UKNF wydał stanowisko odnośnie korzystania z mediów społecznościowych przez podmioty nadzorowane

Materiał stanowi dość obszerną publikację i zawiera kilka praktycznych przykładów nie akceptowanych praktyk w zakresie korzystania z mediów społecznościowych. Kuczowe kwestie z tego dokumentu to obowiązek podmiotów nadzorowanych w zakresie:

Stanowisko nie ma zastosowania do wykorzystywania mediów społecznościowych na prywatne potrzeby, niezwiązane z działalnością podmiotu nadzorowanego, przez osoby zatrudnione w podmiotach nadzorowanych i nie w ramach czynności wykonywanych na rzecz podmiotu nadzorowanego.

Dokument dostępny pod linkiem https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Stanowisko_social_media_24-08-2021_74497.pdf

Źródło: UKNF

Praca zdalna spowodowana COVID-19 – skutki w PIT, CIT, VAT i ZUS

I. Zasady pracy zdalnej określone przez specustawę (aspekt prawny)

Ogólne zasady wykonywania pracy zdalnej przez pracownika zostały określone w art. 3 ustawy z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.; dalej: specustawa). Zgodnie z tymi przepisami w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu, w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna). Przy czym polecenie wykonywania pracy zdalnej pracodawca może cofnąć w każdym czasie.

Wykonywanie pracy zdalnej może zostać polecone, jeżeli pracownik ma umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do wykonywania takiej pracy i pozwala na to rodzaj pracy. W szczególności praca zdalna może być wykonywana przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość lub dotyczyć wykonywania części wytwórczych lub usług materialnych.

Sprzęt wykorzystywany przez pracownika w pracy zdalnej

Narzędzia i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz obsługę logistyczną pracy zdalnej zapewnia pracodawca. Przy wykonywaniu pracy zdalnej pracownik może używać narzędzi lub materiałów niezapewnionych przez pracodawcę pod warunkiem, że umożliwia to poszanowanie i ochronę informacji poufnych i innych tajemnic prawnie chronionych, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych, a także informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Kontrola czasu pracy i rozliczanie efektów pracy zdalnej

Na polecenie pracodawcy, pracownik wykonujący pracę zdalną ma obowiązek prowadzić ewidencję wykonanych czynności, uwzględniającą w szczególności opis tych czynności, a także datę oraz czas ich wykonania.

II. Praca zdalna w przychodach ze stosunku pracy (aspekt podatkowo – składkowy)

Konsekwencją wykonywania pracy w domu lub mieszkaniu pracownika jest konieczność zrekompensowania ponoszonych przez niego kosztów wykonywania pracy w trybie home office. W większości przypadków praca zdalna oznacza pracę za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wykorzystanie środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (e-mail, komunikatory) wymaga posiadania przez pracownika szybkiego łącza internetowego, które umożliwia efektywne wykonywanie zadań służbowych poprzez m.in. stały dostęp do ogólnofirmowych zasobów. Wykonywanie pracy w tej formule skutkuje również ponoszeniem przez pracownika zwiększonych wydatków z tytułu zużycia energii elektrycznej, ogrzewania oraz internetu. Praca w trybie home office powoduje też zwiększone fizyczne zużycie mebli wykorzystywanych podczas pracy. Z tych powodów pracodawcy ustalają różnego rodzaju rekompensaty mające na celu zwrot kosztów pracy zdalnej ponoszonych przez pracowników.

Aspekt podatkowo – składkowy

PIT. Zgodnie z art. 12 ust. 1 PDOFizU do przychodów ze stosunku pracy zalicza się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Świadczenie uznane za przychód ze stosunku pracy może jednak korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 13 PDOFizU. W myśl tego przepisu wolne od podatku dochodowego są ekwiwalenty pieniężne za używane przez pracowników przy wykonywaniu pracy narzędzia, materiały lub sprzęt, stanowiące ich własność. Zastosowanie tego zwolnienia przedmiotowego wymaga spełnienia w sposób łączny następujących przesłanek:

ZUS. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe stanowi, co do zasady, przychód pracownika uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, co wynika z art. 18 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.; dalej: ustawa o sus). Dla ustalenia czy dany przychód stanowi podstawę wymiaru składek decydujące znaczenie ma fakt, czy dla celów PDOFizU zostanie on uznany za przychód pracownika z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Przy czym pojęcie przychodu definiuje art. 4 pkt 9 ustawy o sus.

Jeśli pracownik otrzymuje od pracodawcy sprzęt potrzebny do wykonania obowiązków służbowych podczas pracy zdalnej, np. telefon, sprzęt komputerowy lub sprzęt biurowy, to nie można mówić o powstaniu po stronie tego pracownika przychodu ze stosunku pracy. Pracownik nie uzyskuje z tego tytułu żadnego przysporzenia majątkowego. Przekazanie sprzętu wynika z potrzeb pracodawcy, który w ramach prowadzonej działalności chce w ten sposób osiągnąć określone rezultaty. Wątpliwości powstają dopiero wtedy, gdy pracownik w związku z wykonaniem pracy zdalnej ponosi koszty w celach służbowych, które następnie pracodawca mu rekompensuje.

1. Ekwiwalent za pracę zdalną w celu pokrycia kosztów wykorzystania prywatnego łącza internetowego oraz zwiększonego zużycia energii elektrycznej i ogrzewania (aspekt podatkowo – składkowy)

Z art. 3 ust. 4 specustawy wynika, że to pracodawca zapewnia narzędzia i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz obsługę logistyczną pracy zdalnej. Przepis ten pozostawia pracodawcy swobodę co do sposobu zapewnienia pracownikowi pracującemu zdalnie narzędzi i materiałów potrzebnych mu do wykonywania tej pracy. Zapewnienie to może mieć zatem charakter rzeczowy, poprzez wyposażenie stanowiska pracy w narzędzia i materiały, jak i wypłatę świadczenia za używanie własnych materiałów i narzędzi pracownika. W dotychczasowej praktyce pracodawcy zazwyczaj przyjmowali to drugie rozwiązanie polegające na przyznaniu pracownikom ekwiwalentów za zwiększone zużycie mediów.

Ekwiwalenty za zwiększone zużycie mediów jako przychód ze stosunku pracy

Konieczność pracy zdalnej skutkuje po stronie pracowników wzrostem rachunków za domowe media. Organy podatkowe twierdzą, że wypłacane pracownikom kwoty ekwiwalentu za zwiększone zużycie internetu, energii elektrycznej i ogrzewania – w związku z potrzebami wynikającymi z obowiązku świadczenia pracy zdalnej na podstawie art. 3 specustawy – w ogóle nie stanowią przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 PDOFizU. Skoro zaś nie stanowią one przychodu podatkowego to nie ma potrzeby analizowania zastosowania zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 13 PDOFizU. Jeśli bowiem dane świadczenie nie jest przychodem w rozumieniu art. 12 ust. 1 PDOFizU, nie może być objęte zwolnieniem podatkowym. Zwolnić z opodatkowania można wyłącznie te świadczenia i ich wartości, które są uznane za przychód podatkowy.

Potwierdzenie tego stanowiska można odnaleźć m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS  z 15.12.2020 r. sygn. 0115-KDIT2.4011.739.2020.1.RS, który odniósł się do sytuacji, w której firma miała zamiar wypłacać pracownikom, wykonującym pracę zdalną przez co najmniej 60% swojego wymiaru czasu pracy, miesięczny ekwiwalent w kwocie 100 – 150 zł za korzystanie z prywatnego łącza internetowego oraz zwiększone zużycie energii elektrycznej i ogrzewania. Pracownicy nie byli zobligowani do przedstawiania faktur od zewnętrznych dostawców mediów ani kalkulacji faktycznego zużycia energii elektrycznej. W tych okolicznościach organ podatkowy uznał, że:

„(…) wypłacone przez Wnioskodawcę kwoty ekwiwalentu za zużycie Internetu i energii elektrycznej pracownikom wykonującym pracę zdalną nie będą stanowiły przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tej sytuacji, bezprzedmiotowa pozostaje kwestia zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

W ten sam sposób Dyrektor KIS ocenił przypadek przyznania pracownikom jednorazowego ryczałtu w wysokości 300 euro. Jak wyjaśnił podatnik, wskazana kwota ryczałtu była jednakowa dla wszystkich pracowników, ze względu na respektowanie zasady równego traktowania przy jednoczesnym ograniczeniu ingerencji w sprawy osobiste pracowników, tj. m.in. w wysokość indywidualnych opłat za media. Kwota ta miała rekompensować poniesione przez danego pracownika zwiększone koszty zużycia prądu i wody oraz koszty dostępu do internetu. Ponadto wysokość ryczałtu obejmowała także zakup sprzętu w postaci monitora, biurka i fotela do biurka. W tych okolicznościach Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 5.3.2021 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.817.2020.2.AK wskazał, że:

„(…) świadczenie pieniężne przyznane przez Wnioskodawcę w formie ryczałtu za zwiększone koszty prądu i wody oraz koszty organizacyjne, tj. koszty dostępu do Internetu, zakupu sprzętu elektronicznego (monitora), zakupu mebli (biurka i fotela) pracownikom świadczącym pracę zdalną, nie stanowią przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym na Wnioskodawcy jako płatniku nie ciąży obowiązek pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tego tytułu.”

Analogiczne stanowisko Dyrektor KIS wyraził również w interpretacji indywidualnej z 16.3.2021 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.810.2020.2.AK oraz z 14.7.2021 r. sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.421.2021.1.MS.

Ekwiwalenty za zwiększone zużycie mediów w podstawie wymiaru składek ZUS

Organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych wydawanych na temat wypłaty ekwiwalentów za zwiększone zużycie internetu, prądu i ogrzewania podczas świadczenia przez pracownika pracy w trybie zdalnym twierdzą, o czym mowa była wyżej, że nie stanowią one przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art.  12 ust. 1 PDOFizU. Skutkiem uznania, że wskazane ekwiwalenty nie stanowią przychodu podatkowego, jest niewliczanie ich do podstawy wymiaru składek ZUS. Stanowisko to potwierdził ZUS Oddział w Gdańsku w interpretacji indywidualnej z 20.5.2021 r., sygn. DI/100000/43/283/2021. Organ rentowy potwierdził, że wypłata jednorazowego świadczenia, którego celem jest zrekompensowanie pracownikowi ponoszonych przez niego kosztów związanych z pracą zdalną, nie stanowi podstawy wymiaru składek ZUS, jeżeli świadczenie to nie jest przychodem pracownika z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. ZUS Oddział w Gdańsku zastrzegł jednak, że:

„(…) jeżeli organ podatkowy dokona kwalifikacji podatkowej rzeczonego przychodu tj, jednorazowego świadczenia, którego celem ma być zrekompensowanie pracownikom ponoszonych przez nich kosztów związanych z pracą zdalną w sposób odmienny niż Wnioskodawca, niniejsza interpretacja nie wywołuje skutków prawnych.”

ZUS Oddział w Gdańsku podobne stanowisko zaprezentował w interpretacji indywidualnej z 20.4.2021 r., sygn. DI/100000/43/292/2021 uznając, że ekwiwalent wypłacony pracownikom świadczącym pracę zdalną za dostęp do internetu oraz zwiększone zużycie prądu nie stanowi  podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

2. Rekompensata za wyposażenie stanowiska pracy zdalnej (aspekt podatkowo – składkowy)

Wykonywanie przez pracowników obowiązków służbowych podczas pracy zdalnej wiąże się również z koniecznością zapewnienia przez pracodawcę odpowiednich warunków świadczenia tej pracy. Zasadniczo do wykonywania pracy niezbędne jest bowiem posiadanie przez pracowników odpowiednich mebli biurowych zapewniających prawidłową ergonomię pracy.

III. Świadczenie pracy w trybie zdalnym a pracownicze koszty uzyskania przychodów

Przychody uzyskane ze stosunku pracy, zanim zostaną opodatkowane, są pomniejszane o tzw. pracownicze koszty uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 2 PDOFizU. Koszty te mają rekompensować pracownikowi wydatki związane z dojazdem do pracy. Pracownik mieszkający w miejscowości, w której znajduje się zakład pracy, ma prawo do pomniejszenia przychodów uzyskanych ze stosunku pracy o 250 zł miesięcznie (nie więcej niż 3000 zł rocznie), natomiast pracownik dojeżdżający z innej miejscowości korzysta z prawa do odliczenia kosztów w podwyższonej wysokości, tj. 300 zł miesięcznie (nie więcej niż 3600 zł rocznie). W sytuacji, gdy pracownik wykonuje pracę zdalną w swoim domu lub mieszkaniu można zastanawiać się nad wpływem tego miejsca pracy na pracownicze koszty uzyskania przychodów.

Świadczenie pracy w domu lub mieszkaniu, w związku z epidemią wywołaną przez COVID-19, nie pozbawia pracownika prawa do zastosowania przez płatnika (zakład pracy) pracowniczych kosztów uzyskania przychodów do wynagrodzenia ze stosunku pracy otrzymywanego za okres świadczenia pracy w trybie zdalnym. Pracownikowi wykonującemu pracę zdalną i uzyskującemu z tego tytułu wynagrodzenie ze stosunku pracy przysługuje zatem prawo do stosowania podstawowych kosztów uzyskania przychodów w wysokości 250 zł miesięcznie i to nawet wtedy, gdy praca zdalna była przez niego świadczona przez cały miesiąc.

Sytuacja komplikuje się nieco przy podwyższonych kosztach pracowniczych, które przysługują w przypadku gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania pracownika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, i pracownik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę, co wynika z art. 22 ust. 2 pkt 3 PDOFizU. Moim zdaniem, jeśli pracownikowi przysługiwały dotychczas podwyższone koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 PDOFizU  to wykonywanie pracy zdalnej nie pozbawia go tego prawa. Pracownik wypełnia warunek określony w tym przepisie, tj. nadal mieszka poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy (jego miejsca pracy zdalnej nie można uznać za zakład pracy). Należy jednak przeanalizować jeszcze inne aspekty tego zagadnienia.

Na podstawie art. 32 ust. 5 PDOFizU uwzględnienie przez płatnika podwyższonych kosztów jest uzależnione od złożenia przez pracownika oświadczenia o spełnieniu warunków do stosowania kosztów w podwyższonej wysokości określonej przez art. 22 ust. 2 pkt 3 PDOFizU. Po otrzymaniu takiego oświadczenia zakład pracy, jako płatnik, może zaprzestać stosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów dopiero wtedy, gdy pracownik powiadomi go (najlepiej na piśmie) o zmianie stanu faktycznego, który wyklucza ich stosowanie (art. 32 ust. 5 w zw. z ust. 4 PDOFizU). Dopiero informacja otrzymana od pracownika, której treść wskazuje na brak warunków do zastosowania podwyższonych kosztów pracowniczych, zobowiązuje zakład pracy do stosowania u pracownika kosztów podstawowych.

W zakresie stosowania podwyższonych kosztów pracowniczych płatnik (zakład pracy) jest zatem związany treścią oświadczenia pracownika oraz stanem faktycznym. Moim zdaniem, pracownikowi, który przed przejściem na pracę zdalną spełniał warunki do stosowania podwyższonych kosztów pracowniczych, koszty te nadal przysługują, jeśli:

Dyskusyjna może być dopiero sytuacja, w której pracownik przez cały miesiąc świadczył pracę zdalną, co powoduje, że w praktyce nie ponosił zwiększonych kosztów dojazdu do pracy. Uważam, że także ten przypadek nie pozbawia pracownika prawa do podwyższonych kosztów, ponieważ nie zmienił się warunek określony przez art. 22 ust. 2 pkt 3 PDOFizU, tj. miejsce zamieszania pracownika i zakład pracy nadal znajdują się w różnych miejscowościach. Miejsce pracy zdalnej, czyli dom lub mieszkanie pracownika, to jego „przejściowe” miejsce wykonywania pracy, co wynika także z treści art. 3 ust. 1 specustawy. Według mnie, w cel przepisu określonego przez art. 22 ust. 2 pkt 3 PDOFizU wpisuje się natomiast relacja stałego miejsca faktycznego wykonywania pracy przez pracownika (wskazanego zazwyczaj w umowie o pracę) do miejsca zamieszkania. Jeżeli stałe miejsce pracy zdalnego pracownika znajduje się w miejscowości innej niż jego miejsce zamieszkania to brak jest podstaw do pozbawienia go podwyższonych kosztów uzyskania przychodów nawet jeśli – ze względu na COVID-19 – wykonywał on pracę zdalną w swoim domu lub mieszkaniu przez cały miesiąc.

IV. Wydatki firmy na pracę zdalną w kosztach uzyskania przychodów

Aby wydatek poniesiony przez podatnika mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów jego poniesienie musi nastąpić w związku z osiągnięciem przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów (art. 22 ust. 1 PDOFizU oraz art. 15 ust. 1 PDOPrU). Zarówno zakup sprzętu biurowego czy komputerowego (np. krzesła, biurka, fotela laptopa, drukarki czy monitora) przekazanego pracownikowi w celu świadczenia pracy zdalnej z miejsca zamieszkania, jak i wypłata pracownikom ekwiwalentów z tytułu zwiększonego zużycia energii elektrycznej, ogrzewania czy internetu oraz doposażenia stanowiska pracy zdalnej zasadniczo spełniają ten warunek. Poniesienie wymienionych wydatków jest celowe przede wszystkim ze względu na konieczność zorganizowania przez firmę pracy w sposób:

Zakup sprzętu biurowego. Wydatki poniesione na zakup wyposażenia biurowego przekazanego pracownikowi do świadczenia pracy zdalnej w jego miejscu zamieszkania można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio lub poprzez odpisy amortyzacyjne. Decydująca jest wartość początkowa tego rzeczowego składnika firmowego majątku. Jeżeli zakupiony sprzęt biurowy spełnia warunki do uznania go za środek trwały a jego wartość początkowa jest równa lub niższa niż 10 000 zł to wówczas podatnik może, w zależności od dokonanego wyboru:

Jeżeli natomiast wartość początkowa składnika firmowego majątku przekracza 10 000 zł to należy wprowadzić go do ewidencji środków trwałych i jego wartość zaliczać w koszty podatkowe poprzez odpisy amortyzacyjne.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na brzmienie art. 23 ust. 1 pkt 49 PDOFizU oraz art. 16 ust. 1 pkt 52  PDOPrU. Zgodnie z tymi przepisami do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się wydatków poniesionych na zakup zużywających się stopniowo rzeczowych składników majątku podatnika, niezaliczanych do środków trwałych – w przypadku stwierdzenia, że składniki te nie są wykorzystywane dla celów działalności prowadzonej przez podatnika, lecz służą osobistym celom pracowników i innych osób albo bez uzasadnienia znajdują się poza siedzibą podatnika. Wyłączenie to nie ma zastosowania w przypadku rzeczowych składników majątku powierzonych pracownikom do świadczenia przez nich pracy zdalnej mimo tego, że składniki te znajdują się poza siedzibą podatnika. Nie służą one celom osobistym pracowników, ale są wykorzystywane do celów działalności prowadzonej przez podatnika. Znajdowanie się tych składników majątku poza siedzibą podatnika jest uzasadnione wprowadzeniem zdalnego trybu pracy ze względu na zagrożenie COVID-19.

Szczegółowe zasady korzystania przez pracownika podczas pracy zdalnej z firmowego sprzętu powinny wynikać z odpowiednich regulacji wewnątrzzakładowych (np. regulaminu pracy lub regulaminu wynagradzania) bądź z umowy o pracę, które będą wykluczały użytek tego sprzętu na cele osobiste pracownika.

Ekwiwalenty.  Zasadniczo to na pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia pracownikowi narzędzi, sprzętu i materiałów (dalej: narzędzi) niezbędnych do świadczenia pracy. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby pracownik wykorzystywał własne narzędzia a pracodawca wypłacał mu z tego tytułu ekwiwalent. Jeżeli firma nie może zapewnić sprzętu biurowego lub komputerowego  wszystkim pracownikom świadczącym pracę w sposób zdalny, to wówczas wypłaca ekwiwalenty za wykorzystywanie do tej pracy prywatnego sprzętu pracownika oraz zwiększone zużycie mediów w jego miejscu zamieszkania. Wydatki te są funkcjonalnie powiązane z działalnością gospodarczą, którą podatnik (pracodawca) prowadzi w celu osiągnięcia przychodów oraz zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, co wypełnia cele wskazane w art. 22 ust. 1 PDOFizU oraz art. 15 ust. 1 PDOPrU. Jednocześnie w obu ustawach o podatku dochodowym brak jest przepisów, które wyłączałyby tego rodzaju ekwiwalenty z kosztów uzyskania przychodów.

Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków w postaci ekwiwalentów przyznanych pracownikom w związku z wykonywaniem przez nich pracy zdalnej, poza wykazaniem ich    celowości i związku z przychodem, wymaga także prawidłowego udokumentowania. Szczegółowe zasady wypłaty ekwiwalentów za używanie przez pracowników do celów firmowych własnych narzędzi, sprzętu i materiałów powinny wynikać z regulacji wewnątrzzakładowych (np. regulaminu pracy lub regulaminu wynagradzania), z umowy o pracę lub odrębnej umowy zawartej między pracownikiem a pracodawcą na okoliczność wykorzystywania prywatnego majątku pracownika do celów służbowych. Zasady wypłaty ekwiwalentów za używanie narzędzi własnych pracownika powinny określać:

1. rodzaj narzędzi własnych pracownika wykorzystywanych na potrzeby pracodawcy,
2. okres ich wykorzystywania do celów służbowych,
3. wysokość ekwiwalentu i termin jego wypłaty,
4. sposób pomniejszenia ekwiwalentu w przypadku zaprzestania wykorzystywania narzędzi przed upływem okresu, o którym mowa w punkcie 2 (np. z powodu rozwiązania stosunku pracy, uszkodzenia lub utraty narzędzi przez pracownika czy wcześniejszej rezygnacji pracownika z wykorzystywania własnych narzędzi na potrzeby pracodawcy).

Pozostałe wydatki. Do kosztów uzyskania przychodów firma może zaliczyć również inne wydatki, związane ściśle ze świadczeniem przez jej pracowników pracy w trybie home office, jak np. zakup materiałów biurowych w postaci papieru i tonerów do drukarki czy długopisów.

V. Praca zdalna w podatku od towarów i usług

Świadczenie pracy w trybie home office może powodować wątpliwości związane z:

1. VAT należny przy przekazaniu sprzętu pracownikom zdalnym

Na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 VATU użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w m.in. do celów osobistych jego pracowników, jest uznawane za odpłatne świadczenie usług, które podlega opodatkowaniu VAT. Zasada ta jest stosowana jeśli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Przekazanie przez przedsiębiorcę (podatnika) sprzętu biurowego lub komputerowego niezbędnego do świadczenia przez pracownika pracy zdalnej, w tym np. laptopa, drukarki, monitora, mebli biurowych, nie mieści się w dyspozycji tego przepisu, co oznacza, że nie skutkuje obowiązkiem wykazania podatku należnego. Sprzęt jest przekazywany pracownikom ze względu na potrzeby wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej, tj. w związku z koniecznością prowadzenia tej działalności w reżimie sanitarnym, a nie w celu zaspokojenia potrzeb osobistych pracowników.

2. Wydatki firmy na pracę zdalną a prawo do odliczenia podatku naliczonego

Z art. 86 ust. 1 VATU wynika, że w zakresie, w jakim dokonane przez podatnika zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jeżeli firma, w związku ze świadczeniem pracy zdalnej przez jej pracowników, ponosi wydatki na nabycie towarów i usług, które są związane z wykonywanymi przez nią czynnościami opodatkowanymi, to zasadniczo przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu. Miejsce świadczenia pracy przez pracownika (siedziba firmy czy mieszkanie/dom pracownika) nie zmienia tego prawa. Tym samym pracodawca (czynny podatnik VAT) przy nabyciu towarów i usług związanych ze świadczeniem pracy zdalnej przez pracowników odlicza VAT na tych samych zasadach, które obowiązywały, gdy pracownik świadczył pracę w swoim dotychczasowym miejscu pracy, np. w siedzibie firmy lub innym miejscu pracy wskazanym w umowie o pracę. Jeśli firma prowadzi działalność opodatkowaną VAT to – w związku z pracą zdalną jej pracowników – może na ogólnych zasadach odliczyć podatek naliczony przy nabyciu usług telekomunikacyjnych (łącze internetowe), materiałów biurowych (tusz, papier, długopisy), sprzętu komputerowego (drukarki, kamery, laptopy, monitory), itp.

Składka zdrowotna dla przedsiębiorców. Rewolucyjne zmiany

Projekt wprowadza zmiany w zakresie wysokości składki zdrowotnej opłacanej przez przedsiębiorców. Projekt zakłada, że podstawą wymiaru tej daniny będą rzeczywiste dochody przedsiębiorcy w miejsce stałej opłaty ryczałtowej, czyli obecnej kwoty dla każdego przedsiębiorcy w wysokości 381,81 zł w 2021 r. W ten sposób ujednolicona zostanie wysokość składki zdrowotnej oraz sposób jej naliczania. Zarówno pracownicy, ale i przedsiębiorcy będą ją płacić według stawki 9%, co zgodnie z intencją ustawodawcy ma zniechęcać pracodawców do zatrudniania osób na tzw. umowy śmieciowe.

Projekt zakłada, że podstawą wymiaru będą rzeczywiste dochody osiągane z prowadzonej działalności w miejsce stałej opłaty ryczałtowej. Dochód będzie podstawą wymiaru składki dla osób opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych według skali podatkowej (art. 27 ustawy PIT), według 19% stawki podatku (art. 30c ustawy PIT) i opłacających podatek dochodowy z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (art. 30ca ustawy PIT). Dochód ten, za rok kalendarzowy, będzie ustalany jako różnica między osiągniętymi przychodami, w rozumieniu ustawy PIT, a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów, w rozumieniu tej ustawy, pomniejszony o kwotę̨ opłaconych w tym roku składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie będzie mogła być niższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu pierwszego stycznia danego roku. Zgodnie z rządową propozycją od 1.1.2022 r. minimalne wynagrodzenie ma wynosić co najmniej 3 000 zł.

Projekt przewiduje również nowość dla osób opłacających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, którzy będą opłacać miesięcznie składkę od przychodu. W tym przypadku składka będzie obliczana w wysokości 1/3 stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zastosowanej przy opodatkowaniu tych przychodów. Podobnie jak u innych osób projekt zakłada również likwidację przepisów, które w obecnym stanie prawnym stanowią podstawę odliczenia od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75% podstawy jej wymiaru.

Wyrok NSA w sprawie pomocniczych transakcji finansowych w rozumieniu VAT

Pomocnicze transakcje finansowe w rozumieniu art. 174 ust. 2 lit. b) Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a tym samym art. 90 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, to transakcje, które: 

1) nie są wykonywane jako element podstawowej działalności gospodarczej podatnika,
2) nie wiążą się (lub wiążą się w sposób marginalny) z wykorzystaniem składników majątkowych oraz usług, które przy zakupie podlegają opodatkowaniu,
3) nie stanowią bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia działalności podatnika.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu było, czy świadczone przez spółkę usługi w zakresie przystąpienia do długu kredytowego i poręczenia kredytu gotówkowego stanowią transakcje pomocnicze, o których mowa w art. 90 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u., w stosunku do jej zasadniczej działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem, gastronomicznych i odnowy biologicznej (usług SPA).  We wniosku o interpretację strona podała, że usługi przystąpienia do długu kredytowego wykonuje na podstawie umowy cywilnoprawnej – przystąpienia do długu, za co pobiera umowne wynagrodzenie procentowe uzależnione od wysokości długu. Podmiotem, na rzecz którego świadczone są usługi przystąpienia do długu, jest podmiot, w którym skarżąca posiada 50% udziałów w kapitale zakładowym. W celu pozyskania kredytu inwestycyjnego podmiot będący dłużnikiem zwrócił się do swojego udziałowca – skarżącej, o przystąpienie do długu, gdyż było to jednym z warunków pozyskania przez ten podmiot kredytu inwestycyjnego. Skarżąca nie świadczy takich usług na rzecz innych podmiotów. Wynagrodzenie za te usługi jest wypłacane skarżącej w okresach kwartalnych. Umowa przystąpienia do długu została zawarta do momentu wygaszenia długu kredytowego.

Spółka wskazała także, że do wykonania usług przystąpienia do długu oraz poręczenia wykorzystuje niewielką ilość zakupów towarów i usług opodatkowanych podatkiem VAT, w postaci użycia komputera stacjonarnego, papieru, artykułów piśmienniczych do wystawienia faktury, mającej na celu udokumentowanie sprzedaży tych usług. Zaangażowany jest do tego jeden pracownik, który w kilkanaście minut wykonuje tę operację. Natomiast z majątku obrotowego nie są zaangażowane żadne środki pieniężne. Obrót z usług przystąpienia do długu oraz poręczenia w całkowitym obrocie z prowadzonej działalności gospodarczej wynosił w 2016 r. 2,47%.

Dyrektor KAS uznał, że opisane przez spółkę czynności finansowe są konsekwencją świadomego i zaplanowanego działania wynikającego z przyjętej i realizowanej strategii prowadzonej działalności gospodarczej i w związku z tym nie mogą zostać uznane za transakcje pomocnicze w rozumieniu art. 90 ust. 6 u.p.t.u., a tym samym powinny być uwzględnione w mianowniku proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 tej ustawy. W myśl art. 90 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u., do obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 39 u.p.t.u., zwalnia się od podatku usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Sprawa ostatecznie trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie zgodził się z fiskusem:

NSA przypomniał, że w myśl art. 90 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u., do obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy. Natomiast stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 39 u.p.t.u., zwalnia się od podatku usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Treść art. 90 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u., stanowi implementację art. 174 ust. 2 lit. b) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L. 2006, L 347, s. 1), dalej: dyrektywa VAT, zgodnie z którym, przy obliczaniu proporcji podlegającej odliczeniu nie uwzględnia się wysokości obrotu uzyskanego z transakcji związanych z pomocniczymi transakcjami w zakresie nieruchomości i z pomocniczymi transakcjami finansowymi.

Jak stwierdził NSA, o tym, czy dane transakcje są charakterystyczne dla działalności gospodarczej podatnika, czy też są sporadyczne (pomocnicze), decyduje szereg okoliczności faktycznych, wskazujących na znaczenie i zakres tych transakcji w całokształcie działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli okoliczności wskazują, że podatnik wykonuje dany typ transakcji, jako element prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wówczas należy uznać, że transakcje takie nie są sporadyczne (pomocnicze) i to bez względu na ich wartość, jak i liczbę. Transakcjami, które nie mogą być uznane za sporadyczne (pomocnicze) będą takie, które z założenia mają być wykonywane, jako element prowadzonej działalności.

W świetle powyższego wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE, najważniejszą przesłanką uznania transakcji za pomocniczą w rozumieniu art. 174 ust. 2 lit. b) dyrektywy VAT, a tym samym art. 90 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u., powinien być niewielki poziom wykorzystywania zasobów przedsiębiorstwa, przy czym dotyczy to generalnie tych zasobów, których nabycie wiązało się z powstaniem podatku naliczonego. Ponadto, transakcje pomocnicze nie mogą być to transakcje, które stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne rozszerzenie działalności podatnika. Jeżeli więc działalność finansowa stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze.

W konsekwencji pomocnicze transakcje finansowe w rozumieniu art. 174 ust. 2 lit. b) dyrektywy VAT, a tym samym art. 90 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u., to transakcje, które:

1. nie są wykonywane jako element podstawowej działalności gospodarczej podatnika,
2. nie wiążą się (lub wiążą się w sposób marginalny) z wykorzystaniem składników majątkowych oraz usług, które przy zakupie podlegają opodatkowaniu,
3. nie stanowią bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia działalności podatnika.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że spółka prowadzi zasadniczą działalność gospodarczą w postaci świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem, usług gastronomicznych i odnowy biologicznej (usług SPA). Spółka traktuje ww. czynności jako podlegające opodatkowaniu i wykazuje z ich tytułu VAT należny. Z kolei usługi w zakresie przystąpienia do długu kredytowego i poręczenia kredytu gotówkowego nie są traktowane jako jej podstawowa działalność operacyjna. Sąd zauważył również, że spółka zawarła jedynie jedną umowę w zakresie przystąpienia do długu kredytowego i jedną poręczenia kredytu gotówkowego i nie świadczy takich usług na rzecz innych podmiotów, co wskazuje na niekomercyjny charakter tych świadczeń. Usługi te mają charakter gwarancyjny i wynikają z powiązań kapitałowych spółki i z opisu zawartego we wniosku o interpretację nie wynika, aby były powiązane w jakikolwiek sposób z jej podstawową działalnością gospodarczą. Tym samym, skoro transakcje te nie są wykonywane jako element profesjonalnej działalności gospodarczej spółki, spełniają pierwszy warunek zaliczenia ich do transakcji pomocniczych. Ponadto, przedmiotowe usługi wiążą się w sposób marginalny z wykorzystaniem składników majątkowych spółki oraz usług, które przy zakupie podlegają opodatkowaniu. Jednocześnie nie stanowią bezpośredniego, stałego i koniecznego rozszerzenia działalności podatnika.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że świadczone przez spółkę usługi w zakresie przystąpienia do długu kredytowego i poręczenia kredytu gotówkowego, w świetle ich opisu we wniosku o interpretację, spełniają kryteria uznania ich za transakcje pomocnicze, o których mowa w art. 90 ust. 6 pkt 2 u.p.t.u., co oznacza, że nie należy ich uwzględniać przy wyliczaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 u.p.t.u.

MF przekazuje odpowiedź na interpelację poselską w sprawie grupowej dokumentacji cen transferowych „master file”

Istota interpelacji sprowadza się do określenia obowiązku sporządzenia grupowej dokumentacji cen transferowych (dalej też: „grupowa dokumentacja”, „master file”), o której mowa w art. 11p ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa CIT”) oraz w art. 23zb ustawy z dnia26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa PIT”), w określonych stanach faktycznych wskazanych w interpelacji Pana Posła. W interpelacji postawiono w tym zakresie trzy szczegółowe pytania:

1. Czy w przypadku nieposiadania przez podatnika informacji o spełnianiu przez grupę podmiotów powiązanych, do której należy warunków obligujących do sporządzenia dokumentacji grupowej „master file” wystarczające dla uniknięcia ewentualnych konsekwencji nieposiadania tej dokumentacji będzie oświadczenie jednostki dominującej o niespełnianiu warunków obligujących do sporządzenia dokumentacji grupowej „master file”?

2. Czy jeśli podatnik korzystał ze zwolnienia z obowiązku przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych na podstawie art. 23z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 11n ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) i w konsekwencji nie był zobowiązany do sporządzenia żadnej dokumentacji lokalnej, to czy będzie w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 23zb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 11p ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) zobowiązany do sporządzenia dokumentacji grupowej „master file”?

3. Czy jeśli podatnik był w danym roku podatkowym zobowiązany jedynie do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla transakcji zawieranych z podmiotami niepowiązanymi, mającymi siedzibę w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, to czy przy równoczesnym spełnianiu warunków określonych w art. 23zb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 11p ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) będzie zobowiązany do sporządzenia grupowej dokumentacji cen transferowych „master file”?

Odpowiadając na pytania przedstawione w interpelacji przez Pana Posła, na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 11p ust. 1 ustawy CIT oraz art. 23zb ust. 1 ustawy PIT, podmioty powiązane konsolidowane metodą pełną lub proporcjonalną, które są obowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dołączają do tej dokumentacji grupową dokumentację cen transferowych, sporządzoną za rok obrotowy, w terminie do końca dwunastego miesiąca po zakończeniu roku obrotowego, jeżeli należą do grupy podmiotów powiązanych:

1) dla której jest sporządzane skonsolidowane sprawozdanie finansowe;

2) której skonsolidowane przychody przekroczyły w poprzednim roku obrotowym kwotę 200 000 000 zł lub jej równowartość. Celem sporządzenia dokumentacji grupowej jest przekazanie administracjom podatkowym informacji o danej grupie (m.in. o jej strukturze właścicielskiej, przedmiocie i zakresie działalności, istotnych wartościach niematerialnych i prawnych oraz istotnych transakcji finansowych) oraz o kluczowych elementach polityki cen transferowych grupy.

Ad. 1) Dokumentowanie niespełnienia przesłanek do sporządzenia grupowej dokumentacji cen transferowych W art. 11p ustawy CIT oraz w art. 23zb ustawy PIT zawarte są przesłanki determinujące obowiązek sporządzenia przez podmioty powiązane grupowej dokumentacji, do których należą: 

1) konsolidacja podmiotu powiązanego metodą pełną lub proporcjonalną,

2) obowiązek podmiotu do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych,

3) przynależność podmiotu do grupy podmiotów powiązanych, dla której sporządzane jest skonsolidowane sprawozdanie finansowe,

4) wysokość skonsolidowanych przychodów tej grupy w poprzednim roku obrotowym przekracza kwotę 200 000 000 zł lub jej równowartość.

Obowiązek sporządzenia grupowej dokumentacji powstanie, gdy ww. przesłanki zostaną spełnione łącznie. Przepisy o cenach transferowych zawarte w ustawie CIT oraz ustawie PIT nie określają obowiązku dokumentowania braku wystąpienia przesłanek do sporządzenia grupowej dokumentacji cen transferowych, np. poprzez uzyskanie oświadczenia od jednostki dominującej o niespełnianiu warunków obligujących do sporządzenia takiej dokumentacji. Należy pamiętać, że podmiot powinien wykazywać się należytą starannością w zakresie wypełniania swoich obowiązków nałożonych przez przepisy podatkowe, w tym obowiązków dokumentacyjnych. W przypadku wątpliwości co do istnienia obowiązku dokumentacyjnego, podmiot powiązany powinien podjąć odpowiednie kroki zmierzające do ustalenia, czy jest on objęty obowiązkiem dołączenia grupowej dokumentacji do lokalnej dokumentacji cen transferowych (np. poprzez weryfikację wysokości przychodów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym grupy).

Ad. 2) Zwolnienie z obowiązku sporządzenia dokumentacji lokalnej a grupowa dokumentacja 

Zgodnie z brzmieniem art. 11p ust. 1 ustawy CIT oraz art. 23zb ust. 1 ustawy PIT, obowiązek sporządzenia grupowej dokumentacji cen transferowych dotyczy podmiotów powiązanych, konsolidowanych metodą pełną lub proporcjonalną, które są obowiązane do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych. W związku z powyższym, podmiot zwolniony z obowiązku przygotowania lokalnej dokumentacji cen transferowych, nie jest zobowiązany do sporządzenia (względnie dołączenia) grupowej dokumentacji cen transferowych.

Ad. 3) Obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji dla transakcji zawieranych z podmiotami niepowiązanymi a grupowa dokumentacja 

W stanie faktycznym przedstawionym w interpelacji Pana Posła, obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych przez podatnika ma wynikać wyłącznie z faktu zawarcia transakcji z podmiotami niepowiązanymi, mającymi siedzibę w krajach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Obowiązek dokumentacyjny dla transakcji zawieranych z podmiotami niepowiązanymi, które mają siedzibę w tzw. „rajach podatkowych”, uregulowany został w przepisach art. 11o ust. 1-1a ustawy CIT oraz art. 23za ust. 1-1a ustawy PIT, zgodnie z którymi:

Mając powyższe na uwadze oraz brzmienie art. 11p ustawy CIT oraz art. 23zb ustawy PIT, obowiązek sporządzenia grupowej dokumentacji cen transferowych należy do podmiotów powiązanych, konsolidowanych metodą pełną lub proporcjonalną, które sporządzają lokalną dokumentację cen transferowych. Sporządzenie lokalnej dokumentacji cen transferowych wyłącznie z tytułu zawarcia transakcji z podmiotem niepowiązanym, który posiada siedzibę w tzw. raju podatkowym, nie generuje obowiązku sporządzenia grupowej dokumentacji.

Źródło: Ministerstwo Finansów

Deklaracja kwartalna tylko dla podatników korzystających wyłącznie z preferencji akcyzowych

Czasu jest dużo na przygotowanie się do wypełnienia nowego obowiązku. Znamy również formularz nowej deklaracji kwartalnej, bo od dnia 1 lipca br. obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku akcyzowego oraz deklaracji w sprawie przedpłaty akcyzy, w którym jednym z załączników jest właśnie formularz deklaracji kwartalnej o symbolu AKC-KZ.

Jednakże przepisy są w zakresie nowej deklaracji jasne, bo adresatem nowego obowiązku są podatnicy akcyzowi. Wynika to zarówno z art. 24e ustawy o podatku akcyzowym, jak i wzoru nowej deklaracji kwartalnej. Więcej, za modelem, w którym deklaracje kwartalne składają wszyscy podatnicy akcyzowi przemawia również uzasadnienie do ww. noweli akcyzowej wprowadzającej nowy obowiązek, o czym pisałem już w artykule „deklaracja kwartalna w podatku akcyzowym, dla kogo?”. Powtórzmy, zatem, stosownie do uzasadnienia nowy obowiązek sprawozdawczy tłumaczy się koniecznością pozyskania danych pozwalających na oszacowanie wielkości preferencji podatkowych.

Równocześnie jednak to samo uzasadnienie do noweli ustawy akcyzowej (druk sejmowy nr 860) wprowadza element kontrowersyjny, skutkujący koniecznością pochylenia się nad jasnym przepisem. Stosownie, bowiem do uzasadnienia do ustawy nowy obowiązek składania deklaracji kwartalnych dotyczy tylko podatników korzystających wyłącznie z preferencji akcyzowych (całkowite zwolnienie i stosowanie zerowej stawki akcyzy ze względu na przeznaczenie).

Zatem zgodnie z uzasadnieniem do ustawy wszyscy podatnicy akcyzowi, którzy płacą podatek akcyzowy, a jednocześnie korzystają z ww. preferencji akcyzowych, składają jedynie miesięczne deklaracje akcyzowe. Tym samym takich podatników nie dotyczy nowy obowiązek składania kwartalnych deklaracji akcyzowych.

W podobnym duchu wypowiedział się również Minister Finansów w opracowaniu „zmiany w deklaracjach akcyzowych od 1 lipca 2021 r.” (link do opracowania https://www.podatki.gov.pl/akcyza/wyjasnienia/zmiany-w-deklaracjach-akcyzowych-od-1-lipca-2021-r/ ), w którym wskazuje się, że jeżeli podatnik składa deklaracje za okresy miesięczne, w których wykazuje zarówno wyroby opodatkowane stawką pozytywną, stawką zerową lub wyroby zwolnione to takich podatników nie będzie dotyczył nowy obowiązek składania deklaracji za okresy kwartalne.

Pomimo że wyjaśnienia Ministra Finansów, choć rozbieżne z treścią samego przepisu, są równie jasne jak sam przepis, to wątpliwości budzi format obecnych deklaracji AKC-4, w szczególności mam tutaj na myśli część szczególną deklaracji akcyzowej, jak również cel wprowadzenia nowego obowiązku sprawozdawczego, którym jest pozyskiwanie danych o stosowanych preferencjach akcyzowych.

I tak, kiedy w nowej deklaracji kwartalnej mamy możliwość wykazania rodzaju preferencji w rozbiciu na zwolnienia i stawkę zerową, co faktycznie umożliwia bez konieczności dodatkowego przetwarzania danych zbieranie przez pracowników Krajowej Administracji Skarbowej danych o stosowanych preferencjach akcyzowych, tak część szczególna deklaracji AKC-4 w zakresie, tzw. wyrobów akcyzowych zharmonizowanych oferuje nam tylko jedno i skromne pole w ramach deklaracji, zbiorcze dla zwolnień i obniżeń. Jedno pole w ramach deklaracji, które bez dodatkowej obróbki zawartych w nim danych nie pozwala określić skali preferencji akcyzowych.

Przechodząc przez poszczególne formularze szczególne miesięcznej deklaracji akcyzowej:

– w formularzu AKC-4/A podatek akcyzowy od alkoholu etylowego mamy jedno skromne pole 12 zatytułowane „zwolnienia i obniżenia”, w którym trzeba ująć poza preferencjami kwotę podatkowych banderol oraz potencjalnej akcyzy od surowca, wykorzystanego w procesie produkcji alkoholu etylowego,

– w formularzu AKC-4/B podatek akcyzowy od wina, napojów fermentowanych i wyrób pośrednich mamy znowu jedno skromne pole 12 zatytułowane „zwolnienia i obniżenia”, w którym trzeba ująć poza preferencjami kwotę podatkowych banderol nakładanych, m.in. na wina oraz potencjalnej akcyzy od surowca, wykorzystanego w procesie produkcji ww. wyrobów akcyzowych,

– w formularzu AKC-4/C podatek akcyzowy od piwa mamy kolejny raz jedno skromne pole 12 zatytułowane „zwolnienia i obniżenia”, w którym trzeba ująć poza preferencjami kwotę potencjalnej akcyzy od surowca, wykorzystanego w procesie produkcji ww. wyrobów akcyzowych lub też kwotę akcyzy od niszczonego w wyniku reklamacji piwa,

– w formularzu AKC-4/D podatek akcyzowy od paliw silnikowych mamy kolejny raz jedno skromne pole 12 zatytułowane „zwolnienia i obniżenia”, w którym trzeba ująć poza preferencjami kwotę potencjalnej akcyzy od surowca, wykorzystanego w procesie produkcji paliw,

– w formularzu AKC-4/F podatek akcyzowy od wyrobów tytoniowych mamy znowu jedno skromne pole 12 zatytułowane „zwolnienia i obniżenia”, w którym trzeba ująć poza preferencjami kwotę podatkowych banderol nakładanych, m.in. na papierosy oraz potencjalnej akcyzy od surowca, wykorzystanego w procesie produkcji wyrobów tytoniowych.

Mając na uwadze powyższe pozostaje mieć nadzieję, że w najbliższym czasie zmienią się wzory formularzy miesięcznych deklaracji akcyzowych, bo te w obecnym kształcie niewątpliwie nie w pełni są dostosowane do prezentowania preferencji podatkowych przez podatników.

Ulga na zakup kas wirtualnych – objaśnienia podatkowe

Czym są kasy wirtualne?

Kasa wirtualna to kasa fiskalna w postaci aplikacji, instalowana na tablecie, smartfonie lub laptopie. Kasą jest zatem oprogramowanie, a nie urządzenie, na którym jest ona zainstalowana. Kasy wirtualne stosować mogą podatnicy działający przede wszystkim w branżach transportowej, hotelarskiej czy gastronomicznej, tj. wskazanych w rozporządzeniu w sprawie grup podatników lub rodzajów czynności, w odniesieniu do których możliwe jest używanie kas wirtualnych.

Objaśnienia podatkowe

Objaśnienia dotyczą zasad odliczania (zwrotu) od podatku należnego kwoty wydanej na zakup kas wirtualnych.

Objaśnienia podatkowe doprecyzowują m.in. zasady ewidencjonowania płatności za sprzedaż, gdy następuje ona na przełomie miesięcy, za pośrednictwem poczty, banku czy spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej. Chodzi o moment ujęcia transakcji w ewidencji sprzedaży, gdy płatność otrzymano po zakończeniu sprzedaży w danym dniu.

Więcej na stronie Ministerstwa Finansów.

Informacja o szczepieniu pracownika przeciwko COVID-19 jawna dla pracodawcy

Możliwość weryfikacji pracowników co do statusu zaszczepienia przeciwko COVID-19

Zgodnie z zapowiedziami ministerialnymi, proponowana możliwość weryfikacji statusu zaszczepienia powinna objąć wszystkich pracodawców w Polsce, a nie tylko wybraną grupę. Dzięki temu pracodawca będzie mógł w lepszy sposób zabezpieczyć interesy zarówno szczepionych jak i nieszczepionych pracowników w podmiocie zatrudniającym. Każdy pracodawca otrzyma możliwość dostępu do systemu informatycznego, w którym będzie mógł zweryfikować i sprawdzić, który z pracowników, jest już zaszczepiony przeciwko COVID-19. Pracodawca otrzyma dostęp tylko do pracowników, którzy są u niego zatrudnieni, a nie do wszystkich zaszczepionych osób. Nie zostało wskazane, czy pracodawca otrzyma jednoczesny dostęp do bazy osób, które są ozdrowieńcami albo uzyskały negatywny wynik na COVID-19. Zarówno organizacje pracodawców, jak i związki zawodowe zwracają się do resortu zdrowia, żeby udostępnić dane o zaszczepionych osobach każdemu pracodawcy. Pracodawcy chcą uniknąć sytuacji, w której nie są świadomi kto jest a kto nie jest zaszczepiony, bowiem każdy przypadek COVID-19 może spowodować utrudnienie w działalności podmiotu zatrudniającego.

Nie będzie można zwolnić i obniżyć wynagrodzenia niezaszczepionym osobom 

Ustawa ma nie przewidywać przesłanki, zgodnie z którą pracodawca będzie mógł zwolnić osoby, które nie są zaszczepione. Nie została również przewidziana możliwość obniżenia wynagrodzenia niezaszczepionej osoby, główny cel ustawy, to możliwość przeniesienia pracownika w inne miejsce pracy. Co do zasady intencją pomysłodawców będzie „izolowanie” takich osób a nie ich zwolnienie albo obniżenie wynagrodzenia. Minister odniósł się również do pomysłów związanych z obowiązkiem testowanie dla niezaszczepionych, co oznacza, że taki niezaszczepiony pracownik musiałby wykonać test raz albo dwa w tygodniu, po to, aby zapewnić bezpieczeństwo pozostałym pracownikom. Według ekspertów, tego rodzaju częste testowanie ma finalnie działać zachęcająco na osoby, które nie chcą i szczepić, tak żeby dla własnego komfortu i braku konieczności częstego testowania same decydowały się na przyjęcie szczepionki przeciwko COVID-19. Minister wskazał również, że każdy sposób zachęty dla osób, które nie chcą się szczepić jest dobry, w związku z tym nie można wykluczyć, że tego rodzaju obowiązkowe częste testowanie może się znaleźć w omawianej ustawie.

Obowiązkowe szczepienie dla wybranych grup pracowników 

Personel medyczny jest obecnie zaszczepiony na poziomie ponad 90%, nauczyciele są natomiast zaszczepieni na poziomie ponad 70%. Z doniesień wynika, że pomimo rekomendacji Rady Medycznej przy Prezesie Rady Ministrów, obecnie nie ma takich pomysłów, żeby wprowadzać obowiązkowe szczepienie. Tego rodzaju rozwiązania mogą się pojawić w sytuacji kiedy będzie się rozwijała kolejna fala. Od początku września we wszystkich szkołach w całej Polsce została zaplanowana akcja edukacyjna dotycząca szczepień. W pierwszym tygodniu września będzie prowadzona duża akcja edukacyjna jeżeli chodzi o szczepienia dzieci, ale także i rodziców, resort zdrowia liczy na to, że to zaowocuje tym, że w następnych tygodniach wyszczepialność będzie zdecydowanie większa. We wrześniu powinna zostać zwiększona liczba zaszczepionej młodzieży.

Poselski projekt przyspieszy procedowanie nad ustawą

Projekt ustawy dotyczącej możliwości weryfikacji zaszczepienia przeciwko COVID-19 pracowników, będzie procedowany trybem poselskim, dzięki temu skrócony zostanie proces legislacyjny i o ile trafi on do Sejmu na posiedzenie w połowie września, to w październiku powinien on już obowiązywać, co oznacza, że w trakcie prognozowanej na jesień czwartej fali pandemii COVID-19, pracodawcy będą mieli nowe narzędzie do walki z COVID-19. Nie można wykluczyć, że rozwiązania, które nie są obecnie planowane, takie jak obowiązkowe szczepienia dla wybranych albo wszystkich osób pojawią się jeszcze w tym roku, szczególnie w sytuacji, kiedy liczba osób, które będą chorowały na COVID-19 będzie szybko rosła.

Nowe wzory formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych i zgłoszeń aktualizacyjnych

Opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 19.7.2021 r. w sprawie wzorów formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych i zgłoszeń aktualizacyjnych oraz zgłoszeń w zakresie danych uzupełniających (Dz.U. z 2021 r., poz. 1404) – które wejdzie w życie 1.9.2021 r.

W rozporządzeniu określono nowe wzory formularzy:

1) zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, będącej podatnikiem lub płatnikiem (NIP-2);

2) zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego osoby fizycznej będącej podatnikiem lub płatnikiem (NIP-7);

3) zgłoszenia aktualizacyjnego osoby fizycznej będącej podatnikiem (ZAP-3);

4) zgłoszenia identyfikacyjnego/zgłoszenia aktualizacyjnego w zakresie danych uzupełniających (NIP-8).

Wprowadzenie zmian we wzorach formularzy wynika z dostosowań w związku z ustawą z 18.11.2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), ustawą z 12.4.2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1018, 1520 i 1751).

Przede wszystkim wprowadzono dodatkowe pola w formularzach, w których należy wskazać rodzaj waluty w jakiej prowadzony jest rachunek. Formularze zapewnią również możliwość rezygnacji ze wskazanych danych kontaktowych lub utraty ich aktualności (telefon, faks i adres e-mail).

Dotychczas obowiązujące wzory można stosować do 31.12.2021 r.

Od 1.10.2021 r. zmiany w VAT – Slim VAT2

Jakie zmiany przewiduje nowelizacja ustawy o VAT?

Wprowadzenia regulacji, która w przypadku eksportu towarów lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów określałaby wyraźnie, której dostawie należy przypisać wysyłkę lub transport.

Transakcje łańcuchowe dla gro podatników przysparzają wiele problemów. Określenie dostawy ruchomej i nieruchomej jest w dalszym ciągu nie oczywiste. Co prawda, śledząc orzecznictwo i będąc na bieżąco z linią interpretacyjną, podatnicy są w stanie w prawidłowy sposób rozpoznać transakcje łańcuchowe. Naprzeciw oczekiwaniom wychodzi ustawodawca z regulacjami SLIM VAT 2. Pakiet przewiduje, że  „w przypadku eksportu towarów i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ustawa określałaby wyraźnie, której dostawie należy przypisać wysyłkę lub transport, gdy w transakcji łańcuchowej podmiotem organizującym transport jest nie nabywca, który dokonuje także dostawy towarów lub podmiot pośredniczący, lecz pierwszy w kolejności dostawca (tj. pierwszy podmiot w łańcuchu) oraz ostatni nabywca (tj. ostatni podmiot w łańcuchu)”.

Rezygnacji z określonego w art. 86 ust. 10b pkt 2 lit. b i pkt 3 VATU warunku uzależniającego dokonanie odliczenia podatku naliczonego w tym samym okresie, w którym wykazano podatek należny, od wykazania VAT należnego w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym powstał obowiązek podatkowy – implementacja do polskiego porządku prawnego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-895/19 A.

TSUE zauważył, że polskie regulacje dotyczące możliwości odliczenia podatku naliczonego, które są uzależnione od wykazania VAT należnego w konkretnym 3 miesięcznym terminie od powstania obowiązku podatkowego są niezgodne z przepisami unijnymi. W skutek czego ustawodawca przewiduje zniesienie tego warunku 3 miesięcznego. Oznacza to, że podatnik będzie miał prawo wykazać VAT należny i naliczony w tym samym okresie rozliczeniowy, zgodnie z zasadą neutralności VAT.

Umożliwienia podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

Ustawodawca planuje znowelizowanie przepisów dotyczących importu towarów w procedurze uproszczonej. Podatnik, jeżeli nie wykaże w prawidłowej wysokości części lub całości podatku z tytułu importu towarów, będzie miał możliwość dokonać korekty deklaracji w ciągu 4 miesięcy po miesiącu, w którym miał rozliczyć podatek z tytułu importu towarów. Jeżeli podatnik skoryguje deklaracje w tym terminie to zachowa prawo do importu w procedurze uproszczonej, w innym wypadku będzie obowiązany rozpoznać import na zasadach ogólnych.

Ulga na złe długi.

Przypomnijmy, że TSUE w orzeczeniu z 15.10.2020 r. w sprawie C-335/19 TSUE orzekł, że „artykuł 90 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) od warunku, by w dniu dostawy towaru lub świadczenia usług, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej nadal zarejestrowany jako podatnik VAT”.

W konsekwencji ustawodawca planuje znowelizować przepisy dotyczące ulgi na złe długi. Przede wszystkim uchylony zostanie przepis warunkujący możliwość skorzystania z ulgi na złe długi od tego, czy dłużnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, na dzień poprzedzający dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej przez wierzyciela.

Jednakże należy zauważyć, że aby skorzystać z ulgi na złe długi, wierzyciel będzie obowiązany posiadać status podatnika VAT czynnego. Dodatkowo SLIM VAT 2 zakłada wydłużenie terminu na skorzystanie z ulgi z dwóch do trzech lat. Zatem z ulgi będzie można skorzystać w ciągu 3 lat od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność, licząc od końca roku, w którym została ona wystawiona.

100% odliczeń od wydatków na samochody (wydłużenie terminu na złożenie informacji o poniesieniu pierwszego wydatku na pojazd samochodowy wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, w powiązaniu z momentem złożenia JPK za zakończony okres).

Obecnie wiele podatników użytkuje samochody osobowe jedynie do działalności gospodarczej. By móc odliczać 100% wydatków m.in. na wydatki eksploatacyjne. Podatnicy do tej pory mieli jedynie 7 dni na złożenie VAT-26. Jeżeli deklaracja złożona została w okresie późniejszym, to 100% odliczenia podatnik mógłby dokonywać dopiero po złożeniu takiej deklaracji. Przyjmuje się, że pojazd samochodowy jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika dopiero od dnia złożenia VAT-26. Ustawodawca w art. 86a ust. 12 VATU planuje, aby informację składać do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik poniesie pierwszy wydatek związany z tym pojazdem.

Zatem termin na złożenie VAT-26 będzie znacznie dłuższy.

Odliczenia VAT po upływie terminu na odliczenie na „bieżąco” – rozszerzenie liczby okresów rozliczeniowych, w których podatnik będzie mógł dokonać odliczenia przez korektę deklaracji.

W obecnym stanie prawnym, w myśl art. 86 ust. 13 VATU podatnik może odliczyć podatek naliczony w drodze korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia tego podatku, w przypadku gdy nie dokonał odliczenia podatku naliczonego w zawartych w art. 86 ust. 10, 10d, 10e i 11 VATU terminach.

Wobec tego, jeżeli podatnik z jakiś przyczyn nie odliczył VAT w ustawowym terminie ma prawo do korekty, ale jedynie tego okresu rozliczeniowego.

SLIM VAT 2 ma to uprościć, bowiem projektowana zmiana zakłada, że: w przypadku przekroczenia okresu ujmowania faktury zakupowej „na bieżąco”, podatnik będzie miał możliwość skorygowania deklaracji podatkowej:

1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo

2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika rozliczającego się kwartalnie za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych – przypadających bezpośrednio po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego

– nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało to prawo.

Zatem podatnik będzie miał możliwość odliczenia VAT w drodze korekty, poprzez skorygowanie danego okresu rozliczeniowego lub jednego z trzech następnych. Jest to bardzo dobra zmiana, ponieważ zmniejszy ona liczbę dokonywanych korekt.

Dopuszczenie – opcjonalnie – możliwości składania zgodnego oświadczenia dostawcy i nabywcy o wyborze opodatkowania nieruchomości w akcie notarialnym.

Zasadniczo podatnik przy sprzedaży nieruchomości ma prawo do skorzystania ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ( po spełnieniu warunków). Zgodnie z brzmieniem art. 43 ust. 1 pkt 10 VATU ze zwolnienia od podatku korzystają m.in. dostawy budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) między pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata Jednakże podatnik ma również prawo do rezygnacji z takiego zwolnienia i opodatkowanie dostawy nieruchomości odpowiednią stawką VAT.

Obecnie, aby zrezygnować, należy złożyć oświadczenie o rezygnacji do właściwego urzędu skarbowego.

Po wprowadzeniu SLIM VAT 2 podatnicy będą mieli alternatywną możliwość. Projekt zakłada, że takie oświadczenie będzie można złożyć również u notariusza podczas zbywania nieruchomości.

Podsumowanie

Pakiet SLIM VAT 2 to faktycznie uproszczenia dla podatników. Ustawodawca w projekcie ustawy uwzględnił orzeczenia TSUE, zatem organy podatkowe i jak i podatnicy będą mieli klarowne przepisy odnoście ulgi na złe długi oraz odliczania VAT w przypadku m.in. WNT.