Rola i zadania rady nadzorczej w spółce akcyjnej po zmianie przepisów KSH

1. Obowiązki informacyjne zarządu wobec rady nadzorczej (art. 380¹ § 1 KSH)

Od 13.10.2022 r. zarząd spółki akcyjnej musi przekazywać radzie nadzorczej szereg informacji. Wynika to z nowego art. 380¹ § 1 KSH, który stanowi, że zarząd jest obowiązany, bez dodatkowego wezwania, informować o uchwałach zarządu i ich przedmiocie. Dotyczy to każdego posiedzenia rady nadzorczej. Ta jednak może w tym zakresie postanowić inaczej.

Informacje powinny być przedstawione na piśmie, z wyjątkiem sytuacji, gdy zachowanie tej formy nie jest możliwe ze względu na konieczność natychmiastowego przekazania informacji radzie nadzorczej. Rada nadzorcza może postanowić o dopuszczalności przekazywania tych informacji również w innej formie.

Obowiązek dotyczy także – i to nie tylko w odniesieniu do kierowanej przez zarząd spółki, ale i spółek zależnych oraz spółek powiązanych – poniższych informacji przedstawionych w tabeli.

 

Rodzaj informacji	Termin/sposób przekazania
O sytuacji spółki, w tym w zakresie jej majątku, a także istotnych okolicznościach z zakresu prowadzenia spraw spółki, w szczególności w obszarze operacyjnym, inwestycyjnym i kadrowym.	Na każdym posiedzeniu rady nadzorczej, chyba że rada nadzorcza postanowi inaczej.
O postępach w realizacji wyznaczonych kierunków rozwoju działalności spółki, przy czym powinien wskazać na odstępstwa od wcześniej wyznaczonych kierunków, podając zarazem uzasadnienie odstępstw.
O transakcjach oraz innych zdarzeniach lub okolicznościach, które istotnie wpływają lub mogą wpływać na sytuację majątkową spółki, w tym na jej rentowność lub płynność.	Niezwłocznie po wystąpieniu określonych zdarzeń lub okoliczności.
5O zmianach uprzednio udzielonych radzie nadzorczej informacji, jeżeli zmiany te istotnie wpływają lub mogą wpływać na sytuację spółki.

 

2. Obowiązki szczególne rady nadzorczej(art. 382 § 3 KSH)

Od 13.10.2022 r. ustawodawca rozbudował szczególne obowiązki rady nadzorczej (art. 382 § 3 KSH). Należą do nich:

1) ocena sprawozdań, o których mowa w art. 395 § 2 pkt 1 KSH, w zakresie ich zgodności z księgami, dokumentami i ze stanem faktycznym – dotyczy to sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy, a wyniki oceny są przedmiotem sprawozdania rady.

2) ocena wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty – wyniki oceny są przedmiotem sprawozdania rady;

3) sporządzanie oraz składanie walnemu zgromadzeniu corocznego pisemnego sprawozdania za ubiegły rok obrotowy (ww. sprawozdanie rady nadzorczej).

3. Sprawozdanie rady nadzorczej (art. 382 § 3¹ KSH)

Od 13.10.2022 r. nowy art. 382 § 3¹ KSH określa elementy sprawozdania rady nadzorczej. Zawiera ono oprócz ww. ocen co najmniej:

1) ocenę sytuacji spółki, z uwzględnieniem adekwatności i skuteczności stosowanych w spółce systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, zapewniania zgodności działalności z normami lub mającymi zastosowanie praktykami oraz audytu wewnętrznego;

2) ocenę sytuacji spółki, z uwzględnieniem adekwatności i skuteczności stosowanych w spółce systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, zapewniania zgodności; działalności z normami lub mającymi zastosowanie praktykami oraz audytu wewnętrznego;

3) ocenę realizacji przez zarząd obowiązków, o których mowa w art. 380¹ KSH (zob. powyżej „1. Obowiązki informacyjne zarządu wobec rady nadzorczej”);

4) ocenę sposobu sporządzania lub przekazywania radzie nadzorczej przez zarząd informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień zażądanych w trybie określonym w art. 382 § 4 KSH (zob. poniżej „4. Nowe narzędzia prawne rady nadzorczej);

5) informację o łącznym wynagrodzeniu należnym od spółki z tytułu wszystkich badań zleconych przez radę nadzorczą w trakcie roku obrotowego w trybie określonym w art. 382¹ KSH (zob. poniżej „6. Doradca rady nadzorczej”).

4. Nowe narzędzia prawne rady nadzorczej

Od 13.10.2022 r. rozbudowany art. 382 § 4 KSH wprowadził następujące uprawnienia dla rady nadzorczej:

W celu wykonania swoich obowiązków rada nadzorcza może:

1) badać wszystkie dokumenty spółki,

2) dokonywać rewizji stanu majątku spółki oraz

3) żądać od zarządu, prokurentów i osób zatrudnionych w spółce na podstawie umowy o pracę lub wykonujących na rzecz spółki w sposób regularny określone czynności na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o podobnym charakterze sporządzenia lub przekazania wszelkich informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień dotyczących spółki, w szczególności jej działalności lub majątku. Przedmiotem żądania mogą być również posiadane przez organ lub osobę obowiązaną informacje, sprawozdania lub wyjaśnienia dotyczące spółek zależnych oraz spółek powiązanych.

 

Ustawowy termin na przekazanie informacji

Ważną zmianą wprowadzoną od 13.10.2022 r. jest nie tylko szeroki katalog informacji żądanych przez radę. Istotny jest też krótki ustawowy termin na ich przekazanie radzie nadzorczej.

Obowiązuje tu następująca reguła z nowego art. 382 § 5 KSH: „Informacje, dokumenty, sprawozdania lub wyjaśnienia, są przekazywane radzie nadzorczej niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia żądania do organu lub osoby obowiązanej, chyba że w żądaniu określono dłuższy termin.”

 

Odpowiedzialność karna

Z nowymi zasadami wiążę się odpowiedzialność karna. Od 13.10.2022 r. na podstawie art. 587¹ § 1 KSH odpowiedzialność ta zagraża każdemu, kto wbrew obowiązkom nie przekazuje informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień w terminie lub przekazuje je niezgodne ze stanem faktycznym, lub zataja dane wpływające w istotny sposób na treść tych informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień. Taka osoba podlega grzywnie nie niższej niż 20 000 złotych i nie wyższej niż 50 000 złotych albo karze ograniczenia wolności. Jeżeli jednak sprawca działa nieumyślnie, to podlega grzywnie nie niższej niż 6000 złotych i nie wyższej niż 20 000 złotych.

5. Kluczowy biegły rewident (art. 382 § 7 KSH)

Kolejną nowością od 13.10.2022 r. jest obowiązkowa obecność kluczowego biegłego rewidenta na posiedzeniu rady nadzorczej, którego przedmiotem są sprawy wskazane w art. 382 § 3 KSH (zob. powyżej „2. Obowiązki szczególne rady nadzorczej”). Dotyczy to sytuacji, gdy sprawozdanie finansowe spółki podlega badaniu ustawowemu. Wtedy rada nadzorcza jest obowiązana – z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem – zawiadomić kluczowego biegłego rewidenta, który przeprowadzał badanie sprawozdania finansowego spółki, o terminie posiedzenia.

Spółka zapewnia uczestnictwo kluczowego biegłego rewidenta lub innego przedstawiciela firmy audytorskiej w posiedzeniu rady nadzorczej. W trakcie posiedzenia kluczowy biegły rewident lub inny przedstawiciel firmy audytorskiej przedstawia radzie nadzorczej sprawozdanie z badania, w tym:

1) ocenę podstaw przyjętego oświadczenia odnoszącego się do zdolności spółki do kontynuowania działalności, oraz

2) udziela odpowiedzi na pytania członków rady nadzorczej.

6. Doradca rady nadzorczej (art. 382¹ § 1 KSH)

Od 13.10.2022 r. rada nadzorcza może podjąć uchwałę w sprawie zbadania na koszt spółki określonej sprawy dotyczącej działalności spółki lub jej majątku przez wybranego doradcę. Ma on nazwę ustawową. Jest to „doradca rady nadzorczej”. Doradca może zostać wybrany również w celu przygotowania określonych analiz oraz opinii.

Zarząd zapewnia doradcy rady nadzorczej dostęp do dokumentów i udziela mu żądanych informacji.

 

Udostępnianie akcjonariuszom wyników pracy doradcy rady nadzorczej

Rada nadzorcza może zdecydować o udostępnieniu akcjonariuszom wyników pracy doradcy rady nadzorczej, chyba że mogłoby to wyrządzić szkodę spółce, spółce powiązanej albo spółce lub spółdzielni zależnej.

 

Pojęcie „wyrządzić szkody spółce”

Pojęcie „wyrządzić szkody spółce” nie jest definiowane przez nowe przepisy. Ustawodawca podał jedynie przykłady takich sytuacji. Wyrządzić szkodę można poprzez np. ujawnienie tajemnic technicznych, handlowych lub organizacyjnych przedsiębiorstwa.

W przypadku podjęcia decyzji o udostępnieniu akcjonariuszom wyników pracy doradcy rady nadzorczej, zarząd udostępnia go w sposób określony dla ogłoszenia o zwołaniu walnego zgromadzenia w terminie dwóch tygodni od dnia powzięcia uchwały rady nadzorczej. Ta możliwość udostępnienia informacji akcjonariuszom nie uchybia obowiązkom informacyjnym wynikającym z przepisów szczególnych.

7. Zgoda rady nadzorczej na zawarcie transakcji (art. 384¹ § 1 KSH)

Ważną nowością jest przyznanie radzie kompetencji do wyrażenia zgody na przeprowadzenie przez zarząd określonych transakcji. Uprawnienie to jest pierwotne, tzn. wynika z przepisów kodeksu, ale może zostać wyłączone w drodze odpowiedniego zapisu w statucie. Jakie transakcje wymagają zgody rady nadzorczej?

Chodzi o zawarcie przez spółkę ze spółką dominującą, spółką zależną lub spółką powiązaną transakcji, która przekracza wartość wskazaną w art. 384¹ § 1 KSH Przepis dotyczy „transakcji zsumowanej z wartością transakcji zawartych z tą samą spółką w okresie roku obrotowego przekracza 10% sumy aktywów spółki w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ustalonych na podstawie ostatniego zatwierdzonego sprawozdania finansowego spółki, wymaga zgody rady nadzorczej, chyba że statut stanowi inaczej”.

Przed podjęciem decyzji o wyrażeniu zgody na zawarcie transakcji określonej zarząd udziela radzie nadzorczej informacji o:

1) firmie lub innym oznaczeniu stron transakcji;

2) charakterze powiązań między spółką a pozostałymi stronami transakcji;

3) przedmiocie transakcji;

4) wartości transakcji;

5) okolicznościach niezbędnych do oceny, czy transakcja jest uzasadniona interesem spółki.

 

 

Powyższych zasad nie stosuje się do spółek, których co najmniej jedna akcja jest dopuszczona do obrotu na rynku regulowanym zgodnie z przepisami o obrocie instrumentami finansowymi, oraz spółek należących do grup spółek. Brak tego wyłączenia mógłby doprowadzić do paraliżu decyzyjnego w spółkach giełdowych.

8. Nowe zasady staranności

Od 13.10.2022 r. obowiązuje art. 387¹ § 1 KSH. Członek rady nadzorczej powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności oraz dochować lojalności wobec spółki. Członek rady nadzorczej nie może ujawniać tajemnic spółki, także po wygaśnięciu mandatu.

Przepis należy rozpatrywać łącznie z nowym art. 483 § 3 KSH. Dotyczy odpowiedzialności wobec spółki za szkodę. Wskazuje przesłanki rozpoznania sytuacji, kiedy członek zarządu, rady nadzorczej oraz likwidator nie narusza obowiązku dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności. Jest tak, gdy postępując w sposób lojalny wobec spółki, działa w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny.

9. Zasady pracy rady nadzorczej (art. 389–390 KSH)

Nie została zmieniona zasada, że kadencja członka rady nadzorczej nie może być dłuższa niż 5 lat (art. 386 § 1 KSH). Tak jak przed nowelizacją stosuje się tu odpowiednio art. 369 i art. 270 KSH (dotyczą zarządu). Istotnie zmieniony został art. 369 § 1 KSH. Od 13.10.2022 r. przepis stanowi: „Członek zarządu jest powoływany na okres nie dłuższy niż pięć lat (kadencja). Kadencję oblicza się w pełnych latach obrotowych, chyba że statut spółki stanowi inaczej. Ponowne powołania tej samej osoby na członka zarządu są dopuszczalne, jednak nie wcześniej niż na rok przed upływem bieżącej kadencji.”

Nowelizacja sprecyzowała jak obliczać kadencję.

Od 13.10.2022 r. ustawodawca uszczegółowił w KSH przepisy regulujące zasady pracy rady nadzorczej. Są one następujące:

Zagadnienie	Szczegóły
Uprawnienia przewodniczącego rady nadzorczej	Pracami rady nadzorczej kieruje przewodniczący, na którym spoczywa obowiązek należytego organizowania jej prac, a w szczególności zwoływania posiedzeń rady nadzorczej. Statut spółki może przyznawać określone uprawnienia związane z organizacją rady nadzorczej i sposobem wykonywania przez nią czynności również innym jej członkom.
Zwołanie posiedzenia rady nadzorczej	Posiedzenia rady nadzorczej zwołuje się przez zaproszenia, w których oznacza się datę, godzinę i miejsce posiedzenia oraz proponowany porządek obrad, a także sposób wykorzystania środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość podczas posiedzenia. Statut spółki może określać sposób oraz termin zwołania posiedzenia rady nadzorczej. Posiedzenia rady nadzorczej powinny być zwoływane w miarę potrzeb, jednak nie rzadziej niż raz w każdym kwartale roku obrotowego. Rada nadzorcza może odbywać posiedzenia również bez formalnego zwołania, jeżeli wszyscy członkowie wyrażą na to zgodę oraz nie zgłoszą sprzeciwu dotyczącego wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad. Zarząd lub członek rady nadzorczej mogą żądać zwołania posiedzenia rady nadzorczej, podając proponowany porządek obrad. Przewodniczący rady nadzorczej zwołuje posiedzenie z porządkiem obrad zgodnym z żądaniem, które odbywa się nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania żądania. Jeżeli przewodniczący rady nadzorczej nie zwoła posiedzenia, występujący z żądaniem może je zwołać samodzielnie.
Uchwały rady nadzorczej	Podczas posiedzenia rada nadzorcza może podejmować uchwały również w sprawach nieobjętych proponowanym porządkiem obrad, jeżeli żaden z członków rady nadzorczej biorących udział w posiedzeniu się temu nie sprzeciwi, chyba że statut spółki stanowi inaczej. Statut spółki może również stanowić, że podjęcie przez radę nadzorczą podczas posiedzenia uchwał w określonych sprawach musi być zapowiedziane w zaproszeniu.
Głosowania rady nadzorczej	Głosowania rady nadzorczej są jawne, chyba że statut spółki lub regulamin rady nadzorczej stanowi inaczej.

 

Zasady te trzeba zestawić z przepisami, które nie zostały zmienione:

1) Rada nadzorcza podejmuje uchwały, jeżeli na posiedzeniu jest obecna co najmniej połowa jej członków, a wszyscy jej członkowie zostali zaproszeni. Statut może przewidywać surowsze wymagania dotyczące kworum rady nadzorczej (art. 388 § 1 KSH).

2) W posiedzeniu rady nadzorczej można uczestniczyć również przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, chyba że statut spółki stanowi inaczej; przepis art. 406⁵ § 3 stosuje się odpowiednio (art. 388 § 1¹ KSH).

3) Członkowie rady nadzorczej mogą brać udział w podejmowaniu uchwał rady nadzorczej, oddając swój głos na piśmie za pośrednictwem innego członka rady nadzorczej, chyba że statut spółki stanowi inaczej. Oddanie głosu na piśmie nie może dotyczyć spraw wprowadzonych do porządku obrad na posiedzeniu rady nadzorczej (art. 388 § 2 KSH).

4) Rada nadzorcza może podejmować uchwały w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, chyba że statut spółki stanowi inaczej. Uchwała jest ważna, gdy wszyscy członkowie rady zostali powiadomieni o treści projektu uchwały oraz co najmniej połowa członków rady wzięła udział w podejmowaniu uchwały. Statut spółki może przewidywać surowsze wymagania dotyczące podejmowania uchwał w trybie określonym w zdaniu pierwszym (art. 388 § 3 KSH).

5) Uchwały rady nadzorczej zapadają bezwzględną większością głosów, chyba że statut stanowi inaczej. Statut może przewidywać, że w przypadku równości głosów rozstrzyga głos przewodniczącego rady nadzorczej (art. 391 § 1 KSH).

10. Wybór rady nadzorczej grupami a stały indywidualny nadzór (art. 390 KSH)

Na podstawie znowelizowanego art. 390 KSH rada nadzorcza wykonuje swoje obowiązki kolegialnie.

Jeżeli rada nadzorcza została wybrana w drodze głosowania oddzielnymi grupami, każda grupa ma prawo delegować jednego spośród wybranych przez siebie członków rady nadzorczej do stałego indywidualnego wykonywania czynności nadzorczych.

Członkowie ci mają prawo uczestniczenia w posiedzeniach zarządu z głosem doradczym.

Zarząd jest obowiązany zawiadomić ich uprzednio o każdym swoim posiedzeniu oraz zarządzeniu głosowania w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Członkowie delegowani do stałego indywidualnego wykonywania czynności nadzorczych mają także prawo podejmować indywidualnie czynności nadzorcze określone w art. 382 § 4 KSH z uwzględnieniem art. 382 § 5 KSH (patrz powyżej „4. Nowe narzędzia prawne rady nadzorczej”).

11. Wynagrodzenie dla członków rady nadzorczej

Nowelizacja nie zmieniła zasad otrzymywania wynagrodzenia przez delegowanych członków rady nadzorczej na podstawie art. 390 KSH. Jego wysokość ustala walne zgromadzenie. Walne zgromadzenie może powierzyć to uprawnienie radzie nadzorczej. Do takich członków stosuje się też jak poprzednio zakaz konkurencji (zob. art. 380 KSH).

Nie zostały też zmienione ogólne przepisy o wynagradzaniu członków rady nadzorczej. Art. 392 § 1 KSH w dalszym ciągu stanowi, że:

1) członkom rady nadzorczej może zostać przyznane wynagrodzenie,

2) wynagrodzenie określa statut lub uchwała walnego zgromadzenia.

Przy czym wynagrodzenie członków rady w formie prawa udziału w zysku spółki za dany rok obrotowy, przeznaczonym do podziału między akcjonariuszy zgodnie z art. 347 § 1 KSH, może uchwalić tylko walne zgromadzenie.

Tak samo jak przed nowelizacją członkom rady nadzorczej przysługuje zwrot kosztów związanych z udziałem w pracach rady.

12. Delegowanie do czynności nadzorczych (art. 390¹ KSH)

Na podstawie nowego art. 390¹ KSH rada nadzorcza może również:

1) delegować swoich członków do samodzielnego pełnienia określonych czynności nadzorczych;

2) ustanawiać doraźny lub stały komitet rady nadzorczej, składający się z członków rady nadzorczej, do pełnienia określonych czynności nadzorczych (komitet rady nadzorczej).

Skorzystanie przez radę nadzorczą z uprawnień określonych powyżej nie zwalnia jej członków z odpowiedzialności za sprawowanie nadzoru w spółce.

Delegowany członek rady nadzorczej, oraz komitet rady nadzorczej mają prawo podejmować czynności nadzorcze określone w art. 382 § 4 KSH, chyba że rada nadzorcza postanowi inaczej. Przepis art. 382 § 5 KSH stosuje się (patrz powyżej „4. Nowe narzędzia prawne rady nadzorczej”).

Delegowany członek rady nadzorczej oraz komitet rady nadzorczej powinni co najmniej raz w każdym kwartale roku obrotowego udzielać radzie nadzorczej informacji o podejmowanych czynnościach nadzorczych oraz ich wynikach.

13. Zakaz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej (art. 18 § 2 KSH)

Nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, likwidatorem albo prokurentem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w art. 587–587² KSH, art. 590–591 KSH oraz art. 228–231 KK i art. 265–316 KK (rozdz. XXXIII–XXXVII).

Tak jak przed nowelizacją art. 387 § 1 KSH stanowi, że członek zarządu, prokurent, likwidator, kierownik oddziału lub zakładu oraz zatrudniony w spółce główny księgowy, radca prawny lub adwokat nie może być jednocześnie członkiem rady nadzorczej. Zasady te stosuje się również do innych osób, które podlegają bezpośrednio członkowi zarządu albo likwidatorowi. Ograniczenie dotyczy też członków zarządu i likwidatorów spółki lub spółdzielni zależnej.

14. Rada nadzorcza w grupie spółek

Nowością w KSH są przepisy o grupie spółek Regulują także zagadnienia związane z członkami rady nadzorczej.

Członek rady nadzorczej, uczestniczącej w grupie spółek może m.in. powoływać się na działanie lub zaniechanie w określonym interesie grupy spółek, jeżeli spółka ujawniła uczestnictwo w grupie spółek (art. 21¹ § 4 KSH).

Członek rady nadzorczej nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wykonaniem wiążącego polecenia, w tym na podstawie art. 483 KSH Zasady te stosuje się odpowiednio do członka rady nadzorczej działającego w interesie grupy spółek.

Rada nadzorcza spółki dominującej sprawuje stały nadzór nad realizacją interesu grupy spółek przez spółkę zależną uczestniczącą w grupie spółek, chyba że umowa albo statut spółki dominującej lub spółki zależnej przewiduje inaczej. Rada nadzorcza spółki dominującej może, z uwzględnieniem przepisów szczególnych, żądać od zarządu spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek udostępnienia ksiąg i dokumentów oraz udzielenia informacji w celu sprawowania nadzoru.

Jeżeli umowa spółki dominującej nie przewiduje ustanowienia rady nadzorczej, kompetencje rady nadzorczej co do stałego nadzoru nad realizacją interesu grupy spółek przez spółkę zależną wykonuje zarząd spółki dominującej.

15. Jakie kompetencje rady nadzorczej nie zostały zmienione od 13.10.2022 r.?

Szereg przepisów o radzie nadzorczej w spółce akcyjnej nie zostało zmienionych. Pomimo tak znacznej przebudowy konstrukcji rady nadzorczej w spółce akcyjnej, Przykładowo tak jak przed nowelizacją:

1) Do kompetencji rady nadzorczej należy zawieszanie, z ważnych powodów, w czynnościach poszczególnych lub wszystkich członków zarządu oraz delegowanie członków rady nadzorczej, na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, do czasowego wykonywania czynności członków zarządu, którzy zostali odwołani, złożyli rezygnację albo z innych przyczyn nie mogą sprawować swoich czynności (art. 383 § 1 KSH).

2) W przypadku niemożności sprawowania czynności przez członka zarządu rada nadzorcza powinna niezwłocznie podjąć odpowiednie działania w celu dokonania zmiany w składzie zarządu (art. 383 § 2 KSH).

3) Statut może rozszerzyć uprawnienia rady nadzorczej, a w szczególności przewidywać, że zarząd jest obowiązany uzyskać zgodę rady nadzorczej przed dokonaniem określonych w statucie czynności (art. 384 § 1 KSH).

4) Jeżeli rada nadzorcza nie wyrazi zgody na dokonanie określonej czynności, zarząd może zwrócić się do walnego zgromadzenia, aby powzięło uchwałę udzielającą zgodę na dokonanie tej czynności (art. 384 § 2 KSH).

5) Rada nadzorcza składa się co najmniej z trzech, a w spółkach publicznych co najmniej z pięciu członków, powoływanych i odwoływanych przez walne zgromadzenie. Statut może przewidywać inny sposób powoływania lub odwoływania członków rady nadzorczej (art. 385 § 1–2 KSH).

6) Na wniosek akcjonariuszy, reprezentujących co najmniej jedną piątą kapitału zakładowego, wybór rady nadzorczej powinien być dokonany przez najbliższe walne zgromadzenie w drodze głosowania oddzielnymi grupami, nawet gdy statut przewiduje inny sposób powołania rady nadzorczej (art. 385 § 3 KSH). Nie zostały zmienione pozostałe przepisy o wyborze oddzielnymi grupami.

Praca zdalna z poparciem Sejmu

Przyjęte przez Sejm 1.12.2022 r. zmiany w Kodeksie pracy powstały po licznych konsultacjach ze stroną społeczną i pracodawcami.

Kluczowe zmiany w Kodeksie pracy – praca zdalna

Zgodnie z nowelizacją, praca zdalna będzie pracą wykonywaną całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Szczegóły w tym zakresie będą uzgodnione przy zawieraniu umowy o pracę albo już w trakcie zatrudnienia bez konieczności jej potwierdzania w formie pisemnej.

Pracodawca – co do zasady – nie będzie mógł odmówić pracy zdalnej m.in. kobietom w ciąży, rodzicom którzy wychowują dziecko do 4. roku życia i osobom które opiekują się niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Pracodawca będzie zobowiązany do zapewnienia pracownikowi wykonującemu prace zdalną materiałów i narzędzi, w tym urządzeń technicznych. Pokryje on również koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej.

Kontrola trzeźwości

Nowela Kodeku pracy, reguluje także zasady przeprowadzania przez pracodawców prewencyjnej kontroli trzeźwości pracowników. Zgodnie z przyjętymi przepisami, taka kontrola nastąpi, jeżeli będzie to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia. Pracodawca będzie mógł w tym celu użyć alkomatu lub narkotestu.

Źródło:gov.pl

Wyższe limity podatkowe na 2023 rok

Przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się, co do zasady, według średniego kursu tej waluty ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego. W tym roku 3 października był dniem roboczym, a zatem należy wziąć średni kurs euro z tego dnia. Kurs euro na 3.10.2022 r. wynosił 4,8272 zł/1 euro. Kurs ten jest wyższy w porównaniu z kursem euro na 1.10.2021 r., który wynosił 4,5941 zł.

W związku z tym przewidziane limity podatkowe na 2023 r. są wyższe niż w roku bieżącym.

Mały podatnik

Pojęcie małego podatnika używane jest zarówno na potrzeby podatku dochodowego, jaki i VAT. Status małego podatnika w podatku dochodowym łączy się z możliwością wpłacania zaliczek na podatek dochodowy za okresy kwartalne, a także możliwością stosowania jednorazowej amortyzacji.

Natomiast w podatku VAT mały podatnik może rozliczać się kasowo (tzn. taki podatnik płaci podatek VAT dopiero po uzyskaniu zapłaty od kontrahenta) i kwartalnie.

Warunkiem uzyskania statusu małego podatnika w VAT było dotychczas uzyskanie ze sprzedaży (wraz z VAT) kwoty nie przekraczającej równowartości 1 200 000 euro (kwotę po przeliczeniu zaokrągla się do 1000 zł). Jednak wśród zmian w ramach SLIM VAT 3 proponuje się zwiększenie tego limitu do 2 000 000 zł. Jeśli te przepisy wejdą w życie jeszcze w tym roku, to w 2023 r. przedsiębiorca będzie mieć status małego podatnika w VAT, jeśli wartość ze sprzedaży za 2022 r. nie przekroczy kwoty 9 654 000 zł (2 000 000 euro × 4,8272 zł w zaokrągleniu do 1000 zł).

W przypadku prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze (z wyjątkiem komisu) małym podatnikiem jest ten podatnik, którego kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości 45 000 euro. Za 2022 r. limit ten będzie wynosić 217 000 zł.

W przypadku podatków dochodowych małym podatnikiem jest przedsiębiorca, u którego wartość przychodu ze sprzedaży nie przekroczyła kwoty, która odpowiada równowartości 2 000 000 euro (kwotę po przeliczeniu zaokrągla się do 1000 zł). Małym podatnikiem w 2023 r. będzie przedsiębiorca, którego przychód ze sprzedaży (wraz z VAT należnym) w 2022 r. nie przekroczył kwoty 9 654 000 zł.

Jednorazowy odpis amortyzacyjny

Z jednorazowej amortyzacji mogą korzystać podatnicy mający status małego podatnika, a także nowo założone podmioty. Podatnicy, których przychód ze sprzedaży w 2022 r. nie przekroczył kwoty 9 654 000 zł (mali podatnicy) i kupili środek trwały zaliczany do grupy 3-8 klasyfikacji środków trwałych (z wyłączeniem samochodów osobowych) mogą zaliczyć go jednorazowo do kosztów podatkowych. Oznacza to, że w roku podatkowym, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych przedsiębiorca może dokonać tych odpisów amortyzacyjnych do określonego limitu łącznej kwoty stanowiącej równowartość 50 000 euro w roku podatkowym. A zatem w 2023 r. przedsiębiorcy będą mogli zaliczyć jednorazowo do kosztów łączny zakup środków trwałych (z wyjątkiem samochodów osobowych) do wysokości 241 000 zł

Rozliczanie w formie ryczałtu

Zgodnie z ogólną zasadą przedsiębiorcy mogą wybrać opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z działalności gospodarczej, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, bądź wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych, z tym że w tym przypadku ww. limit dotyczy sumy przychodów wspólników spółki z tej działalności – w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro. A zatem osoby fizyczne (przedsiębiorcy) lub spółki cywilne (jawne) osób fizycznych, które osiągnęły przychód z działalności w 2022 r. do kwoty 9 654 000 zł mogą rozliczać przychód w 2023 r. w formie ryczałtu ewidencjonowanego.

Prowadzenie ksiąg rachunkowych

Jeśli przychód przedsiębiorcy lub spółki osobowej przekroczy za 2022 r. 2.000.000 euro to mają oni obowiązek w 2023 r. prowadzić ewidencję działalności w formie ksiąg rachunkowych. Do przeliczenia tej kwoty należy wziąć pod uwagę średni kurs euro ogłaszany przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy. A zatem jeśli w 2022 r. przedsiębiorca osiągnął przychód ponad kwotę 9 654 000 zł powinien w 2023 r. prowadzić księgi rachunkowe.

 

jeśli przychód osoby fizycznej lub spółki osobowej za 2022 r. przekroczy tę kwotę w 2022 r. musi prowadzić księgi rachunkowe.	9 654 000 zł
jeśli przychód podatnika w 2022 r. przekroczy tę kwotę to w 2023 r. nie może rozliczać się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.	9 654 000 zł
jeśli przychody firmy ze sprzedaży (wraz z VAT) za 2022 r. nie przekroczą tej kwoty to podatnik w 2023 r. będzie mieć status małego podatnika w VAT. (jeśli zostanie podwyższony limit z 1 200 000 euro do 2 000 000 zł)	9 654 000 zł
jeśli przychody firmy ze sprzedaży (wraz z VAT) za 2022 r. nie przekroczą tej kwoty to podatnik w 2023 r. będzie mieć status małego podatnika w CIT i PIT.	9 654 000 zł
w tej wysokości w 2023 r. będzie można zaliczyć do kosztów podatkowych odpis z tytułu jednorazowej amortyzacji.	241 000 zł

 

Pracodawcy zapłacą więcej na Fundusz Pracy

W obecnie obowiązującym stanie prawnym obowiązkowe składki na Fundusz Pracy są ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 104 ust. 1 ustawy z 20.4.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 690 ze zm.).

Założenia projektu ustawy o aktywności zawodowej

Ministerstwo Rodziny i Pracy przygotowało projekt ustawy o aktywności zawodowej. Przewiduje on zmiany w zakresie wysokości wynagrodzenia jaką bezrobotny musi uzyskać za pracę, aby nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Pociąga to za sobą konieczność zmiany zasad płacenia składek na Fundusz Pracy na niekorzyść pracodawców.

Projekt przewiduje, że obowiązkowe składki na Fundusz Pracy będą ustalane od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Zmiana sposobu podziału pieniędzy z Funduszu Pracy

Projekt zmienia przepisy dotyczące sposobu ustalania na dany rok budżetowy limitów środków Funduszu Pracy na zadania w zakresie finansowania realizowanych przez powiatowe urzędy pracy form pomocy dla bezrobotnych i poszukujących pracy.

Rezerwa pozostająca w dyspozycji ministra pracy ma wynosić 15% (w obecnie obowiązujących przepisach jest to 10%) kwoty środków ujętych w planie finansowym Funduszu Pracy na finansowanie form pomocy realizowanych przez powiatowe urzędy pracy.

Projekt przewiduje, że z Funduszu Pracy finansowane mogą być wyłącznie zadania w niej określone. Szczegółowe określenie zadań będą mogły zostać wskazane w innej ustawie niż projektowana ustawa. Oznacza to, że z pieniędzy Funduszy Pracy będą mogły zostać wydatkowe pieniądze na inne cele, niż związane z rynkiem pracy.

Omawiany projekt ustawy o aktywności zawodowej trafi teraz pod obrady rządu.

Wydatki na używanie samochodów spółki przez pracowników do celów mieszanych nie stanowią ukrytej dywidendy i nie podlegają estońskiemu CIT

Stan faktyczny

Istota sporu dotyczyła przede wszystkim tego, czy wydatki dotyczące samochodów służbowych wykorzystywanych do celów mieszanych, tj. związanych z działalnością gospodarczą i do celów osobistych przez wspólników oraz pracowników spółki nie będących wspólnikami – stanowią ukryte zyski dla celów opodatkowania tzw. estońskim CIT.

W ocenie spółki, zarówno w przypadku wspólników, jak i pracowników powyższe wydatki nie stanowią ukrytych zysków. Organ podatkowy był odmiennego zdania.

Stanowisko WSA w Gdańsku

Z art. 28m ust. 3 PDOPrU, jednoznacznie wynika, że ukryte zyski to świadczenia których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem. Zatem wspólnicy spółki spełniają ww. definicję, i nie ma znaczenia, że są równocześnie pracownikami spółki. Z tego względu wykorzystywanie przez nich samochodów osobowych spółki zarówno do celów służbowych, jak i osobistych będzie ukrytym zyskiem i będzie podlegało opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek zgodnie z art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. b PDOPrU w wysokości 50% wydatków i odpisów amortyzacyjnych oraz odpisów z tytułu trwałej utraty wartości, związanych z używaniem tych samochodów osobowych.

Inaczej jest w przypadku wykorzystywania przez pracowników niebędących wspólnikami samochodów osobowych spółki, zarówno do celów służbowych, jak i osobistych. Pracownicy niebędący wspólnikami nie zostali wymienieni w definicji ukrytych zysków, zawartej w art. 28m ust. 3 PDOPrU.

Konstrukcja systemu podatku dochodowego nakazywałaby przyjmować, że wspólnik uzyskuje korzyść majątkową jedynie wówczas, gdy to on jest osobą, która korzysta z danego samochodu osobowego. Jednocześnie, korzystanie przez pracowników (nie będących wspólnikami) z samochodów osobowych spółki de facto prowadzi do zmniejszenia wartości majątku spółki.

Jednak wykładnia literalna art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. b PDOPrU w zw. z art. 28m ust. 1 pkt 2 i art. 28m ust. 3 tej ustawy prowadzi do rezultatu sprzecznego z zasadami logiki oraz konstrukcji systemu podatkowego. Zatem konieczne jest odwołanie się również do wykładni systemowej oraz celowościowej. Wykładnia systemowa przemawia za uznaniem, że na podstawie art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. b PDOPrU w zw. z art. 28m ust. 1 pkt 2 i art. 28m ust. 3 ww. ustawy, podlegającym opodatkowaniu zryczałtowanym CIT jest realizowane przez podatnika świadczenie niepieniężne równe 50% wydatków i odpisów amortyzacyjnych oraz odpisów z tytułu trwałej utraty wartości, związanych z używaniem samochodów osobowych, środków transportu lotniczego, taboru pływającego oraz innych składników majątku, w przypadku składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej, którego beneficjentem jako użytkownik jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem podatnika.

 

Minimalne temperatury w pracy

Zgodnie z § 30 rozporządzenia w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania) nie niższą niż 14 stopni C (287 stopni K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. W pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna i w pomieszczeniach biurowych temperatura nie może być niższa niż 18 stopni C (291 stopni K).

Odpowiedzialność za odpowiednią temperaturę spoczywa na pracodawcy

Przytoczony przepis jednoznacznie wskazuje minimalne wartości temperatur jakie należy zapewnić w pomieszczeniach pracy. Jednocześnie przepisy nie wprowadzają możliwości odstępstw od tych wymagań, chyba że ma to uzasadnienie ze względów technologicznych. Tym samym odstępstwa nie mogą być usprawiedliwione sytuacją ekonomiczną. To pracodawca ponosi ewentualną odpowiedzialność w przypadku niezapewnienia odpowiedniej temperatury w pomieszczeniu pracy. Jeżeli jednak to pracownik nie stosuje się do polecenia pracodawcy, w pierwszej kolejności to pracodawca powinien podjąć odpowiednie działania.

Sankcje za nieprzestrzeganie norm

Przepisy Kodeksu pracy dają pracodawcy narzędzia, za pomocą których może nałożyć na pracownika sankcję za nieprzestrzeganie norm dotyczących bhp. W myśl art. 108§1 KP za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, pracodawca może stosować karę upomnienia, karę nagany, a nawet karę pieniężną.

W mroźne dni temperatura w pomieszczeniach biurowych nie może być niższa niż 18 stopni C. Jeżeli tak nie jest, trzeba w pierwszej kolejności powiadomić o tym pracodawcę. Za łamanie przepisów bhp pracodawcy grozi kara grzywny. Jej maksymalna wysokość to 30 000 zł.

Źródło: pip.gov.pl

Zmiany przepisów dotyczących podatku minimalnego i przesunięcie terminu jego obowiązywania

Podatek minimalny uregulowany został w art. 24ca PDOPrU. Jego wprowadzenia dokonano w ramach tzw. Polskiego Ładu 1.0 z 2021 r. Celem wprowadzenia podatku minimalnego było opodatkowanie tych przedsiębiorców, którzy wykazują stratę podatkową i nie uiszczają CIT obliczonego na zasadach ogólnych. Jednak jego obwiązywanie zawieszono w 2022 r.

Ustawą z 7.10.2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 2180) wprowadzono zmiany w konstrukcji podatku minimalnego oraz przedłużono zawieszenie jego obowiązywania do końca 2023 r.

Zatem zwolnienie z podatku minimalnego dotyczy 2022 r. i 2023 r. W przypadku podatników, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed 1.1.2024 r., a zakończy się po 31.12.2023 r., zwolnienie z opodatkowania podatkiem minimalnym ma zastosowanie do końca trwania tego roku podatkowego.

Podmioty wyłączone z regulacji w zakresie podatku minimalnego

Przed wprowadzeniem zmian nowelizacją z 7.10.2022 r. z regulacji dotyczących podatku minimalnego wyłączone były podmioty:

1) rozpoczynające działalność – w roku rozpoczęcia działalności i w kolejnych dwóch latach podatkowych,

2) których dotknął spadek przychodów o minimum 30% w porównaniu do poprzedniego roku,

3) będące przedsiębiorstwami finansowymi w rozumieniu art. 15c ust. 16 PDOPrU,

4) zajmujące się eksploatacją w transporcie międzynarodowym statków morskich lub statków powietrznych lub wydobywaniem kopalin wymienionych w załączniku do ustawy z 9.6.2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze, których ceny zależą bezpośrednio lub pośrednio od notowań na światowych rynkach,

5) których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, jeżeli podatnicy nie posiadają udziałów w innych spółkach lub innych podmiotach,

6) tworzące grupę spółek, w ramach której spółka dominująca posiada bezpośrednio minimum 75% w kapitale spółki zależnej przez cały rok podatkowy, jeśli rok podatkowy tych spółek jest taki sam i spółki te łącznie osiągają udział dochodów innych niż z zysków kapitałowych w przychodach z tego źródła na poziomie przekraczającym 2 % (po nowelizacji).

Po nowelizacji z 7.10.2022 r. przewidziano również wyłączenia obejmujące:

1. podatników CIT, których roczne przychody nie przekraczają 2 mln euro (tzw. małych podatników),
2. spółki komunalne,
3. podatników, jeżeli większość przychodów zostało osiągniętych w związku ze świadczeniem usług ochrony zdrowia,
4. podatników, których przychody w większości związane są z transakcjami, w których cena lub sposób ustalenia ceny wynika z ustaw lub innych aktów normatywnych,
5. których rentowność w jednym z trzech ostatnich lat podatkowych była powyżej wskaźnika 2%,
6. podatników postawionych w stan upadłości, likwidacji lub objętych postępowaniem restrukturyzacyjny.

Ustalenie minimalnego podatku

Jeśli podatnik nie znalazł się w grupie podmiotów wyłączonych z podatku minimalnego, to będzie podlegał temu podatkowi jeśli jest spółką lub podatkową grupą kapitałową, a także zakładem zagranicznego przedsiębiorcy w Polsce – gdy wykaże stratę podatkową ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych lub wykaże udział dochodów w przychodach z tego źródła nie większy niż 2%.

Dla celów obliczenia straty oraz udziału dochodów w przychodach nie uwzględnia się:

1. kosztów uzyskania przychodów – opłat z tytułu umowy leasingu, w tym odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego wykorzystywanego na podstawie umowy określonej w art. 17a pkt 1, jeżeli odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający,
2. z przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów – wartości należności handlowych zbywanych na rzecz podmiotów z branży faktoringowej,
3. z kosztów uzyskania przychodów – określonej wartości (20%) kosztów z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne oraz wpłat do PPK,
4. z kosztów uzyskania przychodów wzrostu wartości energii elektrycznej, cieplnej i gazu przewodowego w odstępach rocznych,
5. zaliczonej odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów kwoty podatku akcyzowego zawartego w cenie wyrobów akcyzowych kupowanych i sprzedanych przez podatnika dokonującego obrotu tymi wyrobami,
6. zapłaconych przez podmiot do tego obowiązany kwot: podatku akcyzowego, podatku od sprzedaży detalicznej, podatku od gier, opłaty paliwowej, opłaty emisyjnej.

Nowelizacja wprowadziła też zmianę w wyliczeniu podstawy opodatkowania podatkiem minimalnym poprzez obniżenie wskaźnika przychodów z 4% do 1,5% (pozostałe elementy wyliczenia podstawy wg dotychczasowej regulacji). Ponadto, wprowadzono alternatywną formę opodatkowania od 3% przychodów przy czym o wyborze takiego sposobu ustalania podstawy opodatkowania podatnik informuje w zeznaniu składanym za rok podatkowy, za który dokonał takiego wyboru. Podatek minimalny wynosi 10% podstawy opodatkowania.

Wprowadzone przepisy dotyczące podatku minimalnego będą mieć zastosowanie docelowo od 1.1.2024 r.

Zmiany w podróżach służbowych krajowych i zagranicznych

10 lat bez podwyżki a teraz już druga podwyżka w ciągu pół roku – diety już 45 zł od stycznia

W związku z faktem, że w dniu 13.7.2022 r. opublikowano w Dzienniku Ustaw rozporządzenie MRiPS z 30.6.2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, wysokość diety wzrosła z 30 do 38 zł. Po zaledwie 5 miesiącach w Dzienniku Ustaw zostało opublikowane kolejne rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej.

Rozporządzenie MRiPS zmieniające rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 77⁵ § 2 KP. Zgodnie z tym przepisem to minister odpowiedzialny za resort pracy w ramach rozporządzenia określa między innymi wysokość należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Najważniejsze to określenie wysokości diety za podróż służbową zarówno w Polsce jak i za granicą (w tym przypadku również walutę). Do połowy 2022 r. wysokość i warunki ustalania należności za podróże służbowe dla pracowników zatrudnionych w sferze budżetowej regulowało rozporządzenie MPiPS z 29.1.2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. Od prawie 10 lat wysokość obowiązującej diety wynosiła za każdy dzień 30 zł i przez cały ten okres nie była ona zmieniana.

Dieta w czasie podróży krajowej jest przeznaczona na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia i od 1.1.2022 r. wynosi 45 zł za dobę podróży. Należność z tytułu diet oblicza się za czas od rozpoczęcia podróży krajowej (wyjazdu) do powrotu (przyjazdu) po wykonaniu zadania służbowego w następujący sposób:

1) jeżeli podróż trwa nie dłużej niż dobę i wynosi:

a) mniej niż 8 godzin – dieta nie przysługuje,

b) od 8 do 12 godzin – przysługuje 50% diety,

c) ponad 12 godzin – przysługuje dieta w pełnej wysokości;

2) jeżeli podróż trwa dłużej niż dobę, za każdą dobę przysługuje dieta w pełnej wysokości, a za niepełną, ale rozpoczętą dobę:

a) do 8 godzin – przysługuje 50% diety,

b) ponad 8 godzin – przysługuje dieta w pełnej wysokości.

Co ważne, dieta nie przysługuje:

Należy również pamiętać, że kwot diety, zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio:

1) śniadanie – 25% diety;

2) obiad – 50% diety;

3) kolacja – 25% diety.

Wpływ wysokości diet na inne świadczenia

Wysokość diety na podróże służbowe wpływa również na inne świadczenia:

1. ryczał na pokrycie kosztów dojazdu środkami komunikacji miejscowej wyniesie po podwyżce 9 zł – obecnie wynosił 7,60 zł;
2. ryczał za nocleg wynosić będzie 67,50 zł po podwyżce – obecnie wynosił 57 zł;
3. zwrot udokumentowanych kosztów noclegu będzie następował w wysokości stwierdzonej rachunkiem, jednak nie większej za jedną dobę hotelową niż dwudziestokrotność stawki diety, maksymalnie do kwoty 900 zł – obecnie wynosił maksymalnie 760 zł.

Dieta z tytułu podróży zagranicznej zmiana już w listopadzie 2022 roku

Dotychczasowe kwoty limitów za nocleg oraz diet przysługujące pracownikowi z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju obowiązywały od dnia 1 marca 2013 r. w związku z tym zostały zmienione i nowe stawki obowiązują od dnia 29 listopada 2022 roku.

Dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki. Dieta przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży zagranicznej. W przypadku podróży zagranicznej odbywanej do dwóch lub więcej państw pracodawca może ustalić więcej niż jedno państwo docelowe. Należność z tytułu diet oblicza się w następujący sposób:

– za każdą dobę podróży zagranicznej przysługuje dieta w pełnej wysokości;

– za niepełną dobę podróży zagranicznej:

Pracownikowi, któremu zapewniono w czasie podróży zagranicznej bezpłatne, całodzienne wyżywienie, przysługuje 25% diety. Kwotę diety zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio:

Kwoty diet z tytułu podróży zagranicznej zostały zmienione dla około 30 państw, natomiast kwoty limitów na nocleg do około 40 państw. Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej w poszczególnych państwach wygląda następująco:

Tabela: Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej oraz limitu na nocleg w poszczególnych państwach

L.p.	Państwo	Waluta	Kwota diety	Kwota limitu na nocleg
1	2	3	4	5
1	Afganistan	EUR	47	140
2	Albania	EUR	41	120
3	Algieria	EUR	50	200
4	Andora	EUR	50	200
5	Angola	USD	61	180
6	Arabia Saudyjska	EUR	50	200
7	Argentyna	USD	50	150
8	Armenia	EUR	42	145
9	Australia	AUD	95	270
10	Austria	EUR	57	150
11	Azerbejdżan	EUR	43	150
12	Bangladesz	USD	50	120
13	Belgia	EUR	55	200
14	Białoruś	EUR	42	130
15	Bośnia i Hercegowina	EUR	41	100
16	Brazylia	EUR	43	120
17	Bułgaria	EUR	40	120
18	Chile	USD	60	120
19	Chiny	EUR	55	170
20	Chorwacja	EUR	42	125
21	Cypr	EUR	43	160
22	Czarnogóra	EUR	40	110
23	Czechy	EUR	41	120
24	Dania	DKK	446	1 430
25	Demokratyczna Republika Konga	USD	66	220
26	Egipt	USD	55	150
27	Ekwador	USD	44	110
28	Estonia	EUR	45	110
29	Etiopia	USD	55	300
30	Finlandia	EUR	53	180
31	Francja	EUR	55	200
32	Grecja	EUR	50	160
33	Gruzja	EUR	48	160
34	Hiszpania	EUR	50	200
35	Holandia	EUR	50	150
36	Indie	EUR	42	210
37	Indonezja	EUR	41	110
38	Irak	USD	60	120
39	Iran	EUR	41	95
40	Irlandia	EUR	52	160
41	Islandia	EUR	56	160
42	Izrael	EUR	70	200
43	Japonia	JPY	7 532	22 000
44	Jemen	USD	48	160
45	Jordania	EUR	50	130
46	Kambodża	USD	45	100
47	Kanada	CAD	71	190
48	Katar	EUR	41	200
49	Kazachstan	EUR	45	155
50	Kenia	EUR	41	150
51	Kirgistan	USD	41	150
52	Kolumbia	USD	49	120
53	Kongo	USD	66	220
54	Korea Południowa	EUR	46	170
55	Korea Północna	EUR	48	170
56	Kostaryka	USD	50	140
57	Kuba	EUR	50	140
58	Kuwejt	EUR	39	200
59	Laos	USD	54	100
60	Liban	USD	57	150
61	Libia	EUR	52	100
62	Liechtenstein	CHF	88	220
63	Litwa	EUR	45	150
64	Luksemburg	EUR	55	200
65	Łotwa	EUR	57	132
66	Macedonia Północna	EUR	43	138
67	Malezja	EUR	41	140
68	Malta	EUR	43	180
69	Maroko	EUR	41	130
70	Meksyk	USD	58	154
71	Mołdowa	EUR	45	94
72	Monako	EUR	55	200
73	Mongolia	EUR	45	154
74	Niemcy	EUR	49	170
75	Nigeria	EUR	46	240
76	Norwegia	NOK	496	1 650
77	Nowa Zelandia	USD	58	180
78	Oman	EUR	40	240
79	Pakistan	EUR	38	200
80	Palestyna	EUR	70	200
81	Panama	USD	52	140
82	Peru	USD	50	150
83	Portugalia	EUR	49	150
84	Południowa Afryka	USD	52	275
85	Rosja	EUR	48	200
86	Rumunia	EUR	42	110
87	San Marino	EUR	53	192
88	Senegal	EUR	44	120
89	Serbia	EUR	40	110
90	Singapur	USD	56	230
91	Słowacja	EUR	47	132
92	Słowenia	EUR	45	143
93	Stany Zjednoczone Ameryki (USA), w tym: – Nowy Jork – Waszyngton	USD	59	200 – 350 – 300
94	Syria	USD	50	150
95	Szwajcaria	CHF	88	220
96	Szwecja	SEK	510	2 000
97	Tadżykistan	EUR	41	140
98	Tajlandia	USD	42	110
99	Tanzania	USD	53	150
100	Tunezja	EUR	37	100
101	Turcja	USD	53	185
102	Turkmenistan	EUR	47	90
103	Ukraina	EUR	41	180
104	Urugwaj	USD	50	80
105	Uzbekistan	EUR	41	140
106	Watykan	EUR	53	192
107	Wenezuela	USD	60	220
108	Węgry	EUR	44	143
109	Wielka Brytania	GBP	45	220
110	Wietnam	USD	53	160
111	Włochy	EUR	53	192
112	Wybrzeże Kości Słoniowej	EUR	33	100
113	Zimbabwe	EUR	39	90
114	Zjednoczone Emiraty Arabskie	EUR	43	220
115	Państwa inne niż wymienione w lp.1-114	EUR	41	140

Przy podróżach do:

– Gibraltaru dieta i kwota limitu na nocleg wynosi jak w Wielkiej Brytanii,

– Hongkongu dieta wynosi 55 USD, a kwota limitu na nocleg 250 USD,

– Tajwanu dieta wynosi 40 EUR, a kwota limitu na nocleg 142 EUR.

Nowy wzór PIT-2 od 1 stycznia 2023 r.

Nowy druk PIT-2 (9) pozwala podatnikowi dokonać oświadczenia w zakresie:

Druk PIT-2 (9) w części H, I, J umożliwia podatnikowi złożenie wniosku:

Źródło: PIT-2 – Ministerstwo Finansów – Portal Gov.pl (www.gov.pl)

PFR sprawdzi czy pracodawcy prowadzą PPK

Wezwania zostaną udostępnione w profilu informacyjnym PUE ZUS pracodawców, umożliwia to ustawa, która w 2021 r. weszła w życie. Dzięki temu proces jest szybszy i znacznie tańszy. Podmioty, które nie posiadają jeszcze PUE ZUS, powinny otrzymać wezwania do zawarcia umowy o zarządzanie PPK pocztą tradycyjną.

Zgodnie z art. 8 ust. 5 ustawy o PPK, w przypadku gdy w wyniku dokonanej weryfikacji, okaże się, że podmiot zatrudniający nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie PPK w terminie, PFR wzywa w formie pisemnej podmiot zatrudniający do zawarcia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, umowy o zarządzanie PPK z funduszem zdefiniowanej daty zarządzanym przez wyznaczoną instytucję finansową albo do przekazania do PFR informacji o zawarciu umowy o zarządzanie PPK z inną instytucją finansową. Wezwanie uznaje się za skuteczne w momencie zwrotnego potwierdzenia odbioru lub przez nadanie przesyłką poleconą po bezskutecznej dwukrotnej próbie dostarczenia pisma za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

PFR wskazuje, że w odpowiedzi na wezwanie pracodawca powinien:

Co do zasady, zgodnie z przepisami ustawy o PPK są dwie sytuacje, w których pracodawca nie miał obowiązku tworzenia PPK.

1. Pierwsza z nich, to prowadzenie na dzień objęcia obowiązkiem tworzenia PPK, Pracowniczego Programu Emerytalnego, w którym składka podstawowa została ustalona na poziomie co najmniej 3,5%, a w PPE uczestniczy co najmniej 25% osób zatrudnionych.
2. Druga z nich, to sytuacja, w której pracodawca będący mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu ustawy – Prawo Przedsiębiorców, korzysta ze zwolnienia w momencie, kiedy wszystkie osoby zatrudnione złożyły deklaracje rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK. Warto pamiętać, że w sytuacji, kiedy chociażby jedna z tych osób chciała uczestniczyć w PPK, to taki mikroprzedsiebiorca będzie miał obowiązek utworzenia PPK.

W wezwaniu do zawarcia umowy o zarządzanie PPK, udostępnionym podmiotowi zatrudniającemu w systemie ZUS, zawarty będzie link przekierowujący ten podmiot bezpośrednio na stronę PFR (www.wezwania-ppk.pfr.pl). Podmiot zatrudniający będzie tam mógł wypełniać formularz, w którym poinformuje PFR o zawarciu umowy o zarządzanie PPK albo poda przyczynę jej nie zawarcia.

Do formularza pracodawca zaloguje się za pomocą podanych w treści wezwania numeru NIP i TOKENU. Pracodawca, który otrzyma wezwanie pocztą tradycyjną, również powinien wypełnić ten formularz, co oznacza, że bez względu na formę otrzymania wezwania (przez PUE ZUS czy pocztą tradycyjną) pracodawca i tak będzie musiał wypełnić formularz na stronie PFR.

Pracodawcy, którzy nie korzystają ze zwolnienia z obowiązku utworzenia PPK, powinni jak najszybciej zawrzeć umowę o zarządzanie PPK z wyznaczoną instytucją finansową (PFR TFI) lub inną instytucją finansową, która oferuje PPK. Na zawarcie umowy o zarządzanie PPK pracodawca ma 30 dni od otrzymania wezwania. Instytucje finansowe, które oferują PPK można znaleźć na stronie https://www.mojeppk.pl/lista-instytucji-finansowych.html. Jak informuje PFR, w momencie, kiedy pracodawca dokona wyboru instytucji finansowej i zawrze umowę o zarządzanie PPK powinien o tym poinformować PFR za pośrednictwem otrzymanego formularza.