Aplikacja służąca do ułatwienia nawiązywania kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy
Według ostatnich danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, że w Polsce pracuje ok. 170 tys. ukraińskich uchodźców, najwięcej osób znalazło pracę w województwie mazowieckim, wielkopolskim, dolnośląskim i śląskim. Jednak osoby, którym udało się podjąć pracę, często znalazły ją nie według własnych kwalifikacji tylko często jako prace prostą w ramach sektora usług. Przygotowane rozwiązania mają na celu pomoc w znalezieniu pracy zgodnie z kompetencjami i kwalifikacjami osób uciekających z Ukrainy.
Najważniejsze rozwiązania przygotowane w ramach przyjętej ustawy:
- stworzenie systemu, który służył będzie do ułatwienia nawiązywania kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy. System będzie umożliwiał:
- wprowadzanie, gromadzenie i usuwanie informacji z ofertami pracy, z których mogą skorzystać obywatele Ukrainy;
- wprowadzanie, gromadzenie i usuwanie informacji opisujących wiedzę i doświadczenie zawodowe obywateli Ukrainy;- dokonywanie analiz wprowadzonych informacji w celu przygotowania rekomendacji dotyczących dostępnych ofert pracy, odpowiednio do danych ujawnionych przez obywatela Ukrainy;
- przetwarzanie w systemie teleinformatycznym ofert pracy, które będą mogły być wprowadzane, aktualizowane oraz usuwane z tego systemu przez pracodawców, usługodawców świadczących usługi związane z udostępnieniem ofert pracy oraz usługodawców świadczących usługi pośrednictwa pomiędzy pracodawcami a osobami poszukującymi pracy;
- umożliwienie korzystania z funkcjonalności systemu teleinformatycznego przy użyciu usług online dostępnych przez stronę internetową lub w ramach aplikacji mObywatel;
- umożliwienie osobie poszukującej pracy zmapowania swoich kompetencji oraz potrzeb i uzyskania informacji zwrotnej dotyczącej ofert pracy i danych kontaktowych do potencjalnych pracodawców.
Ustawa zakłada utworzenie przez ministra właściwego do spraw informatyzacji i zapewnienie funkcjonowania systemu teleinformatycznego służącego do ułatwienia nawiązywania kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z 12.3.2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.), to jest zarówno obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczpospolitej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium ich państwa, jak i pozostałych obywateli Ukrainy legalnie przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. To oznacza, że nowa formuła została przewidziana zarówno dla osób, które znalazły się w Polsce w związku z atakiem Rosji w dniu 24.2.2022 r. jak i pozostałych osób z Ukrainy, które są w Polsce.
Procedura korzystania z systemy teleinformatycznego
Osoba, która będzie poszukiwała pracy, będzie musiała w systemie założyć profil użytkownika, stanowiący wydzieloną część systemu, zawierającą zbiór danych identyfikujących pracownika z przyporządkowanymi zasobami systemu. Minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwi korzystanie z funkcjonalności systemu teleinformatycznego przy użyciu usług online dostępnych przez stronę internetową lub w ramach aplikacji mObywatel. W celu zapewnienia pewności identyfikacji osób korzystających z systemu użytkownik będzie uwierzytelniany w sposób określony w art. 20a ust. 1 pkt 1 ustawy z 17.2.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, czyli z wykorzystaniem środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej w rozumieniu art. 21a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 5.9.2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej bądź z wykorzystaniem certyfikatu wydanego mu w publicznej aplikacji mobilnej (tzw. mObywatel) w rozumieniu ustawy z 17.2.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
W przypadku obywateli z Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium ich państwa, dodatkowym wymogiem korzystania z systemu będzie podanie numeru PESEL. Zgodnie z danymi przekazywanymi przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji już ponad milion osób posiada nr PESEL. W przypadku tej grupy użytkowników w systemie zapewniona będzie funkcjonalność pozwalającą na automatyczną weryfikację, czy taki użytkownik posiada numer PESEL podany podczas tworzenia profilu pracownika. Weryfikacja polegać na porównaniu danych wprowadzanych w procesie tworzenia profilu pracownika (imienia, nazwiska, numeru PESEL) z danymi zawartymi w rejestrze PESEL.
Utworzenie przez obywatela Ukrainy profilu pracownika w systemie teleinformatycznym oraz korzystanie z tego systemu będzie dobrowolne. Obywatel Ukrainy w dowolnym momencie będzie mógł zaktualizować swoje dane albo usunąć z systemu teleinformatycznego swój profil pracownika. W systemie przetwarzane będą następujące dane imię (imiona) i nazwisko, data urodzenia, numer PESEL, wiek, płeć, obywatelstwo, adres poczty elektronicznej, numer telefonu, wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i przebieg dotychczasowego zatrudnienia. Konieczność przetwarzania numeru PESEL obejmie oczywiście tylko te osoby, które przyjechały do Polski od 24 lutego i zgodnie ze specustawą mają możliwość jego otrzymania.
Wgląd do danych obejmujących wiek, płeć, wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i przebieg zatrudnienia będą posiadać podmioty zamieszczające w systemie oferty pracy, czyli:
- pracodawcy;
- podmioty świadczące usługi związane z udostępnieniem ofert pracy,
- podmioty świadczące usługi pośrednictwa między pracodawcami a osobami poszukującymi pracy.
Okres przetwarzania danych zostanie ograniczony do 12 miesięcy od dnia ostatniej aktywności użytkownika w systemie. Po upływie tego okresu minister właściwy do spraw informatyzacji powiadomi użytkownika o zamiarze usunięcia jego danych. W przypadku dalszego braku aktywności użytkownika w terminie 30 dni od przesłania powiadomienia jego dane zostaną niezwłocznie usunięte. Dane będą niezwłocznie usuwane również w przypadku osoby, która usunie swój profil pracownika.
Ustawa weszła w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia tej zmiany w Dzienniku Ustaw.
Nowelizacja PPK opublikowana w Dzienniku Ustaw
W ostatnim czasie została znowelizowana ustawa o pracowniczych programach emerytalnych, w dalszej kolejności ustawodawca zdecydował się na zmiany w ramach PPK. Część z tych przyjętych zmian, była już zapowiadana w ramach planowanej likwidacji OFE w 2021 r., ale finalnie Sejm porzucił pracę w tym zakresie i ustawa pozostała bez rozpatrzenia. Warto wskazać, że w ramach odpowiedzi na interpelacje poselską, wskazano, że obecnie nie są prowadzone prace w tym zakresie. To oznacza, że prawdopodobnie w obecnej kadencji Sejmu nie będą prowadzone prace mające na celu likwidacji OFE.
System emerytalny w 2022 roku
Obecnie kształt systemu emerytalnego składa się z trzech filarów i prezentuje się następująco:
- pierwszy filar emerytalny – ZUS (zakład ubezpieczeń społecznych) i OFE (otwarte fundusze emerytalne) (jako elementy emerytury podstawowej) wypłacanej, co do zasady, każdej osobie po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn;
- drugi filar emerytalny – PPE (pracownicze programy emerytalne) i PPK (pracownicze plany kapitałowe) , czyli grupowa cześć systemu emerytalnego, w ramach której osoby zatrudnione wraz z pracodawcami współfinansują dodatkowy kapitał na okres po osiągnięciu 60 roku życia, od utworzenia w 2019 roku PPK, filar ten stał się coraz bardziej powszechny;
- trzeci filar emerytalny – IKE (indywidualne konta emerytalne) i IKZE (indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego), czyli indywidualne formy budowania dodatkowego kapitału na przyszłość, w której każda osoba zatrudniona może samodzielnie oszczędzać na przyszłość.
Możliwość zapisania do PPK po 14 dniach zatrudnienia
W obecnym brzmieniu przepisów ustawy o PPK podmiot zatrudniający zawiera umowę o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz osoby zatrudnionej dopiero po upływie trzeciego miesiąca zatrudnienia, nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął ten termin 3 miesięcy. Przykładowo osoba zostaje zatrudniona na podstawie umowy o pracę 1 stycznia, co oznacza, że staż pracy osiągnie 31 marca i pracodawca zapisuje ją najpóźniej 10 kwietnia do PPK. W ramach zmian zaproponowano, żeby umowa o prowadzenie PPK mogła zostać zawarta nie wcześniej niż po upływie 14 dni zatrudnienia i nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin 3 miesięcy zatrudnienia. Co w naszym przykładzie oznacza możliwość zapisania do PPK pomiędzy 15 stycznia a 10 kwietnia. Jest to możliwość pracodawcy a nie obowiązek. Dzięki tej zmianie, pracodawca będzie mógł szybciej zapisać nowego pracownika do PPK, nie będzie musiał czekać 3 miesięcy na tę możliwość. Ustawa, nie przewiduje trybu, w którym pracownik będzie mógł wymusić na pracodawcy szybsze zapisanie do PPK.
Wypłata transferowa nowego pracownika
W ramach art. 19 ustawy o PPK opisana jest procedura wypłaty transferowej środków z PPK poprzedniego pracodawcy do PPK nowego pracodawcy (w momencie zmiany pracy i zatrudnienia w nowym miejscu). Zgodnie z obecnym brzmieniem uczestnik PPK składa pracodawcy oświadczenie o zawartych w jego imieniu umowach o prowadzenie PPK w terminie 7 dni po upływie 10 dni miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin 3 miesięcy zatrudnienia. Co w praktyce jest dość skomplikowaną i utrudniającą procedowanie procedurą. Zgodnie z propozycja zmian oświadczenie o zawartych o posiadanych rachunkach w PPK będzie składane w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz uczestnika PPK.
Obecnie:
- 22.3.2022 r. – zatrudnienie na umowę o pracę
- 21.6.2022 r. – osiągniecie trzymiesięcznego stażu
- 24.6.2022 r. – zapisanie do PPK (umowa o prowadzenie) – termin upływa 10.7.2022 r.
- 17.7.2022 r. – informacja uczestnika PPK o posiadanych rachunkach w PPK
- Niezwłocznie np. 19.7.2022 r. – informacja o możliwości zgłoszenia sprzeciwu
- 26.7.2022 r. – pisemny sprzeciw
- 27.7.2022 r. – zlecenie instytucji finansowej dokonania wypłaty transferowej
Po nowelizacji
- 22.3.2022 r. – zatrudnienie na umowę o pracę
- 21.6.2022 r. – osiągniecie trzymiesięcznego stażu
- 24.6.2022 r. – zapisanie do PPK (umowa o prowadzenie) – termin upływa 10.7.2022 r.
- 1.7.2022 r. – informacja uczestnika PPK o posiadanych rachunkach w PPK
- 5.7.2022 r. – informacja o możliwości zgłoszenia sprzeciwu (niezwłocznie)
- 12.7.2022 r. – pisemny sprzeciw
- 13.7.2022 r. – zlecenie instytucji finansowej dokonania wypłaty transferowej
Wpłata dodatkowa uczestnika PPK od kolejnego miesiąca
Obecnie ustawa o PPK nie wskazuje w jakim terminie pracodawca powinien potrącać wpłaty dodatkowe uczestnika w ramach PPK. Na zasadzie wykładni przepisów praktyka przyjęła, że powinno się to robić od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uczestnik PPK złożył deklaracje w tym zakresie. Po zmianach taki mechanizm zostanie wpisany do ustawy o PPK, tak żeby nie było już wątpliwości – deklaracja wpłaty dodatkowej do PPK będzie obowiązywała od miesiąca następującego po miesiącu, w którym została złożona – analogicznie jak inne deklaracje dotyczące wpłat składane przez uczestników PPK. To oznacza, że jeżeli uczestnik PPK złoży deklaracje dokonywania wpłat do PPK np. w maju 2022 roku to od czerwca 2022 roku patrząc kasowo, od każdego wypłaconego w czerwcu wynagrodzenia pracodawca potrąci wpłatę dodatkową do PPK.
Nienależnie dokonane wpłaty do PPK
Kolejna zmiana obejmuje dodanie art. 28a do ustawy o PPK. Obecnie w ustawie o PPK nie ma przepisów dotyczących postępowania zarówno pracodawcy jak i instytucji finansowej w momencie, kiedy zostanie przekazana niewłaściwie potrącona wpłata do PPK.
Po zmianach instytucja finansowa w terminie 3 dni roboczych od dnia odkupienia jednostek uczestnictwa lub umorzenia jednostek rozrachunkowych, dokonuje zwrotu:
- uczestnikowi PPK – na rachunek bankowy tej osoby, a jeżeli instytucja finansowa nie posiada informacji o numerze takiego rachunku – na rachunek bankowy pracodawcy; w przypadku gdy instytucja finansowa przekazała kwotę z odkupienia jednostek uczestnictwa na rachunek bankowy podmiotu zatrudniającego, podmiot zatrudniający jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 5 dni roboczych, licząc od dnia otrzymania tej kwoty, przekazać tę kwotę uczestnikowi PPK;
- pracodawcy – środków pieniężnych pochodzących z odkupienia tych jednostek uczestnictwa z wpłat finansowanych przez podmiot zatrudniający, na jego rachunek bankowy;
- w przypadku zasileń publicznych dokonuje przekazania do Funduszu Pracy.
Wpłaty finansowane, za które nie zostały nabyte jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego instytucja finansowa niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych po powzięciu informacji, że wpłaty okazały się nienależne, zwraca:
- uczestnikowi – zwrotu dokonuje się na rachunek bankowy tej osoby, a jeżeli instytucja finansowa nie posiada informacji o numerze takiego rachunku – na rachunek bankowy podmiotu zatrudniającego; podmiot zatrudniający jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 5 dni roboczych, licząc od dnia otrzymania tej kwoty, przekazać tę kwotę tej osobie;
- podmiotowi zatrudniającemu – w przypadku wpłat finansowanych przez podmiot zatrudniający; zwrotu dokonuje się na rachunek bankowy tego podmiotu.
Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy
Dotychczas przepisy ustawy o PPK nie wskazywały kto powinien kontrolować pracodawców w ramach art. 108 ustawy o PPK – zniechęcanie do uczestnictwa w PPK. O ile przewinienia w ramach przepisu art. 106 (nieterminowe zawarcie umowy o zarządzanie PPK – czyli utworzenie PPK) oraz przepisu art. 107 (przepisy administracyjne np. nieterminowe dokonywanie wpłat do PPK) mogą być kontrolowane przez PIP, to dotychczas nie uregulowano kto będzie kontrolował pracodawców w ramach zniechęcania do uczestnictwa w PPK. Po przyjęciu zmiany, nie będzie już wątpliwości, a inspekcja pracy będzie mogła dokonywać kontroli w tym zakresie.
Dotychczasowe regulacje nie dawały podstawy prawnej Państwowej Inspekcji Pracy do kontrolowania podmiotów zatrudniających w zakresie procedury wyboru instytucji finansowej, zawarcia porozumienia z przedstawicielami osób zatrudnionych czy też spełnienie obowiązków informacyjnych. Nowe brzmienie przepisów polegające na dodaniu do ustawy o PIP przepisu w art. 13 umożliwiającym PIP prowadzenie kontroli wszystkich podmiotów zatrudniających w zakresie obowiązków wynikających z przepisów ustawy o PIP umożliwi może eliminować dotychczasowe wątpliwości i dać Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienia do kontroli wykonania przez podmiot zatrudniający obowiązków związanych z wdrożeniem PPK:
- procedurą wyboru instytucji finansowej,
- spełnieniem obowiązków informacyjnych wobec osób w wieku 55-70 lat,
- spełnienie obowiązków informacyjnych wobec uczestników PPK.
Numer identyfikacyjny
Obecnie w przepisach ustawy o PPK nie zostało zdefiniowane pojęcie „numeru identyfikacyjnego”, w związku z tym pojawiają się wątpliwości na podstawie jakiego numeru należy ewidencjonować w ewidencji PPK pracodawców i umowy o zarządzanie PPK. Po zmianach przez numer identyfikacyjny będzie należało rozumieć NIP lub REGON. Ze względu na brak w ustawie definicji numeru identyfikacyjnego REGON proponuje się dodanie również tej definicji.
W przypadku, kiedy pracodawca lub zleceniodawca nie ma numeru identyfikacyjnego obowiązki podmiotu zatrudniającego powinny spoczywać na płatniku składek na ubezpieczenia społeczne. Celem proponowanej zmiany definicji podmiotu zatrudniającego jest umożliwienie przystąpienia do PPK osobom zatrudnionym u pracodawców lub zleceniodawców, za których obowiązki związane z wypłatą wynagrodzenia oraz wynikające z przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych czy przepisów podatkowych wykonuje inny podmiot.
Od 1 lipca 2022 r. zmiany w VAT i przedłużenie tarczy antyinflacyjnej
Ustawa wprowadza zwolnienie z VAT dla importu towarów przez siły zbrojne innych państw członkowskich do użytku tych sił lub towarzyszącego im personelu cywilnego (także zaopatrzenia ich mes bądź kantyn), jeżeli siły te biorą udział w działaniach obronnych przeprowadzanych w celu realizacji działania UE w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO).
W rezultacie wprowadzonych zmian przemieszczenie towarów, które mają być wykorzystane przez siły zbrojne państwa członkowskiego uczestniczącego w działaniach obronnych przeprowadzanych w celu realizacji działania UE w ramach WPBiO, będzie stanowiło wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Będzie tak w przypadku, gdy towary te zostały przemieszczone (wykorzystane) do użytku tych sił zbrojnych lub towarzyszącego im personelu cywilnego, jeżeli: towary te nie zostały nabyte przez te siły zbrojne na ogólnych zasadach regulujących opodatkowanie na rynku krajowym państwa członkowskiego oraz import tych towarów nie podlegałby zwolnieniu z VAT określonemu wyżej.
Przypadki i tryb zwrotu podatku siłom zbrojnym państw członkowskich biorących udział w działaniach obronnych, prowadzonych w celu realizacji działania UE w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony i ich personelowi cywilnemu, będzie można określić w rozporządzeniu.
Ponadto nowelizacja przedłuża obowiązywanie tzw. tarczy antyinflacyjnej oraz niektórych przepisów tzw. tarczy antykryzysowej. Przedłużenie to dotyczy zwolnienia z akcyzy sprzedaży energii elektrycznej dla gospodarstw domowych i przedłużenie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od sprzedaży detalicznej paliw do 31.7.2022 r., analogicznie jak w przypadku obniżek stawek VAT.
Zmiany w przepisach podatkowych po zniesieniu stanu epidemii
Preferencje podatkowe obowiązujące do końca maja 2022 r.:
Darowizny na przeciwdziałanie COVID-19 oraz na wsparcie oświaty.
Wygaśnięcie prawa do odliczenia od dochodu CIT i PIT darowizn przekazywanych na przeciwdziałanie COVID-19 na rzecz wybranych instytucji/NGO – uprawnienie to dotyczy darowizn przekazanych od dnia 1 stycznia 2020 r. do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (do końca maja 2022 r.), w wysokości kwoty darowizny, 150% lub 200% kwoty darowizny, w zależności od terminu jej przekazania. Odliczenie, o którym mowa wyżej, przysługuje podatnikom, którzy dokonali darowizn rzeczowych w formie komputerów przenośnych będących laptopami lub tabletami, jeśli zostały przekazane od 1 stycznia 2020 r. do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (do końca maja 2022 r.) (art. 52n i art. 52x ustawy o PIT oraz art. 38g i art. 38p ustawy o CIT).
Podatek od przychodów z budynków.
Od 1 czerwca 2022 r. właściciele nieruchomości komercyjnych o wartości co najmniej 10 mln zł, wynajmowanych, wydzierżawianych lub oddanych do używania na podstawie innej umowy o podobnym charakterze, będą też zobowiązani rozliczać podatek od przychodów z budynków. Z końcem maja przestanie bowiem obowiązywać zwolnienie z tego podatku (por. art. 24b i art. 38ha ustawy o CIT oraz art. 30g i art. 52pa ustawy o PIT).
Jednorazowa amortyzacja środków trwałych nabytych do produkcji towarów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19.
Zgodnie z art. 38k ustawy o CIT i art. 52s ustawy o PIT podatnicy mają prawo dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych nabytych w celu produkcji towarów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, i wprowadzonych do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w okresie od 2020 r. do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19. Z możliwości tej będzie można skorzystać zatem tylko do końca maja 2022 r.
Rejestr podmiotów odbierających wyroby zawierające w swym składzie alkohol etylowy.
Po odwołaniu na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii zacznie obowiązywać nowe brzmienie art. 138t ustawy o podatku akcyzowym. Znowelizowany przepis miał obowiązywać od 1 maja 2021 r. jednak na czas pandemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 utrzymano czasowo w mocy jego poprzednie brzmienie. Z chwilą odwołania stanu epidemii podmioty dokonujące sprzedaży na terytorium kraju wyrobów, bez względu na kod CN, zawierających w swym składzie alkohol etylowy o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 50 proc. objętości skażony:
- mieszaniną alkoholu izopropylowego (propan-2-ol) i benzoesanu denatonium lub
- mieszaniną alkoholu tert-butylowego i benzoesanu denatonium, lub
- alkoholem izopropylowym
– będą musiały prowadzić rejestr podmiotów odbierających te wyroby sprzedane w opakowaniach jednostkowych o pojemności większej niż 1,5 litra lub jednorazowo w łącznej ilości sprzedanych wyrobów większej niż 10 litrów.
Preferencje obowiązujące do końca 2022 r.:
Ulga na złe długi dla celów CIT/PIT.
W ramach ulgi na złe długi ustanowionej na gruncie CIT/PIT (por. art. 18f i art. 25 ust. 19-26 ustawy o CIT oraz art. 26i i art. 44 ust. 17-24 ustawy o PIT):
- wierzyciel dokonuje korekty podstawy opodatkowania (straty podatkowej lub dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki) o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności, która nie została uregulowana lub zbyta w stosownym terminie; wierzyciel opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych odpowiednio zmniejsza przychody o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności,
- dłużnik dokonuje korekty podstawy opodatkowania (straty podatkowej lub dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki) o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane w odpowiednim terminie; dłużnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych odpowiednio zwiększa przychody o związaną z prowadzoną działalnością wartość zobowiązania.
Co do zasady korekty dokonuje się, gdy należność nie zostanie uregulowana lub zbyta (przy czym zobowiązanie nie zostanie uregulowane) w terminie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.
Jednakże w związku z sytuacją wywołaną COVID-19, na podstawie art. 38i i art. 38o ustawy o CIT oraz art. 52q i art. 52w ustawy o PIT, po spełnieniu określonych przepisami prawa warunków, wierzyciele mogą dokonywać ww. korekty, jeśli wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w terminie 30 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie. Z kolei dłużnicy zostali zwolnieni z obowiązku dokonywania ww. korekty. Preferencje te stosuje się nie dłużej niż do końca roku kalendarzowego, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 – to jest do końca 2022 r.
Ulga na działalność badawczo-rozwojową (ulga B+R).
Wygaśnięcie prawa do rozliczania w zaliczkach na PIT/CIT kosztów kwalifikowanych B+R ponoszonych w celu opracowania produktów niezbędnych do przeciwdziałania COVID-19 – uprawnienie to dotyczy wydatków które ponoszone były w okresie od 2020 r. do końca roku podatkowego, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (art. 52t ustawy o PIT oraz art. 38l ustawy o CIT). Podatnik CIT może odliczyć również wydatki, o którym mowa wyżej, od dochodu będącego podstawą obliczenia zaliczki, o której mowa w art. 25 ust. 1 lub 1b ustawy o CIT, w trakcie roku podatkowego, który rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2019 r., nie później jednak niż w miesiącu, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19; tym samym ostatni raz odliczenie – gdy idzie o zaliczkę – możliwe będzie w maju 2022 r.
Ulga IP BOX.
Wygaśnięcie prawa do stosowania 5 proc. PIT/CIT dla dochodów z kwalifikowanych IP wykorzystywanych do przeciwdziałania COVID-19 (już przy obliczaniu zaliczek) – uprawnienie to dotyczy dochodów osiąganych m.in. w roku podatkowym, który rozpoczął się po dniu 31 grudnia 2019 r., nie później jednak niż w miesiącu, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (art. 52u ustawy o PIT i art. 38m ustawy o CIT). Odwołanie stanu epidemii w maju spowoduje, że maj będzie ostatnim miesiącem, w którym będzie można skorzystać z obniżonej stawki CIT, zaś podatnicy PIT będą mogli skorzystać z tego rozwiązania do końca 2022 r.
Zwolnienie z PIT otrzymanej zapomogi.
Na podstawie art. 52l pkt 1 ustawy o PIT do końca roku podatkowego, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (to jest do końca 2022 r.) wolne od podatku dochodowego są zapomogi wypłacane z funduszy zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej pracownikom należącym do tej organizacji, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.000 zł.
Jednocześnie na podstawie art. 52l pkt 2 ustawy o PIT w okresie od 2020 r. do końca roku podatkowego, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (to jest do końca 2022 r.) wolne od podatku dochodowego są m.in. zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci z innych źródeł niż fundusz socjalny, zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, fundusz związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 10.000 zł.
Natomiast dopiero od roku 2024 przywrócone zostaną standardowe limity zwolnienia w zakresie:
- otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, (…) rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych – łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1.000 zł; (obecnie 2.000 zł) – art. 21 ust. 1 pkt 67 PIT,
- dopłat do: wypoczynku zorganizowanego dzieci i młodzieży do lat 18 przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie (…) w przypadku finansowania z innych źródeł niż np. z funduszu socjalnego – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2000 zł; (obecnie 3.000 zł) – art. 21 ust. 1 pkt 78 lit. b.
Preferencje obowiązujące w stanie zagrożenia epidemicznego:
Certyfikat rezydencji.
Złagodzenie regulacji dotyczących certyfikatów rezydencji (art. 31ya specustawy COVID-19).
Zawieszenie terminów raportowania MDR schematów tzw. krajowych (zgodnie z zasadami określonymi w art. 31y ust. 1 specustawy COVID-19).
Biała lista podatników w VAT.
Nadal obowiązuje wydłużony 14-dniowy termin na zawiadomienie o zapłacie należności na rachunek spoza tzw. białej listy podatników VAT (art. 15zzn specustawy COVID-19).
Wydłużony 6-miesięczny termin na wydanie interpretacji indywidualnej (art. 31g ust. 1 specustawy COVID-19).
Brak opłaty prolongacyjnej z tytułu rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności podatków i zaległości podatkowych (art. 15za specustawy COVID-19).
Ceny transferowe (TP).
Uproszczenia w zakresie cen transferowych: zwolnienie z obowiązku posiadania oświadczenia podmiotu powiązanego o dokonaniu korekty przy dokonywaniu korekty cen transferowych; wyłączenie warunku nieponiesienia straty przez podmiot powiązany w zakresie obowiązku sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych w przypadku gdy jego przychody spadną o co najmniej 50% od łącznych przychodów uzyskanych w analogicznym okresie bezpośrednio poprzedzającym dany rok; uproszczenie związane z zawężeniem kręgu osób upoważnionych do podpisania oświadczenia cen transferowych (art. 31z1 – 31z3 specustawy COVID-19).
Kary umowne i odszkodowania związane z COVID-19.
Co do zasady nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług (art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT i art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT). Regulacje te nie mają zastosowania do zapłaconych kar umownych i odszkodowań, jeżeli wada dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoka w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoka w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług powstała w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego lub stanem epidemii ogłoszonym z powodu COVID-19 (art. 38t ustawy o CIT i art. 52zb ustawy o PIT). Kary umowne/odszkodowania zapłacone z ww. tytułów będą mogły więc zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów także po zakończeniu stanu epidemii, jeśli będą związane z tym stanem lub ze stanem zagrożenia epidemicznego.
Źródło: Rzecznik MŚP
Zmiany w przepisach o kasach rejestrujących
Przygotowane zmiany do rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących mają na celu dostosowanie do zmian wynikających z wymagań technicznych dla kas rejestrujących i mają związek z objęciem bezwzględnym obowiązkiem prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących przy świadczeniu usług myjni samochodowych, a w szczególności świadczenia usług przy użyciu kas umieszczonych w urządzeniach do automatycznego świadczenia tych usług. Jednocześnie przyjęte rozwiązania będą mogły mieć zastosowanie do wszystkich kas umieszczonych w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług.
W związku z dopuszczeniem możliwości wprowadzenia postaci elektronicznej dla wszystkich raportów fiskalnych oraz dokumentów takich jak paragon fiskalny, paragon fiskalny anulowany, faktury i faktury anulowane z kas rejestrujących nastąpi dostosowanie rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących w tym zakresie.
Wprowadzane zmiany dają podatnikowi możliwość wyboru niewystawiania paragonu fiskalnego, paragonu fiskalnego anulowanego, faktury i faktury anulowanej w postaci papierowej, przy prowadzeniu ewidencji przy użyciu kas umieszczanych w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność i wydają towar lub świadczą usługę, jeżeli zapewnia nabywcy możliwość zapoznania się z danymi o sprzedaży poprzez ich odpowiednie wyświetlenie na urządzeniu do automatycznej sprzedaży towarów i usług w sposób określony w przepisach o wymaganiach technicznych dla kas.
Składki ZUS wzrosną w przyszłym roku dwukrotnie
Składki na ubezpieczenie społeczne dla osób prowadzących działalność gospodarczą ustalane są – co do zasady – raz w roku. Wysokość składek ZUS dla przedsiębiorców uzależniona jest od wysokości wynagrodzeń w gospodarce narodowej.
W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą dłużej niż 30 miesięcy, podstawę wymiaru składek ZUS stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na kolejny rok. Wartość ta ogłaszana jest w połowie grudnia i obowiązuje przez cały kolejny rok.
Inaczej jest w przypadku „nowych” przedsiębiorców, czyli osób które działalność gospodarczą prowadzą krócej niż 30 miesięcy. Osoby takie mogą bowiem korzystać z przywileju opłacania obniżonych składek ZUS. Podstawa wymiaru takich składek jest zatem niższa i wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Przez lata przedsiębiorcy przyzwyczaili się do sytuacji, w której i te preferencyjne składki ogłaszane są raz na 12 miesięcy i obowiązują w stałej wysokości przez cały kolejny rok. W nadchodzącym roku sytuacja wyglądać będzie jednak inaczej.
Podwyżka składek ZUS nastąpi dwa razy
W 2023 roku przedsiębiorcy opłacający ulgowe składki ZUS muszą przygotować się na dwukrotną podwyżkę składek. Wszystko za sprawą przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Co do zasady, minimalne wynagrodzenie za pracę podwyższane jest raz do roku. Przepisy przewidują jednak szczególną sytuację, w której może dojść do dwukrotnej zmiany w ciągu roku. Zgodnie z przepisami, sytuacja taka ma miejsce w przypadku, gdy prognozowany wskaźnik inflacji przekroczy poziom 5%.
Zgodnie z rządowymi prognozami, przewidywany wskaźnik inflacji w roku 2023 ma wynieść 7,8%. Przekroczenie progu określonego w ustawie oznacza zatem, że będziemy mieli do czynienia z nietypową sytuacją, w której płaca minimalna podwyższona zostanie dwa razy w ciągu roku. Pierwsza podwyżka nastąpi w styczniu, druga zaś w lipcu 2023 roku.
Podwójna zmiana wynagrodzenia minimalnego oznacza również dwukrotną zmianę w zakresie wysokości składek ZUS.
O ile wzrosną składki ZUS?
Rosnąca w zawrotnym tempie inflacja pozwala przypuszczać, że obie podwyżki składek ZUS w 2023 roku będą jednymi z najwyższych w historii.
Na chwilę obecną wynagrodzenie minimalne wynosi 3010 zł. Wzrost o 400 zł w ciągu roku oznaczałby zatem podwyżkę aż o 13,3%. O tyle też musiałyby wzrosnąć składki ZUS dla nowych przedsiębiorców.
Preferencyjne składki ZUS wynoszą obecnie 285,71 zł (bez składki zdrowotnej). Podwyżka o 13,3% w 2023 roku oznaczałaby zatem wzrost składek do poziomu 323,71 zł.
Należy jednak pamiętać, że rosnąca cały czas inflacja może spowodować rewizję obecnych prognoz i ostatecznie składki ZUS mogą wzrosnąć jeszcze bardziej.
Rządowe propozycje co do wysokości nowej płacy minimalnej przedstawione zostaną już w połowie czerwca.
Źródło: zus.pl
Tarcza antyinflacyjna przedłużona
Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelę ustawy o VAT, która przedłuża tarczę antyinflacyjną w zakresie akcyzy i podatku od sprzedaży detalicznej (zwanego potocznie podatkiem handlowym).
Przedłużenie do końca lipca 2022 r. dotyczy:
- obniżki stawek podatku akcyzowego na energię elektryczną i niektóre paliwa silnikowe, tj. olej napędowy, biokomponenty stanowiące samoistne paliwa, benzynę silnikową, gaz skroplony LPG,
- zwolnienia z podatku akcyzowego energii elektrycznej wykorzystywanej przez gospodarstwa domowe,
- wyłączenia z opodatkowania podatkiem od sprzedaży detalicznej sprzedaży ww. paliw.
Dodatkowo na 2 miesiące od czerwca do końca lipca obniżona została stawka akcyzy do poziomu minimum unijnego na lekki olej opałowy.
Obniżenie stawek akcyzy na paliwa silnikowe, olej opałowy i energię elektryczną oraz zwolnienie z akcyzy energii elektrycznej dla gospodarstw domowych będzie wyłącznym kosztem budżetu państwa szacowanym na 541,2 mln zł (łącznie z podatkiem VAT).
Projektowane rozwiązanie spowoduje także ubytek dochodów budżetu państwa z tytułu podatku od sprzedaży detalicznej w kwocie ok. 55,1 mln zł.
Zmiany w akcyzie wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia i obowiązują od 1 czerwca do 31 lipca br.
Do końca lipca działa również druga tarcza antyinflacyjna, która obniża stawki VAT na żywność, nawozy i paliwa.
Źródło: Ministerstwo Finansów
Do 30 czerwca 2022 r. można złożyć wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składek po terminie
Po zmianie przepisów, od grudnia 2021 r. nie jest już możliwe objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami (chorobowym, emerytalnym i rentowymi) na podstawie wniosku dorozumianego, tj. na podstawie terminowej wpłaty składek. Jednocześnie – począwszy od składek należnych za grudzień 2021 r., ich wpłata po terminie nie powoduje już ustania dobrowolnych ubezpieczeń, jeśli ubezpieczenia te nie ustały już w listopadzie 2021 r.
Jeśli dobrowolne ubezpieczenia ustały w listopadzie 2021 r., to aby być ponownie objętym tymi ubezpieczeniami, trzeba złożyć w ZUS nowe zgłoszenie. Objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami nastąpi wówczas od daty zgłoszenia.
Źródło: zus.pl
Obniżona stawka VAT dla wyrobów medycznych
W rozporządzeniu zmieniającym do rozporządzenia Ministra Finansów z 25.3.2020 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1696, ze zm.) uchyla się poz. 6-8 w załączniku do tego rozporządzenia. Zmiany te obowiązują od 26.5.2022 r. i wiążą się ze zmianami w przepisach dotyczących wyrobów medycznych, w szczególności z ustawą z 7.4.2022 r. o wyrobach medycznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 974).
Z uwagi na zmiany w VATU, wprowadzane art. 117 ustawy z 7.4.2022 r. o wyrobach medycznych, (które w dziale XIII wprowadzają przepisy szczególne dotyczące stawki podatku dla wyrobów medycznych), zaistniała konieczność odpowiedniego dostosowania przepisów rozporządzenia z 25.3.2020 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych, które przewidywały stawkę 8% dla określonych kategorii produktów z grupy wyrobów medycznych.
Od 26.5.2022 r. stawka 8% dla tych towarów będzie wynikała z bezpośrednio z VATU.
Ponad 160 tys. obywateli Ukrainy zatrudnionych na podstawie uproszczonej procedury
Uchodźcy z Ukrainy na polskim rynku pracy
W ostatnich trzech miesiącach do Polski licznie przyjechali obywatele Ukrainy, którzy szukali schronienia przed inwazją Federacji Rosyjskiej na ich kraj. Z danych UdSC dotyczących rejestracji w bazie PESEL wynika, że niemal połowa przybyłych to dzieci i nastolatkowie – niepełnoletni stanowią aż 47% osób ubiegających się o PESEL. 48% to pełnoletnie kobiety, a jedynie niespełna 5% stanowią pełnoletni mężczyźni.
Dysproporcja w liczbie kobiet i mężczyzn ma swoje odzwierciedlenie również w danych dotyczących zatrudnienia. Spośród 160 tys. obywateli Ukrainy zatrudnionych na podstawie uproszczonej procedury, niemal 117 tys. to kobiety.
Liczba wydanych zezwoleń
W latach 2012-2017 wydano ponad 5,3 mln zezwoleń legalizujących pracę cudzoziemca i w większości (ponad 3 mln) dotyczyły one obywateli Ukrainy. Z kolei w latach 2018-2022 wydano ponad 9,7 mln zezwoleń, w tym 8,2 mln dotyczyło obywateli Ukrainy.
Rodzaje podejmowanych prac przez cudzoziemców
Cudzoziemcy najczęściej są zatrudniani do prostych prac, a także w branży usługowej i przemyśle. Zaobserwować można odpływ pracowników wykonujących pracę w rolnictwie – w pierwszych czterech miesiącach tego roku liczba ta była dwukrotnie mniejsza niż w tym samym okresie 2021 r. Natomiast korzystniej wygląda napływ specjalistów do pracy w Polsce – w porównaniu do tego samego okresu 2021 r. odnotowujemy wzrost tej grupy zawodowej o ponad jedną trzecią (główne kierunki napływu specjalistów do Polski w 2022 r. to Ukraina, Białoruś i Indie).
Uproszczona procedura zatrudniania obywateli z Ukrainy
W połowie marca tego roku weszła w życie rządowa specustawa, która znacznie uprościła procedurę zatrudniania obywateli Ukrainy. Obecnie zgodnie w przepisami ustawy mogą oni wykonywać pracę w Polsce bez dodatkowego obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę. Wystarczy, że pracodawca w ciągu 14 dni powiadomi urząd pracy o zatrudnieniu takiej osoby.
Źródło:gov.pl