-19” – poinformował minister finansów Tadeusz Kościński.
„Nie tylko uprościliśmy stawki VAT tak, aby były łatwiejsze do stosowania przez przedsiębiorców, ale również je obniżyliśmy. I to w dużej części na produkty, z których korzystamy codziennie. Koszt dla budżetu to ok. 300 mln zł, estońskiego CIT- u, ok. 5 mld zł. Tyle pieniędzy może zostać w kieszeniach Polaków” – przypomniał szef MF.

„Po wielu miesiącach konsultacji i pracy, w życie wchodzą przepisy dotyczące nowej matrycy stawek VAT. Zlikwidowaliśmy absurdy, wprowadzając porządek i prostotę. To dobra wiadomość również dla konsumentów. Obniżyliśmy stawki na produkty pierwszego wyboru, mające wpływ na nasze zdrowie i bezpieczeństwo” – powiedział wiceminister Jan Sarnowski. Od przyszłego roku w Polsce zacznie obowiązywać estoński CIT. „To prawdziwa rewolucja w podatkach, ale rewolucja proprzedsiębiorcza i proinwestycyjna” – poinformował.

„Otrzymaliśmy zadanie stworzenia nowoczesnego i efektywnego systemu poboru opłat, wygodnego dla kierowców i przewoźników. Będziemy je zrealizować skupiając się na przyjazności nowych rozwiązań dla wszystkich ich użytkowników, a jednocześnie z dbałością o koszty” – podkreśliła szefowa KAS Magdalena Rzeczkowska. Odnosząc się do Programu Współdziałania zaznaczyła, że stanowi on nową formę ścisłej i stałej współpracy między podatnikiem a KAS, opartą na budowaniu wzajemnego zaufania, zrozumienia i transparentności. „Program wdrożono już w wielu krajach UE, teraz do tej grupy dołącza Polska” – dodała.

Matryca stawek VAT

Od 1 lipca 2020 r. wchodzi w życie nowa Matryca stawek VAT. Wyjątek stanowi obniżenie stawki VAT na e-booki i e-prasę, które nastąpiło 1 listopada 2019 r.

To nowy rozdział w uporządkowaniu stawek VAT. Przedsiębiorcom będzie zdecydowanie łatwiej przyporządkowywać poszczególne towary do właściwych stawek. Wprowadzane zmiany są korzystne i oczekiwane przez nich, ale także pozytywne dla konsumentów.

Cel wprowadzonych zmian:

Chodzi o rezygnację ze stosowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) na rzecz Nomenklatury scalonej (CN) albo Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) w zakresie towarów oraz Aktualnej (obowiązującej od 1 kwietnia 2020 r.) Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) w zakresie usług.

Zmiana ma zapewnić prostotę, przejrzystość i przyjazność w stosowaniu przepisów dotyczących stawek dzięki objęciu jedną stawką w jak największym stopniu całych grup towarowych oraz dzięki generalnemu obniżeniu stawek („równanie w dół”) – w przypadku konieczności zmiany stawki na dane towary.

Przykład zmiany stawek VAT:

Od 1 listopada 2019 r. można już zwracać się do dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie Wiążącej Informacji Stawkowej. WIS stał się wiążący w momencie wprowadzenia nowej matrycy stawek VAT czyli od dzisiaj.

Estoński CIT

W 2021 r. w Polsce zacznie obowiązywać estoński CIT. Ten nowoczesny sposób opodatkowania, zapewni maksymalną promocję inwestycji i minimum formalności. Wzmocni innowacyjność rodzimego biznesu, a w konsekwencji polskiej gospodarki. Przyczyni się do szybszego rozwoju firm. Zwiększy ich płynność finansową i produktywność.

Estoński CIT to:

To rozwiązanie skierowane do:

Korzyści dla firm:

Korzyści dla gospodarki:

Program Współdziałania 

Przepisy w zakresie współdziałania zostały wprowadzone do ustawy Ordynacja podatkowa.

Celem Programu jest zapewnienie przestrzegania przez podatnika prawa podatkowego, przy aktywnym wsparciu Szefa KAS. Program jest adresowany wyłącznie do największych firm.

Wnioski o zawarcie umowy o współdziałanie można składać już od 1 lipca 2020 r. Wzór wniosku jest dostępny na stronie www.podatki.gov.pl/program-wspoldzialania/ Wniosek można złożyć za pomocą ePUAPu, pocztą lub e-mailem.

Do wniosku podatnik będzie mógł fakultatywnie załączyć ocenę wdrożonych w organizacji Ram Wewnętrznego Nadzoru Podatkowego. Wzór samooceny również będzie opublikowany na stronie www Programu.

Korzyści dla firmy:

Krajowy System Poboru Opłat 

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) przejął od Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) pobór opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem ciężkim (powyżej 3,5 tony) po płatnych drogach krajowych oraz pobór opłaty za autostrady na odcinkach A2 (Konin – Stryków) i A4 (Bielany Wrocławskie – Sośnica).

Zmiana ta nie wpłynie na sposób wnoszenia opłat za przejazd przez korzystających z płatnych dróg w 2020 r. KSPO wraz z urządzeniami pokładowymi OBU przeznaczonymi do tego celu będzie funkcjonować na dotychczasowych zasadach.

Nowelizacja ustawy przewiduje powstanie nowego systemu informatycznego w 2021 r., opartego na technologii pozycjonowania satelitarnego, która zastąpi obecnie stosowaną technologię DSRC.

Pozwoli to na wykorzystywanie do poboru opłaty elektronicznej telefonów komórkowych, nawigacji satelitarnych, czy systemów/urządzeń fabrycznie montowanych w pojazdach. To zamiast zakupu kosztownych dedykowanych urządzeń pokładowych służących wyłącznie do poboru tej opłaty.

Nowy system to wygoda dla kierowców i przewoźników oraz likwidacja niepotrzebnych obowiązkówi kosztów, a przy tym bezpieczeństwo i ochrona prywatności.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR)

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych to system, w którym są gromadzone i przetwarzane informacje o osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką (beneficjenci rzeczywiści).

CRBR został utworzony, żeby przeciwdziałać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Ma ułatwiać identyfikację osób fizycznych, które decydują o działalności spółek.

13 lipca 2020 r. upływa termin do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych do CBRB.

Zgłoszenie do CRBR składane jest w formie dokumentu elektronicznego i nieodpłatnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej na portalu podatki.gov.pl crbr.podatki.gov.pl/

Źródło: https://www.gov.pl/web/finanse

Tarcza 4.0 – pomoc dla przedsiębiorców i samorządów

Możliwe formy pomocy dla przedsiębiorców są następujące:

• możliwość złożenia wniosku o zwolnienie ze składek ZUS; o przyznanie bezzwrotnych mikropożyczek z PUP; dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności dla samozatrudnionych, wypłacane przez PUP z Funduszy Europejskich; prawo do umorzenia zaległości podatkowej, możliwość zapłacenia ZUS w późniejszym terminie, lub rozłożenie zaległości na raty;
• możliwość złożenia wniosku o świadczenie postojowe. Ostateczny termin złożenia wniosków mija w terminie 3 miesięcy, od miesiąca w którym zostanie zniesiony stan epidemii. Na mocy tarczy 4.0. samozatrudnieni mający jednocześnie inne tytuły do ubezpieczeń społecznych (np. umowa o pracę czy zlecenia) mają prawo do świadczenia postojowego. Tego typu przedsiębiorcy będą mogli trzykrotnie złożyć wniosek o wypłatę świadczenia. Powinni jednak rozpocząć działalność gospodarczą przed 1.4.2020 r. Świadczenie mogą otrzymać również samozatrudnieni, którzy zawiesili działalność po 31.1.2020 r.;
• możliwość składania wniosków o dofinansowanie do wynagrodzeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Dofinansowanie nie będzie przysługiwać do wynagrodzeń pracowników, których wynagrodzenie było wyższe niż 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia;
• wniosek o dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne – wypłacanych przez PUP.

Wsparcie budżetów jednostek samorządu terytorialnego odbywa się przez:

– wprowadzenie w 2020 r. możliwości nierównowagi strony bieżącej budżetu JST dodatkowo o wartość planowanego ubytku w dochodach będącego skutkiem wystąpienia epidemii COVID-19,

– złagodzenie w 2020 r. reguły fiskalnej ograniczającej zadłużenie o kwotę faktycznego ubytku w dochodach podatkowych jednostki wynikającego z wystąpienia epidemii COVID-19,

– wprowadzenie możliwości przekazywania w 2020 r. rat części oświatowej, wyrównawczej, równoważącej i regionalnej subwencji ogólnej w terminach wcześniejszych,

– wprowadzenie możliwości przesunięcia na kolejne miesiące wpłat do budżetu państwa dokonywanych przez jednostki o ponadprzeciętnych dochodach podatkowych. Raty wpłat przypadające w maju i czerwcu 2020 r. będą mogły zapłacić w drugim półroczu 2020 r.,

– zwiększenie dochodów samorządu powiatowego z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa z 25% do 50% wpływów w okresie od 1.5.2020 r. do 31.12.2020 r.,

– uelastycznienie wydatkowania środków z tzw. „funduszu korkowego” w 2020 r.,

– pokrycie części kosztów związanych z wydawaniem decyzji o warunkach zabudowy przez zwiększenie opłaty skarbowej za wydawanie tej decyzji dla osób innych niż właściciel lub użytkownik wieczysty,

– wydłużenie terminu na osiągnięcie minimalnej liczby punktów ładowania i tankowania CNG;

– umożliwienie kontynuowania przygotowywania inwestycji infrastrukturalnych w tym budowlanych przez cyfryzację procedur planistycznych;

– wprowadzenie możliwości jednostronnej, czasowej zmiany zadań dotychczas wykonywanych przez pracownika przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w tym prezydenta miasta na prawach powiatu;

– usprawnienie funkcjonowania geodezji;

– zmniejszenie obciążeń przedsiębiorców wynikających z zawartych umów użytkowania wieczystego;

– wsparcie dla kredytobiorców spłacających kredyty na podstawie ustawy z 30.11.1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielanie premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz osób uprawnionych do otrzymania dodatku mieszkaniowego przez wprowadzenie możliwości przyznania go z mocą wsteczną, w przypadku złożenia wniosku w terminie 30 dni od dnia zakończenia obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii;

– wydłużenie o sześć miesięcy zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, których ważność upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, pod warunkiem wniesienia proporcjonalnej opłaty za wydanie zezwolenia;

– wprowadzenie tymczasowych, kompleksowych ram kontroli działań, które mogłyby zagrozić zapewnieniu bezpieczeństwa, porządku i zdrowia publicznego przez podmioty z poza UE/EOG;

W zakresie dostosowania rynku pracy do sytuacji związanej ze stanem epidemii COVID-19, najważniejsze uprawnienia to:

1. umożliwienie obniżenia wymiaru czasu pracy pracownika lub objęcie pracownika przestojem ekonomicznym w przypadku istotnego wzrostu obciążenia wynagrodzeń u pracodawcy,

2. czasowe zawieszenie obowiązku odbierania zaległych urlopów do 30.9.2020 r.,

3. umożliwienie wprowadzenia zmian w organizacji i warunkach pracy również do sytuacji istotnego wzrostu obciążenia funduszem wynagrodzeń,

4. doprecyzowanie zasad wykonywania pracy zdalnej,

5. ograniczenie odpraw, odszkodowań oraz innych świadczeń pieniężnych wypłacanych przez pracodawcę pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę do kwoty 10-krotności minimalnego wynagrodzenia,

6. możliwość zawieszenia niektórych obowiązków dot. zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i innych funduszy mających socjalny charakter, w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, w przypadku wystąpienia u pracodawcy określonego spadku obrotów gospodarczych lub istotnego obciążenia funduszu wynagrodzeń,

7. umożliwienie wypowiedzenia umów o zakazie konkurencji w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.

Inną formą pomocy jest wprowadzenie tzw. „wakacji kredytowych”. Prawo do zawieszenia na okres do 3 miesięcy spłaty kredytu, bez naliczania odsetek i innych opłat. Nowe przepisy dotyczyć będą tych, którzy stracili pracę lub inne główne źródło dochodu, w zakresie umów kredytowych zawartych przed 13.3.2020 r., jeśli termin zakończenia okresu kredytowania określony w tych umowach przypada po upływie 6 miesięcy od 13.3.2020 r. Chodzi o zawieszenie obowiązku spłacania kredytów konsumenckich, hipotecznych i kredytów zarówno w części kapitałowej, jak i odsetkowej. W tym okresie kredytodawca nie będzie mógł pobierać żadnych innych opłat, z wyjątkiem opłat z tytułu składek za umowy ubezpieczenia powiązane z umową kredytu. Okres kredytowania, jak i wszystkie terminy przewidziane w umowie kredytu, ulegną stosownemu przedłużeniu o okres zawieszenia. W przypadku, w którym kredytobiorca ma kilka kredytów tego samego rodzaju (np. dwa kredyty waloryzowane do CHF) u danego kredytodawcy, będzie mógł skorzystać z wakacji kredytowych tylko wobec jednego z nich.

W zakresie zamówień publicznych możliwe jest: odejście od fakultatywności dokonywania zmiany umowy na rzecz jej obligatoryjności, w sytuacji, gdy zamawiający stwierdzi, że okoliczności związane z epidemią COVID-19 wskazane przez wykonawcę mają wpływ na należyte wykonanie umowy; wyłączenie możliwości dokonywania przez zamawiających potrąceń kar umownych zastrzeżonych na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy; zniesienie obowiązku żądania wniesienia wadium w postępowaniach o szacunkowej wartości powyżej progów unijnych.

Umowne wyłączenie split payment

Reżim split payment, który wszedł w życie w połowie 2018 r., był dobrowolny. Dobrowolność ta dotyczyła wyłącznie nabywcy – strony opłacającej fakturę. Decyzja o zastosowaniu podzielonej płatności nie należy w takim bowiem przypadku do sprzedawcy, lecz do nabywcy towarów lub usług. Wynika to z art. 108a ust. 1 VATU, który stanowi, że podatnicy, którzy otrzymali fakturę z wykazaną kwotą podatku, przy dokonywaniu płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury mogą zastosować mechanizm podzielonej płatności. Nadal zasada dobrowolności będzie miała zastosowanie w tych sytuacjach, gdy przepisy VATU nie wprowadziły obowiązku stosowania MPP, czyli w przypadku:

1) dokonywania płatności za faktury, które nie obejmują towarów lub usług wymienionych w załączniku Nr 15 do VATU,

2) dokonywania płatności za faktury, które obejmują towary lub usługi z załącznika Nr 15 do VATU, ale kwota należności brutto z faktury wynosi poniżej 15 000 zł.

Wyłączenie umowne dobrowolnego MPP

W praktyce biznesowej zdarzają się sytuacje, gdy sprzedawcy stosowali klauzule umowne wyłączające możliwość zastosowania przez kupującego MPP. Alternatywnie, żeby zachęcić swoich klientów do rezygnacji z podzielonej płatności, sprzedawcy przyznawali im odpowiednie rabaty albo stosowali system kar umownych.

W kontekście dobrowolności stosowania MPP przez nabywcę powstaje pytanie, czy istnieje możliwość zastrzeżenia przez sprzedawcę braku możliwości zapłaty za wystawione przez niego faktury w formie split payment i tym samym nieuznawanie dokonanych w ten sposób wpłat za uregulowanie wierzytelności wynikających z jego faktur. Rozstrzygnięcie tej kwestii pozostaje w zakresie przepisów prawa cywilnego i wynikającej z nich zasady swobody umów. Strony transakcji mogą przyjąć w ramach umownych warunków, że nabywca nie będzie dokonywał płatności w MPP. Takiego rozwiązania sprzedawca nie ma jednak prawa narzucić jednostronnie. Jednakże, nawet w przypadku istnienia takich zapisów w umowie, nie mogą one skutecznie wyłączyć prawa nabywcy do zastosowania MPP wynikającego z VATU. Naruszenie przez nabywcę zapisów kontraktowych może ewentualnie wiązać się z egzekwowaniem kar przez sprzedawcę na gruncie cywilnoprawnym, choć i w tym zakresie istnieją wątpliwości, czy można zastrzec karę umowną w kontekście spełnienia świadczenia pieniężnego. Trzeba bowiem pamiętać, że właścicielem środków na rachunku VAT jest wystawca faktury. Ponadto technicznie bank nabywcy przelewa całą kwotę brutto wynikającą z faktury na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy, a dopiero bank sprzedawcy rozdziela tę kwotę odpowiednio na dwa rachunki, stosownie do dyspozycji zawartej w komunikacie przelewu. Nie jest również jednoznaczne, czy w takim przypadku można mówić o powstaniu szkody, skoro zobowiązanie zostało przez nabywcę uregulowane w całości, lecz część środków wpłynęła na rachunek VAT (co może jednak mieć negatywny wpływ na przepływy finansowe sprzedawcy). W ocenie autorów zapłata w MPP, nawet wbrew zapisom umownym, oznacza spełnienie świadczenia przez nabywcę, a zatem ewentualny pozew sprzedawcy o zapłatę przeciwko nabywcy byłby niezasadny. Tego rodzaju dylematy powinny być przedmiotem rozstrzygnięć sądów w sporach cywilnoprawnych.

Do powyższej kwestii odniósł się MF w objaśnieniach podatkowych z 29.6.2018 r. w kontekście dobrowolnego MPP, stwierdzając:

„Przyznanie inicjatywy co do wyboru stosowania MPP płacącemu nie oznacza jednak, że sprzedawca nie będzie mógł zastrzec w umowie, że nie chce stosować takiej formy rozliczeń. Kontrahenci mają w tym zakresie swobodę, wynikającą z zasady swobody umów i sami decydują, w jaki sposób dokonują rozliczeń przeprowadzanych transakcji. Postanowienia umowne kontrahentów wywołują przy tym skutki tylko na poziomie relacji kontraktowej między kontrahentami i nie wpływają na regulacje ustawy wprowadzającej MPP”.

W tym zakresie objaśnienia podatkowe MF nie będą miały jednak znaczenia w sporach wynikłych na gruncie KC, gdyż ochrona dla podatników, którzy się do nich zastosują, wynikająca z OrdPU, dotyczy prawa podatkowego, nie zaś innych dziedzin prawa.

Również w ustnych wypowiedziach MF dało przyzwolenie na działania wyłączające umownie stosowania MPP w wersji faktultatywnej. Niemniej w jednej z wypowiedzi jednocześnie zastrzegło, że:

1) należy się spodziewać, że nieuczciwi podatnicy będą za wszelką cenę starali się unikać stosowania split payment, oraz

2) dla nabywcy odmowa sprzedawcy rozliczenia transakcji w ramach podzielonej płatności powinna stać się pierwszym sygnałem do tego, że z jakichś powodów sprzedawca uniemożliwia skorzystanie nabywcy z bezpieczeństwa, jakie daje split payment.

Podobne stanowisko zostało oficjalnie zaprezentowane przez MF w odpowiedzi na interpelację poselską Nr 18445 z 31.1.2018 r., dotyczącą dobrowolnego MPP.

„W ramach swobody zawierania umów podatnicy mogą stosować różne postanowienia umowne wyłączające możliwość rozliczania się w MPP (np. rabaty za nieskorzystanie z MPP), jednakże nabywca powinien w takiej sytuacji mieć pełną świadomość, na co się godzi i z czego rezygnuje w razie okazania się, że dostawca może okazać się podatnikiem nieuczciwym. Dla nabywcy odmowa sprzedawcy rozliczenia transakcji z użyciem MPP powinna stać się pierwszym sygnałem do tego, że z jakichś powodów sprzedawca uniemożliwia nabywcy skorzystanie z bezpieczeństwa transakcji, jaką daje mu MPP”.

Odnosząc się do powyższej wypowiedzi, po pierwsze, należy zauważyć, że MPP wcale nie zapewnia bezpieczeństwa transakcji, gdyż formalnie nie jest równoznaczny z dochowaniem należytej staranności. Istotne jest w każdym przypadku dopełnienie odpowiedniej staranności w weryfikacji kontrahenta w celu uniknięcia zarzutów niedochowania należytej staranności kupieckiej dla celów VAT. Po drugie, brak chęci do stosowania MPP, a nawet proponowanie w zamian za to rabatów cenowych przez sprzedawcę, nie powinny automatycznie oznaczać podejrzenia o jakiekolwiek nieuczciwe zamiary. Takie działania mogą być efektem prostej kalkulacji biznesowej, z której wynika większa opłacalność finansowa obniżki cen przez sprzedawcę w kontekście posiadania zablokowanych środków na rachunku VAT i konieczności korzystania z finansowania zewnętrznego.

Należy także pokreślić, że organy podatkowe nie mają żadnych podstaw, aby stosować jakiekolwiek negatywne konsekwencje wobec nabywcy w zakresie odliczenia podatku VAT tylko z tego powodu, że nie dokonał on płatności należności wynikającej z danej faktury przy zastosowaniu MPP. Przy odliczaniu VAT mają bowiem zastosowanie ogólne zasady – decydują o tym warunki materialne, z uwzględnieniem ewentualnych przesłanek dochowania należytej staranności w przypadku sporów dotyczących działania w dobrej wierze i nieświadomego udziału nabywcy w procederze oszukańczym. W przypadku obowiązkowego MPP przepisy przewidują określone sankcje za brak jego stosowania, jednak również nie jest możliwe kwestionowanie prawa nabywcy do odliczenia VAT naliczonego.

Wyłączenie umowne obligatoryjnego MPP

Całkowicie inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku obligatoryjnego MPP. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że sprzedawca (wystawca faktury) nie będzie miał możliwości wyłączenia umownego tej formy płatności.

Zgodnie bowiem z art. 108a ust. 1b VATU podatnik obowiązany do wystawiania faktury, oznaczonej „mechanizm podzielonej płatności” jest również zobowiązany do przyjęcia płatności kwoty należności wynikającej z tej faktury w ramach MPP. Dodatkowo taki podatnik będzie zobowiązany do posiadania rachunku rozliczeniowego w polskim banku bądź rachunku imiennego w SKOK prowadzonego w walucie polskiej, co ma w każdym przypadku zapewnić nabywcy możliwość wypełnienia nałożonego na niego obowiązku zapłaty w reżimie MPP.

Ważne

W przypadku obowiązkowego split payment umowne postanowienia mające na celu wyłączenie stosowania MPP będą nieważne.

W uzasadnieniu projektu nowelizacji przepisów w tym zakresie wskazano, że zapis taki ma na celu wyeliminowanie przypadków omijania wprowadzanych rozwiązań przykładowo poprzez stosowanie przez wystawcę faktur rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych do rozliczeń transakcji objętych obowiązkiem stosowania MPP. Zgodnie z przepisami PrBank do ROR-ów nie otwiera się rachunków VAT, zatem nabywca nie miałby fizycznej możliwości zrealizowania ciążącego na nim obowiązku zapłaty danej faktury w MPP. Wysłany przez niego komunikat przelewu nie mógłby zostać zrealizowany przez bank, gdyż jego kontrahent nie miałby otwartego rachunku VAT. Dokonana przez nabywcę płatność w MPP zostałaby w takiej sytuacji zwrócona przez bank, dokonany przelew nie zostałby zrealizowany. Ponadto przepis ten ma również uniemożliwić sytuacje, w których dostawca w drodze postanowień umownych z nabywcą będzie chciał wyłączyć stosowanie MPP.

W uzasadnieniu nowelizacji przepisów wyraźnie wskazano, że postanowienia umowne wyłączające stosowanie MPP w sytuacji, gdy z przepisów wynika taki obowiązek, będą nieważne, jako sprzeczne z ustawą.

Wzór rocznego obliczenia podatku wraz z informacją o wysokości dochodu (PIT-40A/11A), który zobowiązane są sporządzać organy rentowe

Rozporządzenie określa nowy wzór służący organom rentowym zarówno do dokonania rocznego obliczenia podatku dochodowego (PIT-40A), jak i do sporządzenia imiennej informacji o wysokości dochodu uzyskanego od organu rentowego w danym roku podatkowym (PIT-11A). Wzór jest dostosowany do przepisów ustawy z 5.6.2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1065), która weszła w życie 1.7.2020 r. Włączono w tych przepisach obowiązek sporządzenia rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy względem podatników, u których suma zaliczek pobranych w roku podatkowym przewyższa kwotę podatku obliczonego przez organ rentowy za ten rok.

Określenie wzoru PIT-40A/11A będzie skutkować prawidłową identyfikacją podatnika, płatnika i urzędu skarbowego, do którego adresowany jest formularz, oraz poprawne obliczenie podatku przez płatnika oraz podatnika

Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Profil zaufany i podpis zaufany

W Dz.U. z 2020 r. pod poz. 1194 opublikowano rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 29.12.2020 r. w sprawie profilu zaufanego i podpisu zaufanego.

Rozporządzenie określa warunki wydawania, przedłużania ważności, wykorzystywania i unieważniania profilu zaufanego, w tym:

• okres ważności profilu zaufanego;
• zbiór danych zawartych w profilu zaufanym, o których mowa w art. 20ad ust. 5 ustawy z 17.2.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 346 ze zm.; dalej: InforPodPublU), chodzi o dane identyfikujące osobę fizyczną, w tym także identyfikator oraz dane wykorzystywane w procesach uwierzytelniania i autoryzacji realizowanych przy użyciu profilu zaufanego;
• przypadki, w których nie dokonuje się potwierdzenia profilu zaufanego;
• przypadki, w których profil zaufany traci ważność;
• warunki przechowywania oraz archiwizowania dokumentów i danych bezpośrednio związanych z potwierdzeniem profilu zaufanego;
• dane i dokumenty wymagane w procedurze potwierdzania, przedłużania ważności i unieważnienia profilu zaufanego;
• warunki, które powinien spełniać punkt potwierdzający profil zaufany;
• warunki organizacyjne i techniczne potwierdzenia profilu zaufanego oraz uwierzytelnień i autoryzacji przy nieodpłatnym wykorzystaniu środka identyfikacji elektronicznej stosowanego do uwierzytelniania w systemie teleinformatycznym banku krajowego lub innego przedsiębiorcy (podmiot niepubliczny);
• sposób potwierdzania spełniania powyższych warunków. 

Rozporządzenie określa też warunki składania podpisu zaufanego.

W załącznikach do rozporządzenia określono:

• zakres danych oraz oświadczenia wymagane we wniosku o potwierdzenie profilu zaufanego (załącznik nr 1);
• zakres danych wymagany we wniosku o potwierdzenie tymczasowego profilu zaufanego (załącznik nr 2);
• zakres danych oraz oświadczenia wymagane we wniosku o przedłużenie ważności profilu zaufanego (załącznik nr 3).

Ważne

System, w którym wydawany jest profil zaufany, uniemożliwia usunięcie konta profilu zaufanego w przypadku, gdy prowadziłoby to do utraty kontroli użytkownika tego konta nad jego kontem w ePUAP.

Minister Cyfryzacji co najmniej raz na 2 lata dokona sprawdzenia mającego na celu ustalenie kont nieużywanych w celu ich usunięcia. W przypadku ustalenia konta nieużywanego dokonuje się dwukrotnego powiadomienia użytkownika tego konta na adres poczty elektronicznej powiązany z tym kontem profilu zaufanego, w odstępie 30 dni, o zamiarze jego usunięcia. Powiadomienie to zawiera informację dotyczącą czynności, jakich posiadacz konta profilu zaufanego może dokonać na potwierdzenie woli dalszego korzystania z wskazanego konta nieużywanego. W przypadku niepodjęcia przez użytkownika konta profilu zaufanego tych czynności w terminie 30 dni od przesłania drugiego powiadomienia, konto nieużywane zostanie usunięte.

Z rozporządzenia wynika też, że

• wnioski o potwierdzenie lub przedłużenie profilu zaufanego złożone przed 7.7.2020 r. są rozpatrywane na zasadach dotychczasowych;
• wnioski, o których mowa w art. 20c ust. 4 InforPodPublU (chodzi o wnioski podmiotów, które mogą potwierdzać profil zaufany), złożone przed 7.7.2020 r., są rozpatrywane na zasadach dotychczasowych;
• zachowują moc zgody wydane, na podstawie art. 20c ust. 8 InforPodPublU (chodzi o zgody wydane przez Ministra Cyfryzacji) na nieodpłatne wykorzystywanie środków identyfikacji elektronicznej stosowanych do uwierzytelniania w systemie teleinformatycznym banku krajowego lub innego przedsiębiorcy do potwierdzania profilu zaufanego), przed 7.7.2020 r.