Odpowiedź EROD w sprawie dobrowolnej inicjatywy dotyczącej plików cookie
Pismo Europejskiej Rady Ochrony Danych powstało w odpowiedzi na pytanie o zgodność inicjatywy Komisji Europejskiej w zakresie plików cookie z przepisami o ochronie danych, z którym zwróciła się ona do Rady 10 października. Komisja zwróciła się wtedy do Rady o sprawdzenie zgodności projektu z RODO oraz unijną Dyrektywą o prywatności i łączności elektronicznej. Projekt Komisji Europejskiej „cookie pledge initiative” został pozytywnie przyjęty przez Europejską Radę Ochrony Danych na grudniowym posiedzeniu.
Inicjatywa Komisji polega na zobowiązaniu się przez podmioty prowadzące strony internetowe do uproszczenia systemu zarządzania plikami cookie dla użytkowników stron internetowych. Ma to pomóc przeciwdziałać tak zwanemu „zmęczeniu plikami cookie”, czyli zjawisku polegającemu na wyrażaniu przez użytkownika zgody na pliki cookie losowo, a nie zgodnie z jego rzeczywistymi chęciami ze względu na nadmiar komunikatów o plikach cookie. EROD w swoim piśmie pochwala inicjatywę określając ją jako „pomagającą chronić podstawowe prawa i wolności osób fizycznych poprzez umożliwienie im dokonywania skutecznych wyborów i zwiększenie przejrzystości wobec użytkowników”. Jednym z ważniejszych postanowień inicjatywy Komisji w zakresie przeciwdziałania „zmęczeniu plikami cookie” jest wprowadzenie zasady, zgodnie z którą po odrzuceniu zgody na pliki cookie, nie powinno się jej ponownie wymagać przez rok.
Zdaniem EROD wdrożenie projektu Komisji Europejskiej może zapewnić użytkownikom serwisów internetowych każdorazowe otrzymywanie konkretnych informacji na temat sposobu przetwarzania ich danych osobowych, a także możliwych skutków wyrażenia zgody na używanie plików cookie przez administratora strony. Rada dodaje jednak, że samo przestrzeganie projektu Komisji nie będzie równoznaczne z pełną zgodnością działań z RODO i Dyrektywą o prywatności i łączności elektronicznej.
Źródła:
https://edpb.europa.eu/news/news/2023/edpb-cookie-pledge-initiative-should-help-protect-fundamental-rights-and-freedoms_en
https://edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/letters/edpb-reply-commissions-initiative-voluntary-business-pledge_en
Jednorazowe działania mające znamiona mobbingu
Takie zachowania i działania kierownika mogłyby zostać zakwalifikowane jako mobbing, jeżeli nie byłyby jednorazowe, ale powtarzalne, długotrwałe. Można mówić tutaj o naruszeniu dóbr osobistych pracownika, naruszeniu przez kierownika obowiązków pracowniczych i odpowiedzialności przełożonego z tego tytułu.
Mobbing
Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Mobbing polega między innymi na wrogim i nieetycznym, systematycznie powtarzającym się zachowaniu, skierowanym wobec osoby, którego rezultatem jest psychiczne, psychosomatyczne i społeczne wyniszczenie pracownika, jest swoistym nękaniem uzewnętrzniającym się w relacjach interpersonalnych występujących w ramach wykonywanych obowiązków zawodowych. Można go również określić jako negatywne zachowania pracodawcy w sytuacjach pracy zawodowej, które wywołują wśród niektórych pracowników lęk, strach i długotrwałe obawy. Rozpowszechnianie plotek na temat pracownika, izolowanie go, blokowanie niezbędnych informacji związanych z wykonywaną pracą, przydzielanie zbyt łatwych lub zbyt trudnych zadań, ciągłe krytykowanie rezultatów pracy, czynienie bezosobowych aluzji, publiczne poniżanie, obrażanie, kierowanie ustnych pogróżek i gróźb pod adresem pracownika stanowią zachowania charakteryzujące działania mobbingowe (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 27.9.2012 r., III APa 28/12, Legalis).
Uporczywość
W opisanym przypadku zachowanie kierownika wypełnia część znamion mobbingu. Kpiny, wyśmiewanie itp. na spotkaniu pracowników mogą na pewno wywołać zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, poniżenie, ośmieszenie. Uznanie określonego zachowania za mobbing nie wymaga ani stwierdzenia po stronie mobbera działania ukierunkowanego na osiągnięcie celu (zamiaru), ani wystąpienia skutku. Wystarczy, że pracownik był obiektem oddziaływania, które według obiektywnej miary może być ocenione za wywołujące jeden ze skutków określonych w art. 943 § 2 ustawy z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.; dalej: KP) (postanowienie Sądu Najwyższego z 31.1.2019 r., III PK 60/18, Legalis).
Dla zakwalifikowania go jednak jako mobbingu musi wystąpić element uporczywości, długotrwałości działania. W wyroku z 5.7.2013 r. (III APa 10/13, Legalis) SA w Gdańsku wskazuje, że Kodeks pracy kładzie nacisk na uporczywość i długotrwałość działań polegających na nękaniu lub zastraszaniu pracownika, jednak nie dookreśla precyzyjnie, jak długo zachowania takie muszą trwać, aby można je było nazwać mobbingiem, a nie tylko jednorazowym lub nawet kilkukrotnym niestosownym zachowaniem w stosunku do pracownika. Kwestię tę oceniać zatem należy indywidualnie w każdej sprawie, mając jednak na względzie powiązanie tych przesłanek z pozostałymi, w tym zwłaszcza przesłankami związanymi ze sferą psychiczną pracownika. Choć bowiem nawet jednorazowe naganne zachowanie w stosunku do pracownika może wywołać u niego złe samopoczucie, to jednak o skutkach w postaci długotrwałego wpływu na psychikę może być mowa dopiero przy zwielokrotnieniu tych działań. Działania mobbingowe muszą być przy tym na tyle intensywne i naganne, że przyczynią się do powstania u pracownika bardzo silnego odczucia zastraszenia i beznadziejności sytuacji. Co do długotrwałości działań mobbingowych podkreślenia wymaga, że poniżanie pracownika nawet przez jeden dzień może nosić znamiona mobbingu. Nie może to być jednak zachowanie jednorazowe, ale wielokrotne, mające miejsce jednego dnia działania zmierzające do wywołania skutków wskazanych w art. 943 § 2 KP.
Naruszenie obowiązku przestrzegania zasad współżycia społecznego
Nie oznacza to oczywiście, że zachowanie przełożonego może być akceptowane. Naruszony mógł zostać tutaj chociażby pracowniczy obowiązek przestrzegania w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego. Jeżeli zachowanie takie faktycznie miało miejsce, dojść mogło do nieposzanowania godności pracownika, można mówić także o przestępstwie zniesławienia (art. 212 § 1 ustawy z 6.6.1997 r. – Kodeks karny; t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1444 ze zm.).
Z całą pewnością sprawa powinna być zbadana. Niemniej jednorazowość tej sytuacji wyłącza możliwość kwalifikowania jej jako mobbingu. Pracownik nie może zatem skorzystać z roszczeń przysługujących ofiarom mobbingu. Jego ewentualne roszczenia opierać się mogą przede wszystkim na art. 23 i art. 24 ustawy z 23.4.1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) oraz art. 111 KP.
Założenia do projektu ustawy o tzw. wakacjach od ZUS w wykazie prac Rady Ministrów
Dobrowolny ZUS
W kampanii wyborczej temat tzw. dobrowolnego ZUS albo tzw. wakacji od ZUS był jednym z postulatów do realizacji w kolejnych miesiącach. W ramach zapowiedzi pojawiały się pomysły od pełnej tzw. dobrowolności ZUS dla przedsiębiorców do tzw. wakacji od ZUS polegających na możliwości nieopłacania składek na ZUS przez jeden miesiąc w roku kalendarzowym. Na początku stycznia pojawiły się założenia do projektu ustawy, której celem będzie realizacja tego postulatu. W zaproponowanym kształcie miałyby zostać wprowadzone nawet trzy miesiące bez ZUS dla przedsiębiorców w roku kalendarzowym.
Jak wskazano w założeniach obciążenia publicznoprawne, w tym daniny publiczne, które spoczywają na przedsiębiorcach prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, są jednym z kluczowych problemów na jakie wskazują polscy przedsiębiorcy. Stale rosnące obciążenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są wskazywane jako problem utrudniający prowadzenie własnego biznesu. Z uwagi na obciążenia przedsiębiorców w ostatnich latach ministerstwo wskazuje, że obserwuje rosnącą liczbę zawieszanych i zamykanych działalności gospodarczych. Rolą państwa jest prowadzenie dobrze wyważonej polityki gospodarczej, która z jednej strony będzie eliminowała albo też zmniejszała tego typu bariery, z drugiej zaś zapewniała bezpieczeństwo i stabilność finansów publicznych oraz uwzględniała względy sprawiedliwości społecznej.
Do trzech miesięcy wakacji od ZUS
Odpowiedzią Ministerstwa Rozwoju i Technologii na rosnące obciążenia publicznoprawne przedsiębiorców będzie instytucja tzw. wakacji składkowych. Przewiduje ona, że każdy przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, może poinformować Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zamiarze niepodlegania pod obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, a także o nieopłacaniu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w wymiarze do 3 miesięcy kalendarzowych w ciągu roku kalendarzowego. Po upływie okresu (lub okresów) niepodlegania ponowne objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi następować będzie automatycznie i nie będzie wymagało osobnego zgłoszenia.
Korzystanie z rozwiązania nie będzie miało wpływu na uprawnienie do zasiłku chorobowego – o ile składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe były opłacane przez minimalny, wskazany w przepisach okres 90 dni. Przewidziane w projekcie rozwiązanie będzie dobrowolne i skierowane do wszystkich przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą niezależnie od formy rozliczania podatku dochodowego. Wprowadzona ulga polegająca na okresowym obniżeniu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej przyczyni się do odciążenia finansowego przedsiębiorców. Rozwiązanie ma na celu ograniczenie skali zawieszania i zamykania działalności gospodarczych.
Zakup paliwa za granicą a rozliczenia podatkowe
Wydatek na zakup paliwa dokonany za granicą może być udokumentowany paragonem i na tej podstawie zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. VAT zapłacony za granicą można odzyskać przez złożenie formularza VAT–REF.
W przypadku dokonywania zakupu paliwa za granicą, inaczej niż w sytuacji gdy jest ono kupowane w kraju, wydatki mogą być dokumentowane paragonami lub dowodami kasowymi (§ 13 ust. 5 PodKsPiRR). W takiej sytuacji paragon musi zawierać datę i stempel (oznaczenie) jednostki wydającej go oraz określać ilość, cenę jednostkową oraz wartość, za jaką dokonano zakupu. Na odwrocie paragonu podatnik uzupełnia jego treść, wpisując swoje nazwisko (nazwę zakładu), adres oraz rodzaj (nazwę) zakupionego towaru.
Kosztami uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej mogą być te wydatki, które zostały poniesione w celu osiągnięcia, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów i jednocześnie nie zostały wymienione w art. 23 PDOFizU w wykazie wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów. Oczywiście wydatek musi też zostać odpowiednio udokumentowany. Jeśli więc w przedstawionym przypadku mamy do czynienia z zakupem paliwa dokonanym we wskazanym celu, to podatnik może rozliczyć poniesiony koszt jako koszt uzyskania przychodów, bo wydatek został prawidłowo udokumentowany, a paliwo nie znajduje się w katalogu wyłączeń z kosztów.
Jeżeli zakup paliwa był dokonany do firmowego samochodu osobowego, to w kosztach można ująć 75% wartości paragonu netto, a jeżeli do samochodu prywatnego, to 20%. Przeliczenia na złotówki należy dokonać po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Zakup paliwa za granicą jest opodatkowany podatkiem od towarów i usług w kraju nabycia. Jak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS (0111-KDIB3-3.4012.21.2017.1): Dostawa towaru była dokonana w momencie zatankowania paliwa na stacji benzynowej. Skoro nie wystąpiło przemieszczenie towaru (paliwa) do Polski, nabycie paliwa, zużytego następnie w trakcie eksploatacji pojazdu nie będzie stanowiło WNT ani importu.
Co za tym idzie, podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego z tytułu dokonanego zakupu. Może jednak odzyskać VAT zapłacony za granicą poprzez złożenie formularza VAT–REF.
Zmiany w zasiłku chorobowym
Zmiany w zasiłku chorobowym
Rada Ministrów będzie pracowała nad wprowadzeniem nowych zasad wypłacania zasiłku chorobowego. Zgodnie z nową propozycją będzie on płacony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych od pierwszego dnia nieobecności w pracy. Rada Ministrów w dniu 9.1.2024 r. prowadziła dyskusję na temat kierunku zmian i prac legislacyjnych, których celem jest wdrożenie takiej zmiany. Rozwiązania dotyczące nowych zasad wypłacania zasiłku chorobowego mają obowiązywać od przyszłego roku.
Najważniejsze założenia proponowanych zmian przewidują, że świadczenie chorobowe pracownika lub pracownicy będzie wypłacane przez ZUS już od pierwszego dnia pobytu na L4. Obecnie, do 33 dni w roku, za pobyt pracownika na zwolnieniu lekarskim płaci pracodawca. Natomiast w przypadku pracowników, którzy ukończyli 50. rok życia, pracodawca płaci do 14 dni.
Zmiany w kierownictwie ZUS
Również w dniu 9.1.2024 r. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej złożyła na ręce Prezesa Rady Ministrów wniosek o odwołanie prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Gertrudy Uścińskiej z zajmowanego stanowiska. Zgodnie z informacją przekazaną przez Prezesa Rady Ministrów wniosek został podpisany a nazwisko nowej osoby, która będzie prezesem ZUS poznamy w kolejnym tygodniu.
Możliwość zaliczenia licencji do oprogramowania SAP do WNiP
Kluczowym w opisanej sytuacji jest weryfikacja nabytej licencji z perspektywy wymogów PrAut, tj. zakładając spełnienie wskazanych wymogów, można stwierdzić, że jednostka nabywa licencję na program komputerowy, a nie np. prawo do korzystania z programu komputerowego z ograniczonym prawem nabywcy do korzystania z oprogramowania określonym w art. 75 PrAut.
Zakładając spełnienie przesłanek dla uznania nabycia za zakup licencji, to regulacje RachunkU wskazują, że wartość niematerialna i prawne to m.in. prawo majątkowe, do których zalicza się np. licencje na programy komputerowe. Z opisu przedstawionego w pytaniu wynika, że będzie to osobna – niezależna od SAP – licencja na oprogramowanie, zatem nie ma przeszkód, aby uznać ja za wartość niematerialną i prawną pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów określonych definicją z art. 3 ust. 1 pkt 14 RachunkU, jak np. przewidywany okres użytkowania dłuższy niż rok.
W zakresie regulacji PDOPrU ponownie zakładając spełnienie wskazanych powyżej wymogów PrAut, licencje na oprogramowania komputerowe wchodzą w zakres przepisów o amortyzacji, zatem mogą być uznane za wartość niematerialną i prawną.
Z kolei koszty analizy (przedwdrożeniowej), jako niestanowiące wartości licencji, mogą być rozliczane w czasie, w formie międzyokresowych rozliczeń kosztów czynnych lub biernych (jeżeli wykonanie usługi poprzedza otrzymanie faktury za usługę analizy). Natomiast koszty wdrożenia, zgodnie z zasadami ustalania wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych, stanowią element, który powiększa cenę nabycia, ale tylko w kwocie poniesionej do dnia przekazania wartości niematerialnej i prawnej do używania.
Jako że nabywana licencja na oprogramowanie komputerowe będzie stanowiła osobną wartość niematerialna i prawną, to własność oprogramowania, do którego jest „dołączana”, zdaniem autora, nie ma znaczenia. Wymogi w tym zakresie nie wynikają również z regulacji prawnych będących w zakresie udzielanej odpowiedzi.
Uznanie licencji do oprogramowania za WNiP
Przepisy PrAut wskazują, że przedmiotem regulacji jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Ponadto w art. 2 PrAut jako przykład wskazuje się na programy komputerowe, a art. 74 ust. 1 PrAut wskazuje, że podlegają one ochronie jak utwory literackie. Zatem, dla uznania nabytej licencji na nakładkę do SAP za wartość niematerialną i prawną kluczowym jest weryfikacja zapisów umowy, tj. upewnienie się, że nabycie programu komputerowego wiąże się z jednoczesnym nabyciem praw autorskich lub licencji do tego programu, czego wymagają zapisy art. 16b ust. 1 pkt 4) oraz pkt 5) PDOPrU. Tym samym weryfikacja ma na celu wykluczenie, że nie mamy do czynienia z subskrypcją ze względu na ograniczenie praw do zakresu opisanego art. 57 PrAut. Warto podkreślić, że również umowa na korzystanie z utworu mieści się w definicji licencji opisanej w art. 41 ust. 2 PrAut, co znalazło swoje potwierdzenie w wyrokach sadowych, m.in. WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18.01.2017 r., I SA/Go 413/16 Legalis).
Powyższe jest aktualne również na gruncie przepisów RachunkU, ponieważ definicja wartości niematerialnych i prawnych, zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 14) RachunkU również jako przykład tej kategorii wymienia prawa majątkowe w postaci licencji lub autorskich praw majątkowych.
Prawo do uznania za wartość niematerialną i prawną nabytego na własne potrzeby oprogramowania nabytego, jako zakup praw autorskich lub zakup licencji, wynika z zapisów art. 16b ust. 1 pkt 4 oraz pkt 5 PDOPrU oraz potwierdzone zostało m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 22.4.2022 r., 0111-KDIB1-3.4010.35.2022.5.BM.
Ewidencja księgowa kosztów analizy
W zakresie planowanych do poniesienia kosztów analizy, to – bazując na opisie zawartym w treści pytania – wydatki te w rachunkowości można rozliczać w czasie, ponieważ jednostka będzie osiągała korzyści ekonomiczne w dłuższym okresie.
Jeżeli usługi będą wykonywane przed otrzymaniem faktury za nie, a zapłata za usługi nastąpi po podpisaniu protokołu odbioru robót (usług), to wystąpią rozliczenia międzyokresowe bierne, które po otrzymaniu faktury rozliczającej całość usług, zmienią swój charakter w rozliczenia międzyokresowe czynne. Będą to rozliczenia międzyokresowe czynne, jeżeli jednostka opłaci wykonane usługi, a następnie będzie z nich korzystała w dłuższym okresie. Szczegółowe warunki dla rozliczania poniesionych wydatków w formie rozliczeń międzyokresowych biernych zawiera KSR nr 6 „Rezerwy, rozliczenia międzyokresowe bierne i zobowiązania warunkowe” dostępne na stronie Ministerstwa Finansów (https://www.gov.pl/web/finanse/krajowe-standardy-rachunkowosci).
Wydatki poniesione na analizę a koszty w CIT
Na gruncie regulacji CIT wydatki na analizy powinny być traktowane jako koszty pośrednie, co wynika z faktu, że spełniają przesłanki określone art. 15 PDOPrU, tj. ich związek z przychodami jest pośredni. Zdaniem autora, bazując na treści pytania, nie jest możliwym powiązanie wydatków na analizę sporządzaną przed wdrożeniem oprogramowania komputerowego z żadnym konkretnym przychodem jednostki. Takie podejście umożliwia również rozliczanie tych wydatków w czasie, w szczególności pomiędzy latami podatkowymi.
Rozliczenie wydatków na wdrożenie oprogramowania
W zakresie CIT wydatki na wdrożenie zostały wprost wymienione, tj. koszty dotyczące instalacji i uruchomienia programów komputerowych oraz systemów komputerowych podwyższają cenę nabycia stanowiącej podstawę dla określenia wartości początkowej wartości niematerialnej i prawnej. Analogicznie, w zakresie regulacji rachunkowości koszty te można uznać za składową ceny nabycia, która dotyczy zakupu i przystosowania składnika aktywów do stanu zdatnego do używania, a tym samym zaliczyć do wartości początkowej wartości niematerialnej i prawnej. Ponadto, art. 28 ust. 8 RachunkU wskazuje na konieczność uwzględnienia w cenie nabycia wartości niematerialnych i prawnych ogół kosztów poniesionych przez jednostkę za okres montażu, przystosowania, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, co odpowiada sytuacji opisanej w pytaniu.
Rozliczenie wydatków na zakup nakładki lub aktualizacji oprogramowania
Wydatki na zakup nakładki lub – jak wskazano w pytaniu – aktualizacji użytkowanego oprogramowania nie stanowi modernizacji oprogramowania, ponieważ w pytaniu wskazano, że najpewniej jednostka nie ma ujętego oprogramowania SAP jako wartości niematerialnej i prawnej z racji subskrybowania oprogramowania oraz z powodu braku modernizacji wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z regulacjami RachunkU. Również regulacje PDOPrU nie przewidują ulepszenia wartości niematerialnych i prawnych (art. 16g ust. 13 PDOPrU). Tym samym nabycie licencji będzie stanowiło odrębną wartość niematerialną i prawną, która po spełnieniu wymagań RachunkU oraz PDOPrU (omówionych już powyżej) będzie przedmiotem amortyzacji. Wśród wymogów każdej ze wspomnianych ustaw nie znajduje się żądanie odnośnie własności innych programów komputerowych, ponieważ każdy składnik wartości niematerialnych i prawnych rozpatrywany jest odrębnie, indywidualnie.
Faktury ustrukturyzowane a formy płatności
Jeżeli kontrahent może dokonać zapłaty w różnej formie, tj. kartą lub gotówką, a z perspektywy sprzedawcy będzie to pobranie kurierskie, wówczas pole „FormaPłatności” w strukturze KSeF nie powinno być wypełniane. W takim przypadku należy uzupełnić pole „PlatnoscInna” i „OpisPlatnosci”.
Udzielając odpowiedzi na pytanie należy w pierwszej kolejności zastrzec, że „Element Platnosc struktury Fa”, w której wystawiane są faktury ustrukturyzowane ma charakter fakultatywny, tj. nie musi być uzupełniany przez wystawcę faktur. Jeżeli jednak wystawca zdecyduje się na jego uzupełnienie, wówczas dalsze pola zyskują charakter obligatoryjny. To jednak nie oznacza, że w każdym przypadku należy uzupełnić pole „FormaPłatności”. Otóż, niekiedy jest to niemożliwe ze względu na to, iż w takim polu należy wskazać wyłącznie jedną formę płatności. Jeżeli kontrahent podatnika może dokonać zapłaty w różnej formie, tj. dokonuje wyboru czy jest to kartą czy gotówką, a z perspektywy sprzedawcy będzie to pobranie kurierskie, wówczas nie należy uzupełniać pola „FormaPłatności” w strukturze „KSeF”. Przy czym, jeżeli wystawca odznaczył element „Platnosc”, wówczas musi uzupełnić pole „PlatnoscInna (1)” i „OpisPlatnosci (opis tekstowy)”.
Przygotowanie zawodowe młodocianych i ich wynagradzanie. Nowe założenia
Nowy rodzaj placówki – Branżowe Centrum Umiejętności
Konieczność nowelizacji rozporządzenia RM z 28.5.1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r. poz. 2010 ze zm.) wynika ze zmian wprowadzonych do ustawy z 14.12.2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 900), na mocy ustawy z 30.8.2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2005), która wprowadziła do systemu oświaty nowy rodzaj placówki, tj. branżowe centrum umiejętności (BCU), umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub zmianę kwalifikacji zawodowych (art. 2 pkt 4 ustawy z 14.12.2016 r. – Prawo oświatowe, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z 30.8.2023 r.).
Dokształcanie teoretyczne młodocianych pracowników
Nowelizacja przedmiotowego rozporządzenia ma na celu dodanie w obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów nowego rodzaju placówki wprowadzonego do systemu oświaty, tj. branżowego centrum umiejętności, do którego pracodawca będzie mógł kierować młodocianych zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego. Jednym z zadań BCU jest realizacja turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników (art. 117 ust. 2c pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe), które jako wyspecjalizowane w danej dziedzinie jednostki systemu oświaty uzupełnią liczbę podmiotów uprawnionych do prowadzenia turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników szczególnie w zawodach niszowych, w których występują problemy związane z miejscem organizacji i realizacji turnusu.
Nowelizacja ogólnopolskiego programu pomocowego w formie zwolnień z podatków lokalnych
W dniu 8.12.2023 r. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie zmieniające rozporządzenie Rady Ministrów z 9.1.2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną, pomoc na infrastrukturę lokalną, pomoc na rzecz regionalnych portów lotniczych oraz pomoc na rzecz portów. Rozporządzenie zostało opublikowane w Dz. U. z 2023 r. poz. 2765.
Rozporządzenie umożliwi kontynuację udzielania pomocy publicznej w formie zwolnień z podatków lokalnych na podstawie gminnych programów pomocowych podjętych w oparciu o zmienione rozporządzenie będące ogólnopolskim programem pomocowym. Znowelizowane rozporządzenie umożliwi udzielanie pomocy do końca 2026 r. bez konieczności notyfikacji pomocy Komisji Europejskiej.
Źródło: Ministerstwo Finansów
PIT-11 za 2023 rok
1. Wstęp
Przypomnijmy, że dokładnie tak samo jak w minionych latach informacja PIT-11 przekazywana jest do urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania podatnika, a przy obcokrajowcach do urzędu skarbowego właściwego w sprawie opodatkowania osób zagranicznych, w terminie do końca stycznia. Oczywiście, płatnik składa taką informację organowi podatkowemu wyłącznie w formie elektronicznej (e-deklaracje). Jeżeli płatnik jest osobą fizyczną, wówczas składając taką informację organowi może „podpisać” go posługując się danymi autoryzującymi. W pozostałych przypadkach należy zastosować e-podpis.
Informacja taka przekazywana jest również podatnikom, jednak tutaj płatnik ma więcej czasu, gdyż winno to być dokonane do końca lutego. Podatnikowi informacja może, ale nie musi być przekazana w formie elektronicznej (również przesyłając go za pośrednictwem e-maila). Cały czas możliwe jest wydanie pracownikowi PIT-11 w formie papierowej.
Oczywiście, prawodawca przewidział szczególny termin na przekazanie PIT-11, gdy w trakcie roku ustał obowiązek poboru zaliczki, jak również sam PIT-11 może pełnić funkcję informacyjną w odniesieniu do przychodów, dla których wypłacający nie był płatnikiem (kiedyś PIT-8C), jednak te zagadnienia nie są przedmiotem niniejszego opracowania.
2. PIT-11 to informacja, a nie rozliczenie podatkowe
Niezwykle ważnym i jako takie zasługujące na wyraźne podkreślenia jest to, że podobnie jak w minionych latach PIT-11 nie stanowi rozliczenia podatkowego, nie może też być traktowany jako narzędzie do korekty dokonanych w trakcie roku rozliczeń płatniczych. PIT-11 to cały czas jedynie informacja o naliczeniach płatniczych dokonywanych w trakcie roku. Płatnik wskazuje w nim kwoty przychodu uzyskane przez podatnika w związku z uzyskiwanymi od niego świadczeniami, zastosowane koszty, naliczone zaliczki czy składki odprowadzone do ZUS.
Wypełniając PIT-11 płatnik wskazuje swój numer podatkowy, którym oczywiście najczęściej jest NIP. Gdyby PIT-11 był sporządzany za przedsiębiorstwo w spadku, w tej części należy powołać NIP zmarłego przedsiębiorcy. Ponadto, płatnik musi wskazać, za który rok składana jest informacja. Oczywiście przygotowując obecnie informacje PIT-11 płatnik wskazuje rok 2023. Informacja o numerze PIT-11 jest istotna z tego względu, że możliwe jest, chociaż cały czas wyjątkowe, iż dla danego roku była już przygotowana informacja PIT-11 i nie była to korekta, wówczas w pozycji 5 obecnie składana informacja byłaby opisana właściwym jej kolejnym numerem, w innym razie możemy wskazać „1”, chociaż z przypisu nr 3 można wnioskować, że pole jest uzupełniane wyłącznie wówczas, gdy faktycznie jest to kolejna dla danego roku informacja PIT-11.
Przygotowując PIT-11 należy ustalić, naczelnik którego urzędu skarbowego jest właściwy dla podatnika, pamiętając że istotne jest miejsce jego zamieszkania, a nie zameldowania. Składając, a nie korygując PIT-11 w pozycji 7 odznaczamy kratkę przy „1”.
Dalej, w bloku danych B płatnik szerzej nieco (powyżej wskazał swój numer podatkowy) „przedstawia się” adresatowi oznaczając czy jest osobą fizyczną czy innym podmiotem oraz podając, odpowiednio, swoje imię (pierwsze) i nazwisko oraz datę urodzenia lub nazwę pełną (oczywiście takie oczekiwanie prawodawcy nie stoi na przeszkodzie temu by wskazana była skrócona forma prawna, np. sp. z o.o.).
3. Prezentacja danych podatnika
Oczywiście, w PIT-11 należy wskazać dane podatnika, pamiętając o tym, że dla niektórych jest to PESEL, dla innych NIP, a dla obcokrajowców jeszcze inny numer (podatkowy lub dowodu tożsamości wraz z jego nazwą).
Warto również przypomnieć, że fiskusa interesuje adres zamieszkania podatnika, a nie to gdzie one jest zameldowany, przy czym miejscem zamieszkania, w pewnym uproszczeniu, jest to, w którym podatnik przebywa z zamiarem stałego pozostania, gdzie znajduje się centrum jego interesów życiowych.
4. Dane kwotowe w PIT-11
W bloku E płatnik prezentuje informacje o uzyskanych przez podatnika przychodach, kosztach, które rozliczył płatnik i pobrane przez tego płatnika zaliczki. Należy przy tym zwrócić uwagę na konieczność wyodrębnienia przychodów uzyskanych przez podatnika do ukończenia 26 roku życia, oraz te które podatnik osiągnął po ukończeniu wieku emerytalnego.
O ile w części E, w kolumnie C płatnik prezentuje faktycznie uwzględnione przy naliczaniu zaliczek podatkowe koszty uzyskania przychodu, o tyle wcześniej, w części D, odhaczając odpowiednio pozycję zamieszcza informację, czy naliczając zaliczkę ze źródła stosunek pracy stosował koszty podstawowe, czy może jednak podwyższone ze względu na ilość miejsc pracy, czy miejsce zamieszkania pracownika.
Są to jednak pozycje, podobnie jak pola poświęcone składkom na ubezpieczenia społeczne, które znane są płatnikom z poprzednich lat. Z tym jednak zastrzeżeniem, że w polu 97 płatnik musi pamiętać by wyszczególnić składki na ubezpieczenia społeczne, których podstawę stanowił przychód zwolniony już nie tylko w ramach zwolnienia dla młodych podatników (art. 21 ust. 1 pkt 148 PDOFizU), ale również na podstawie nowo dodanych regulacji konstytuujących zwolnienia:
- dla osób przenoszących się na stałe do Polski (pkt 152),
- dla rodziców (opiekunów) czwórki i więcej dzieci (pkt 153),
- dla aktywnych zawodowo seniorów (pkt 154).
Co prawda w przygotowywanym obecnie PIT-11 postępujemy podobnie jak w poprzednim roku, ale zważywszy na to, że przyzwyczajenia są drugą naturą człowieka, a przez wiele lat pomniejszaliśmy podatek o część zapłaconej składki zdrowotnej, warto przypomnieć, że w aktualnej, 29 wersji formularza, po polach przewidzianych dla kwot składek na ubezpieczenie społeczne nie odnajdziemy tych, w których prezentowane były składki zdrowotne do odliczenia.
Nie oznacza to jednak, że organ podatkowy i podatnik nie dowiedzą się z PIT-11 o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne pobranych przez płatnika. Otóż, w polu 122 formularza PIT-11 w wersji 29, czyli składanego za 2023 r., płatnik musi wskazać łączną kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne pobranych przez płatnika. Trzeba jednak wyraźnie zastrzec, że chodzi o pełną składkę, naliczoną wg stawki 9%.
Obecnie, kolejny już rok, wskaźnik 7,76%, który uprzednio, we wcześniejszych latach wyznaczał kwotę składki do odliczenie nie funkcjonuje, nie ma żadnego zastosowania.
Zatem, płatnik prezentuje w takim polu pełną, faktycznie pobraną w trakcie roku składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jak zostało wskazane w pkt 23 objaśnienia do formularza PIT-11 (stanowiące jego część): „Składki w poz. 122 są uwzględniane w kwocie składek na obliczenie w zeznaniu podatkowym dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci, zgodnie z art. 27f ust. 9 ustawy.”
Kierując się systematyką formularza, nim płatnik zaprezentuje w poz. 122 łączną składkę na ubezpieczenie zdrowotne, musi uzupełnić, względnie stwierdzić, iż nie ma podstaw do uzupełnienia, pozycji poświęconych przychodom zwolnionym.
W tej części blok G informacji PIT-11 został w istotny sposób rozbudowany. Oprócz znanych z wcześniejszych wersji formularza pól poświęconych zwolnionym przychodom ze stypendiów, przychodów zwolnionych zagranicznych, z bezzwrotnej pomocy zagranicznej oraz przychodów młodych podatników prawodawca oczekuje, że płatnik ujawni również informacje o przychodach objętych zwolnieniem właściwym:
- dla osób przenoszących się na stałe do Polski (pkt 152),
- dla rodziców (opiekunów) czwórki i więcej dzieci (pkt 153),
- dla aktywnych zawodowo seniorów (pkt 154).
Zaznaczyć przy tym należy, że zarówno w przypadku takich przychodów, jak i przychodów zwolnionych z uwagi na zastosowanie przepisów kierowanych do podatników, którzy nie ukończyli 26 roku życia (i płatników ich rozliczających), należy dokonać podziału uzyskanych przychodów ze względu na ich źródło na:
- przychody ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych,
- przychody z umów zlecenia,
- przychody z zasiłków macierzyńskich.
Przy czym, w ramach przychodów młodych podatników możliwe jest jeszcze jedno źródło, którym są praktyki absolwenckie lub staż uczniowski.
Osoby uzupełniające PIT-11, a wcześniej w trakcie roku naliczające zwolnienie, muszą zwrócić uwagę na to, że wszystkie ww. zwolnienia (włącznie ze zwolnieniem dla młodych podatników), objęte są wspólnym rocznym limitem 85 528 zł. Oznacza to, że bez względu na ilu zwolnień podatnik korzysta, kwota zwolnienie nie ulega multiplikacji.
Jeżeli chodzi o sam PIT-11, to o ile przychody zwolnione ze względu na fakt, iż podatnik nie ukończył 26 roku życia prezentowane są „samodzielnie” (w podziale na cztery źródła), o tyle przychody zwolnione na podstawie trzech pozostałych regulacji, do których ma zastosowane wspólny limit roczny 85 528 zł (łącznie ze zwolnieniem dla młodych podatników) prezentowane są łącznie, zarówno jako cała kwota jak i z podziałem na źródła.
Łączna kwota przychodów zwolnionych w ramach zwolnienia dla powracający, rodziców plus czwórki dzieci i aktywnych zawodowo seniorów ujmowana jest w poz. 114, a do tego w poz. 118-120 odhacza odpowiednie pole wskazując, z którego zwolnienia korzystają przychody.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że jest to wyłącznie informacja, o podstawie zwolnienie bez podziału i identyfikacji na kwoty, dla których właściwe są poszczególne zwolnienia z regulacji art. 21 ust. 1 pkt 152-154 PDOFizU.
W PIT-11 prezentuje się w odrębnej pozycji zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 148 PDOFizU (z podziałem na cztery źródła wypłaty) oraz łącznie kwoty przychodu zwolnione na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 152-154 PDOFizU (z podziałem na trzy źródła wypłaty), co nie zmienia faktu, iż wszystkie te zwolnienia są stosowane w ramach wspólnego rocznego limitu 85 528 zł.
Jeżeli płatnik pobrał z wypłacanego podatnikowi świadczenia składki członkowskie na rzecz związków zawodowych, wówczas ich kwota podlegająca odliczeniu od dochodu prezentowana jest w poz. 123 PIT-11. Przypomnieć należy, że kwota taka nie może przekroczyć w roku 840 zł (co prawda zmiana z kwoty 500 zł na 840 zł została wprowadzona od 1.1.2024 r., jednak na podstawie przepisu przejściowego ma zastosowanie do dochodów lub przychodów uzyskanych już od 1 stycznia 2023 r.).
5. Konsekwencje braku lub opóźnienia PIT-11
Jeżeli płatnik nie wywiąże się z obowiązku złożenia informacji PIT-11, również jeżeli przekaże ją organowi z opóźnieniem, musi liczyć się z tym, że może być pociągnięty do odpowiedzialności karnoskarbowej.
Niezłożenie w terminie informacji PIT-11 może skutkować nałożeniem na osobę odpowiedzialną, bo sankcją taką jest zagrożona konkretna osobę, kary grzywny nawet do 120 stawek dziennych. Gdyby taki PIT miał dotyczyć przychodów podatnika z działalności wykonywanej osobiście lub praw majątkowych, wówczas grzywna taka w może wynieść takich stawek nawet 180.
Warto przy tym wyjaśnić, że ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę m.in. dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Stawka dzienna nie może być jednak niższa od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej 400-krotności. W 2024 r. stawka dzienna definiowana jest w kwocie zawierającej się w przedziale od 141,40 zł do 56 560 zł.
W praktyce jednak, jeśli opóźnienie jest nieznaczne, to kara zostaje nałożona w formie mandatu karnego (postępowanie mandatowe). Mandatem karnym może być nałożona kara grzywny w granicach nieprzekraczających pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2024 r. mandat może wynieść nawet 21 210 zł.
6. Podsumowanie
Informacja PIT-11 ma szerokie zastosowanie. Jest ona składana przez płatników, którzy w trakcie roku naliczają i pobierają zaliczki na podatek dochodowy. Zaznaczyć przy tym należy, że nie składa go płatnik podatku zryczałtowanego, a jedynie zaliczek na PIT. W PIT-11 znajduje się również blok F, który jest wypełniany przez podmiot nie pełniący funkcji płatnika, a jedynie przekazujący informacje o przychodach z tzw. innego źródła. W takiej części PIT-11 kilka lat temu zastąpił uprzednio składany PIT-8C (obecnie PIT-8C ma inne przeznaczenie).
W niniejszej publikacji przybliżone zostały zasady wypełniana PIT-11 przez płatników, a ci muszą pamiętać, że PIT-11 cały czas jest „tylko” informacją, w której należy zamieścić informacje, o tym co się wydarzyło w trakcie roku, jak faktycznie były naliczane zaliczki na PIT odprowadzone do urzędu skarbowego.
