Rola zrównoważonego rozwoju w budowaniu wartości przedsiębiorstwa
Zrównoważony rozwój to rozwój gospodarczy, społeczny i w obszarze ochrony środowiska, który ma na celu poprawę jakości życia społeczeństwa oraz zapewnienie dobrobytu obecnego pokolenia, jednocześnie nie zagrażając możliwościom zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń. Można go osiągnąć poprzez zintegrowanie działań w zakresie rozwoju gospodarczego, ochrony środowiska i sprawiedliwości społecznej. To podejście wpisuje się w globalne trendy wyznaczane m.in. przez ONZ i Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), które coraz częściej stanowią punkt odniesienia dla strategii biznesowych.
Wstęp
Cele zrównoważonego rozwoju określono w Agendzie 2030. Jest to ustalony przez ONZ, w drodze negocjacji pomiędzy krajami członkowskimi, plan rozwoju dla świata z perspektywą do 2030 r. Cele te skupiają się na zapewnieniu godnego życia dla wszystkich mieszkańców świata, pokoju i postępu gospodarczego, przy równoczesnej ochronie środowiska naturalnego i przeciwdziałaniu zmianom klimatu.
W codziennej działalności zrównoważony rozwój najczęściej oznacza:
- ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko,
- odpowiedzialność wobec pracowników i społeczności,
- transparentne i etyczne zarządzanie.
Zrównoważony rozwój pełni dziś podwójną rolę. Z jednej strony umożliwia tworzenie wartości – poprzez innowacje, nowe produkty i wejście na nowe rynki. Z drugiej strony – chroni wartość firmy, ograniczając ryzyka regulacyjne, operacyjne i reputacyjne. Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, przedsiębiorstwa muszą włączyć zasady zrównoważonego rozwoju do swojej strategii, powiązać cele środowiskowe i społeczne z wynikami finansowymi oraz inwestować w dane i systemy pozwalające mierzyć efekty.
Wdrażanie zrównoważonego rozwoju
Zrównoważony rozwój w firmach wymaga konkretnego wdrożenia. Firmy, które traktują zrównoważony rozwój jako istotny element funkcjonowania, zaczynają od diagnozy swojego wpływu, identyfikując najważniejsze obszary, takie jak emisje, zużycie zasobów czy relacje społeczne. Następnie wyznaczają mierzalne cele i integrują je z celami biznesowymi.
Bardzo duże znaczenie ma przełożenie strategii na operacje, czyli zmiany w procesach produkcyjnych, efektywność energetyczna, odpowiedzialne zakupy czy zarządzanie łańcuchem dostaw. Równie ważne jest przypisanie odpowiedzialności za poszczególne obszary, ponieważ zrównoważony rozwój przestaje być domeną jednego działu, a staje się częścią zarządzania na poziomie zarządu. Całość musi być wsparta systemem monitoringu i raportowania oraz dialogiem z interesariuszami – od dostawców po inwestorów.
Korzyści przejścia na zrównoważony rozwój
Organizacje wdrażające zasady zrównoważonego rozwoju coraz wyraźniej widzą realne korzyści biznesowe. Przede wszystkim – lepiej zarządzają ryzykiem. Potrafią wcześniej identyfikować zagrożenia regulacyjne, operacyjne czy zawiązane z reputacją firmy i odpowiednio na nie reagować. Kolejną korzyścią jest optymalizacja kosztów. Efektywność energetyczna, ograniczenie odpadów czy lepsze wykorzystanie surowców przekładają się na konkretne oszczędności.
Oprócz tego, dzięki wdrożeniu zasad zrównoważonego rozwoju, firmy budują przewagę konkurencyjną. Klienci, partnerzy biznesowi i inwestorzy coraz częściej wybierają firmy, które działają odpowiedzialnie. W efekcie zrównoważony rozwój przestaje być kosztem, a staje się źródłem wartości.
Zrównoważony rozwój a wartość finansowa
Najważniejsza zmiana zachodzi jednak w obszarze finansów. Zrównoważony rozwój coraz silniej wpływa na to, ile firma jest warta i na jakich warunkach może się finansować. W klasycznych modelach wyceny wartość przedsiębiorstwa zależy od przyszłych przepływów pieniężnych, poziomu ryzyka oraz zdolności do wzrostu. Zrównoważony rozwój oddziałuje na każdy z tych elementów. Firmy o wysokiej dojrzałości zrównoważonego rozwoju osiągają stabilniejsze przychody. Lepiej odpowiadają na potrzeby rynku, rozwijają produkty niskoemisyjne i utrzymują relacje z wymagającymi partnerami biznesowymi. Jednocześnie obniżają koszty operacyjne dzięki efektywności energetycznej i optymalizacji procesów.
Równie istotny jest wpływ na ryzyko. Organizacje, które aktywnie zarządzają zrównoważonym rozwojem, są mniej narażone na kary wynikające z naruszeń przepisów, kryzysy wizerunkowe czy zakłócenia w łańcuchu dostaw. To z kolei przekłada się na niższą premię za ryzyko w wycenie.
Zrównoważony rozwój a finansowanie inwestycji
Od kilku lat można zauważyć zmiany w podejściu instytucji finansowych do zielonych inwestycji. Banki odgrywają coraz większą rolę w kształtowaniu zrównoważonej przyszłości, również inwestorzy coraz częściej uzależniają warunki finansowania od tego, czy projekty wspierają zrównoważony rozwój.
Na rynku pojawiają się kredyty powiązane z celami zrównoważonego rozwoju, w których marża zależy od osiąganych wskaźników środowiskowych lub społecznych. Firmy spełniające określone kryteria mogą liczyć na lepsze warunki finansowania, podczas gdy brak działań zorientowanych na zrównoważony rozwój oznacza rosnące koszty kapitału. Nie bez znaczenia są także zielone instrumenty finansowe, powiązane z taksonomią, które otwierają dostęp do kapitału dla firm realizujących zrównoważone inwestycje.
Warto dodać, że na rynku coraz wyraźniej zarysowuje się podział na firmy, które zyskują na tym, że podejmują działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, i te, które na nim tracą. Te pierwsze mogą liczyć na wyższą wycenę wynikającą z niższego ryzyka i lepszych perspektyw wzrostu. Drugie zmagają się z dyskontem w wycenie związanym z narażeniem na ryzyka klimatyczne czy przestarzały model biznesowy.
Podsumowanie
Na przestrzeni ostatnich lat zrównoważony rozwój przestał być dodatkiem do strategii biznesowej, lecz w wielu firmach stał się jednym z jej fundamentów. W związku z rosnącymi oczekiwaniami inwestorów to właśnie zdolność do zarządzania zrównoważonym rozwojem decyduje o tym, które firmy będą się rozwijały. Warto także pamiętać, że firmy, które to zrozumieją i odpowiednio wcześnie dostosują swoje strategie do zrównoważonego rozwoju, będą po prostu więcej warte.
Stosowanie kodów GTU w przypadku faktury ustrukturyzowanej
Stosowanie kodów GTU na fakturze ustrukturyzowanej ma charakter fakultatywny. Dotychczasowe oznaczanie faktur w systemie księgowym dla celów JPK V7 pozostaje prawidłowe. Przepisy obowiązujące w tym zakresie nie uległy zmianie.
Obligatoryjne dane, jakie powinny znajdować się na fakturze, zostały uregulowane w art. 106e ustawy o VAT, który nie wymienia kodów GTU jako jej obowiązkowych elementów.
Z broszury informacyjnej dotyczącej struktury logicznej FA(3) wynika, że pola w pliku XML posiadają charakter obligatoryjny, opcjonalny, jak i fakultatywny. Oznaczenia GTU są wymieniane jako pola fakultatywne, co oznacza, że nie ma obowiązku ich wypełniania.
W odniesieniu do plików JPK V7 należy natomiast wskazać, że przepisy obowiązujące w tym zakresie nie uległy zmianie. Zatem dotychczasowe oznaczanie faktur w systemie księgowym dla celów JPK V7 pozostaje prawidłowe. Potwierdzenie tego stanu rzeczy znajduje się także w przywołanej broszurze, w której wskazano, że w JPK VAT, z deklaracją w ewidencji sprzedaży, symbolami GTU oznacza się daną fakturę. Jeżeli natomiast podatnik zdecyduje się na oznaczanie faktury ustrukturyzowanej oznaczeniami GTU, będzie on zobowiązany do wypełniania ich na poziomie elementu „FaWiersz”, który dotyczy konkretnej pozycji na fakturze.
Rozliczenie podatkowe dofinansowania otrzymanego z ZUS na poprawę bezpieczeństwa
Sposób podatkowego rozliczenia środków, które pochodzą z dofinansowania z ZUS na poprawę bezpieczeństwa, jest uzależniony od tego, na co są one wydatkowane.
Środki pochodzące z dofinansowania z ZUS na poprawę bezpieczeństwa w części, która została przeznaczona na nabycie lub wytworzenie środków trwałych, nie stanowią przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: PDOFizU). W konsekwencji – na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 45 PDOFizU – odpisy amortyzacyjne od tej części wartości środka trwałego, która została sfinansowana ze środków pochodzących z dotacji, nie będą uważana za koszty uzyskania przychodów.
W pozostałym zakresie, czyli w części przeznaczonej na inne cele, niż zakup lub wytworzenie środków trwałych, środki pochodzące z omawianego dofinansowania będą stanowiły przychód i nie będą mogły skorzystać z żadnego ze zwolnień przedmiotowych przewidzianych w przepisach PDOFizU, w tym w szczególności nie będą objęte zwolnieniami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 129, 136 i 137 PDOFizU. Jest tak, ponieważ omawiane dofinansowanie pochodzi z państwowego funduszu celowego, który pozyskuje środki z różnych źródeł, w tym m.in. ze składek na ubezpieczenia społeczne, i nie spełnia ono warunków wskazanych w wymienionych przepisach, czyli nie stanowi:
1) dotacji z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego (art. 21 ust. 1 pkt 129 PDOFizU),
2) płatności na realizację projektów w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, otrzymanych z Banku Gospodarstwa Krajowego (art. 21 ust. 1 pkt 136 PDOFizU),
3) środków finansowych otrzymanych przez uczestnika projektu jako pomocy udzielonej w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w przepisach ustawy o finansach publicznych.
W konsekwencji jednak wydatki, które poniesione zostały w tej części, będą mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Ewidencja rozrachunków a wymogi związane z JPK_CIT
Zasadniczo dopuszczalne jest stosowanie jednego zbiorczego konta rozrachunkowego dla kontrahentów prowadzących działalność gospodarczą (w szczególności przy sprzedaży gotówkowej), jednak pod warunkiem równoległego prowadzenia szczegółowej ewidencji pomocniczej pozwalającej na jednoznaczną identyfikację kontrahentów, każdej transakcji oraz powiązanie płatności z dokumentem sprzedaży.
Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe powinny być prowadzone w sposób rzetelny, bezbłędny, sprawdzalny i bieżący. Dopuszczalne jest stosowanie kont syntetycznych (zbiorczych), jednak pod warunkiem prowadzenia do nich ewidencji szczegółowej.
Kluczem jest ewidencja pomocnicza, która powinna zapewniać identyfikację kontrahenta (poprzez NIP), pozwalać na przypisanie każdej operacji do konkretnej transakcji oraz gwarantować zgodność zapisów z kontem syntetycznym.
Dla potrzeb JPK CIT należy zapewnić odpowiedni poziom szczegółowości i spójności danych, a także możliwość ich weryfikacji przez organy podatkowe.
Rozwiązanie przedstawione w pytaniu jest dopuszczalne pod warunkiem, że dane w księgach są prowadzone w sposób umożliwiający eksport danych na poziomie szczegółowości wymaganym przez JPK CIT. System księgowy powinien pozwolić na powiązanie zapisów księgowych z ewidencją pomocniczą i wygenerować dane zgodnie ze strukturą logiczną JPK CIT.
Niestety podejście to może być ryzykowne i może zostać zakwestionowane przez organy podatkowe, jeśli nie będzie możliwości: identyfikacji kontrahenta B2B, powiązania płatności z fakturą, jeśli nie będzie unikalnego kodu kontrahenta dla każdego przedsiębiorcy, a wszystkie dane będą zgromadzone na jednym koncie bez możliwości wyodrębnienia.
Wymogiem struktury JPK KR PD jest jednoznaczna identyfikacja kontrahenta dla każdej transakcji, co wymaga modernizacji ewidencji księgowej w praktyce i zintegrowania jej z modułem rozrachunkowym.
Ekwiwalent za ergonomiczne środki wykonywania pracy
Pracodawca powinien pokryć koszty. W zależności od zawartej umowy może być to ekwiwalent lub ryczałt. Powinny to być narzędzia profesjonalne, oznakowane CE, spełniające zasady ergonomii.
Generalną zasadą wynikającą wprost z treści art. 6724 § 1 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP) jest to, że to pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną:
1) materiały i narzędzia pracy, w tym urządzenia techniczne, niezbędne do wykonywania pracy zdalnej,
2) instalację, serwis, konserwację narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej lub pokryć niezbędne koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, a także pokryć koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej,
3) szkolenia i pomoc techniczną niezbędne do wykonywania tej pracy.
Ponadto pracodawca jest zobowiązany pokryć inne koszty niż koszty określone powyżej bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej, jeżeli zwrot takich kosztów został określony w porozumieniu.
Strony porozumienia mogą ustalić zasady wykorzystywania przez pracownika wykonującego pracę zdalną materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, niezapewnionych przez pracodawcę, spełniających wymagania określone w rozdziale IV Działu X Kodeksu pracy. W takim przypadku pracownikowi wykonującemu pracę zdalną przysługuje ekwiwalent pieniężny w wysokości ustalonej z pracodawcą.
Obowiązek wypłaty ekwiwalentu może być zastąpiony obowiązkiem wypłaty ryczałtu, którego wysokość odpowiada przewidywanym kosztom ponoszonym przez pracownika w związku z wykonywaniem pracy zdalnej.
Przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu albo ryczałtu bierze się pod uwagę w szczególności:
1) normy zużycia materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych,
2) ich udokumentowane ceny rynkowe oraz
3) ilość materiału wykorzystanego na potrzeby pracodawcy i ceny rynkowe tego materiału, a także
4) normy zużycia energii elektrycznej oraz
5) koszty usług telekomunikacyjnych.
Maszyny i inne urządzenia techniczne, zgodnie z rozdziałem IV działu dziesiątego KP, powinny spełniać następujące wymagania:
1) zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczać pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy;
2) uwzględniać zasady ergonomii.
W związku z powyższym, jeżeli pracownik sam zapewnia sobie narzędzia do pracy zdalnej i otrzymuje z tego tytułu ekwiwalent pieniężny, to powinien nabyć takie narzędzia, które spełniają również zasady ergonomii. Pracownik nie może korzystać przy pracy zdalnej z narzędzi „byle jakich”, amatorskich czy wykonanych we własnym zakresie. Powinny to być narzędzia profesjonalne, spełniające wymagania nie tylko oceny zgodności (oznakowane CE), ale również zasady ergonomii.
Pracownik, organizując swoje stanowisko pracy zdalnej, powinien uwzględniać wymagania ergonomii (art. 6731 § 8 KP). Pracodawca powinien więc zwrócić mu koszty dostosowania tego stanowiska pracy do wymagań ergonomii.
Zasady ergonomii wymagają stosowania manipulatora, aby odciążyć pracownika od nadmiernego wysiłku fizycznego (dźwigania ciężarów) i gdy pracownik wyposażył swoje stanowisko pracy w taki manipulator, to pracodawca powinien zwrócić mu koszty zakupu i zainstalowania tego urządzenia na stanowisku pracy zdalnej.
Powyższa zasada dotyczy również wyposażenia stanowiska komputerowego w ergonomiczne meble (stół, krzesło).
Warto więc zadbać, aby w porozumieniu z pracodawcą określić również zwrot kosztów związanych z dostosowaniem stanowiska pracy zdalnej do wymagań ergonomii. Stworzy to solidną podstawę do żądania od pracodawcy zwrotu kosztów nie tylko za wykorzystywanie przez pracownika narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, niezapewnionych przez pracodawcę, ale także za zapewnienie we własnym zakresie ergonomicznych warunków pracy zdalnej.
Zaliczenie do KUP wydatków poniesionych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej
Wydatki poniesione na zakup towarów handlowych, materiałów oraz drobnych narzędzi (o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł) przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, udokumentowane fakturami imiennymi bez NIP, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Sposób ich ujęcia w ewidencji zależy jednak od rodzaju nabytego składnika. Materiały i towary handlowe należy wprowadzić do początkowego spisu z natury, natomiast drobne narzędzia księguje się bezpośrednio w koszty w dacie rozpoczęcia działalności.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 PDOFizU. Udzielając odpowiedzi na niniejsze pytanie warto więc wskazać, że przepisy PDOFizU nie zawierają unormowań, które zabraniałyby zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków ponoszonych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej. Ważne jest natomiast istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a osiągniętym przychodem lub zachowanym albo zabezpieczonym źródłem przychodu (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 28.4.2021 r., 0115-KDIT3.4011.55.2021.2.JG).
W myśl § 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (dalej: PodKsPiRR), podatnik jest obowiązany do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, m.in. na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego. Oznacza to, że zakupione przed otwarciem firmy materiały do wykonywania usług oraz towary handlowe nie mogą być bezpośrednio ujęte jako koszty w dacie ich zakupu, lecz należy objąć je remanentem początkowym sporządzonym na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 29.3.2018 r., 0113-KDIPT2-1.4011.46.2018.6.AG). Wyceny towarów i materiałów dokonuje się na podstawie posiadanych dowodów dokumentujących nabycie. Na podstawie § 6 ust. 3 pkt 1 PodKsPiRR dowodem takim mogą być przede wszystkim faktury. Fakt, że zakupy są udokumentowane fakturami imiennymi bez numeru NIP, nie stanowi przeszkody do ujęcia ich w majątku firmy (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 28.4.2021 r., 0115-KDIT3.4011.55.2021.2.JG).
Odmiennie natomiast należy potraktować drobne narzędzia, ponieważ nie stanowią one towarów handlowych ani materiałów w rozumieniu § 2 pkt 1 PodKsPiRR. W konsekwencji narzędzia te nie podlegają objęciu spisem z natury sporządzanym na dzień rozpoczęcia działalności, o którym mowa w § 20 ust. 1 PodKsPiRR. Wydatki poniesione na drobne narzędzia (o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł) należy więc zaksięgować bezpośrednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów w dacie rozpoczęcia działalności na podstawie posiadanych faktur imiennych, w kolumnie 15 podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Jeżeli podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów prawidłowo i zgodnie z obowiązującym prawem zaewidencjonuje dokonany wydatek w tej księdze, to tym samym należycie go udokumentuje do celów ustalenia wysokości dochodu (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 14.6.2021 r., 0112-KDIL2-2.4011.295.2021.1.KP).
Zwolnienie podmiotowe z VAT dla biura rachunkowego
Tak, otwierając w trakcie roku biuro rachunkowe i świadcząc wyłącznie usługi rachunkowo-księgowe oraz kadrowo-płacowe, podatnik może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, pod warunkiem że przewidywana wartość sprzedaży, wyliczona w proporcji do okresu prowadzonej działalności, nie przekroczy w danym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.
Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU), zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika, u którego wartość sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.
Z kolei, jak stanowi art. 113 ust. 9 VATU, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie działalności, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 240 000 zł. Stosownie natomiast do treści art. 113 ust. 10 VATU, jeżeli faktyczna wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 9, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego określoną kwotę limitu, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.
Przepis art. 113 ust. 13 pkt 2 VATU wskazuje z kolei katalog usług wyłączonych z zakresu możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego, w tym między innymi usługi prawnicze oraz w zakresie doradztwa. Z przedstawionego opisu wynika, że podatnik planuje prowadzić działalność dotyczącą wyłącznie usług rachunkowo-księgowych oraz kadrowo-płacowych. W ramach prowadzonego biura rachunkowego podatnik nie będzie dokonywać czynności polegających na udzielaniu fachowych porad, opinii czy wyjaśnień z zakresu obowiązków prawnych, podatkowych i finansowych.
Oznacza to zatem, że skoro podatnik nie będzie świadczyć usług doradczych znajdujących się w katalogu wyłączeń z art. 113 ust. 13 pkt 2 VATU, to może od początku działalności korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o ile wartość sprzedaży, obliczona proporcjonalnie od maja do końca roku, nie przekroczy przysługującego mu limitu 240 000 zł. Należy przy tym pamiętać, że w przypadku przekroczenia tego proporcjonalnego limitu w trakcie roku, zwolnienie straci moc z chwilą wykonania czynności, którą kwota ta zostanie przekroczona (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 8.4.2026 r., 011-KDIB3-2.4012.2026.2.ASZ).
Zatrudnienie obywatela Ameryki Łacińskiej w Polsce
Dwa warunki, czyli legalny pobyt i zezwolenie na pracę umożliwią zatrudnienie obywatela Ameryki Łacińskiej w Polsce.
Pierwszą podstawą kwestią jest to, żeby pobyt obywatela Ameryku Łacińskiej był w Polsce legalny. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 3 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: PowPracyCudzU) cudzoziemiec może wykonywać pracę zgodnie z zezwoleniem na pracę lub oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanym do ewidencji oświadczeń, jeżeli posiada takie zezwolenie lub oświadczenie i jest uprawniony do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1) na podstawie wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 3-10, 12-13b, 17-21 lub 23-24b ustawy o cudzoziemcach (dalej: CudzU), lub
2) na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 CudzU, lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
3) na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwolenia udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 181 ust. 1 CudzU, lub
4) na podstawie dokumentu, o którym mowa w art. 61 CudzU, określającego status członka rodziny członka misji dyplomatycznej lub urzędu konsularnego państwa obcego albo innej osoby zrównanej z nim na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, pozostającego z tą osobą we wspólnocie domowej, jeżeli między Rzecząpospolitą Polską a państwem obcym lub organizacją międzynarodową zostały zawarte umowa lub porozumienie międzynarodowe w sprawie wykonywania działalności zarobkowej przez członków rodzin członków personelu misji dyplomatycznych lub urzędów konsularnych albo osób z nimi zrównanych, lub
5) na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen, lub
6) w ramach ruchu bezwizowego, chyba że jest obywatelem państwa znajdującego się w wykazie, o którym mowa w art. 3 ust. 4 PowPracyCudzU.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 PowPracyCudzU zezwolenie na pracę wydaje się, w przypadku gdy cudzoziemiec będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi do innego podmiotu – na podstawie umowy z agencją pracy tymczasowej. Z mocy art. 61 CudzU na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonania pracy można zatrudnić obywatela Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdawii i Ukrainy, a więc w tym przypadku, jeżeli obywatel Ameryki Łacińskiej przebywa w Polsce legalnie będzie konieczne uzyskanie dodatkowo zezwolenia na wykonywanie pracy.
Tak więc, te dwa warunki: legalny pobyt i zezwolenie na pracę, umożliwią jego zatrudnienie.
Zatrudnienie obywatela Ukrainy nieposiadającego statutu UKR
Obywatel Ukrainy, którego dotyczy pytanie, ma swobodny dostęp do rynku pracy, a Państwo zatrudniając go powinni jedynie powiadomić powiatowy urząd pracy o powierzeniu mu pracy w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez obywatela Ukrainy.
Odpowiedź na Państwa pytanie zawiera obowiązujący od 5.3.2026 r. art. 41 ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, zgodnie z którym względem obywateli Ukrainy przebywających legalnie na terytorium Polski, którzy nie korzystają z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej (czyli np. nie posiadają statusu UKR ani nadanego numeru PESEL), w okresie od 5.3.2026 r. do 5.3.2029 r. stosuje się odpowiednio przepisy art. 3 ust. 1 pkt 12 i art. 5a ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Takie odesłanie oznacza, że obywatel Ukrainy nieposiadający statusu UKR ani nadanego numeru PESEL, lecz przebywający legalnie na terytorium Polski, ma swobodny dostęp do rynku pracy, a polski podmiot powierzający mu pracę ma jedynie obowiązek powiadomienia powiatowego urzędu pracy o powierzeniu mu pracy w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca (za pomocą systemu teleinformatycznego praca.gov.pl). I taka właśnie możliwość zatrudnienia zachodzi w przypadku obywatela Ukrainy, którego dotyczy pytanie.
Płatność zaliczek na PIT wspólników spółki cywilnej
Praktyka taka jest dopuszczalna, jednak płatność powinna być rozliczona jako wypłata środków wspólnikom.
Spółka cywilna nie posiada podmiotowości podatkowej w podatku dochodowym – podatnikami są jej wspólnicy (art. 5b ust. 2 ustawy o PIT). Oznacza to, że zobowiązanie z tytułu zaliczek na PIT ciąży wyłącznie na wspólnikach, a nie na spółce jako takiej.
Jednocześnie rachunek bankowy spółki cywilnej jest rachunkiem wspólnym wspólników, na którym gromadzone są środki stanowiące ich majątek wspólny (wspólność łączna). W konsekwencji dopuszczalne jest techniczne dokonanie zapłaty zaliczki na PIT z rachunku spółki cywilnej, ponieważ środki te w sensie cywilnoprawnym należą do wspólników.
Kluczowe znaczenie ma jednak prawidłowa kwalifikacja takiej operacji. Zapłata zaliczki z rachunku spółki powinna zostać potraktowana jako wypłata środków dla wspólnika (np. pobranie na poczet zysku), a następnie podatnik powinien uregulować zobowiązanie podatkowe. Brak takiego ujęcia może prowadzić do nieprawidłowości ewidencyjnych, ponieważ spółka nie może ponosić ciężaru podatku dochodowego wspólnika jako własnego kosztu ani zobowiązania.
W praktyce oznacza to, że:
1) operacja nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w działalności,
2) operacja powinna być odzwierciedlona jako rozrachunek ze wspólnikiem,
3) przelew powinien być jednoznacznie opisany (np. „zaliczka PIT wspólnika X za miesiąc …”).
Nie ma natomiast w takim przypadku przeszkód formalnych w zakresie samej techniki dokonania płatności.
