Rozszerzenie art. 16a KKS o niekaralność czynów związanych ze złożeniem korekty ewidencji VAT
Od 1.1.2022 r. zaczął obowiązywać zmieniony w ramach Polskiego Ładu przepis art. 16a KKS. W konsekwencji wprowadzonej zmiany nie ma konieczności składania czynnego żalu w sytuacji wykrycia błędu, także w części ewidencyjnej pliku JPK_VAT. O rozszerzenie art. 16a KKS o czyny związane z przesłaniem błędnej ewidencji VAT postulował Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Warto przypomnieć, że od 1.10.2020 r. podatników VAT obowiązuje nowa elektroniczna struktura JPK (dotycząca składania deklaracji wraz z ewidencją). Nowy obowiązek podatkowy przewiduje elektroniczne składanie deklaracji VAT w jednym pliku, który obejmuje jednocześnie dwie struktury – deklarację i ewidencję. Przy czym podatnik składając korektę deklaracji – jednocześnie, w ramach jednego zachowania, może złożyć korektę ewidencji. Jednak taka sytuacja, w której jednocześnie korygowana jest deklaracja i ewidencja nie jest objęta zakresem regulacji art. 16a KKS w dotychczasowym brzmieniu.
Istniał więc brak spójności w zakresie skutków niekaralności deklaracji i ewidencji, wynikającej z art. 16a KKS. Dlatego wprowadzono zmianę art. 16a KKS, która dopuszcza również złożenie korekty części ewidencyjnej JPK bez konieczności złożenia czynnego żalu. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 16a § 1 KKS, od 1.1.2022 r.: „nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca czynu zabronionego dotyczącego złożenia deklaracji lub przesłania księgi, jeżeli po jego popełnieniu została złożona organowi podatkowemu prawnie skuteczna korekta deklaracji lub księgi dotycząca obowiązku, którego nieprawidłowe wykonanie stanowi ten czyn zabroniony”.
Od 8 stycznia zmieniły się zasady rozliczania zaliczek na podatek dochodowy, pobieranych przez płatników w styczniu 2022 r.
Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z 7 stycznia 2022 r. w sprawie przedłużenia terminów poboru i przekazania przez niektórych płatników zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, od 8 stycznia 2022 r. zmianie uległy zasady rozliczania zaliczek na podatek dochodowy, pobieranych przez płatników w styczniu 2022 r.
Zaliczki na podatek dochodowy, pobierane przez płatników po 8 stycznia 2022 r., powinny być obliczane w sposób opisany w rozporządzeniu. Wysokość zaliczki za styczeń u pracowników czy zleceniobiorców osiągających miesięczny dochód do 12 800 zł brutto, powinna być pobierana w wysokości nie wyższej, niż kwota zaliczki obliczanej na zasadach działających do 31 grudnia 2021 r.
Pobranie zaliczki na podatek dochodowy w wyższej wysokości, skutkować będzie po stronie płatnika obowiązkiem niezwłocznego zwrotu podatnikowi zaistniałej różnicy.
Tym samym, pracownicy będą otrzymać stosowne korekty od płatników, jeżeli wypłacone wynagrodzenia nie uwzględniały metodyki pobierania zaliczek na podatek dochodowy, opisanej w rozporządzeniu.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r. w sprawie przedłużenia terminów poboru i przekazania przez niektórych płatników zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Nowe wysokości składek na ubezpieczenia społeczne w 2022 r.
Osoby, które prowadzą działalność gospodarczą i korzystają z preferencyjnych składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe od rozpoczęcia działalności, opłacają składki od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Od 1.1.2022 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 3010 zł a zatem podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w 2022 r. nie może być niższa niż 903 zł (30% x 3010 zł).
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność, które opłacają składki od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, będą je naliczać w 2022 r. od 3553,20 zł. Kwota prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2022 roku wynosi bowiem 5922 zł.
Składki na ubezpieczenia społeczne naliczane od nowych podstaw należy opłacić za styczeń 2022 r. w lutym 2022 r. oraz analogicznie za kolejne miesiące.
Źródło: zus.pl
Zwolnienie z cła i VAT przywozu sprzętu ochronnego i medycznego spoza UE
W związku z utrzymującym się zapotrzebowaniem na przywóz sprzętu ochronnego i medycznego KE wydała 22 grudnia 2021 r. decyzję (UE) 2021/2313 (data publikacji 28 grudnia br.), która umożliwia dalsze stosowanie zwolnienia z należności celnych przywozowych i VAT przywozu m.in. do Polski towarów potrzebnych do zwalczania skutków epidemii COVID-19. Decyzja została skierowana do 23 państw członkowskich Unii Europejskiej.
Nowa decyzja „zastępuje” decyzję Komisji (UE) 2020/491, której moc obowiązująca była trzykrotnie przedłużana, ostatnio do 31 grudnia 2021 r., o czym informowaliśmy w komunikacie: KE przedłużyła zwolnienia z cła i VAT przywozu sprzętu ochronnego i medycznego spoza UE
Możliwość stosowania zwolnienia przywozu z cła i VAT w odniesieniu do towarów potrzebnych do zwalczania skutków epidemii COVID-19 została wysłużona do 30 czerwca 2022 r.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Płaca minimalna od stycznia 2022 r. wynosi 3010 zł
Płaca minimalna od 2022 r.
Ekspert Legalis Księgowość Kadry Biznes Oskar Sobolewski
Każda osoba otrzymująca minimalne wynagrodzenie począwszy od stycznia 2022 r. będzie miała pensję nie niższą niż 3010 zł brutto. Wzrost minimalnego wynagrodzenia do poziomu 3010 zł wobec kwoty 2800 zł w 2021 r. stanowi 7,5%, a stawka godzinowa, która wynosi obecnie 19,70 zł, w porównaniu do stanu z 2021 r. wzrosła o 1,40 zł za godzinę pracy. W 2022 r. płaca minimalna stanowi 50,82% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej (5922 zł), które zostało założone w ustawie budżetowej.
Wzrost stawki minimalnego wynagrodzenia od stycznia 2022 r.u do kwoty 3010 zł brutto oznacza, że więcej osób będzie mogło obniżyć swoją wpłatę podstawową w ramach PPK. Warto również wskazać, że osoby świadczące pracę na podstawie minimalnego wynagrodzenia będą mogły więcej oszczędzać na przyszłość.
Osoba, która ma wynagrodzenie na poziomie płacy minimalnej przez cały 2022 rok przekaże do PPK w ramach wpłat podstawowych swoich i pracodawcy (łącznie jest to 3,5%) kwotę ponad 1250 zł. Co miesiąc do PPK taka osoba będzie pomniejszała swoje wynagrodzenie netto o równowartość 60 zł i 20 gr. wpłaty podstawowej uczestnika PPK. Osoba, która zarabia 4500 zł brutto do PPK (łączna wpłata podstawowa 3,5%) odprowadzi miesięcznie 157,50 zł, co daje 1890 zł w skali roku. Natomiast osoba z wynagrodzeniem 6000 zł brutto do PPK (łączna wpłata podstawowa 3,5%) odprowadzi miesięcznie (3,5%) 210 zł, co daje 2520 zł w skali roku.
Zgodnie z ustawą o PPK, każdy uczestnik otrzyma dopłatę roczną w wysokości 240 zł pod warunkiem, że na jego rachunku zostanie zaewidencjonowana odpowiednia kwota w każdym roku kalendarzowym (będzie to weryfikowane przez PFR po zakończeniu roku i przekazywane bezpośrednio do instytucji finansowej – pracodawca nie będzie uczestniczył w tym transferze środków). Limit uprawniający do otrzymania tego zasilenia ze środków publicznych został oparty na płacy minimalnej. Warto podkreślić, że dopłata roczna nadal wynosi 240 zł, a ustawa o PPK nie przewiduje mechanizmu waloryzacji tej kwoty.
Do jego obliczenia potrzebujemy równowartość wpłaty podstawowej uczestnika i pracodawcy (3,5 %) od sześciomiesięcznej płacy minimalnej. Oznacza to, że w 2022 r. dopłatę roczną otrzymają wszystkie osoby, na koncie których zostanie zaewidencjonowana kwota 632,10 zł, tj. 6 x (3010 zł x 3,5 %). W przypadku osób, które obniżyły wpłatę podstawową limit ten wynosi 25% powyższej kwoty i jest równy 158,02 zł.
Polski Ład. 8 kluczowych zmian od 1 stycznia 2022 roku
Pozytywne zmiany
1. Wzrost kwoty wolnej od podatku do 30 000 zł – podwyższeniu ulegnie kwota wolna od podatku. Do 30 000 zł w skali roku będzie miało miejsce zwolnienie nazywane „kwotą wolną od podatku”; w praktyce oznacza to, że kwota zmniejszająca podatek wzrośnie do 5 100 zł i będzie jednakowa dla pracowników, zleceniobiorców oraz samozatrudnionych rozliczających się na zasadach ogólnych bez limitów dochodowych, w konsekwencji na pierwszych zarobionych w skali roku 30 000 zł państwo nie pobierze PIT, ale nadal trzeba będzie płacić składki na ubezpieczenia społeczne i składkę zdrowotną; Obecnie kwota wolna wynosi w większości przypadków nieco ponad 3000 zł.
2. II próg podatkowy od 120 000 zł – zmianie ulega wysokość progu podatkowego, od którego pracownik/zleceniobiorca/przedsiębiorca na skali zapłaci 32% PIT; obecnie 32% PIT jest powyżej kwoty 85 528 zł.
3. 0% PIT dla 3 nowych kategorii podatników – ustawodawca wprowadził trzy nowe kategorie osób, które będą mogły korzystać z 0% PIT: rodzic/rodzice z co najmniej 4 dzieci, osoby w wieku emerytalnym (kobiety 60+, mężczyźni 65+), którzy pracują zamiast pobierać emeryturę, oraz osoby, które powracają z zagranicy gdzie miały rezydencje podatkową przez co najmniej 3 lata; wspomniane grupy osób będą mogły korzystać z 0% PIT do poziomu 85 528 zł.
4. Zysk dla pracowników zarabiających około 12 000 brutto miesięcznie – ustawodawca wprowadzając ulgę dla klasy średniej tak skalibrował wzór ulgi, że na zmianach podatkowych korzystają osoby na umowie o pracę z wynagrodzeniem od ok. 11 200 zł do 12 750 zł, będą korzystały (zysk miesięczny kilka kilkanaście zł) w przeciwieństwie do osób korzystających z ulgi dla klasy średniej, które wychodzą na 0 na zmianach podatkowych.
Płaca minimalna od 2022 r.
Negatywne zmiany
1. Nowy mechanizm składki zdrowotnej pracownik/zleceniobiorca – od stycznia ulega likwidacji mechanizm odliczenia składki zdrowotnej od podatku; składka zdrowotna wynosi 9% ale 7,75% podlega odliczenia od podatku; od stycznia każdy bez względu na dochody zapłaci pełną 9% składkę zdrowotna której nie będzie można odliczyć od podatku; w przypadku zleceniobiorców wzrost będzie najbardziej bolesny, bowiem nie zostali oni objęci ulgą dla klasy średniej.
2. Nowy mechanizm składki zdrowotnej dla ryczałtowców – w przypadku przedsiębiorców na ryczałcie składka zdrowotna będzie uzależniona od rocznego przychodu; przy przychodzie rocznym do 60 000 zł, miesięczna składka zdrowotna wynosić będzie ok. 300 zł, przy przychodzie rocznym od 60 000 zł do 300 000 zł, miesięczna składka zdrowotna wynosić będzie ok. 500 zł, przy przychodzie rocznym powyżej 300 000 zł, miesięczna składka zdrowotna wynosić będzie ok. 900 zł.
3. Nowy mechanizm składki zdrowotnej przedsiębiorca na liniowym – przedsiębiorcy na podatku liniowym zapłacą zamiast ryczałtowej składki zdrowotnej 4,9% składki zdrowotnej liczonej od dochodu, minimalna wysokość składki zdrowotnej będzie wynosić 9% liczone z płacy minimalnej – 270,90 zł.
Zmiany w składce zdrowotnej od 1.1.2022 r.
Neutralne zmiany
1. Ulga dla klasy średniej – pracownicy i przedsiębiorcy na skali podatkowej uzyskali prawo do ulgi dla klasy średniej, która ma zneutralizować niekorzystne zmiany związane z nowym mechanizmem składki zdrowotnej; ulga odnosi się do osób, które zarabiają od 5701 zł do 11 141 zł miesięcznie (roczne przychody w przedziale od 68 412 zł do 133 692 zł.); należy jednak mieć na uwadze, że po przekroczeniu chociażby o 1 zł w roku podatkowym kwoty 133 692 zł ulga nie przysługuje w ogóle.
Zmiany w ustawie systemowej i zasiłkowej od 2022 r.
GIP: Nie ma podstaw do karania pracodawców, którzy przymuszają do szczepień
Jak przekazał rzecznik prasowy Juliusz Głuski-Schimmer, Główny Inspektor Pracy otrzymuje dość dużo zgłoszeń od pracowników, którzy skarżą się na swoich pracodawców, żądających poddania się szczepieniu. Okręgowy Inspektor Pracy w Szczecinie odebrał skargę dotyczącą przymuszania pracowników pod groźbą utraty pracy do szczepień i sprawdzania, czy pracownicy mają paszporty covidowe.
Co najmniej cztery skargi odebrał OIP w Krakowie. Pracownicy skarżyli się m.in. na dyskryminację (tylko zaszczepieni mogą dostać bonus pieniężny) i zobowiązanie pracowników nieposiadających zaświadczenia o szczepieniu do przeprowadzania testów antygenowych. W jednej skardze wskazywano, że przedstawiciele pracodawcy dzwonią do pracowników z pytaniem, czy mają zamiar się zaszczepić. Jeśli pracownik odpowiadał negatywnie, to słyszał groźby zwolnienia z pracy.
W Poznaniu były skargi, przede wszystkim na zmuszanie pracowników do szczepień i niezgodne z prawem pozyskiwanie informacji o tym fakcie, a w Bydgoszczy poskarżono się na pracodawcę, który zapytał osoby zatrudnione o szczepienia.
Pracownicy zadają też pytania. Interesuje ich m.in. to, czy pracodawca może żądać informacji o zaszczepieniu przeciw COVID-19, czy może zmusić do szczepień i ewentualnie nie dopuścić do pracy (proszą w tym przypadku o podanie podstawy prawnej). Pracownicy chcą też wiedzieć, czy pracodawcom grożą jakieś kary za zmuszanie kadry do szczepienia się.
Rzecznik GIP stwierdził, że pracodawca nie może zostać ukarany za żądania zaszczepienia się przeciwko COVID-19. GIP wskazuje, że brakuje przepisu, zabraniającego pracodawcy takiego działania pod groźbą kary. Jeśli informacje docierają do okręgowych inspektorów, to poprzestają oni na działaniach informacyjnych.
To potwierdzenie stanowiska PIP z lipca 2021 r., w którym podkreślono wprawdzie dobrowolność szczepień, jednak uznano za celowe i zasadne jak najszersze poddawanie się szczepieniom. W tej samej opinii PIP stwierdziła, że „(…) wśród praktyków prawa pracy prezentowane jest również stanowisko, że ocena tej sytuacji nie jest wcale tak jednoznaczna, bowiem pracodawca jest zobowiązany do stosowania wszelkich dostępnych środków, które eliminują lub ograniczają zagrożenie życia lub zdrowia w zakładzie pracy, a dostępne szczepienia w sposób bezpośredni i znaczący zmniejszają ryzyko rozprzestrzeniania się koronawirusa.Odnotować przy tym należy, iż wśród praktyków prawa pracy prezentowane jest również stanowisko, że ocena tej sytuacji nie jest wcale tak jednoznaczna, bowiem pracodawca jest zobowiązany do stosowania wszelkich dostępnych środków, które eliminują lub ograniczają zagrożenie życia lub zdrowia w zakładzie pracy, a dostępne szczepienia w sposób bezpośredni i znaczący zmniejszają ryzyko rozprzestrzeniania się koronawirusa. (…) Ponadto pracodawca jest zobligowany do prowadzenia rejestru prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia oraz rejestru pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia.”
Rzecznik GIP odniósł się też do tego, czy sprawa szczepień pracowników podlega pod Kodeks wykroczeń. Zgodnie z art. 1 KW w sytuacji, gdy w Polsce nie ma obecnie obowiązku szczepień, nawet w wybranych grupach zawodowych, nie można ukarać pracowników za niedopełnienie stosownego obowiązku.
Zwolnienie ze składki ZUS, postojowe i dotacja – pomoc dla przedsiębiorców od 1 stycznia
Jakie branże otrzymają pomoc
Nowy pakiet pomocy o wartości około 70 mln zł i jest kierowany do następujących branż:
- przygotowywanie i podawanie napojów (podklasa ta obejmuje m.in. dyskoteki serwujące głównie napoje) – PKD 56.30.Z;
- działalność pokojów zagadek, domów strachu, miejsc do tańczenia i w zakresie innych form rozrywki lub rekreacji organizowanych w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni – PKD 93.29.A;
- pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna – PKD 93.29.Z.
Zwolnienie z ZUS, postojowe, dotacja
Przedsiębiorcy, którzy na dzień 31.3.2021 r. prowadzili przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną jednym z wymienionych kodów PKD, będą mogli ubiegać się o:
- ponowne świadczenie postojowe w wysokości 2080 zł – przy spadku przychodu w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku w następstwie wystąpienia COVID-19 co najmniej o 40% w stosunku do okresu porównawczego;
- jednokrotną dotację na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości maksymalnie 5000 zł – w przypadku gdy przychód uzyskany w grudniu 2021 r. był niższy w następstwie wystąpienia COVID-19 co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w odpowiednim okresie porównawczym;
- zwolnienia ze składek ZUS za grudzień 2021 r. – przy spadku przychodu w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku w następstwie wystąpienia COVID-19 co najmniej o 40% w stosunku do okresu porównawczego.
Terminy składania wniosków
Wnioski o przyznanie zwolnienia z płacenia ZUS będzie można składać od 17 stycznia do 28 lutego 2022 r. W przypadku dotacji można to zrobić od 1 stycznia do 15 kwietnia 2022 r.
Złożenie wniosku o przyznanie postojowego będzie możliwe od 17.1.2022 r., ale nie będzie ograniczone żadnym terminem końcowym.
Gdzie złożyć wniosek
Wnioski o zwolnienie z płacenia składki ZUS i przyznanie postojowego należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS.
Wniosek o przyznanie dotacji trzeba złożyć do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej za pomocą formularza elektronicznego na portalu Praca.gov.pl.
Źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii
Od 1 stycznia do 31 marca 2022 r. obniżone stawki VAT na energię i gaz
W ocenie Ministra Finansów, w związku z przedłużającym się stanem epidemii COVID-19 uzasadnione jest przedłużenie stosowania obniżonej czasowo stawki VAT do wysokości 0% dla darowizn/nieodpłatnych świadczeń określonych towarów/usług w obszarze ochrony zdrowia, która miała obowiązywać do 31 grudnia 2021 r. Ponadto w ramach tzw. pakietu antyinflacyjnego w związku z rosnącymi cenami gazu, energii elektrycznej i cieplnej zdecydowano się obniżyć stawki VAT na gaz ziemny i energię cieplną (z 23% do 8%) oraz energię elektryczną (z 23% do 5%).
Rozwiązania te przewidziano w rozporządzeniu Ministra Finansów zmieniającym rozporządzenie w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków, które zacznie obowiązywać od 1.1.2022 r., które wprowadza:
- przedłużenie możliwości czasowego stosowania – do dnia odwołania na obszarze Polski stanu epidemii ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 – stawki 0% dla darowizn/nieodpłatnych świadczeń określonych towarów/usług w obszarze ochrony zdrowia:
- czasowe (od 1 stycznia do 31 marca 2022 r.) obniżenie stawki VAT do 8% dla dostaw, wewnątrzwspólnotowego nabycia i importu gazu ziemnego (CN 2711 11 00 albo 2711 21 00);
- czasowe (od 1 stycznia do 31 marca 2022 r.) obniżenie stawki VAT do 8% dla dostaw, wewnątrzwspólnotowego nabycia i importu energii cieplnej,
- czasowe (od 1 stycznia do 31 marca 2022 r.) obniżenie stawki VAT do 5% dla dostaw, wewnątrzwspólnotowego nabycia i importu energii elektrycznej (CN 2716 00 00).
Składka zdrowotna w 2022 r. na nowych zasadach
Obciążenie nowymi daninami będzie mocno zróżnicowane w zależności od tego, w jaki sposób zachodzi rozliczanie się z fiskusem. Przedsiębiorcy posiadający wiedzę na temat nadchodzących zmian mają więc możliwość właściwego przygotowania się do nowej rzeczywistości podatkowej. Dokonana na czas zmiana formy opodatkowania w wielu przypadkach umożliwi oszczędności na poziomie wielu tysięcy złotych.
Zmiany w składce zdrowotnej od 1.1.2022 r.
Składka zdrowotna od 2022 roku
Zasadniczą zmianą, jaka czeka od Nowego Roku wszystkich podatników bez wyjątku, jest zniesienie odliczalności składki zdrowotnej od podatku.
W systemie obowiązującym do tej pory, niemal 90% wartości odprowadzanej składki zdrowotnej podlegało odliczeniu od podatku dochodowego. Realny koszt składki zdrowotnej był zatem do tej pory niewielki.
Od stycznia 2022 roku zasada odliczalności składki zdrowotnej zostanie definitywnie zniesiona. Składki zdrowotnej w żadnym przypadku nie odliczymy zatem od podatku. Wartości składki nie zaliczymy również do kosztów uzyskania przychodu.
Nowa zasada obowiązywać będzie w jednakowym zakresie wszystkich podatników, a więc zarówno pracowników na etacie, jak i przedsiębiorców, niezależnie od wybranej formy opodatkowania. Forma opodatkowania będzie miała jednak istotny wpływ na samą wysokość składki oraz sposób jej naliczania, jak również na możliwe sposoby złagodzenia nowych obciążeń podatkowo-składkowych. Przyjrzyjmy się zatem poszczególnym formom opodatkowania pod kątem nowych danin wynikających z Polskiego Ładu.
Składka zdrowotna a podatek liniowy
Przedsiębiorcy rozliczający się podatkiem liniowym, w 2022 r. zapłacą nową składkę zdrowotną, której wysokość uzależniona będzie od dochodu firmy. W przypadku liniowców składka zdrowotna wynosić będzie 4,9% realnego dochodu przedsiębiorcy.
Wysokość składki odprowadzanej za dany miesiąc obliczana będzie na podstawie dochodu osiągniętego w miesiącu poprzednim. Przykładowo, wysokość składki zdrowotnej za miesiąc luty (płatnej w marcu) kalkulowana będzie na podstawie dochodu osiągniętego w styczniu.
Nowe przepisy wprowadzają też pojęcie składki minimalnej. Przedsiębiorca zapłaci zatem składkę zdrowotną nawet wtedy, gdy w danym miesiącu osiągnie stratę. Minimalna wysokość składki zdrowotnej określona została na poziomie odpowiadającym 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W 2022 roku wynagrodzenie minimalne wynosić będzie 3010 zł, w związku z czym minimalna kwota składki zdrowotnej wyniesie 270,90 zł. Oznacza to, że składka minimalna obowiązywać będzie dla miesięcznych dochodów w przedziale od 0 zł do 5510 zł. Dla dochodów powyżej 5510 zł, składka naliczana będzie jako 4,9% dochodu.
Składka zdrowotna a skala podatkowa
Nieco inaczej wyliczana będzie nowa składka zdrowotna w przypadku przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej. Firmy, które dokonały takiej formy opodatkowania, również zapłacą składkę zdrowotną, której wysokość uzależniona będzie od dochodu. W tym przypadku jednak składka wynosić będzie aż 9% dochodu firmy.
Również i w tym przypadku obowiązywać będzie składka minimalna w wysokości 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Podobnie jak w przypadku liniowców, minimalna składka zdrowotna w 2022 r. wynosić będzie 270,90 zł. Oznacza to, że przy wyborze skali podatkowej, składka minimalna obowiązywać będzie dla miesięcznych dochodów w przedziale od 0 zł do 3010 zł. Dla dochodów powyżej 3010 zł, składka naliczana będzie jako 9% dochodu.
Czy to oznacza, że w nowym systemie podatkowym podatek liniowy będzie zawsze korzystniejszy od skali podatkowej? Niekoniecznie. Musimy bowiem pamiętać, iż rozliczanie PIT według skali podatkowej wiąże się z możliwością wykorzystania ulg, odliczeń i innych preferencji, które – co do zasady – są niedostępne przy podatku liniowym.
Pierwszą z tych preferencji jest kwota wolna od podatku, która w 2022 r. wzrasta do poziomu aż 30 tys. zł. Należy pamiętać, że z kwoty wolnej skorzystają jedynie ci podatnicy, którzy rozliczają się według skali podatkowej. Więcej na temat nowej kwoty wolnej piszemy w tym artykule.
Kolejną kwestią jest sama wysokość stawki podatkowej, która przy skali podatkowej wynosi jedynie 17% (w porównaniu do 19% na podatku liniowym). Stawka w wysokości 17% obowiązuje do momentu przekroczenia progu podatkowego, który również ulega podwyższeniu. Od 2022 roku wyższą stawkę podatkową w wysokości 32% zapłacimy dopiero wówczas, gdy nasze dochody przekroczą 120 tys. zł rocznie (i tylko od nadwyżki ponad ten próg).
To jednak nie wszystko. Przedsiębiorca na skali podatkowej ma bowiem również możliwość dokonywania ustawowych odliczeń od dochodu, jak również odliczeń od podatku. Jednym z takich odliczeń jest ulga prorodzinna, niedostępna dla tzw. liniowców. Kolejną preferencją dostępną jedynie na skali podatkowej jest wreszcie możliwość wspólnego rozliczenia podatkowego z małżonkiem.
Co więcej, firmy rozliczające podatek według skali podatkowej będą również mogły skorzystać z tzw. ulgi dla klasy średniej. Założeniem nowej ulgi jest zrekompensowanie niektórym podatnikom podwyżki składki zdrowotnej tak, aby nowy system podatkowy pozostał dla nich neutralny finansowo. Podobnie jak w przypadku innych ulg, tak i ulga dla klasy średniej dostępna będzie jedynie dla firm rozliczających się według skali podatkowej.
Polski Ład wprowadza jeszcze jedną, zupełnie nową ulgę, która z kolei dostępna będzie dla wszystkich podatników. Chodzi o ulgę dla dużych rodzin, która polega na dodatkowym zwolnieniu z podatku przychodów do kwoty 85 tys. zł. Z tego zwolnienia skorzystają zarówno przedsiębiorcy na skali podatkowej, jak i firmy ma podatku liniowym oraz na ryczałcie.
Składka zdrowotna a ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Jeszcze inaczej rozliczą składkę zdrowotną przedsiębiorcy rozliczający podatek na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Takie osoby zapłacą bowiem składkę zdrowotną w stałej kwocie.
Nowe przepisy zakładają uzależnienie składki zdrowotnej dla ryczałtowców od poziomu przeciętnego wynagrodzenia. Firmy na ryczałcie zapłacą jedną z trzech kwot, w zależności od przedziału, w jakim kształtują się ich roczne przychody:
- przychody < 60 000 zł -> składka zdrowotna jako 9% od kwoty 60% przeciętnego wynagrodzenia (składka ok. 320 zł)
- przychody 60 000 – 300 000 zł -> składka zdrowotna jako 9% od kwoty 100% przeciętnego wynagrodzenia (składka ok. 540 zł)
- przychody > 300 000 zł -> składka zdrowotna jako 9% od kwoty 180% przeciętnego wynagrodzenia (składka ok. 960 zł).
Zgodnie z nowymi przepisami, do ustalenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej dla ryczałtowców przyjmuje się kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS.
Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem również mają możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego w kwocie 85 tys. zł przysługującego dużym rodzinom.
Składka zdrowotna a karta podatkowa
Jeszcze inne zasady naliczania składki zdrowotnej obowiązywać będą w przypadku osób rozliczających się na podstawie karty podatkowej. W tym przypadku składka zdrowotna będzie jeszcze niższa niż na ryczałcie i wynosić będzie 9% od wynagrodzenia minimalnego. W 2022 roku kwota składki zdrowotnej dla firm na karcie podatkowej wynosić będzie zatem jedynie 270,90 zł.
Od stycznia ta atrakcyjna forma opodatkowania ulega „zamrożeniu”. Oznacza to, że od 2022 roku kartą podatkową będą mogły rozliczać się jedynie te firmy, które zdecydowały się na tę formę opodatkowania do końca grudnia 2021 r. Od 2022 roku nie będzie już bowiem możliwości dokonania takiego wyboru.
Wybór formy opodatkowania na 2022 rok
Zasady opłacania składki zdrowotnej w 2022 roku ulegną zmianie w przypadku wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od wybranej formy opodatkowania. Zróżnicowanie zasad naliczania składki powoduje jednak, że zmiana aktualnej formy opodatkowania może przynieść w przyszłości istotne oszczędności.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, zmiany formy opodatkowania możemy dokonać do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym firma osiągnęła pierwszy przychód w danym roku. Jeśli więc pierwszy przychód w roku przedsiębiorca osiągnął w styczniu, zmiany formy opodatkowania może dokonać w terminie do 20 lutego.
Więcej czasu na opłacenie składek ZUS
Wprowadzenie składki zdrowotnej uzależnionej od dochodu wiąże się z kolejnym nieprzyjemnym dla przedsiębiorców faktem. Osoby prowadzące działalność gospodarczą będą bowiem miały obowiązek comiesięcznego raportowania do ZUS informacji o osiągniętym dochodzie. Przekazywanie takiej informacji będzie się zatem wiązało z comiesięcznym składaniem do ZUS odpowiednich deklaracji. Nowy obowiązek dotyczył będzie tych przedsiębiorców, w przypadku których wysokość składki zdrowotnej uzależniona będzie od wysokości dochodu, a więc w przypadku liniowców oraz przedsiębiorców na skali podatkowej.
Przyrost obowiązków administracyjnych niesie ze sobą również jedną pozytywną informację. Wraz ze zmianą sposobu naliczania składki zdrowotnej, wydłużony został jednocześnie termin na opłacenie składek ZUS. Od 2022 roku składki ZUS opłacać bowiem będziemy nie tak jak dotychczas do 10., lecz do 20. dnia miesiąca. Zmiana terminu dotyczyć będzie zarówno składki zdrowotnej, jak i składek na ubezpieczenie społeczne.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej
Oprócz comiesięcznych deklaracji o dochodzie i wysokości miesięcznej składki zdrowotnej, nowe przepisy wprowadzają również obowiązek sporządzania deklaracji rocznej w zakresie składki zdrowotnej.
Nowe rozliczenie roczne będzie całkowicie odrębnym dokumentem od rocznego rozliczenia PIT. Rozliczenie to będzie jednak skonstruowane na podobnych zasadach. Miesięczne składki zdrowotne będą niejako „zaliczkami” na roczną wysokość składki zdrowotnej. Zaliczki te będą wykazywane w rozliczeniu rocznym składki zdrowotnej, a ich suma będzie porównywana z należną roczną składką zdrowotną.
Podobnie jak przy rozliczeniu PIT, tak i tutaj, na koniec roku może powstać niedopłata lub nadpłata składki, która będzie zwracana na konto przedsiębiorcy. Co ciekawe jednak, potencjalna nadpłata nie zostanie zwrócona na konto firmy automatycznie. Nowe przepisy przewidują bowiem, że w celu odzyskania nadpłaconej składki zdrowotnej, przedsiębiorca będzie musiał złożyć specjalny wniosek do ZUS. Termin na złożenie takiego wniosku upływał będzie 31 maja każdego roku.
Zauważmy, że nadpłata z tytułu składki zdrowotnej wystąpi u każdego przedsiębiorcy, który choć raz w roku osiągnie miesięczną stratę lub niski dochód powodujący konieczność zapłaty minimalnej składki zdrowotnej. Składka taka, choć podlega obowiązkowi zapłaty, w rozliczeniu rocznym podlegać będzie zwrotowi.
Od kiedy nowa składka zdrowotna?
Należy pamiętać, że o ile nowe przepisy podatkowe w ramach Polskiego Ładu wchodzą w życie już 1.1.2022 roku, to nowe zasady naliczania składki zdrowotnej zaczną obowiązywać dopiero miesiąc później.
Nowe przepisy wprowadzają pojęcie tzw. roku składkowego. Zgodnie z ustawą, rok składkowy nie jest jednak tożsamy z rokiem kalendarzowym, gdyż obejmuje on okres od 1 lutego do 31 stycznia. To ten właśnie okres uwzględniany będzie we wspomnianym wyżej rozliczeniu rocznym składki zdrowotnej.
Składkę zdrowotną według nowych zasad zapłacimy więc pierwszy raz za miesiąc luty 2022 roku, z terminem płatności do 20 marca 2022 r.
Z kolei składkę zdrowotną za miesiąc styczeń 2022 r. opłacimy jeszcze według starych zasad, obowiązujących w 2021 roku.
Źródło: zus.pl