Przedłużenie do 31.12.2020 r. wyłączenia stosowania art. 26 ust. 2e ustawy o CIT i art. 41 ust. 2 ustawy o PIT

Minister finansów ma prawo określić, w drodze rozporządzenia, grupy podatników, grupy płatników lub czynności, w przypadku których zostanie wyłączone lub ograniczone stosowanie art. 26 ust. 2e PDOPrU (odpowiednio art. 41 ust. 12 PDOFizU) jeżeli spełnione zostały warunki do niepobrania podatku, zastosowania stawki podatku lub zwolnienia, wynikające z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, uwzględniając istnienie określonych uwarunkowań obrotu gospodarczego, specyficzny status niektórych grup podatników i płatników oraz specyfikę dokonywania niektórych czynności. Minister Finansów wydał takie rozporządzenia i określił wyłączenie stosowania art. 26 ust. 2e PDOPrU (odpowiednio art. 41 ust. 12 PDOFizU) w przypadku wypłat należności dokonywanych do 30 czerwca 2019 r., następnie ten termin zmieniono na 30 czerwca 2020 r. Jednak z uwagi na epidemię COVID -19 zdecydowano się na kolejne przesunięcie terminu, tym razem do 31 grudnia 2020 r. Ustawodawca motywuje takie rozwiązanie koniecznością ograniczenia obowiązków związanych z poborem podatku u źródła dla przedsiębiorców, a także potrzebą zapewnienia właściwej wydolności po stronie administracji skarbowej. Termin ten został określony w dwóch rozporządzeniach: rozporządzeniu Ministra Finansów z 19 czerwca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia lub ograniczenia stosowania art. 26 ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1096) i rozporządzeniu Ministra Finansów z 19 czerwca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia lub ograniczenia stosowania art. 41 ust. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1095) – które obowiązują od 25 czerwca 2020 r.

Kolejne ułatwienia podatkowe wynikające z tarczy antykryzysowej 4.0

Można odliczyć więcej darowizn

Od podstawy podatku dochodowego w celu obliczenia podatku lub zaliczki podatnik może odliczyć darowizny przekazane od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 września 2020 r. na przeciwdziałanie COVID-19 również domom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, noclegowniom, schroniskom dla osób bezdomnych, w tym z usługami opiekuńczymi, ośrodkom wsparcia, rodzinnym domom pomocy oraz domom pomocy społecznej, o których mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (art.52n PDOFizU i art. 38g PDOPrU).

Od podstawy obliczenia podatku dochodowego można odliczyć także darowizny rzeczowe, których przedmiotem są komputery przenośne (laptopy lub tablety) przekazanych od 1 stycznia do 30 września 2020 r., m.in. placówkom oświatowym. Darowizny te dotyczą komputerów zdatnych do użytku i wyprodukowanych e nie wcześniej niż 3 lata przed dniem ich przekazania (art. 52x PDOFizU i art. 38p PDOPrU).

Kosztem uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn, o których mowa w art. 52n i art. 52x PDOFizU (odpowiednio art. 38g i art. 38p PDOPrU), przekazanych w terminie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., podmiotom i na cele, o których mowa w tych przepisach, (tj. podmiotom wykonującym działalność leczniczą, albo placówkom oświatowym) o ile koszty wytworzenia lub cena nabycia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne.

Wyłączono z przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej wartości darowizn otrzymanych od 1 stycznia 2020 r. do 30 września 2020 r. przez placówki medyczne (m.in. szpitale) oraz placówki oświatowe, w związku z COVID-19, które nie podlegają z tytułu otrzymanych darowizn podatkowi od spadków i darowizn.

Korzystniejsza ulga na złe długi w podatkach dochodowych

Dla podatników ponoszących negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu epidemii COVID-19 przewidziano możliwość skorzystania z ulgi na złe długi, w zakresie odliczania wierzytelności, począwszy od okresu rozliczeniowego, w którym upłynęło 30 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, do okresu, w którym wierzytelność została uregulowana lub zbyta – dotychczas okres ten wynosił 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty. Z dodanych przepisów wynika, że prawo do zmniejszenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki, o którym mowa w art. 25 ust. 19 pkt 1 PDOPrU (art.44 ust. 1 pkt 1 PDOFizU, przysługuje w 2020 r. począwszy od okresu rozliczeniowego, w którym upłynęło 30 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, do okresu rozliczeniowego, w którym wierzytelność została uregulowana lub zbyta. Powyższe uregulowanie stosuje się do okresów rozliczeniowych, w których podatnik poniósł negatywne konsekwencje ekonomiczne z powodu COVID-19, o którym mowa w ustawie o COVID-19.

Kary umowne i odszkodowania kosztem w określonych sytuacjach

Przepisu art. 23 ust. 1 pkt 19 PDOFizU (odpowiednio art. 16 ust. 1 pkt 22 PDOPrU) nie stosuje się do zapłaconych kar umownych i odszkodowań, jeżeli wada dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoka w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoka w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług, powstała w związku ze stanem zagrożenia epidemicznego lub stanem epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 (art. 52zb PDOFizU i art. 38t PDOPrU).

Czasowe zwolnienia z podatku od przychodów z budynków

Z podatku od przychodów z budynków zwolniono przychody podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 30g PDOFizU (odpowiednio art. 24b PDOPrU) ustalone za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. (art. 52pa PDOFizU i art. 38ha PDOPrU).

Zniszczenie budynku nie powoduje wygaśnięcia użytkowania wieczystego

Stan faktyczny

Sprawa dotyczyła uzgodnienia treści księgi wieczystej. Powodem był właściciel nieruchomości – gmina. Sąd Rejonowy wyrokiem z 13.3.2018 r. nakazał zamknąć księgę wieczystą prowadzoną dla lokalu mieszkalnego nr 3 położonego w budynku nr 13 oraz nakazał wykreślić z działku II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości gruntowej udział w prawie własności wspólnych części budynku oraz użytkowania wieczystym gruntu przysługującym każdoczesnemu właścicielowi lokalu nr 3.

Z treści pytania prawnego wynika, że w 2000 r. Gmina ustanowiła odrębną własność lokalu mieszkalnego nr 3 w budynku na określonej nieruchomości gruntowej i sprzedała lokal m.in. z udziałem w częściach wspólnych budynku mieszkalnego oraz oddała nabywcom w użytkowanie wieczyste udział w działce gruntu. W 2008 r. na nieruchomości miał miejsce pożar, który doprowadził do zniszczenia całego budynku mieszkalnego. Gmina dokonała rozbiórki zgliszczy budynku i obecnie na nieruchomości nie ma żadnych pozostałości po budynku mieszkalnym. Na gruncie pozostał budynek gospodarczy, który nie był przedmiotem sprzedaży oraz nie przynależał do lokalu mieszkalnego.

Stanowisko SN

W pierwszej kolejności Sąd Najwyższy wskazał, że w uchwale składu siedmiu sędziów z 25.8.2017 r. (III CZP 11/17, OSNC 2017, Nr 12, poz. 132) uznał, że upływ terminu, na który zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego gruntu, nie powoduje wygaśnięcia prawa odrębnej własności lokalu znajdującego się w budynku położonym na tym gruncie. Przyjął bowiem, że, po pierwsze, art. 3 ust. 1 WłLokU jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 235 § 2 KC oraz, po drugie, że prawo własności, w tym prawo odrębnej własności lokalu, jest bezterminowe. Zgadzając się z tym stanowiskiem, trzeba zauważyć, że prowadzi ono do oderwania się prawa odrębnej własności lokalu od prawa do gruntu.

Sąd Najwyższy wskazał w związku z tym, że przyjęcie, iż użytkowanie wieczyste ulegnie w takiej sytuacji przedłużeniu, a właściwie zamieni się w prawo bezterminowe, nie ma wyraźnego uzasadnienia w ustawie. Spostrzegł też, że ustawodawca stworzył już podstawy do zamiany prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w ustawie 29.7.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1314 ze zm.). Obecnie zaś taka zamiana w znacznym zakresie już nastąpiła na mocy ustawy z 20.7.2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 139 ze zm.). Żadna z wymienionych ustaw nie przewiduje przekształcenia w prawo własności takiego prawa użytkowania wieczystego gruntu, które już wygasło.

Zagadnienie prawne w niniejszej sprawie dotyczy jednak sytuacji w pewnym sensie odwrotnej, mianowicie wpływu wygaśnięcia prawa odrębnej własności na skutek zniszczenia budynku na istnienie prawa rzeczowego do gruntu (własności albo użytkowania wieczystego).

WłLokU nie zawiera regulacji dotyczącej zburzenia (zniszczenia) lokalu, inaczej niż art. 18 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24.101934 r. o własności lokali (Dz.U. Nr 94, poz. 848 ze zm.), który stanowił, że „1. W razie zniszczenia budynku, odszkodowanie należne z tytułu ubezpieczenia będzie wypłacone do rąk zarządu i zostanie przez niego użyte na przywrócenie budynku do należytego stanu, niedobór zaś, jakby się okazał, pokryją wszyscy właściciele lokali w stosunku do udziału każdego z nich we wspólnej własności. 2. Jeżeli cały budynek ulegnie zniszczeniu a właściciele nie zgadzają się na jego odbudowanie, własność odrębna poszczególnych lokali wygasa, a odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia przypada do podziału między współwłaścicieli w stosunku do udziału każdego z nich we wspólnej własności. 3. Przepisy artykułu niniejszego nie naruszają szczególnych przepisów co do wypłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia w razie, gdy na nieruchomości ciążą prawa rzeczowe.”. Przepisy te regulowały jedynie sytuację kwalifikowaną, a więc zburzenie całego budynku. Wprowadzały one szczególny tryb wygaśnięcia odrębnej własności lokali w związku ze zburzeniem budynku, ale dopiero w następstwie decyzji właścicieli tych lokali.

Mimo braku obecnie stosownych regulacji, w orzecznictwie dostrzega się sytuacje, w których dochodzi do wygaśnięcia prawa odrębnej własności lokalu. Sąd Najwyższy wskazał w uzasadnieniu uchwały 25.11.2011 r. (III CZP 65/11, Legalis), że chociaż do powstania prawa odrębnej własności lokalu dochodzi przez wpis do księgi wieczystej, nie oznacza to, iż prawo odrębnej własności lokalu istnieje tak długo, jak długo w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości widnieje dokonany wpis. Prawo własności rzeczy nie może istnieć w oderwaniu od właściwego mu przedmiotu lub w ogóle bez tego przedmiotu, a zniszczenie rzeczy będącej przedmiotem prawa własności powoduje jego wygaśnięcie. Niezależnie od wpisu w księdze wieczystej, prawo odrębnej własności lokalu wygasa zatem wtedy, gdy fizycznemu zniszczeniu ulegnie budynek lub ta jego część, w której znajdował się samodzielny lokal mieszkalny będący jego przedmiotem. Sąd Najwyższy podkreślił, że do wygaśnięcia prawa odrębnej własności lokalu może doprowadzić także oświadczenie woli złożone przez jedynego właściciela wszystkich lokali w budynku na nieruchomości. Wygaśnięcie prawa odrębnej własności poszczególnych lokali może być też konsekwencją ich połączenia. Sąd Najwyższy stwierdził w uchwale z 14.7.2006 r. (III CZP 53/06, Legalis), że art. 3 ust. 1 WłLokU nie wyłącza dopuszczalności zniesienia przez sąd odrębnej własności lokali w postępowaniu o zniesienie współwłasności nieruchomości wspólnej, jeżeli jest możliwy fizyczny podział budynku, w którym ustanowiono odrębną własność lokali. W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśnił, że ustanie odrębnej własności lokalu może być zarówno konsekwencją wygaśnięcia, jak i zniesienia, przy czym jako przypadki wygaśnięcia wymienia się zniszczenie budynku lub utratę przez niego charakteru odrębnego od gruntu przedmiotu własności, a jako przykłady zniesienia – notarialne oświadczenie jednego właściciela wszystkich lokali, które stanowiłoby jak gdyby odwrotność (actus contrarius) oświadczenia o ustanowieniu odrębnej własności, połączenie kilku lokali i umowę zawartą w formie aktu notarialnego właścicieli wszystkich lokali. Stanowisko to zostało potwierdzone w postanowieniu SN z 7.5.2008 r. (II CSK 664/07, Legalis) i w uzasadnieniu uchwały SN z 8.12.2017 r. (III CZP 77/17, Legalis). Sąd Najwyższy stwierdził w uzasadnieniu uchwały z 16.5.2019 r. (III CZP 1/19, Legalis), że w polskim systemie nie ma takich praw majątkowych, które nie ustawałyby, naturalną zaś konsekwencją braku przedmiotu prawa jest jego ustanie.

Według art. 3 ust. 1 WłLokU, właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nieruchomość wspólna obejmuje fragmenty wspólnego budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie do korzystania przez właściciela lokalu (art. 3 ust. 2 WłLokU). Stanowi ona współwłasność właścicieli lokali. Odrębna własność lokalu może też być powiązana z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu. W takim wypadku przedmiotem wspólności jest to prawo, a przepisy o własności lub współwłasności gruntu stosuje się odpowiednio do prawa użytkowania wieczystego (art. 4 ust. 3 WłLokU). Konstrukcja prawna współwłasności nieruchomości wspólnej oraz wspólności użytkowania wieczystego ma charakter służebny wobec prawa odrębnej własności lokalu i umożliwia prawidłowe wykonywanie tego prawa. Taki charakter współwłasności nieruchomości wspólnej i wspólności użytkowania wieczystego względem odrębnej własności lokalu znajduje potwierdzenie w tezie, że to prawo odrębnej własności lokalu jest prawem głównym. O nadrzędności prawa odrębnej własności lokalu przesądza art. 3 ust. 3 WłLokU, z którego wynika, że to powierzchnia wyodrębnionego lokalu decyduje o wysokości udziału jego właściciela w nieruchomości wspólnej (postanowienia SN z 24.11.2010 r., II CSK 268/10, Legalis i z 14.1.2011 r., II CSK 241/10, Legalis). Sąd Najwyższy przesądził w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 25.8.2017 r. (III CZP 11/17, Legalis), że prawem głównym jest prawo własności lokalu, a prawem akcesoryjnym i związanym z nim jest udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Teza o służebnej funkcji nieruchomości wspólnej względem odrębnej własności lokalu, która to funkcja determinuje kształt konstrukcji prawnych związanych z nieruchomością wspólną znajduje potwierdzenie również w uchwale SN z 14.7.2006 r. (III CZP 53/06, Legalis) i w postanowieniu SN z 7.5.2008 r. (II CSK 664/07, Legalis). W tych orzeczeniach podkreślono, że o możliwości wygaśnięcia odrębnej własności lokali w obecnym stanie prawnym można pośrednio wnioskować już z zamieszczonego w art. 3 ust. 1 zd. 2 WłLokU zwrotu „dopóki trwa”. Wynikający z tego przepisu zakaz dotyczy zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, nie zaś zniesienia odrębnej własności lokali stanowiącej przeszkodę do zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej. Wykładnia gramatyczna art. 3 ust. 1 zd. 2 WłLokU wskazuje na racjonalne działanie ustawodawcy, zapewniające realizację uzasadnionych interesów współwłaścicieli, brak bowiem przekonywających argumentów przemawiających za przypisaniem mu intencji pozbawienia właściciela lokalu możliwości zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej wtedy, gdy możliwy jest podział budynku, w którym ustanowiono tę odrębną własność lokali i utrzymywanie współwłasności, będącej często zarzewiem wieloletniego konfliktu.

Sankcje za brak przeglądu technicznego kasy on-line

Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 29.4.2019 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. z 2019 r. poz. 816 ze zm.; dalej: KasyR) podatnik, który prowadzi ewidencję przy zastosowaniu kasy fiskalnej on-line ma m.in. obowiązek zapewnienia stanu technicznego kasy, który gwarantuje czytelny widok paragonów fiskalnych i faktur w postaci elektronicznej umożliwiający nabywcy sprawdzenie prawidłowości dokonanej sprzedaży. W tym m.in. celu podatnicy mają również obowiązek poddawania kas okresowemu przeglądowi technicznemu wykonywanemu przez główny serwis kas – por. art. 111 ust. 3a pkt 4 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.; dalej: VATU). Zgodnie z § 54 ust. 1KasyR obowiązkowego przeglądu technicznego dokonuje się, co do zasady, nie rzadziej niż co 2 lata. Jeżeli podatnik w terminie nie podda kasy obowiązkowemu przeglądowi poniesie konsekwencje finansowe, a także może być obowiązany do zwrotu odliczonej ulgi na zakup kasy on-line.

Zgodnie bowiem z art. 111 ust. 6 VATU podatnik będzie obowiązany do zwrotu odliczonych lub zwróconych kwot wydanych na zakup kas rejestrujących, w przypadku gdy w okresie 3 lat od dnia rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży nie podda kas rejestrujących obowiązkowemu przeglądowi technicznemu przez właściwy podmiot prowadzący serwis kas. W takiej sytuacji, zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 29.4.2019 r. w sprawie odliczania lub zwrotu kwot wydanych na zakup kas rejestrujących oraz zwrotu tych kwot przez podatnika (Dz.U. z 2019 r. poz. 820; dalej: OdliczKasyR) lub zwrotu kwot wydanych na zakup kas rejestrujących oraz zwrotu tych kwot przez podatnika zwrotu należy dokonać na rachunek właściwego urzędu skarbowego w terminie:

1) do 25. dnia miesiąca następującego po danym okresie rozliczeniowym, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie takiego zwrotu;

2) do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie zwrotu – w przypadku podatników, którzy korzystają ze zwolnienia z art. 113 ust. 1 i 9 VATU.

W sytuacji, gdy podatnik nie wywiąże się ze swojego obowiązku dotyczącego terminowości wykonania przeglądu technicznego kasy on-line zostanie na niego nałożona w drodze decyzji przez naczelnika urzędu skarbowego kara pieniężna w wysokości 300 zł. Karę pieniężną uiszcza się, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia powyższej decyzji.

Ponadto, brak terminowego przeglądu kasy wiąże się również z sankcjami karnymi skarbowymi, uznawany jest bowiem za wadliwe prowadzenie księgi i na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 10.9.1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 19 ze zm.; dalej: KKS), zagrożony jest karą grzywny za wykroczenie skarbowe. Złożenie czynnego żalu, pod warunkiem że organ ścigania nie miał wiedzy (udokumentowanej) o popełnieniu tego czynu uchroni Czytelnika wyłącznie przed odpowiedzialnością karną, natomiast nie uchroni przed karą w wysokości 300 zł, a jeżeli nie upłynęły 3 lata od momentu rozpoczęcia ewidencji na kasie fiskalnej również przed zwrotem odliczonej ulgi na zakup kasy fiskalnej.

Dodatkowo informujemy, że na portalu podatkowym Ministerstwo Finansów informuje, że w sytuacji nadzwyczajnej jaka jest obecnie spowodowana rozprzestrzenianiem się koronawirusa, podatnicy mogą indywidualnie zwracać się z wnioskami do naczelników urzędów skarbowych o odroczenie terminu przeglądu technicznego do lipca 2020 r. z uwagi na zapobieganie rozprzestrzeniania się wirusa, w związku z ustawą z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej: KoronawirusU).

Wniosek taki powinien być jednak złożony przed terminem przeglądu technicznego kasy rejestrującej. Jeżeli zatem termin obowiązkowego przeglądu upływał w okresie obowiązywania ww. ustawy Czytelnik miał prawo przed jego upływem złożyć wniosek o odroczenie tego terminu i wówczas uniknąłby ww. konsekwencji.

(RA)

Dyrektywy wymiaru kary dla nieletniego sprawcy zabójstwa

Opis stanu faktycznego

Oskarżony K.M. 9.1.2017 r. w Z. województwa (…), działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia pokrzywdzonej A.B. i ze szczególnym okrucieństwem przejawiającym się w ilości spowodowanych obrażeń ciała oraz sile z jaką były zadawane uderzenia, zadał jej posługując się dwoma nożami co najmniej 118 ciosów w różne części ciała, czym spowodował zgon pokrzywdzonej.

Stanowisko SO i SA

Sąd Okręgowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 148 § 2 pkt 1 KK i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę dożywotniego pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 77 § 2 KK zastrzegł, że oskarżony będzie mógł skorzystać z warunkowego przedterminowego zwolnienia nie wcześniej niż po odbyciu 40 lat pozbawienia wolności. Na skutek apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że za przypisaną mu zbrodnię wymierzył karę 25 lat pozbawienia wolności, a ponadto zastrzegł, że oskarżony będzie mógł skorzystać z warunkowego przedterminowego zwolnienia nie wcześniej niż po odbyciu 20 lat pozbawienia wolności.

Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny zaskarżył kasacją powyższy wyrok wyłącznie w części zmieniającej orzeczenie o karze pozbawienia wolności, na niekorzyść K.M. Autor kasacji zarzucił rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się w nieprawidłowym nadaniu bezwzględnego prymatu wychowawczym celom kary, nienależytym uwzględnieniu wszystkich okoliczności obciążających, istotnych dla wymiaru kary w tym m.in. szczególnie wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu i wyjątkowo dużego stopnia jego zawinienia, przejawiającego się w podjęciu z zaskoczenia, z zamiarem bezpośrednim zamachu na życie bezbronnej pokrzywdzonej, premedytacji w dążeniu do realizacji zamiaru zabójstwa, zadaniu co najmniej 118 ciosów, z błahego powodu (zazdrości).

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy oddalił kasację, nie podzielając przekonania skarżącego, że Sąd Apelacyjny orzekł karę dwudziestu pięciu lat pozbawienia wolności w wyniku nieprawidłowego nadania bezwzględnego prymatu wychowawczym celom kary. Wskazał, że za represję rażąco niewspółmierną uznaje się taką karę, która – pomijając dyrektywy wymiaru kary – w sposób istotny lub wręcz drastyczny odbiega od tej, jaką należałoby wymierzyć przy uwzględnieniu okoliczności przedmiotowych charakteryzujących czyn przypisany sprawcy oraz podmiotowych, związanych z jego osobą. Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował dyrektywy wymiaru kary. W świetle zasad wykładni językowej nie może przy tym budzić wątpliwości, że posłużenie się w dyspozycji art. 54 § 1 KK zwrotem „przede wszystkim” oznacza, że z całego zbioru okoliczności branych pod uwagę wybiera się taki obiekt, który zajmuje najwyższą pozycję w hierarchii. Co więcej, akurat w rozpoznawanej sprawie zagadnienie statusu skazanego K.M. jako młodocianego, z punktu widzenia orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności nie ma zresztą aż takiego znaczenia, jak by to miało wynikać z wywodów zaprezentowanych w kasacji.

Sąd Najwyższy podkreślił, że w orzecznictwie sądowym niejednokrotnie zwracano już uwagę na to, iż art. 54 § 1 KK nie eliminuje zasad wymiaru kary określonych w art. 53 KK, a jedynie na pierwszym miejscu spośród wymienionych w tym przepisie dyrektyw stawia względy wychowawcze. Zatem status młodocianego i względy wychowawcze nie mają samodzielnego bytu jako podstawa szczególnego kształtowania wymiaru kary (złagodzenia kary), a stanowią jedynie punkt wyjściowy i muszą być zestawione z pozostałymi okolicznościami podmiotowymi i przedmiotowymi mającymi znaczenie dla wymiaru kary. Przy czym istotnymi przesłankami przy ustaleniu kary młodocianemu sprawcy winien być stopień jego zdemoralizowania, tryb życia przed popełnieniem przestępstwa, zachowanie po, motywy i sposób działania. Czynniki te mogą przeważyć tak dalece, że zasadne będzie wymierzenie nawet bardzo młodemu wiekiem sprawcy kary w górnych granicach ustawowego zagrożenia. Co równie przy tym istotne, art. 54 § 1 KK nie zawiera dyrektywy pobłażliwego, czy nawet łagodnego traktowania sprawców, a więc wynikające z tej szczególnej dyrektywy wymiaru kary pierwszeństwo celów wychowawczych nie oznacza nakazu orzekania wobec takich sprawców kar łagodnych. Położenie akcentu na prewencję specjalną nie eliminuje wcale ogólnego wymagania kierowanego do sądu, zgodnie z którym wymierzona sprawcy – również młodocianemu – kara powinna odpowiadać stopniowi jego winy i społecznej szkodliwości czynu, a także względom prewencji generalnej, rozumianej jako kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, kara 25 lat pozbawienia wolności w należyty sposób realizuje postulat kary współmiernej i sprawiedliwej, niezależnie od argumentacji Sądu Apelacyjnego, eksponującej w pierwszym rzędzie aspekt wychowawczy i wcale nie wykazuje cech rażącej łagodności. Ponadto, przychylenie się do poglądu, iż wobec skazanego powinna zostać orzeczona kara dożywotniego pozbawienia wolności, oznaczałoby odrzucenie wszystkich innych dyrektyw wynikających z treści art. 53 KK.

MF: JPK_VAT z deklaracją od 1 października 2020 r. dla wszystkich przedsiębiorców

Jak informuje Ministerstwo Finansów (patrz: https://www.gov.pl/web/finanse/jpkvat-z-deklaracja-od-1-pazdziernika-2020-r-dla-wszystkich-przedsiebiorcow):

Przesunięcie wejścia w życie raportowania JPK_VAT z deklaracją VAT z 1 lipca na 1 października 2020 r. dla wszystkich przedsiębiorców to efekt ich licznych wniosków. Zwracali w nich uwagę na trudności we wdrożeniu nowego rozwiązania od lipca 2020 r. z uwagi na pandemię Covid-19.

Ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, która zmienia termin wejścia w życie nowego rozwiązania, została opublikowana 24.6.2020 r. w Dzienniku Ustaw (patrz poz.1086). Nowy termin określa art. 72 pkt 2 ustawy.

Źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/

Ochrona poszkodowanych konsumentów przez lichwiarskie pożyczki wprowadzona w przepisach o COVID-19

Przepis art. 1 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) wprowadził do kodeksu cywilnego art. 387 ¹. Zgodnie z tym przepisem, który obowiązuje od 30.5.2020 r.: ”Nieważna jest umowa, w której osoba fizyczna zobowiązuje się do przeniesienia własności nieruchomości służącej zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w celu zabezpieczenia roszczeń wynikających z tej lub innej umowy niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową tej osoby, w przypadku gdy:

1) wartość nieruchomości jest wyższa niż wartość zabezpieczanych tą nieruchomością roszczeń pieniężnych powiększonych o wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie od tej wartości za okres 24 miesięcy lub

2) wartość zabezpieczanych tą nieruchomością roszczeń pieniężnych nie jest oznaczona, lub

3) zawarcie tej umowy nie zostało poprzedzone dokonaniem wyceny wartości rynkowej nieruchomości przez biegłego rzeczoznawcę”.

Powyższa sankcja nieważności ma się odnosić do umów tzw. przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości mieszkalnej wykorzystywanej przez konsumenta.

W uzasadnieniu do wprowadzenia tej zmiany, ustawodawca zaznaczył, że jest to środek niezbędny do wyeliminowania nadużyć, ponieważ regulacje o wadach oświadczenia woli, które odwołują się do takich okoliczności zawarcia umowy, jak podstęp, przymus, groźba czy też regulacje dotyczące wyzysku (art. 388 KC) są w praktyce mało skuteczne. Ponadto przepis 387¹ KC, obejmując także umowy zawarte między osobami fizycznymi (dokonującymi czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową), zabezpiecza przed nadużyciami, które mogą występować w obrocie powszechnym, jak również wyklucza możliwość obejścia przepisu poprzez wskazanie drugiej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej jako strony tej umowy.

Wprowadzane przesłanki nieważności są obiektywne i pozwalają na zabezpieczenie pożyczek w wysokości stosunkowo niższej od wartości nieruchomości.

Kontrole znowu z pełną mocą

Jak podkreślił Główny Inspektor Pracy, cytowany przez stronę www.pip.gov.pl, wraz z uruchamianiem kolejnych sektorów gospodarki, trzeba przywrócić kontrole PIP w pełnym zakresie. Towarzyszą temu jednak nowe zasady przeprowadzania kontroli, określone w wytycznych GIP i Głównego Inspektora Sanitarnego. Zgodnie z nimi, zanim dojdzie do czynności kontrolnych i jeśli nie wyklucza tego charakter kontroli, inspektor powinien zatelefonować do pracodawcy, żeby ustalić, jakie procedury dotyczące utrzymania reżimu sanitarnego obowiązują w zakładzie pracy.

Osoby przeprowadzające kontrolę będą też mieć odpowiednio dobrane środki ochrony osobistej. Jeśli będą odwiedzać zakłady wysokiego ryzyka, czyli takie, w których występują ogniska narażenia na SARS-CoV-2, powinny być wyposażene w:

W przypadku kontrolowania zakładów, gdzie takich podejrzeń nie ma, zasady dotyczące ubioru ochronnego nie są tak rygorystyczne.

Czynności kontrolne na terenie zakładu pracy powinny trwać jak najkrócej i być prowadzone w wydzielonym pomieszczeniu, a jeśli jakieś czynności można przeprowadzić zdalnie, poza siedzibą pracodawcy, to inspektorzy powinni z tej możliwości korzystać. Dokumenty, przekazane przez pracodawcę poza terenem zakładu pracy zostaną poddane 24-godzinnej kwarantannie w szczelnie zamkniętych pojemnikach.

Wytyczne nakładają obowiązki na inspektora, który w czasie kontroli powinien respektować obowiązujące u pracodawcy ograniczenia i obowiązki. Ponadto, powinien:

Okna można zamurować pustakami szklanymi

Sprawa ciągnęła się wiele lat. Zaczęła się od tego, że właściciel nieruchomości samowolnie przebudował warsztat elektryczny na pomieszczenia mieszkalne. Kiedy wyszło to na jaw, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wydał nakaz zamurowania wszystkich otworów okiennych w północnej ścianie budynku, która była oddalona maksymalnie o 2,5 m. od sąsiedniej działki (minimalnie powinny to być cztery metry).

Takiej decyzji domagała się właścicielka nieruchomości. Zarówno WSA jak i Naczelny Sąd Administracyjny potwierdziły ten nakaz, więc inwestor zamurował okna pustakami szklanymi (miał odpowiednią opinię techniczną) i zostawił małe, przeszklone uchylne okienka. Zaakceptowali to inspektorzy nadzoru budowlanego, bo w rzeczywistości chodziło o ścianę oddzielenia przeciwpożarowego.

Sprawę do sądu wniosła więc właścicielka nieruchomości twierdząc, że mimo upływu lat sąsiad nie wywiązał się z pierwotnego nakazu, czyli przywrócenia do stanu poprzedniego. Ściana nieprzepuszczająca światła powinna być wykonana z cegły, bloczków gazobetonowych lub innego podobnego materiału, a nie z przezroczystych pustaków szklanych.

Sąd zauważył jednak, że w nakazie nie wskazano, w jaki sposób należy zamurować otwory. Zdaniem WSA inwestor miał w tej sytuacji wybór, jakich materiałów użyć, jeśli tylko ściana zachowa walory oddzielenia przeciwpożarowego. Otwory okienne zostały wypełnione materiałem, który ma odpowiednie cechy ognioodporności, więc argument, że są zbytnio przezroczyste nie może prowadzić do stwierdzenia nieprawidłowego wypełnienia nakazu.

15 rozwiązań w sferze zatrudnienia z tarczy antykryzysowej 4.0

Tarcza antykryzysowa 4.0 to potoczna nazwa ustawy z 19.6.2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 1086). Podobnie jak jej poprzednie odsłony przynosi ona nowe rozwiązania w sferze zatrudnienia, zmieniając tzw. specustawę, czyli ustawę z 2.3.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Większość z nich obowiązuje od 24.6.2020 r.

15 rozwiązań dotyczących zatrudnienia w tarczy antykryzysowej 4.0

Lp.	Rodzaj rozwiązania	Sposób realizacji
1.	Doprecyzowanie warunków polecenia pracy zdalnej (art. 3 specustawy zmieniany art. 77 pkt 1 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Pracodawca może wydać polecenie pracy zdalnej, jeżeli pracownik ma umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do wykonywania takiej pracy i pozwala na to rodzaj pracy – Środki pracy i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz jej obsługę logistyczną ma zapewnić pracodawca. Pracownik będzie mógł używać własnych pod warunkiem, że umożliwi to poszanowanie i ochronę informacji poufnych i innych tajemnic prawnie chronionych, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych, a także informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę – Na polecenie pracodawcy, pracownik wykonujący pracę zdalną będzie prowadzić ewidencję wykonanych czynności – Pracodawca ma prawo w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania pracy zdalnej
2.	Tymczasowe przeniesienie pracownika samorządowego do innej pracy (art. 3a specustawy dodany art. 77 pkt 2 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Wójt, burmistrz, prezydent miasta, w tym prezydent miasta na prawach powiatu może – w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii – jednostronnie przenieść tymczasowo pracownika samorządowego (w tymi kierownika podległej jednostki organizacyjnej) do wykonywania innej pracy, niż określona w umowie o pracę – Do przeniesienia kobiety w ciąży, pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia lub osoby będącej jedynym opiekunem dziecka w wieku do lat 15 będzie wymagana ich zgoda – Warunki przeniesienia: zapewnienie sprawnej realizacji zadań jednostki, do której przenoszony jest pracownik; praca zgodna z kwalifikacjami pracownika; praca w tej samej lub innej miejscowości; maksymalny okres przeniesienia 3 miesiące; wynagrodzenie – stosowne do wykonywanej pracy, lecz nie niższe od dotychczasowego; zachowanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy
3.	Doprecyzowanie sposobu obliczania spadku obrotów gospodarczych (art. 15g ust. 9, art. 15zf ust. 2 i art. 15zzb ust. 3 specustawy zmieniane odpowiednio art. 77 pkt 13 lit. f, pkt 28 lit. a i pkt 37 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Spadek obrotów gospodarczych ma być liczony z dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po 31 grudnia 2019 r. (obecnie pod 1 stycznia 2020 r.) do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku – Dotyczy dofinansowania do wynagrodzeń ze środków FGŚP i na podstawie umowy ze starostą, a także warunków zastosowania elastycznych form czasu pracy
4.	Przyznanie pracodawcy prawa do wprowadzenia przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy z powodu istotnego wzrostu obciążenia funduszu wynagrodzeń (art. 15gb specustawy dodany art. 77 pkt 16 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń to zwiększenie ilorazu kosztów wynagrodzeń pracowników, z uwzględnieniem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników finansowanych przez pracodawcę i przychodów ze sprzedaży towarów lub usług (dalej iloraz kosztów i przychodów) z tego samego miesiąca kalendarzowego dowolnie wskazanego przez przedsiębiorcę i przypadającego od 1 marca 2020 r. do dnia poprzedzającego skorzystanie przez pracodawcę z jednego z uprawnień, nie mniej niż o 5% w porównaniu do takiego ilorazu z miesiąca poprzedzającego (miesiąc bazowy); za miesiąc uważa się także 30 kolejno po sobie następujących dni kalendarzowych, w przypadku gdy okres porównawczy rozpoczyna się w trakcie miesiąca kalendarzowego, to jest w dniu innym niż pierwszy dzień danego miesiąca kalendarzowego – Obniżenie wymiaru czasu pracy pracownika (osoby pozostające w stosunkach pracy i zatrudnione na umowach o pracę nakładczą, zlecenia i oświadczenie usług) może nastąpić maksymalnie o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, przy czym wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy pracownika przed jego obniżeniem – Przestój ekonomiczny pozwoli pracodawcy wypłacać wynagrodzenie obniżone o maksimum 50%, nie mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę adekwatne do wymiaru czasu pracy – Oba rozwiązania mają być wprowadzane w drodze porozumienia ze stroną związkową/pracowniczą na okres do 6 miesięcy od miesiąca, w którym iloraz kosztów i przychodów uległ zmniejszeniu do poziomu mniejszego niż 105% ilorazu z miesiąca bazowego, nie dłużej jednak niż na 12 miesięcy od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii – Z obu uprawnień nie skorzystają pracodawcy, u których iloraz kosztów i przychodów w miesiącu, w którym wystąpił istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń wynosi mniej niż 0,3 – Zastosowanie jednego z tych rozwiązań nie wykluczy dofinansowania do wynagrodzeń pracowników ze środków FGŚP
5.	Udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego (art. 15gc specustawy dodany art. 77 pkt 16 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Dotyczy okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii – Pracodawca może udzielić niewykorzystanego dotychczas urlopu z poprzednich lat bez zgody pracownika i z pominięciem planu urlopów – Maksymalny wymiar urlopu udzielanego w tym trybie – 30 dni
6.	Ograniczenie wysokości odpraw i innych świadczeń wypłacanych z powodu rozwiązania stosunku pracy (art. 15gd specustawy dodany art. 77 pkt 16 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Dotyczy pracodawców, którzy zanotowali spadek obrotów gospodarczych (w rozumieniu art. 15g ust. 9 specustawy) lub istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń z powodu przeciwdziałania COVID – 19 w rozumieniu art. 15gb ust. 2 specustawy – Ma zastosowanie wobec rozwiązywania stosunków pracy oraz umów zlecenia, o świadczenie usług i o dzieło, a także ustania odpłatnego pełnienia funkcji. Nie dotyczy umów agencyjnych – Maksymalna wartość odpraw, odszkodowań i innych świadczeń wypłacanych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii koronawirusa w razie rozwiązania stosunku pracy to 10-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę – 26 tys. zł w 2020 r.
7.	Zawieszenie obowiązków wynikających z przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (art. 15ge specustawy dodany art. 77 pkt 16 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Dotyczy pracodawców, którzy zanotowali spadek obrotów gospodarczych (w rozumieniu art. 15g ust. 9 specustawy) lub istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń z powodu przeciwdziałania COVID – 19 w rozumieniu art. 15gb ust. 2 specustawy – Zawieszenie w okresie stanu zagrożenia epidemicznego/epidemii może obejmować tworzenie lub funkcjonowania zfśs, dokonywanie odpisu podstawowego, wypłaty świadczeń urlopowych – Musi mieć formę porozumienia z reprezentatywnymi związkami zawodowymi, jeśli działają one u pracodawcy – Z mocy praca zostały zawieszone postanowienia układów zbiorowych pracy lub regulaminów wynagradzania, ustalających wyższą wysokość odpisu na zfśs oraz przewidujących inne świadczenia o charakterze socjalno-bytowym niż określają przepisy o zfśs. Pracodawca stosuje w zamian ustawową wartość odpisu
8.	Wypowiadanie umów o zakazie konkurencji (art. 15gf specustawy dodany art. 77 pkt 16 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Dotyczy umów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, a także umowy: agencyjnej, zlecenia, o świadczenie usług i o dzieło – 7-dniowe wypowiedzenie może złożyć każda ze stron
9.	Rozszerzenie grupy pracowników, których wynagrodzenia mogą być dofinansowywane ze środków FGŚP (art. 15gg dodany art. 77 pkt 16 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Pracodawca może wnioskować o dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników nieobjętych: przestojem w rozumieniu art. 81 KP, przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy w rozumieniu art. 15g ust. 1 specustawy – Maksymalna wartość dofinansowania to połowa wynagrodzeń pracowników, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego na podstawie przepisów emerytalnych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku
10.	Poszerzenie grupy pracodawców uprawnionych do wsparcia finansowego ze środków FGŚP na ochronę miejsc pracy (art. 15g zmieniony art. 77 pkt 13 tarczy antykryzysowej 4.0 i art. 15g1 dodany art. 77 pkt 14 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Do grona uprawnionych do wnioskowania o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników i środki na składki na ubezpieczenia społeczne należne od pracy od przyznanych świadczeń dołączyły: państwowe, prowadzone wspólnie z ministrem właściwym ds. kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz samorządowe instytucje kultury; kościelne osoby prawne i ich jednostki organizacyjne; spółki wodne w rozumieniu prawa wodnego – O wsparcie finansowe wymienione podmioty mogą występować, jeśli spełnią ustawowe kryteria dotyczące poziomu spadku obrotów/przychodów, braku zaległości podatkowo-składkowych, zastosowania przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy – Samorządowe instytucje kultury mogą otrzymać dofinansowanie w czasie przestoju ekonomicznego maksymalnie do 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym 40% dofinansowania jest wypłacane ze środków FGŚP, a 60% – ze środków organizatora; w przypadku obniżenia wymiaru czasu pracy – do wysokości połowy wynagrodzenia, jednak nie więcej niż̇ 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego na podstawie przepisów emerytalnych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku, przy czym także obowiązuje zasada stosunkowego podziału dofinansowania 40% ze środków FGŚP i 60% ze środków organizatora
11.	Wyłączenie zwolnienia pracownika młodocianego z obowiązku świadczenia pracy (art. 15f ust. 1a, 1b i ust. 3 specustawy dodany art. 77 pkt 12 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Zwolnienie nie dotyczy pracownika młodocianego, który w roku szkolnym 2019/2020 realizuje dokształcanie teoretyczne w III klasie branżowej szkoły I stopnia albo spełnia obowiązek nauki poprzez realizowanie przygotowania zawodowego u pracodawcy i w okresie czasowego ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty kończy ostatni rok nauki zawodu w pozaszkolnym systemie kształcenia – Warunkiem wyłączenia zwolnienia jest zgoda pracownika młodocianego (a gdy jest niepełnoletni – jego rodzica albo opiekuna prawnego), wyrażona w formie pisemnej, na realizację zajęć praktycznych w ramach przygotowania zawodowego u pracodawcy w okresie czasowego ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty
12.	Złożenie wniosku o świadczenie postojowe przez zleceniobiorcę (art. 15zsa specustawy dodany art. 77 pkt 34 tarczy antykryzysowej 4.0)	Zleceniobiorca ma prawo sam złożyć wniosek do ZUS o przyznanie świadczenia postojowego, jeśli zleceniodawca odmówi wykonania tej czynności
13.	Zmiany w procedurze dotyczącej dofinansowania na mocy umowy ze starostą (art. 15zzb specustawy zmieniony art. 77 pkt 37 tarczy antykryzysowej 4.0, art. 95 i art. 98 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Zniesienie obowiązku składania oświadczenia o zatrudnianiu każdego z pracowników objętych umową oraz kosztach ich wynagrodzeń i należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne – według stanu na ostatni dzień miesiąca, za który dofinansowanie ma być wypłacone – Nałożenie na pracodawcę obowiązku informowania PUP, w formie oświadczenia, o każdej zmianie danych pracowników wpisanych do wykazu pracowników stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie, mającej wpływ na wysokość wypłacanego dofinansowania, w terminie 7 dni roboczych od dnia uzyskania informacji o jej wystąpieniu – Zgłoszona zmiana będzie uwzględniana przez PUP przy ustalaniu kolejnej transzy dofinansowania – Zniesienie obowiązku zwrotu dofinansowania, jeśli – w okresie, na który zostało przyznane dofinansowanie – pracownik objęty umową rozwiąże umowę o pracę, zostanie zwolniony w trybie dyscyplinarnym na podstawie art. 52 KP lub jego stosunek pracy wygaśnie – Dofinansowanie nie podlega egzekucji sądowej i administracyjnej, z wyjątkiem egzekucji prowadzonej na rzecz osób, na których wynagrodzenia i należne od tych wynagrodzeń składki na ubezpieczenia społeczne dofinansowanie zostało przekazane. Środki te, w razie ich przekazania na rachunek płatniczy, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego – Powyższe zasady obowiązują wobec dofinansowań przyznanych przed wejściem w życie tarczy 4.0; nierozpatrzone do tego czasu wnioski nie wymagają zmiany, a podpisane umowy zostały zmienione z mocy prawa; kontynuacja rozpoczętych egzekucji jest niedopuszczalna, a zajęte środki podlegają zwrotowi
14.	Poszerzenie grupy uprawnionych do dofinansowania wynagrodzeń pracowników na mocy umowy ze starostą (art. 15zz2 dodany art. 77 pkt 43 tarczy antykryzysowej 4.0)	– Do grona uprawnionych dołączyły kościelne osoby prawne i ich jednostki organizacyjne – Dofinansowanie może zostać przyznane na maksymalnie 3 miesiące przypadające od miesiąca złożenia wniosku
15.	Rozszerzenie procedury ograniczania kosztów osobowych w sferze budżetowej (art. 15zzzzzo ust. 1 i art. 15zzzzzr ust. 1 specustawy zmieniony art. 77 pkt 52-53 tarczy antykryzysowej 4.0)	Zasady dotyczące oszczędności osobowych w administracji rządowej (obowiązek zmniejszenie zatrudnienia lub czasowe pogorszenie warunków zatrudnienia) zostały rozszerzone na następujące jednostki sektora finansów publicznych: agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej, państwowe fundusze celowe, ZUS i KRUS oraz zarządzane przez nie fundusze, a także NFZ