Wzór e-Faktury udostępniony na ePUAP
Wzór struktury logicznej e-Faktury (FA_VAT) jest dostępny w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych (CRWDE) na platformie ePUAP.
Opublikowany wzór uwzględnia uwagi wniesione w ramach testów roboczej wersji struktury, rozpoczętych w październiku 2021 roku. Dziękujemy za uwagi zgłoszone w ramach testów.
Główne zmiany to:
- zmiana opisów kodów krajów członkowskich i kodów walut
- zmiana definicji elementu TAdres, w tym dodanie nowego typu TGLN
- dodanie elementu TZnakowy20
- zmiana definicji elementu TNumerKSeF
- zmiana definicji wybranych elementów znakowych na typ integer
- wprowadzenie maksymalnych liczb wystąpień niektórych elementów np. Transport, WysylkaPrzez
- aktualizacja opisów niektórych elementów np. P_15, P_18A
- dodanie nowych elementów grupujących, np. PlatnosciCzesciowe, TerminyPlanosici, Umowy, Zamowienia.
Struktura będzie obowiązywać od 1.1.2022 r.
Aktualnie trwają prace nad dostosowaniem środowiska testowego do wysyłki plików według zaktualizowanego wzoru. MF planuje udostępnienie zaktualizowanego środowiska testowego 13.12.2021 r.
Polscy przedsiębiorcy od stycznia 2022 r. będą korzystać z e-Faktury dobrowolnie. Będzie to jedna z dopuszczalnych form dokumentowania sprzedaży – obok faktur papierowych i faktur elektronicznych, które już obecnie funkcjonują w obrocie gospodarczym. Docelowo w 2023 r. wszyscy przedsiębiorcy obowiązkowo mają korzystać z e-Faktury.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Składka zdrowotna za grudzień 2021 r. opłacona w styczniu 2022 r. nie będzie podlegać odliczeniu
Składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacona w styczniu 2022 roku za grudzień 2021 roku nie będzie podlegała odliczeniu na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2021 r. – przypomina Ministerstwo Finansów. Resort podkreśla, że przy odliczeniach składki zdrowotnej kluczowa jest data, kiedy składka została opłacona.
Ministerstwo Finansów przypomina, że przy odliczeniach składki zdrowotnej kluczowa jest data, kiedy składka została opłacona. Dla celów odliczenia składki zdrowotnej od podatku dochodowego istotna jest data opłacenia składki, a nie okres składkowy, którego dotyczy opłacana składka.
Jeśli przedsiębiorca zapłaci składkę zdrowotną za grudzień 2021 jeszcze w tym roku będzie mógł ją odliczyć od podatku dochodowego.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Zmiany w składce zdrowotnej od 1.1.2022 r.
Opłacalność rozliczenia podatkiem liniowym po zmianach w ramach Polskiego Ładu
Rozliczanie podatkiem liniowym
Obecnie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą wybrać jako formę rozliczenie podatku dochodowego – tzw. podatek liniowy. Stawka podatku jest stała i wynosi 19% od dochodu, przy czym tak wyliczony podatek można pomniejszyć o składkę zdrowotną (dokładnie 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej). Taka forma opodatkowania choć zawiera pewne ograniczenia jest korzystna dla lepiej zarabiających przedsiębiorców, bowiem nie podlega progresywnej stawce opodatkowania (tak jest przy opodatkowaniu wg skali).
Jednak podatnicy wybierający rozliczenie podatkiem liniowym nie mogą skorzystać z niektórych ulg, m.in. internetowej czy na dzieci. Nie mogą też rozliczyć się wspólnie z małżonkiem. Nie ma też do nich zastosowania kwota wolna od podatku, która dotyczy podatników rozliczających się na zasadach ogólnych wg skali.
Ten sposób rozliczenia zmieni się znacznie po wejściu w życie od 1 stycznia 2022 r. zmian w podatkach wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu. Najistotniejszą zmianą będzie brak możliwości obniżenia podatku dochodowego o składkę zdrowotną – to dotyczy zresztą wszystkich podatników nie tylko rozliczających się podatkiem liniowym. Ponadto zmieni się sposób naliczania składki zdrowotnej. Będzie ona liczona od dochodu i sposób jej wyliczenia będzie zależeć od formy opodatkowania.
Składka zdrowotna
Zmiany w ramach Polskiego Ładu wprowadzone do ustawy z 27.8.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – przewidują, że składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, którzy rozliczają się liniowo wyniesie 4,9% podstawy wymiaru składki, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9%:
1) minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu 1 stycznia roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od miesięcznej podstawy jej wymiaru;
2) iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od rocznej podstawy jej wymiaru.
Podstawa wymiaru składki w nowej wysokości obowiązywać będzie od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego, będzie to rok składkowy. Składka zdrowotna za styczeń 2022 r. będzie ustalana jeszcze na podstawie dotychczasowych zasad, jednak już nie będzie odliczana od podatku. W tej sytuacji pojawia się problem skoro rok składkowy to rok od 1 lutego do 31 stycznia roku następnego, to jak ustalić minimalne wynagrodzenie na 1 stycznia dla składki za luty 2022 r. Niewątpliwie jest to błąd ustawodawcy, jeśli przepis art. 79a ww. ustawy nie zostanie doprecyzowany to najprawdopodobniej w drodze wykładni celowościowej będzie się przez minimalne wynagrodzenie przyjmować kwotę minimalnego wynagrodzenia na 1.1.2022 r. w kwocie 3010 zł. To oznaczałoby, że minimalna miesięczna składka zdrowotna podatnika rozliczającego się liniowo wyniesie 270,90 zł (3010 zł x 9%). Jednak nie można tej składki odliczyć od podatku.
Składka zdrowotna będzie odliczana od dochodu pomniejszanego tylko o składki na ubezpieczenie społeczne, natomiast tego dochodu do wyliczenia składki zdrowotnej nie będzie można pomniejszyć o przysługujące podatnikowi ulgi (np. ulgi na złe długi czy B+R) co jest możliwe do wyliczenia dochodu do opodatkowania.
Przykład
Podatnik rozliczający się liniowo za luty 2021 r. od dochodu 10 000 zł obliczył 19% podatek, który pomniejszył o składkę zdrowotną w kwocie 312,02 zł, czyli (10 000 zł x 19%) – 312,02 zł = 1900 zł -312,02 zł = 1587,98 zł to podatek plus nieodliczona składka zdrowotna 69,79 zł (381,81 zł – 312,02 zł). Razem obciążenie za luty 2021 r.: 1587, 98 zł + 69,79 zł = 1657,77 zł.
Ten sam podatnik za luty 2022 r. od 10 000 zł zapłaci 1900 zł podatku i 490 zł składki zdrowotnej, którą obliczy od dochodu (10 000 zł x 4,9%), której jednak nie odliczy od podatku. Razem obciążenie za luty 2022 r.: 1900 zł (podatek) + 490 zł (składka zdrowotna) = 2390 zł. Zapłaci zatem w luty 2022 r. o 732,23 zł (2390 zł-1657,77zł).
Jakie rozliczenie wybrać?
Od nowego roku obciążenia podatkowe podatników rozliczających się liniowo znacznie wzrosną. Można się zastanawiać czy w takim razie nie lepiej przejść na rozliczenie według skali podatkowej. Na to pytanie jednak trudno odpowiedzieć jednoznacznie, bowiem dużo zależeć będzie od tego w jakiej wysokości dochody podatnik osiągnie w przyszłym roku, co oczywiście jest trudne do jednoznacznego określenia zważywszy na wiele zewnętrznych czynników ekonomicznych, które na to wpływają.
Zmiana w skali podatkowej
W każdym razie, jeśli chodzi o rozliczenie przedsiębiorców według skali podatkowej to ich też obejmą znaczące zmiany. Korzystne zmiany polegają na tym, że kwota wolna od podatku wzrośnie do 30 000 zł, a także zostanie podwyższona do 120.000 zł kwota dochodu rozliczana stawką 17% w pierwszym progu podatkowym. Natomiast negatywną zmianą będzie również składka zdrowotna, która będzie obliczana w wysokości 9% od dochodu i również nie będzie jej można odliczyć od podatku. Zatem przykładowo od 10 000 zł będzie to 900 zł składki zdrowotnej. Jednak żeby złagodzić to obciążenie ustawodawca przewidział tzw. ulgę dla klasy średniej, o którą będzie można pomniejszyć dochód. Kwota ulgi wyliczana będzie jako iloczyn przychodów (kwoty brutto) i odpowiedniego wskaźnika, przy czym dotyczy przychodów w przedziale od 68 000 do 133 000. Jeśli podatnik przekroczy taki przychód traci ulgę. Tę ulgę można będzie odliczać miesięcznie albo w zeznaniu podatkowym. Przy czym jeśli podatnik będzie z niej korzystał w ciągu roku, a w zeznaniu rocznym okaże się, że jego przychody są wyższe niż 133 000 to będzie musiał całą ulgę zwrócić. Bezpieczniej będzie z tej ulgi więc skorzystać dopiero w zeznaniu podatkowym.
Podsumowanie
O tym jaką w przyszłym roku wybrać formę opodatkowania musi zdecydować każdy podatnik indywidualnie, mając na uwadze to jakie może osiągnąć w przyszłym roku dochody. Na pewno dla podatników lepiej zarabiających, którzy docelowo nie będą mogli skorzystać z ulgi dla klasy średniej, nadal bardziej opłacalną formą będzie podatek liniowy z 4,9% składką zdrowotną od dochodu, niż rozliczenie wg skali z 9% składką zdrowotną od dochodu.
Praktyki platformy Vinted pod obserwacją organów nadzorczych
Organy ochrony danych koncentrują się w szczególności na następujących kwestiach: wymaganiu przez operatora strony internetowej przesłania skanu dowodu tożsamości, w celu odblokowania środków otrzymanych ze sprzedaży na koncie użytkownika oraz związanej z tym podstawie prawnej, a także na procedurze i kryteriach blokowania konta oraz odpowiednich okresach przechowywania danych.
W związku z tym, że główna siedziba spółki Vinted znajduje się na Litwie, wiodącym organem nadzorczym jest litewski organ ochrony danych. Platforma Vinted jest również dostępna w kilku innych krajach w Europie. Z tego powodu krajowe organy nadzorcze wspólnie podjęły decyzję o utworzeniu zespołu zadaniowego, który usprawni podjęcie skoordynowanych działań przy rozstrzyganiu otrzymanych skarg. Zagwarantuje to spójne i efektywne zbadanie zgodności z przepisami RODO procesów przetwarzania danych przez spółkę Vinted.
Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/2213
Tarcza antyinflacyjna
Energia elektryczna bez akcyzy
Jednym z priorytetów rządu jest złagodzenie podwyżek cen energii elektrycznej. Na cenę tą składa się również akcyza, która wynosi obecnie 5 zł za 1 MWh. Rząd zdecydował się zrezygnować z poboru tego podatku i zwolnić z akcyzy energię elektryczną zużywaną przez gospodarstwa domowe.
„Zimowy” gaz z niższym VAT
Kolejną propozycją jest obniżenie stawki VAT z 23% do 8% na trzy miesiące – od stycznia do marca 2022 r. Dla budżetu to koszt ok. 0,7 mld zł. Na zmianach skorzysta ponad 9 mln gospodarstw domowych.
Zgodnie z dyrektywą VAT, po konsultacji z Komitetem ds. VAT każde państwo członkowskie może stosować obniżoną stawkę w tym zakresie. Polska skorzysta z tych przepisów. Obniżka stawki VAT wymaga zmiany w krajowych przepisach o VAT.
Tańsze paliwo i energia elektryczna
Obniżone zostaną do minimalnego poziomu na jaki pozwalają przepisy unijne:
- akcyza na wszystkie paliwa silnikowe (od 20 grudnia do maja),
- akcyza na energię elektryczną (od stycznia do końca przyszłego roku),
- VAT na energię elektryczną (od stycznia do marca).
Obniżenie akcyzy do poziomu dozwolonego przez prawo europejskie minimum, zmniejszy obciążenie podatkiem w zależności od rodzaju paliwa. Oznaczać będzie także niższe koszty energii elektrycznej dla podmiotów gospodarczych. To ok. 1,5 mld zł oszczędności dla podatników.
Od stycznia do marca 2022 r. VAT na energię elektryczną zostanie obniżony z 23% do 5%. Dla budżetu to koszt ok. 1,15 mld zł.
Ponadto od stycznia do maja 2022 r., sprzedaż paliw silnikowych nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od sprzedaży detalicznej.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Polski Ład – zmiany w stawkach ryczałtu
Opodatkowanie lekarzy ryczałtem od 1.1.2022 r.
1. Nowa definicja wolnego zawodu
Do przepisów RyczałtU wprowadzona zostanie nowa definicja wolnego zawodu. Wolny zawód będzie to pozarolnicza działalność gospodarcza wykonywana osobiście przez tłumaczy, adwokatów, notariuszy, radców prawnych, biegłych rewidentów, księgowych, agentów ubezpieczeniowych, agentów oferujących ubezpieczenia uzupełniające, brokerów reasekuracyjnych, brokerów ubezpieczeniowych, doradców podatkowych, doradców restrukturyzacyjnych, maklerów papierów wartościowych, doradców inwestycyjnych, agentów firm inwestycyjnych, rzeczników patentowych, z tym że za osobiste wykonywanie wolnego zawodu uważa się wykonywanie działalności bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze osób, które wykonują czynności związane z istotą danego zawodu.
Z definicji wolnego zawodu zostaną usunięci:
lekarze, lekarze dentyści, lekarze weterynarii, technicy dentystyczni, felczerzy, położne, pielęgniarki, psycholodzy, fizjoterapeuci, architekci, inżynierowi budownictwa, rzeczoznawcy budowlani oraz nauczyciele w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny. Zatem do tych grup zawodów nie będzie miała już zastosowania stawka ryczałtu w wysokości 17%.
2. Stawka podatku 14%
Ustawodawca wprowadza nową 14% stawkę ryczałtu skierowaną do konkretnych usług. Z obniżonej stawki będą mogły skorzystać osoby, które świadczą usługi:
- w zakresie opieki zdrowotnej (PKWiU dział 86),
- architektonicznych i inżynierskich; usług badań i analiz technicznych (PKWiU dział 71),
- w zakresie specjalistycznego projektowania (PKWiU 74.1).
Zatem lekarze, zawody medyczne, które do końca 2021 r. były opodatkowane stawką ryczałtu w wysokości 17% , będą mogły od stycznia 2022 r. korzystać z niższej stawki podatku. Taka preferencja obejmować będzie również usługi architektoniczne czy inżynierskie, które do tej pory mieściły się w definicji wolnego zawodu, a co za tym idzie, objęte były wysoką 17% stawka ryczałtu.
3. Stawka podatku 12%
Świadczenia usług:
a) związanych z wydawaniem:
- pakietów gier komputerowych (PKWiU ex 58.21.10.0), z wyłączeniem publikowania gier komputerowych w trybie on-line,
- pakietów oprogramowania systemowego (PKWiU 58.29.1),
- pakietów oprogramowania użytkowego (PKWiU 58.29.2),
- oprogramowania komputerowego pobieranego z Internetu (PKWiU ex 58.29.3), z wyłączeniem pobierania oprogramowania w trybie on-line,
b) związanych z:
- doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego (PKWiU 62.02.10.0),
- oprogramowaniem (PKWiU ex 62.01.1),
- objętych grupowaniem „Oryginały oprogramowania komputerowego” (PKWiU 62.01.2),
- doradztwem w zakresie oprogramowania (PKWiU ex 62.02),
- w zakresie instalowania oprogramowania (PKWiU ex 62.09.20.0),
- z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi (PKWiU 62.03.1)
— będą objęte stawką 12%. Jest to ukłon w stronę branży IT.
W większości przedsiębiorcy zajmujący się tworzeniem oprogramowania ponoszą niewielkie koszty uzyskania przychodu w stosunku do osiąganych przychodów. Zatem, przy opodatkowaniu skalą podatkową lub podatkiem liniowym obciążenie fiskalne jest znacznie wyższe w porównaniu do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na nowych zasadach.
4. Składka zdrowotna na ryczałcie
W przypadku podatników objętych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych składka zdrowotna uzależniona będzie od przychodów przez nich osiąganych. Ustawodawca wprowadza trzy progi, od których będzie uzależniona składka zdrowotna:
1. do 60 000 zł,
2. od 60 000 zł do 300 000 zł,
3. powyżej 300 000 zł.
4.1. Przychód do 60.000 zł.
Podstawa to kwota odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS w D.Urz. RP „Monitor Polski”, jeżeli przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu RyczałtU, osiągnięte od początku roku kalendarzowego, nie przekroczyły kwoty 60 000 zł. Zatem składka zdrowotna będzie wynosić 9% z podstawy, którą stanowi 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
4.2. Przychód między 60 000 zł a 300 000 zł.
Podstawa to kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS w D.Urz. RP „Monitor Polski”, jeżeli przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu RyczałtU, osiągnięte od początku roku kalendarzowego, przekroczyły kwotę 60 000 zł i nie przekroczyły kwoty 300 000 zł. Zatem składka zdrowotna będzie wynosić 9% z podstawy, którą stanowi 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
4.3. Przychód powyżej 300 000 zł.
Podstawa to kwota odpowiadająca 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS w D.Urz. RP „Monitor Polski”, jeżeli przychody z działalności gospodarczej w rozumieniu RyczałtU, osiągnięte od początku roku kalendarzowego, przekroczyły kwotę 300 000 zł. Zatem składka zdrowotna będzie wynosić 9% z podstawy, którą stanowi 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
Przychody, są pomniejszane o kwoty opłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu, na podstawie PDOFizU.
5. Podsumowanie
Biorąc pod uwagę nowe obciążenie składkowe od 1.1.2022 r., ryczałt od przychodów ewidencjonowanych staje się bardzo atrakcyjną formą opodatkowania. Pomimo, że podatek dochodowy podatnik obowiązany jest wyliczać od przychodu, a nie dochodu, jak ma to miejsce przy podatku liniowym lub zasadach ogólnych, to i tak w końcowym rozrachunku może się okazać, że ryczałt stanie się korzystnym wyborem od 1.1.2022 r.
Opodatkowanie lekarzy kartą podatkową od 1.1.2022 r.
Rada Ministrów zmieni uchwałę w sprawie programu rządowego „Tarcza Finansowa 2.0 PFR dla mikro, małych i średnich firm” wydłużając termin na spłatę
Od stycznia 2021 roku Polski Fundusz Rozwoju S.A. (PFR) rozpoczął realizację programu rządowego „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm”, o którym mowa w art. 21a ust. 1 ustawy z 4.7.2019 r. o systemie instytucji rozwoju. W ramach Tarczy Finansowej 2.0, PFR udzielał finansowania przedsiębiorstwom, które zostały dotknięte skutkami pandemii COVID-19.
Program realizowany jest w oparciu o umowy łączące Skarb Państwa z PFR – regulujące zasady powierzenia PFR przez Skarb Państwa realizacji Programu. W związku z powstaniem potrzeby zmiany terminu zwrotu przez beneficjenta Programu różnicy pomiędzy kwotą subwencji finansowej otrzymanej w oparciu o prognozowaną wysokość spadku przychodów oraz kosztów stałych, a kwotą subwencji finansowej, którą otrzymałby bazując na rzeczywistych danych finansowych, wyznaczonego do 31.1.2022 r. na termin zwrotu do 15.3.2022 r. przedkładana jest niniejsza uchwała.
Węższe prawo do zwolnień podatkowych dla SSE i PSI po wprowadzeniu Polskiego Ładu
W ramach Polskiego Ładu wprowadzono zmiany do ustaw podatkowych (art. 21 ust. 1 pkt 63b PDOFizU oraz art. 17 ust. 1 pkt 34a PDOPrU) w zakresie zwolnień od podatku doprecyzowujące warunki zwolnienia dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na podstawie decyzji o wsparciu (dalej: DOW). Ze zwolnienia podatkowego będą mogli korzystać podatnicy, którzy prowadzą działalność gospodarczą na podstawie DOW i uzyskują dochody wyłącznie z realizacji nowej inwestycji i na terenie określonym w DOW.
Zmiana jest szczególnie istotna w przypadku reinwestycji w istniejący zakład (fabrykę0 przedsiębiorstwa. Zatem po zmianie zwolnienie podatkowe nie będzie mogło objąć dotychczasowej działalności zakładu, a jedynie nową inwestycję. Takie stanowisko pojawiało się dotychczas w interpretacjach organów podatkowych. Jednak sądy zajmowały stanowisko przychylne dla podatników, pozwalające zastosować zwolnienie dla dochodów z całego zakładu. Wprowadzenie jednoznacznej regulacji w tym zakresie rozwiewa dotychczasowe wątpliwości, jednocześnie może zawęzić stosowanie tego zwolnienia podatkowego.
Dodatkowo wprowadzono zmiany uszczelniające do małej klauzuli antyabuzywnej zawartej w art. 21 ust. 5cc PDOFizU i art. 17 ust. 6c PDOPrU poprzez dodanie do katalogu czynności prawnych, których jedynym celem jest uniknięcie opodatkowania, czynności innych niż zawarcie umowy, której efektem jest podejmowanie przez podatników działalności o charakterze optymalizacyjnym, z zastosowaniem w sztuczny sposób czynności faktycznych, jakie zostały podjęte przez podatnika wyłącznie w celu uzyskania zwolnienia podatkowego.
Polski Ład wprowadza również zmiany w ustawie z 10.5.2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji i w ustawie z 20.10.1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych, które znoszą wątpliwości w zakresie wydatków poniesionych na środki trwałe (w tym środki transportu) służące celom osobistym przedsiębiorcy; zaznaczono, że nie stanowią one kosztów kwalifikowanych. Dodano również definicję „rozpoczęcia prac”, przez którą i rozumie się:
1) rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub
2) pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń, lub
3) inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna
– w zależności od tego, które z tych zdarzeń wystąpiło pierwsze, przy czym nie uznaje się za rozpoczęcie inwestycji zakupu gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności.
W nowelizacji ww. ustaw, w miejsce dotychczasowego wymogu utrzymywania zatrudnienia na określonym poziomie, wprowadzony zostanie obowiązek zatrudniania nowych pracowników w związku z realizacją nowej inwestycji. Możliwość zmiany zezwolenia na działalność w SSE oraz decyzji o wsparciu została ograniczona – nie mogą być zmienione w zakresie skutkującym zwiększeniem kosztów kwalifikowanych. Przy tym została ograniczona możliwość zmiany decyzji o wsparciu, która powodowałaby obniżenie poziomu zatrudnienia określonego w tej decyzji o więcej niż 20% (ma to już miejsce obecnie w przypadku zezwolenia SSE).
Przedsiębiorcy realizujący nową inwestycję na postawie decyzji o wsparciu lub zezwolenia na działalność w SSE, którzy osiągają dochody z praw własności intelektualnej, do ustalenia wysokości tych dochodów powinni zastosować wskaźnik nexus oraz pozostałe warunki wymienione w przepisach ustaw podatkowych.
Zmiany wejdą w życie z 1 stycznia 2022 r.
Zmiana zakresu odpowiedzialności pracodawcy zatrudniającego dłużnika alimentacyjnego
Powiązanie polega na tym, że dłużnik alimentacyjny musi być ujawniony (spełnił warunki do wpisu) w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ), żeby pracodawca został pociągnięty do odpowiedzialności za:
- zatrudnianie go „na czarno”, czyli bez potwierdzenia na piśmie zawartej umowy o pracę przed dopuszczeniem do pracy (art. 281 § 2 KP),
- płacenie mu „pod stołem”, czyli przekazywanie wynagrodzenia wyższego niż wynika z zawartej umowy o pracę, nie dokonując potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, mimo takiego obowiązku (art. 282 § 3 KP).
Od 1.12.2021 r. z art. 281 § 2 i art. 282 § 3 KP znika dotychczasowa definicja dłużnika alimentacyjnego (pojęcie używane na potrzeby tego tekstu, lecz niewystępujące w KP). Zastępuje ją odesłanie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 6.12.2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1909, dalej: ustawa KRZ), który również 1.12.2021 r. zaczyna obowiązywać w nowym brzmieniu. Modyfikacja sprowadza się tylko do zamiany słowa „oraz” na „lub”, ale ma znaczące skutki. Powoduje, że wpis w KRZ nie wymaga jednoczesnego prowadzenia dwóch postępowań egzekucyjnych wobec osoby fizycznej, która zalega ze spełnieniem świadczeń alimentacyjnych dłużej niż 3 miesiące. Wystarczy, żeby toczyła się wobec niej:
- egzekucja świadczeń alimentacyjnych, lub (poprzednio: oraz)
- egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.
Takim kryteriom musi od 1.12.2021 r. odpowiadać pracownik, któremu pracodawca pomaga nie płacić alimentów, pozwalając mu pracować „na czarno” lub realizując wypłaty „pod stołem”. Będzie bowiem figurował w KRZ, co otwiera drogę do nałożenia na pracodawcę grzywny od 1500 zł do 45 000 zł. Pracodawca (również osoba działająca w jego imieniu) nie będzie mógł się od niej uchylić, zasłaniając brakiem winy (art. 1 § 2 Kodeksu wykroczeń, dalej: KW). KRZ jest bowiem jawny, a do sprawdzenia, czy znajduje się w nim osoba zatrudniana wystarczy posiadanie internetu (art. 4 ustawy KRZ). Pracodawcy, który z takiej możliwości nie skorzysta będzie można przypisać co najmniej winę nieumyślną.
Wina może mieć charakter umyślny albo nieumyślny. Ta pierwsza występuje, jeśli pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu celowo pomagają ukryć dłużnikowi alimentacyjnemu jego dochody poprzez zatrudnienie „na czarno” lub wypłaty „pod stołem” (art. 5 w zw. z art. 6 § 1 KW.). Tę drugą będzie im można przypisać, gdy wprawdzie nie zamierzali popełnić wykroczenia, lecz się go dopuścili, bo nie zachowali ostrożności (art. 5 w zw. z art. 6 § 2 KW).
Dropshipping – pośrednictwo w internetowej sprzedaży towarów
Dropshipping to klasyczny przykład transakcji łańcuchowej, w której uczestniczą trzy podmioty. Przebiega ona w ten sposób, że towar jest wysyłany bezpośrednio od pierwszego dostawcy w łańcuchu (hurtowni/producenta/dostawcy z Chin) do ostatniego w kolejności nabywcy (klienta detalicznego w Polsce). Pomimo tego, że towar faktycznie został wydany tylko raz pomiędzy pierwszym i ostatnim podmiotem, drugi podmiot w łańcuchu dostaw, którym jest zazwyczaj właściciel sklepu internetowego, uczestniczący w tej transakcji jako „pośrednik”, rozlicza u siebie:
- w pierwszym wariancie: zarówno zakup towaru, jak i jego późniejszą sprzedaż
- lub w drugim wariancie: prowizję z tytułu pośrednictwa w sprzedaży (zw. dropshippingiem).
O tym czy mamy do czynienia ze sprzedażą dokonaną przez sklep internetowy we własnym imieniu i na własny rachunek, czy jedynie z pośrednictwem decyduje forma współpracy podjęta przez strony transakcji. Przyjmuje się, że jeśli e-sklep prowadzi sprzedaż we własnym imieniu, to dostawca (np. hurtownia lub producent) realizuje i wysyła zamówienie do klienta detalicznego, ale to e-sklep jest sprzedawcą, który realizuje wobec klienta wszelkie obowiązki związane z transakcją. Jeżeli natomiast forma współpracy polega wyłącznie na świadczeniu usługi pośrednictwa handlowego, to właściciel sklepu internetowego nie prowadzi sprzedaży we własnym imieniu ani na własny rachunek, nie dokonuje zakupu towarów będących przedmiotem transakcji, a jego rola ogranicza się wyłącznie do zbierania zamówień dla dostawcy oraz przyjmowania od klientów zapłaty i przekazywaniu jej dostawcy, po pomniejszeniu otrzymanej kwoty o należną mu prowizję za pośrednictwo.
Zadaniem sklepu internetowego, w modelu sprzedaży zw. dropshippingiem, jest pozyskiwanie zamówień na towary i przesyłanie ich dostawcy, który realizuje wysyłkę towaru bezpośrednio do klienta detalicznego. W ten sposób cały proces logistyczny związany z realizacją zamówienia przeniesiony zostaje z e-sklepu na dostawcę (hurtownię/producenta), co pozwala uniknąć właścicielowi sklepu internetowego kosztów magazynowania i wysyłki towarów, będących przedmiotem dostawy.
Co istotne, fakt, że sklep internetowy nie magazynuje ani nie wysyła towaru do klienta detalicznego nie oznacza, że nie posiada sprzedawanego przez siebie towaru w znaczeniu prawnym i nie jest za niego odpowiedzialny przed klientem.
I. Dropshipping – skutki w podatku VAT
W przypadku dropshippingu istota problemu sprowadza się do ustalenia czy czynności podjęte przez sprzedawcę (pośrednika) polegające na sprzedaży we własnym imieniu towarów przez internet skutkują opodatkowaniem VAT obrotu z tej sprzedaży, rozumianego jako całość świadczenia otrzymanego od kupującego, czy też aktywność sprzedawcy (pośrednika) polega jedynie na pośrednictwie handlowym w zakupie towaru, w oparciu o tzw. dropshipping, co prowadzi do opodatkowania jedynie prowizji, stanowiącej różnicę między kwotą otrzymaną od kupującego, a kwotą należną sprzedawcy za towar. Właściwa kwalifikacja ma istotne znaczenie, ponieważ może wpływać na inne uprawnienia lub obowiązki w zakresie VAT, w tym np. na moment utraty prawa do zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 VATU.
1. Kwalifikacja czynności – dostawa towarów czy wykonana usługa?
W dobie szeroko rozwiniętej techniki, powszechnie wykorzystywana jest możliwość dokonywania sprzedaży/zakupów za pośrednictwem różnego rodzaju serwisów internetowych. W oparciu o ogólnodostępne informacje można wskazać podstawowe zasady dokonywania zakupów za pośrednictwem serwisów internetowych. Jest to zazwyczaj konieczność dokonania rejestracji na tym serwisie, podania danych identyfikacyjnych, potwierdzenia adresu wysyłki przy składaniu zamówienia oraz dokonanie zapłaty i potwierdzenie realizacji zamówienia. Obowiązki sprzedawcy sprowadzają się, co do zasady, do spakowania sprzedanego towaru i jego wysyłki. Ewentualna reklamacja jest składana przez kupującego sprzedawcy towaru, na którym to ciążą wszystkie obowiązki związane z jej rozpatrzeniem. W przypadku dropshipingu towar na żadnym etapie transakcji nie znajduje się w posiadaniu sprzedawcy (pośrednika) i jest wysyłany bezpośrednio do docelowego klienta. Sprzedawcy pośredniczący w transakcji twierdzą, że świadczą jedynie usługę pośrednictwa, której wartość odpowiada różnicy między kwotą otrzymaną od kupującego, a kwotą należną sprzedawcy za towar (prowizja).
Stanowisko organów podatkowych
W opisanym przebiegu transakcji organy podatkowe często kwestionują uznanie czynności za świadczenie usługi pośrednictwa twierdząc, że nosi ona znamiona handlu towarami. Takie wnioski wynikają m.in. z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 12.4.2021 r. (0113-KDIPT1-2.4012.25.2021.2.AJB, Legalis). W piśmie tym organ podatkowy uznał, że istotą zamówienia złożonego przez klienta jest konkretny towar w postaci produktu prezentowanego na stronach internetowych, który w takiej postaci jest dostarczany temu klientowi. Zdaniem fiskusa świadczenie dla celów VAT stanowi dostawę towarów, gdyż podatnik w ramach transakcji przenosi na klienta prawo do rozporządzania towarem jak właściciel. Przeniesienie tego prawa następuje w momencie przekazania, wraz ze złożonym zamówieniem, danych klienta z adresem wysyłki podmiotowi z kraju trzeciego. Według Dyrektora KIS o dokonaniu dostawy towarów świadczy fakt, że klienci są zainteresowani nabyciem konkretnego towaru oferowanego przez podatnika. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że to podatnik będzie wyszukiwał i decydował jakie towary i za jaką cenę zostaną zaoferowane do sprzedaży na jego stronach internetowych a jego klienci nie będą mieli żadnego wpływu na wartość (cenę) kupowanego towaru, nie będą decydować też o wyborze oferty i podmiotu, od którego zamierzają nabyć towar. To podatnik będzie nadzorował prawidłowość realizacji zamówienia oraz będzie podmiotem odpowiedzialnym za udzielanie gwarancji tytułem rękojmi za wady towarów oraz przeprowadzanie i rozpoznawanie reklamacji towarów. Okoliczności te wykluczają pośrednictwo. Z tych powodów:
„(…) w analizowanym przypadku, w którym Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą dokonuje zamówienia towaru na rzecz Klientów, dochodzi do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy przez Wnioskodawcę na rzecz Klienta, a nie świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.”
Stanowisko sądów administracyjnych
W temacie dropshippingu stanowisko sądów administracyjnych nie jest jednolite, co nie ułatwia zadania podatnikom pośredniczącym w internetowym zakupie towarów na chińskim rynku.
W przypadku zakwestionowania przez organ podatkowy transakcji jako usługi pośrednictwa, także sądy administracyjny dość często odmawiają tej transakcji takiego charakteru. Dla przykładu, na okoliczności uzasadniające uznanie, że czynności wykonywane przez podatnika noszą znamiona handlu towarami a nie pośrednictwa handlowego wskazuje prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 30.1.2019 r. (wyr. WSA w Łodzi z 310.1.2019 r., I SA/Łd 536/18). Rozstrzygnięty spór dotyczył podatniczki, która na portalu aukcyjnym Allegro oferowała do sprzedaży telefony komórkowe oraz odzież za określoną z góry kwotę w opcji „Kup teraz”. Towar wystawiany na tym portalu był zamawiany u chińskich sprzedawców za pośrednictwem serwisu Aliexpress. Podatniczka na portalu Aliexpress wyszukiwała produkty, którymi potencjalnie mógł się zainteresować klient, a następnie, po otrzymaniu zamówienia od klienta w Polsce i otrzymaniu od niego zapłaty, dokonywała zakupu towaru od chińskiego sprzedawcy. Przesyłki zawierające zamówiony towar wysyłane były przez chińskich dostawców bezpośrednio na adres konsumenta, kupującego na portalu Allegro. Z chwilą zamówienia towaru i po otrzymaniu numeru nadania przesyłki firma skarżącej wystawiała nabywcy paragon z kasy fiskalnej, w którym ujmowano całą kwotę transakcji sprzedaży z wyszczególnieniem ceny usługi pośrednictwa.
W ocenie sądu rzeczywisty przebieg opisanych powyżej transakcji wykluczał uznanie ich za formę współpracy zwaną „dropshippingiem”. Określanie się przez stronę mianem pośrednika nie oznacza, że faktycznie taki jest jej status, jeżeli okoliczności zawieranych transakcji tego nie potwierdzają. Zdaniem sądu rolą pośrednika jest przede wszystkim aktywne wyszukiwanie ofert, prowadzenie negocjacji cenowych, ewentualnie przygotowanie i przeprowadzenie obsługi transakcji zakupu. Jednak to zawsze klient podejmuje decyzję co do wyboru oferty i ustala (a przynajmniej akceptuje) wysokość wynagrodzenia należnego pośrednikowi za wykonaną usługę, której kwota powinna być określona w umowie pośrednictwa. Tymczasem – jak podkreślił WSA w Łodzi – w przypadku działalności prowadzonej przez podatniczkę na portalu Allegro, kupujący nie mieli żadnego wpływu ani na wybór dostawcy, ani na cenę towaru mającego podlegać nabyciu na ich rzecz. Nie mieli też wiedzy o wysokości prowizji pobieranej przez podatniczkę za rzekomo świadczoną usługę pośrednictwa. Kolejnym argumentem, który przemawiał za tym, że podatniczka dokonywała dostawy towarów był fakt, że roszczenia kupujących w zakresie reklamacji i zwrotów towarów były zgłaszane wyłącznie do podatniczki a nie do chińskiego dostawcy. To podatniczka podejmowała decyzje o naprawie reklamowanego sprzętu czy też zwrocie należności, który następował z jej konta bankowego. Nie bez znaczenia jest i to, że zasady reklamacji i zwrotu odnosiły się do samego towaru, a nie do usługi pośrednictwa. W tych okolicznościach WSA w Łodzi orzekł, że:
„(…) zakup towarów na serwisie aukcyjnym, brak dokumentów potwierdzających w sposób jednoznaczny świadczenie usług pośrednictwa (takich jak umowa pośrednictwa czy rachunków wystawionych na kwotę prowizji bądź ustaleń stron co do tej kwoty), określanie przez skarżącą ceny towaru poprzez włączanie do ceny zakupu opłaty za zamówienie (mającej charakter marży), realizowanie reklamacji, niewyszukiwanie ofert dla kupujących – świadczą o tym, że skarżąca dokonywała sprzedaży towaru we własnym imieniu i na własny rachunek ostatecznemu nabywcy.”
WSA w Łodzi wyjaśnił dodatkowo, że aby można było mówić w analizowanym przypadku o pośrednictwie w zakupie podatniczka najpierw powinna otrzymać zlecenie od osoby zainteresowanej kupnem danego towaru za wskazaną w aukcji cenę, w następstwie czego działając na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa (w związku z zawarciem umowy o wykonanie usługi pośrednictwa) winna przy wykorzystaniu swoich kontaktów, konta na Aliexpress, doświadczenia, znajomości języka itd. dokonać czynności, których końcowym efektem byłoby nabycie przez kupującego (usługobiorcę) towaru bezpośrednio od kontrahenta z Chin. Tymczasem w rzeczywistym przebiegu transakcji po kliknięciu przez kupującego opcji „kup teraz” podatniczka dokonywała jedynie zapłaty za towar (po uprzednim przewalutowaniu środków, które otrzymała od kupującego) na rzecz sprzedawcy z Chin. Okoliczności te uprawniają do stwierdzenia, że dokonywała ona zakupu towaru w Chinach pod konkretne zamówienie z Polski, a nie pośredniczyła w jego zakupie.
W bardzo zbliżonych okolicznościach pośrednictwo handlowe wykluczył również WSA w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z 21.7.2020 r. (wyr. WSA w Rzeszowie z 21.7.2020 r., I SA/Rz 150/20). Sąd wyjaśnił, że działalność prowadzona przez podatnika nie ma charakteru działalności w zakresie świadczenia usług pośrednictwa, jeśli:
- podatnik wystawiał kupującym rachunki, w których ujmował całą kwotę otrzymanych od nich środków pieniężnych, na którą składała się cena za towar i koszt jego wysłania,
- wskazywał siebie jako podmiot odpowiedzialny w kwestii reklamacji towaru lub jego zwrotu, dokonując zwrotu środków pieniężnych z własnego konta bankowego,
- cena przedstawiana na aukcjach dotyczyła jedynie towaru, a nie usługi pośrednictwa, zaś klient detaliczny, akceptując cenę towaru, nie miał świadomości, jaką jej część stanowi wynagrodzenie należne za zamówienie, a jaka faktyczna jest cena samego towaru.
Jak ostatecznie orzekł WSA w Rzeszowie:
„Tak ustalane wynagrodzenie bliższe jest marży należnej sprzedawcy aniżeli prowizji pośrednika. Na podstawie zatem całokształtu okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie, słusznym było uznanie przez organ podatkowy, że działalność gospodarcza Skarżącego w 2013r. polegała na prowadzeniu sprzedaży towarów, nie zaś na świadczeniu usług pośrednictwa w sprzedaży.”
Należy zauważyć, że skutki uznania transakcji za sprzedaż towarów a nie usługę pośrednictwa świadczoną w ramach dropshippingu, mogą być dotkliwe. Jeśli bowiem opodatkowaniu podlega obrót ze sprzedaży towarów a nie usługa pośrednictwa, podatnik może znacznie wcześniej utracić prawo do zwolnienia podmiotowego ze względu na osiągnięty limit obrotów, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 VATU. Kiedy zatem mamy do czynienia z usługą pośrednictwa (a nie dostawą towarów)? Przykładem korzystnego dla podatników stanowiska są wyroki NSA z 7.5.2019 r. (wyr. NSA z 7.5.2019 r., I FSK 664/17) oraz z 19.12.2018 r. (wyr. NSA 19.12.2018 r., I FSK 166/17).
W wyroku NSA z 7.5.2019 r. spór dotyczył podatnika, który na rzecz i w imieniu kupującego zamawiał sprzęt elektroniczny od producentów lub przedstawicieli handlowych z Chin na chińskim portalu aukcyjnym. Oferty wystawiane były za pośrednictwem polskiego portalu a towar wysyłany był do kupujących bezpośrednio z Chin. W sprawie organ podatkowy zakwestionował fakt, że podatnik był pośrednikiem w handlu towarami między polskimi konsumentami a chińskimi podmiotami. NSA miał jednak inne zdanie na ten temat, zarzucając organowi podatkowemu oraz sądowi pierwszej instancji selektywnie odwołanie się zebranego materiału dowodowego i wynikających z niego ustaleń faktycznych. Według sądu za uznaniem czynności wykonywanych przez podatnika za świadczenie usługi pośrednictwa przemawiał fakt, że:
1. kupujący każdorazowo akceptował treść „Regulaminu określającego zasady wykonywania zamówień towaru za pośrednictwem firmy T. F.H.U. na rzecz Kupującego”, z którego:
- wynikało, że podatnik działa jako pośrednik, który „(…) w imieniu i na rzecz kupującego dokonuje zamówienia od sprzedającego”,
- wynikała pełna treść „Pełnomocnictwa”, zawierającego m.in. informację, że „Usługa polega na zamówieniu i przekazaniu należnych pieniędzy w imieniu kupującego na konto dostawcy”, którym – o czym kupujący był każdorazowo informowany – był „producent lub jego przedstawiciel handlowy mający siedzibę na terytorium Chin będący właścicielem przedmiotów oferowanych na aukcjach użytkownika odpowiedzialny za wysyłkę towaru i realizację reklamacji”,
2. choć w momencie składania zamówienia podatnik nie ujawniał przed chińskim sprzedawcą, że działa w cudzym imieniu, to chiński podmiot w sporządzanych dokumentach (fakturach/rachunkach) nie wskazywał jako nabywcy podatnika, ale rzeczywistego nabywcę, tj. osobę, która udzieliła podatnikowi pełnomocnictwa do zakupu towaru.
W rezultacie skład orzekający uznał, że:
„Obrót towarowy pomiędzy wskazanymi podmiotami mógł zostać zorganizowany w różny sposób, jednakże mając na uwadze, że uzgodniono, iż nabycie towarów nastąpi na podstawie pełnomocnictwa, zaś chińscy kontrahenci fakturowali dostawy na nabywców towarów z pominięciem Skarżącego, przeto dokonane przez niego czynności należało kwalifikować jako świadczenie usług, a nie jako dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u.”
Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z 19.12.2018 r.
Od 1.7.2021 r. wprowadzono nowe rozwiązania w zakresie rozliczania podatku VAT od transgranicznej sprzedaży towarów i usług (tzw. pakiet e-commerce). Na podstawie art. 7a ust. 1 VATU w przypadku, gdy podatnik ułatwia, poprzez użycie interfejsu elektronicznego, takiego jak platforma, platforma handlowa, portal lub podobne środki, zwanego dalej „interfejsem elektronicznym”, sprzedaż na odległość towarów importowanych w przesyłkach o wartości rzeczywistej nieprzekraczającej wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 150 euro, uznaje się, że podatnik ten samodzielnie otrzymał towary i dokonał ich dostawy.
Miejsce opodatkowania dostawy towarów, gdy transakcja jest realizowana we własnym imieniu i na własny rachunek
Ceny oferowane na chińskim rynku są atrakcyjne dla polskich przedsiębiorców. Z tego powodu zakup towarów od chińskich dostawców i ich sprzedaż krajowym odbiorcom cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Choć sam przebieg transakcji jest zazwyczaj bardzo podobny, to ta wymiana towarowa w szczegółach może się jednak różnić. Przykładem jest schemat transakcji opisany w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 11.12.2020 r. (0112-KDIL1-3.4012.356.2020.3.AKR, Legalis). Pismo dotyczyło polskiej spółki, niebędącej czynnym podatnikiem VAT, która nabywała towary od producenta z Chin a następnie dokonywała ich odpłatnej dostawy na rzecz finalnych odbiorców. Nabywcami były osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej oraz podmioty gospodarcze prowadzące działalność gospodarczą na terytorium Polski, innych krajów Unii Europejskiej oraz krajów trzecich. W każdym przypadku zamówione towary były transportowane bezpośrednio od producenta z Chin do ostatecznego odbiorcy (klienta spółki). W ten sposób producent z Chin dokonywał dostawy towaru bezpośrednio do zamawiającego (z pominięciem spółki). Towar na żadnym etapie transakcji nie był wysyłany, transportowany ani dostarczany do spółki, lecz przesyłkami kurierskimi bezpośrednio do odbiorcy docelowego. Spółka, po otrzymaniu od chińskiego producenta faktury za towary zakupione na swoją rzecz, wystawiała swoim klientom faktury na sprzedaż tych towarów (stosując odpowiednią marżę). Do czynności wykonywanych przez spółkę należało: promowanie produktów, zachęcanie do zakupu, odbiór transakcji płatniczych, obsługa złożonego zamówienia (zlecenie go bezpośrednio dostawcy chińskiemu), obsługa klienta (zamawiającego), oferowanie produktów w witrynie internetowej oraz popularnych portalach aukcyjnych, odbieranie transakcji od klienta, zamawianie konkretnego produktu/produktów u producenta. W tych okolicznościach nie ulegało wątpliwości, że w zastosowanym przez spółkę modelu sprzedaży następowały dostawy towarów, spełniające warunki do uznania ich za tzw. dostawy łańcuchowe. W związku z tym, że z wyjaśnień spółki wynikało, że nie dokonywała ona opłat celnych oraz nie była odpowiedzialna za zgłoszenie towaru do odprawy celnej na terytorium Polski, to importerem tych towarów, na którym ciążył obowiązek uiszczenia cła był ich nabywca (trzeci podmiot w łańcuchu). Skoro nabyty w Chinach towar był wysyłany lub transportowany do Polski, to transakcję dostawy przez spółkę towarów na rzecz nabywcy, który jest równocześnie importerem tych towarów, należało uznać – zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 VATU – za dokonaną i opodatkowaną w miejscu rozpoczęcia wysyłki lub transportu, tj. na terytorium państwa trzeciego. Wobec tego zdaniem organu podatkowego:
„(…) transakcje dostawy towarów na rzecz Nabywców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej oraz na rzecz osób fizycznych i podmiotów prawnych prowadzących działalności gospodarczą z terytorium Polski oraz innych krajów Unii Europejskiej lub krajów spoza obszaru Unii Europejskiej nie podlegają opodatkowaniu na terytorium Polski.”
Opisane w piśmie transakcje na żadnym etapie nie podlegały opodatkowaniu na terytorium Polski. Dotyczyło to zarówno importu towarów, jak i dostawy dokonywanej przez spółkę na rzecz finalnego odbiorcy.
Od 1.7.2021 r., w ramach rozwiązań wprowadzonych w ramach pakietu e-commerce, w przypadku sprzedaży na odległość towarów importowanych (SOTI) miejscem dostawy towarów jest miejsce zakończenia wysyłki lub transportu towarów (art. 22 ust. 1 pkt 1b i 1c VATU).
Miejsce opodatkowania pośrednictwa handlowego
W przypadku, gdy przebieg transakcji pozwala uznać, że podatnik w zamian za prowizję świadczy usługę pośrednictwa na rzecz dostawców towarów, usługa jest opodatkowana według ogólnej zasady dla miejsca świadczenia, a mianowicie w kraju, w którym usługobiorca posiada swoją siedzibę (art. 28bVATU). Natomiast miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami przez pośredników działających w imieniu i na rzecz osób trzecich jest miejsce, w którym dokonywana jest podstawowa transakcja (art. 28d VATU).
Tym samym, jeśli prowizja za pośrednictwo przysługuje od zagranicznego dostawcy (np. podatnika z siedzibą w Chinach), to miejscem opodatkowania tej usługi zgodnie z art. 28b ust. 1 VATU będzie kraj, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej (Chiny). Świadczona w ten sposób usługa pośrednictwa nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Należy ją udokumentować fakturą bez kwoty podatku. Potwierdzenie tego stanowiska można odnaleźć w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 24.9.2021 r. (0112-KDIL1-3.4012.320.2021.2.KK, Legalis). Pismo dotyczyło podatnika, który zajmował się pośrednictwem handlowym na rzecz sprzedawców posiadających siedzibę na terytorium państwa trzeciego (głównie Singapuru i Chin). W tych okolicznościach organ podatkowy uznał, że:
„(…) przy prowadzeniu działalności pośrednictwa handlowego w sprzedaży prowadzonej w oparciu o model logistyczny w formie dropshippingu za pośrednictwem internetu (na stronach internetowych), świadczenie przez Wnioskodawcę usług pośrednictwa handlowego dla kontrahentów (Sprzedawców) mających siedzibę poza Unią Europejską, na terytorium państwa trzeciego – głównie Singapuru i Chin, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski.”
Dostawy towarów/świadczenie usługi na rzecz osób prywatnych a kasa fiskalna
W zdecydowanej większości przypadków towary zamówione na chińskim rynku są dostarczane na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Na podstawie art. 111 ust. 1 VATU podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Specyfika tej transakcji powoduje jednak, że polski sprzedawca jest zwolniony z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kasy rejestrującej.
W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 28.12.2018 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2018 r. poz. 2519) w zw. z poz. 36 i poz. 37 załącznika do tego rozporządzenia – w przypadku, gdy sprzedaż nie obejmuje transakcji wymienionych w § 4 rozporządzenia – zwolnieniem objęta jest:
1. dostawa towarów w systemie wysyłkowym (pocztą lub przesyłkami kurierskimi), jeżeli:
- dostawca towaru otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem),
- a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła i na czyją rzecz została dokonana (dane nabywcy, w tym jego adres),
2. świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli:
- świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem),
- a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.
Zarówno w przypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi obrót z tytułu dostawy towarów, jak i wówczas, gdy podstawę tę stanowi prowizja z tytułu świadczenia usługi pośrednictwa sprzedawca jest zwolniony z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na rzecz prywatnej osoby fizycznej, jeżeli zapłata w całości wpłynie na rachunek bankowy podatnika a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła. Jeśli zapłata wpłynie na rachunek bankowy i zapłatę tą można powiązać z konkretną sprzedażą wówczas sprzedawca (podatnik) nie ma obowiązku ewidencjonowania transakcji na kasie fiskalnej. Stanowisko to potwierdzają także organy podatkowe, czego przykładem jest interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 24.7.2020 r. (0112-KDIL3.4012.173.2020.5.LS, Legalis), z której wynika, że podatnik świadczący usługi pośrednictwa handlowego poprzez aukcje internetowe w oparciu o model logistyczny zwany dropshippingiem:
„(…) z tytułu sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych (…) ma prawo korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej sprzedaży usług w oparciu o zapis § 2 ust. 1 rozporządzenia w zw. z poz. 37 załącznika do rozporządzenia.”
Analogiczne stanowisko wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 2.10.2020 r. (0111-KDIB3-2.4012.495.2020.5.MN, Legalis).
Od 1.7.2021 r. wprowadzono nowe zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących, związane ze zmianami w VAT objętymi tzw. pakietem e-commerce. Mianowicie, zwolniono także z ewidencjonowania:
- dostawę towarów i świadczenie usług rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a i 7 VATU, tj. w procedurze unijnej dotyczącej niektórych dostaw towarów oraz świadczenia niektórych usług, a także w procedurze nieunijnej dotyczącej niektórych usług,
- sprzedaż na odległość towarów importowanych, rozliczaną w procedurze szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 9 VATU, tj. w szczególnej procedurze dotyczącej sprzedaży na odległość towarów importowanych.
II. Dropshipping – przychód i moment jego powstania dla celów podatku dochodowego
Właściwa kwalifikacja transakcji (tzn. obrót towarami lub usługa pośrednictwa) wpływa nie tylko na obowiązki i przywileje związane z podatkiem VAT, ale przesądza także o tym czy na gruncie podatku dochodowego podatnik uzyskał przychód ze sprzedaży towarów, czy też przychód z wykonanej usługi. Organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych wydawanych na temat przychodu uzyskanego z tytułu pośrednictwa w sprzedaży towarów nie rozstrzygają (tak jak to ma miejsce w przypadku VAT) czy dana transakcja jest dostawą towarów, czy świadczeniem usługi pośrednictwa. Potwierdzają wprawdzie, że przychodem jest uzyskana prowizja, ale zastrzegają jednocześnie, że ma to miejsce tylko wtedy, gdy podatnik jedynie pośredniczy w sprzedaży (nie dokonuje sprzedaży we własnym imieniu). Przykładem takiego stanowiska są interpretacje indywidualne Dyrektora KIS z 15.7.2020 r. (0111-KDIB1-1.4010.210.2020.1.DK, Legalis), 2.10.2020 r. (0112-KDIL2-2.4011.482.2020.4.MM, Legalis), 30.3.2021 r. (0114-KDIP3-1.4011.25.2021.1.EC, Legalis) oraz 17.2.2021 r. (0111-KDIB1-1.4010.586.2020.1.ŚS, Legalis). W tym ostatnim piśmie czytamy, że:
„(…) jeżeli w istocie Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o model logistyczny dropshipping i jedynie pośredniczy w sprzedaży towarów handlowych (nie będzie dokonywać sprzedaży we własnym imieniu oraz nie będzie właścicielem zamówionych przez klientów towarów), to przychodem uzyskanym z tego tytułu będzie wartość prowizji (…).”
Trzeba zatem brać pod uwagę fakt, że jeżeli organy podatkowe w postępowaniu podatkowym ustalą, że okoliczności obrotu towarami wskazują, że doszło do dostawy towarów (a nie wykonania usługi pośrednictwa), to przychodem nie będzie wartość prowizji a wartość sprzedanego towaru.
O dacie uzyskania przychodu decyduje (art. 14 ust. 1c PDOFizU oraz art. 12 ust. 3a PDOPrU):
- dzień wydania rzeczy lub wykonania usługi, albo
- dzień wystawienia faktury albo
- dzień uregulowania należności (niebędącej zaliczką)
– w zależności od tego, które z wymienionych zdarzeń wystąpi najwcześniej.
Bez względu na to czy mamy do czynienia z handlem towarami, czy z usługą pośrednictwa, w transakcji zakupu towarów zrealizowanej przy wykorzystaniu internetu znamienne jest to, że nadanie biegu transakcji zaczyna się od otrzymania zapłaty od klienta. Dopiero po jej otrzymaniu polski przedsiębiorca zamawia towary u zagranicznego dostawcy w następstwie czego dochodzi później do wydania towaru/wykonania usługi oraz ewentualnie wystawienia faktury. Zdarzeniem, które występuje w pierwszej kolejności jest zatem otrzymanie zapłaty. W tej sytuacji za moment powstania przychodu należy uznać datę wpływu środków pieniężnych za towar na konto bankowe firmy pośredniczącej w zakupie (zob. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 2.10.2020 r. (0112-KDIL2-2.4011.482.2020.4.MM, Legalis).
