Faktury dokumentujące świadczenie usług najmu

Z art. 106e ust. 1 pkt 6 VATU wynika, że faktura powinna zawierać datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi (lub w przypadku tzw. faktur zaliczkowych datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4 VATU, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury. W praktyce daty te w treści faktur są często oznaczane łącznym określeniem „data sprzedaży” (co jest akceptowane przez organy podatkowe).

W przedstawionej sytuacji usługi najmu – jak zakładam – rozliczane są w miesięcznych, kalendarzowych okresach rozliczeniowych. Jak jednocześnie stanowi art. 19a ust. 3 VATU, usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Prowadzi to do wniosku, że na wystawianych fakturach jako data wykonania usługi/data sprzedaży wskazywany powinien być ostatni dzień miesiąca, którego dotyczy faktura (np. 30 września, jeżeli faktura dotyczy świadczenie usługi najmu we wrześniu).

Wskazać jednocześnie pragnę, że przepisy VAT przewidują szczególny sposób powstawania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze. Obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tych usług powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż z chwilą upływu terminu płatności (zob. art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b VATU w zw. z art. 19a ust. 7 w zw. z art. 106i ust. 3 pkt 4 VATU).

W przedstawionej sytuacji faktury wystawiane są przed upływem terminu płatności. Obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia wskazanych usług najmu powstaje zatem w dniu wystawienia faktury.

Na powyższe bez wpływu jest przy tym faktyczna data otrzymania zapłaty przez kontrahenta. W przypadku świadczenia usług najmu data otrzymania zapłaty nie wpływa bowiem ani na wskazywaną na fakturach datę sprzedaży, ani na moment powstania obowiązku podatkowego.

Usługi w zakresie przygotowania i udostępniania gotowych produktów cyfrowych – stawka ryczałtu ewidencjonowanego

Opis sytuacji: Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, która opodatkowana jest ryczałtem ewidencjonowanym. W CEiDG, jako przeważająca działalność, wskazane jest grupowanie PKD 62.20.A (dodatkowo ujęte są grupowania PKD: 62.90.Z, 62.20.B, 61.10.B). Usługi polegałyby na przygotowaniu gotowego produktu cyfrowego, a następnie na jego udostępnieniu (subskrypcja). Produkt byłby tworzony przy użyciu narzędzi AI, kreatorów stron internetowych, gotowych szablonów, komponentów i wtyczek. Podatnik nie będzie samodzielnie tworzył kodu źródłowego od podstaw, nie będzie zatrudniał programistów ani nie będzie przenosił na rzecz nabywców autorskich praw majątkowych. W jaki sposób podatnik powinien dokonać opisu wskazanych czynności, aby zwiększyć szanse na uzyskanie interpretacji indywidualnej, która będzie potwierdzała możliwość zastosowania stawki ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości 8,5%?

Jak stanowi art. 4 ust. 1 pkt RyczałtU działalnością usługową jest pozarolnicza działalność gospodarcza, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z PKWiU.

Od 1.1.2026 r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów, które wprowadza nową klasyfikacje PKWiU 2025 w miejsce dotychczasowej PKWiU 2015, ale do celów opodatkowania:

1) VAT – do 31.12.2027 r.,

2) podatkiem dochodowym od osób prawnych, podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej – do 31.12.2028 r.

– stosuje się nadal PKWiU 2015.

Ryczałt ewidencjonowany – zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2b lit. b RyczałtU – wynosi 12% przychodów ze świadczenia usług związanych z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 62.02.10.0), związanych z oprogramowaniem (PKWiU ex 62.01.1), objętych grupowaniem „Oryginały oprogramowania komputerowego” (PKWiU 62.01.2), związanych z doradztwem w zakresie oprogramowania (PKWiU ex 62.02) w zakresie instalowania oprogramowania (PKWiU ex 62.09.20.0), związanych z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi (PKWiU 62.03.1).

Odnosząc się do pytania – w przekonaniu Autora – do usług opisanych w pytaniu zastosowanie mogą mieć dwie możliwości związane ze sklasyfikowaniem takich usług. Pierwszą możliwością są grupowania zawarte w PKWiU 63.11.1 „Usługi przetwarzania danych; usługi zarządzania stronami internetowym (hosting) oraz pozostałe usługi związane z zapewnieniem infrastruktury dla technologii informatycznych i komputerowych”, do których należy:

1) PKWiU 63.11.11.0 „Usługi przetwarzania danych”,

2) PKWiU 63.11.12.0 „Usługi zarządzania stronami internetowymi (hosting)”,

3) PKWiU 63.11.13.0 „Pozostałe usługi związane z zapewnieniem infrastruktury dla technologii informatycznych i komputerowych”.

Drugą możliwością jest grupowanie PKWiU 62.09.20.0 „Pozostałe usługi w zakresie technologii informatycznych i komputerowych, gdzie indziej niesklasyfikowane” – poza usługami w zakresie instalowania oprogramowania.

Z opisu stanu faktycznego można wywnioskować, że chodzi tu raczej o odpłatne usługi zarządzania stronami internetowymi. Trudno jednak bezsprzecznie i jednoznacznie stwierdzić, jaka będzie prawidłowa kwalifikacja statystyczna w ramach PKWiU opisanych w pytaniu usług. Jeżeli jednak uznamy, że prawidłowa jest wskazana wyżej klasyfikacja (w pierwszym i drugim przypadku), to stawka ryczałtu ewidencjonowanego – zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a RyczałtU – powinna wynosić 8,5%.

Jak stanowi art. 4 ust. 4 RyczałtU: „Ilekroć w ustawie używa się oznaczenia „ex” przy symbolu danego grupowania PKWiU, oznacza to, że zakres wyrobów lub usług jest węższy niż określony w tym grupowaniu”. Oznaczenie „ex” dotyczy tylko określonej usługi z danego grupowania. Umieszczenie tego dopisku przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie stosowania przepisu tylko do danej nazwy grupowania (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 4.4.2022 r., 0115-KDWT.4011.20.2022.3.JC).

W przypadku usług, które zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2b lit. b RyczałtU podlegają opodatkowaniu w stawce w wysokości 12%, dotyczy to tylko usług:

1) związanych z oprogramowaniem spośród usług wymienionych w PKWiU 62.01.1,

2) związanych z doradztwem w zakresie oprogramowania spośród usług wymienionych w PKWiU 62.02,

3) w zakresie instalowania oprogramowania spośród usług wymienionych w PKWiU 62.09.20.0.

Organy podatkowe szeroko pojmują – przykładowo – zakres usług związanych z oprogramowaniem. Trudno jest określić, czy w przypadku złożenia wniosku o wydanie interpretacji podatkowej nie będzie prób takiej właśnie kwalifikacji statystycznej w celu zastosowania stawki ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości 12%.

Występując z takim wnioskiem warto zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze należy położyć nacisk na usługi opisane w pytaniu, które zdaniem Autora można potraktować jako podlegające stawce ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości 8,5%, a które wydają się być raczej usługami polegającymi na udostępnianiu treści na stronach internetowych. Autor nie wie, czy można tu mówić też o hostingu, czy innych usługach, które nie należą do wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 2b lit. b RyczałtU. Należy pamiętać także o ogólnych regułach klasyfikowania usług w ramach PKWiU w przypadku usług złożonych, czyli w pewnym stopniu także w analizowanym przypadku. Z treści objaśnień do PKWiU 2015 (zob. pkt 7.6.2) wynika, że gdy przeprowadzona analiza opisu wykonywanych czynności wskazuje na możliwość zaliczenia usługi do dwóch lub kilku grupowań, należy przyjąć następujące reguły klasyfikowania, z tym jednak, że porównywać można jedynie grupowania tego samego poziomu hierarchicznego:

1) grupowanie, które zawiera bardziej dokładny opis czynności, powinno być uprzywilejowane (wybrane) w stosunku do grupowania zawierającego opis ogólny,

2) usługa złożona, składająca się z kombinacji różnych czynności, której nie można zaklasyfikować zgodnie ze wskazanym sposobem, powinna być zaklasyfikowana jak usługa, która nadaje całości zasadniczy charakter,

3) usługę, której nie można zaklasyfikować zgodnie z powyższymi punktami należy zaklasyfikować w grupowaniu odpowiednim dla usługi o najbardziej zbliżonym charakterze.

Jeżeli w ramach świadczonych usług można mówić o kombinacji usług, to należy klasyfikować je do usługi, która nadaje całości zasadniczy charakter.

Autor wnioskuje z treści pytania, że skoro przychód uzyskiwany jest z tytułu opłat za dostęp do strony internetowej, to należy przedstawić stan faktyczny w taki sposób, aby inne usługi były jedynie uzupełnieniem usługi, w odniesieniu do której taki przychód powstaje.

Warto wystąpić także o uzyskanie interpretacji statystycznej. Jest to dobre wyjście, ponieważ Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi jest organem właściwym do wydawania wiążących interpretacji statystycznych. Uzyskanie takiej interpretacji pozwoli na precyzyjniejsze sformułowanie wniosku o wydanie interpretacji podatkowej.

Informacja o wynagrodzeniu przed zatrudnieniem

Obecnie osoba ubiegająca się o zatrudnienie na danym stanowisku otrzymuje od pracodawcy informację o:

1) wynagrodzeniu obejmującym wszystkie składniki wynagrodzenia, jego początkowej wysokości lub jego przedziale – opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach, w szczególności pod względem płci, oraz
2) odpowiednich postanowieniach układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania 

– w przypadku gdy pracodawca jest objęty układem zbiorowym pracy lub obowiązuje u niego regulamin wynagradzania.

Informacje o wynagrodzeniu pracodawca przekazuje z wyprzedzeniem umożliwiającym zapoznanie się z tymi informacjami, w postaci papierowej lub elektronicznej, osobie ubiegającej się o zatrudnienie, zapewniając świadome i przejrzyste negocjacje:

1) w ogłoszeniu o naborze na stanowisko,
2) przed rozmową kwalifikacyjną – jeżeli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu o naborze,
3) przed nawiązaniem stosunku pracy – jeżeli pracodawca nie ogłosił naboru na stanowisko albo nie przekazał tych informacji w ogłoszeniu o naborze na to stanowisko, albo przed rozmową kwalifikacyjną.

Pracodawca zapewnia, aby ogłoszenia o naborze oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący.

W przypadku, o którym mowa w pytaniu, kandydat do pracy nie może kwestionować poprawności postępowania rekrutacyjnego ponieważ w ogłoszeniu o prace w prawdzie nie znalazła się informacja o proponowanym wynagrodzeniu, ale przepisy KP dopuszczają przekazanie tej informacji w późniejszym czasie. Nie zostały więc naruszone przepisy Kodeksu pracy w tym zakresie.

Natomiast ogłoszenie to narusza przepisy o obowiązku zapewnienia neutralności płciowej kandydata do pracy.

Kursy języka migowego a zwolnienie z VAT

W przepisach ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) nie przewidziano specjalnego zwolnienia dla usług kursów języka migowego.

Gdyby takie kursy były wykonywane przez jednostki objęte systemem oświaty, to byłyby zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 VATU. Rozumiem, że stowarzyszenie nie jest jednostką oświatową, więc to zwolnienie nie może mieć zastosowania.

Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c VATU zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego finansowane w całości ze środków publicznych. Natomiast § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20.12.2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 832) obniża próg finansowania do 70%.

Dotacja PFRON sięga powyżej 80%, więc warunek finansowania byłby spełniony w omawianej sytuacji.

Należy jednak zwrócić uwagę na to, że istotne jest również spełnienie warunku kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego. Kursy języka migowego powinny więc być związane z pracą zawodową słuchaczy, aby korzystały ze zwolnienia.

Organy podatkowe wskazują w interpretacjach, że kursy języka migowego mogą być zwolnione z VAT, jeśli język migowy jest nauczany na potrzeby zawodowe słuchaczy. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12.6.2026 r. (0112-KDIL1-2.4012.139.2026.2.AK) uznano, że:

Zwracam uwagę, że skoro art. 29a ust. 1 VATU nakazuje uwzględniać w podstawie opodatkowania dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę. Oznacza to, że zarówno wpłaty uczestników, jak i dofinansowania PFRON w zależności od tego, czy kurs języka migowego spełnia warunki stosowania zwolnienia, mogą być opodatkowane VAT albo zwolnione z VAT.

Warunek związku kursu z zawodem może prowadzić w konsekwencji do tego, że w stosunku do niektórych uczestników kursu będzie stosowane zwolnienie z VAT, a wobec innych nie.

Z kolei przy obliczaniu limitu 240 000 zł dotyczącego zwolnienia podmiotowego (art. 113 ust. 1 VATU) nie bierze się pod uwagę m.in. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 VATU lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 VATU (art. 113 ust. 2 pkt 2 VATU).

Do limitu zwolnienia podmiotowego nie wlicza się dotacji i wpłat na kursy korzystające ze zwolnienia, a należy w nim uwzględnić te dotyczące kursów opodatkowanych VAT.

Szkolenie syna wspólnika jako ukryty zysk

Świadczenia na rzecz syna wspólnika, jako osoby powiązanej ze wspólnikiem więzami rodzinnymi, stanowią zasadniczo ukryte zyski (art. 28m ust. 3 ustawy o CIT). Nie zalicza się do nich wynagrodzenia za pracę czy zlecenie, nieprzekraczającego pięciokrotności średniego wynagrodzenia w spółce (art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT). Zatem o ile minimalne wynagrodzenie wypłacane dziecku wspólnika nie wygeneruje ukrytych zysków, to już nieodpłatne sfinansowanie mu studiów będzie w spółce ukrytym zyskiem opodatkowanym CIT estońskim.

Organy podatkowe wskazują jednak, że w takich przypadkach trzeba analizować przede wszystkim, czy świadczenia dla udziałowców lub ich członków rodziny wykonane są w związku z prawem do udziału w zysku, czy w związku z działalnością spółki. Jeśli zatem przykładowe podnoszenie kwalifikacji pracowników służy działalności spółki, zmierza do realizacji celu prowadzonej działalności gospodarczej jakim jest osiąganie zysków, to nie jest świadczeniem wykonanym w związku z prawem do udziału w zysku  niezależnie od tego, czy mieści się w zakresie wyłączenia z ukrytych zysków takich ukrytych zysków nie stanowi. Wydaje się, że można sformułować zasadę, że podnoszenie kwalifikacji pracowników powiązanych jest ukrytym zyskiem, wtedy kiedy nie jest powiązane przyczynowo-skutkowo z przychodami spółki, a realizuje osobiste cele edukacyjne pracownika lub wspólnika spółki. Gdy zaś podnoszenie kwalifikacji pracownika służy jego celom osobistym to generuje ukryty zysk, korzyść z realizacji takich celów osobistych jest bowiem odpowiednikiem dywidendy.

Podobne stanowisko wyrażono m.in. w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej  z 27.12.2023 r. (0111-KDIB1-3.4010.608.2023.2.JKU).

Dyskryminacja przez skojarzenie

Po zmianie przepisów będą funkcjonowały więc dwie postacie dyskryminacji: dyskryminacja przez założenie i dyskryminacja przez skojarzenie.

Dyskryminacją przez skojarzenie będzie zachowanie motywowane cechą osoby, z którą pracownik jest powiązany, np. cechą powinowactwa czy pokrewieństwa. Przykładowo nierówne traktowanie pracownicy będzie miało miejsce ze względu na to, że wychowuje ona małe lub niepełnosprawne dziecko lub do niekorzystanego traktowania pracownika dojdzie z powodu przynależności żony pracownika do określonej organizacji społecznej.

Natomiast dyskryminacją przez założenie będzie nierówne traktowanie pracownika ze względu na cechę, którą mylnie mu się przypisuje. Przykładowo pracownik będzie gorzej traktowany bo pracodawca ma błędne przekonanie, że należy on do określonej partii politycznej lub jest nieżyczliwa atmosfera w stosunku do osób, co do których jest przekonanie, że są określonej orientacji seksualnej czy sympatyzują one z określoną opcją polityczną.

W przypadku, o którym mowa w pytaniu można mówić o dyskryminacji pracownika przez skojarzenie ponieważ kierownik wydziału dyskryminuje pracownika ze względu na jego relacje rodzinne z innym nielubianym pracownikiem zatrudnionym w tej samej instytucji.

Brak terminu kolejnego badania sanitarno-epidemiologicznego a ważność orzeczenia

Zakładam, że zapytanie dotyczy pracownika, który podlega obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym w trybie art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Przepis ten obliguje do skierowania na przedmiotowe badania osobę podejmującą lub wykonującą prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, nieposiadającą aktualnego orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

Badanie to przeprowadzanie jest przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy w oparciu o skierowanie wydane przez pracodawcę (zob. art. 6 ust. 2 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 ZapobChoróbU).

W zależności od wyniku przeprowadzonego badania lekarz wydaje oraz przekazuje pracownikowi oraz pracodawcy orzeczenie lekarskie:

1) o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby;

2) o czasowych lub trwałych przeciwwskazaniach do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby (zob. art. 7 ust. 2 ZapobChoróbU).

Natomiast treść orzeczenia zostaje wpisana przez lekarza do karty badań do celów sanitarno-epidemiologicznych (zob. art. 7 ust. 3 ZapobChoróbU).

W poprzednim stanie prawnym § 3 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2.2.2006 r. w sprawie badań do celów sanitarno-epidemiologicznych (Dz.U. Nr 25, poz. 191) przewidywał, że badanie do celów sanitarno-epidemiologicznych przeprowadza się przed:

1) podjęciem pracy;

2) rozpoczęciem nauki;

3) ponownym podjęciem pracy lub nauki, po przebyciu zakażenia czynnikiem chorobotwórczym określonym w § 1.

Jednocześnie książeczka do badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych (tzw. sanepidowska książeczka zdrowia), której wzór określał załącznik nr 2 do przywołanego rozporządzenia, zawierała rubrykę służącą wskazaniu daty następnego badania (zob. rubryka nr 5).

Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 1.1.2012 r. Książeczki zdrowia zostały zastąpione orzeczeniem do celów sanitarno-epidemiologicznych.

W aktualnym stanie prawnym, przepisy analizowanej ustawy nie regulują zagadnienia terminu ważności orzeczeń wydanych w ramach badań do celów sanitarno-epidemiologicznych. Problematykę tę ma określać rozporządzenie, do którego wydania został upoważniony minister właściwy do spraw zdrowia, w oparciu o delegację zawartą w art. 10 ust. 2 ZapobChoróbU.

Jednak pomimo tego, że od chwili wejścia w życie przedmiotowej ustawy upłynęło już 17 lat, rozporządzenie to nie zostało jak dotąd wydane. Rozpoczęte w 2022 r. prace nad projektem rozporządzenia zostały zawieszone. Jego treść jest dostępna na stronach Rządowego Centrum Legislacji pod adresem: https://legislacja.gov.pl/projekt/12362457 (dostęp w dniu 23.9.2026 r.).

Projekt rozporządzenia zakładał wprowadzenie wstępnych, kontrolnych oraz okresowych badań sanitarnych, określając przesłanki oraz częstotliwość ich przeprowadzania. Przykładowo, okresowe badania sanitarne miały być przeprowadzane nie rzadziej niż co 2 lub 5 lat, w zależności od okoliczności przewidzianych w § 4 projektu.

Przepisy przejściowe projektu zakładały, że orzeczenia lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych wydane przed dniem wejścia w życie jego przepisów zachowają ważność przez okres, który został w nich wskazany, nie dłużej jednak niż 2 lata od dnia wejścia w życie projektowanego rozporządzenia. To samo miało dotyczyć orzeczeń wydanych bez wskazania w nich daty następnego badania, czyli orzeczeń bezterminowych (zob. § 7 projektu rozporządzenia).

Jak jednak wspomniano, prace nad projektem zawieszono i zagadnienie terminu ważności omawianych orzeczeń pozostaje kwestią prawnie nieuregulowaną.

W tak przedstawiającym się stanie faktycznym, termin ważności orzeczenia wydanego do celów sanitarno-epidemiologicznych mógłby wskazać przeprowadzający badanie lekarz w treści tego dokumentu. Jeżeli jednak wskazania takowego nie poczynił – orzeczenie takie jest ważne bezterminowo.

Teza ta znajduje oparcie w wyjaśnieniach zawartych w uzasadnieniu do wspomnianego powyżej projektu (zob. str. 22 projektu).

Wydatki poniesione przed ujęciem kodu PKD w CEiDG – prawo do odliczenia VAT

Podstawowym prawem podatników jest prawo do obniżania kwot VAT należnego o kwoty VAT naliczonego, czyli tzw. prawo do odliczenia VAT. Prawo to przysługuje przede wszystkim w zakresie, w jakim towary i usługi nabywane przez podatników wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych VAT (zob. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Ponadto prawo do odliczenia VAT przysługiwać może w zakresie wynikającym z przepisów art. 86 ust. 8 i art. 86 ust. 9 ustawy o VAT.

Z racji tego, że korzystanie z prawa do odliczenia VAT jest prawem podatników, nie mają oni obowiązku odliczać VAT od dokonywanych zakupów, a w konsekwencji nie mają obowiązku wykazywania dokonywanych zakupów w ewidencji VAT oraz w JPK VAT, a więc nie ma potrzeby korygowania przez podatnika JPK VAT.

Co więcej, postępowanie takie nie jest dopuszczalne. Przedmiotowe faktury zakupowe dotyczą bowiem (przyszłej) działalności zwolnionej od VAT, a więc niedającej (w świetle wskazanych na wstępie przepisów) prawa do odliczenia VAT. Dodatkowo przyjmuje się, że zakupów towarów i usług zwolnionych od VAT nie wykazuje się w ewidencji VAT ani w JPK VAT. Stąd też w przedstawionej sytuacji podatnik nie tylko nie ma obowiązku ujęcia wskazanych faktur zakupowych w ewidencji VAT oraz w JPK VAT, ale przede wszystkim nie ma takiego prawa.

Wyjaśnić jednocześnie należy, że z obowiązujących przepisów nie wynika, aby dopisanie kodu PKD w CEiDG miało znaczenie dla uznawania ponoszonych wydatków jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W konsekwencji fakt ponoszenia wydatków na szkolenie — przed formalnym dopisaniem kodu PKD w CEiDG — nie rodzi ryzyka zakwestionowania tych wydatków jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Obowiązek rejestracji jako podatnik VAT UE

Na podstawie art. 100 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT UE mogą mieć obowiązek składania informacji podsumowujących VAT-UE. W informacjach tych wykazywane są między innymi usługi, do których stosuje się art. 28b VATU, na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej, świadczone na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, inne niż zwolnione od podatku od wartości dodanej lub opodatkowanych stawką 0%, dla których zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca (zob. art. 100 ust. 1 pkt 4 VATU). W związku ze świadczeniem takich usług podatnicy obowiązani są również do rejestracji VAT UE (zob. art. 97 ust. 3 pkt 2 VATU).

Warunki te są w przedstawionej sytuacji spełnione, o ile portugalski podmiot jest w Portugalii zarejestrowany na potrzeby  VAT (nie musi to być rejestracja VAT UE). Na użytek dalszej części odpowiedzi zakładam, że warunek ten jest spełniony.

Oznaczałoby to, że podatnik, o którym mowa, jest obowiązany do zarejestrowania jako podatnik VAT UE. Ponadto jeżeli przedmiotową usługę wykona po zarejestrowaniu jako podatnik VAT UE, ma on obowiązek złożyć informację podsumowującą VAT-UE z wykazaniem tej usługi w części E.

Jednocześnie świadczenie przedmiotowej usługi udokumentowane powinno zostać fakturą bez danych dotyczących stawki podatku (w przypadku faktury ustrukturyzowanej – ze stawką „NP II”) i kwoty VAT (zob. art. 106a pkt 2 lit. a w zw. z art. 106e ust. 5 pkt 1 VATU). Na fakturze tej powinny zostać umieszczone wyrazy „odwrotne obciążenie” (zob. art. 106e ust. 1 pkt 18 VATU) oraz – w zakresie w jakim są posiadane – numery VAT UE stron (zob. art. 106e ust. 1 pkt 24 lit. a VATU).

Wdrażanie zasad przejrzystości wynagrodzeń w spółce zatrudniającej 36 pracowników a ochrona danych osobowych

Obowiązek zapewnienia przejrzystości struktury wynagrodzeń nie oznacza konieczności ujawniania imiennych wynagrodzeń ani publikowania informacji pozwalających na bezpośrednią identyfikację wysokości zarobków konkretnego pracownika zatrudnionego na stanowisku jednoosobowym.

Rozwiązaniem pozwalającym na pogodzenie wymogu przejrzystości wynagrodzeń z ochroną danych osobowych jest grupowanie takich stanowisk w szersze kategorie zaszeregowania lub rodziny stanowisk, oparte na obiektywnej wycenie pracy o równej wartości.

Pierwszeństwo regulaminu wynagradzania

Zgodnie z art. 77² Kodeksu pracy pracodawca zatrudniający co najmniej 50 pracowników, a także pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników, jeżeli wystąpi z takim wnioskiem zakładowa organizacja związkowa, ustala warunki wynagradzania w regulaminie wynagradzania.

Jeżeli spółka posiada już regulamin wynagradzania, to właśnie ten akt stanowi źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 Kodeksu pracy. W regulaminie powinny zatem zostać określone wiążące zasady wynagradzania, w tym odpowiednie tabele stawek lub widełki płacowe.

Dopuszczalność odrębnej polityki

Możliwe jest przyjęcie odrębnego dokumentu, np. „Polityki wynagrodzeń i przejrzystości płac”, który może stanowić załącznik do regulaminu wynagradzania lub zostać przyjęty w porozumieniu ze stroną pracowniczą.

Jednocześnie same zasady zaszeregowania oraz wysokość stawek powinny wynikać z regulaminu wynagradzania, tak aby zachować ich pełną moc wiążącą wobec pracowników.

Stanowiska jednoosobowe a ryzyko ujawnienia wynagrodzenia konkretnego pracownika

W przypadku zatrudnienia 36 osób precyzyjne przypisanie widełek płacowych do unikalnej nazwy stanowiska, np. „Główny informatyk” czy „Specjalista ds. kadr i płac”, może w praktyce prowadzić do ujawnienia informacji o wynagrodzeniu konkretnego pracownika. Może to rodzić ryzyko naruszenia dóbr osobistych oraz przepisów dotyczących ochrony danych osobowych (RODO).

W celu spełnienia wymogu przejrzystości wynagrodzeń przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka deanonimizacji można zastosować następujące mechanizmy:

1) Kategoryzacja i tworzenie rodzin stanowisk

Zamiast tworzenia odrębnej pozycji dla każdego stanowiska, możliwe jest połączenie stanowisk w szersze poziomy lub grupy zaszeregowania, ustalone na podstawie obiektywnych i neutralnych pod względem płci kryteriów, takich jak wymagane wykształcenie, zakres odpowiedzialności czy stopień złożoności wykonywanych zadań.

2) Stosowanie odpowiednio szerokich widełek płacowych

W tabeli płac można określić minimalne i maksymalne stawki dla danej kategorii, np. od 7000 zł do 11 000 zł brutto.

Odpowiednia rozpiętość widełek pozwala zachować elastyczność w kształtowaniu wynagrodzeń, a jednocześnie ogranicza możliwość ustalenia dokładnego wynagrodzenia pracownika wykonującego zadania na stanowisku jednoosobowym.

3) Rozróżnienie prawa do informacji od publicznej listy płac

Przepisy dotyczące przejrzystości wynagrodzeń, w tym dyrektywa 2023/970, gwarantują pracownikowi prawo do informacji dotyczących kryteriów ustalania wynagrodzenia oraz przeciętnego poziomu wynagrodzenia, z podziałem na płeć, w odniesieniu do kategorii pracowników wykonujących taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości.

Jeżeli w danej kategorii znajduje się tylko jeden pracownik, nie powinny być udostępniane statystyki ani dane, które wprost prowadziłyby do jego identyfikacji. W takim przypadku przekazywane informacje powinny ograniczać się do obiektywnych kryteriów przypisania stanowiska do określonego przedziału w tabeli wynagrodzeń.

Ochrona informacji o wynagrodzeniu

Na koniec warto wskazać na utrwalone stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym wysokość wynagrodzenia pracownika stanowi jego dobro osobiste w rozumieniu art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego i co do zasady nie może być ujawniana przez pracodawcę bez wyraźnej zgody zainteresowanego.

W tym zakresie wskazuje się w szczególności na uchwałę SN z 16.7.1993 r., (I PZP 28/93, Legalis).