W przypadku każdej nieterminowej zapłaty podatku, możliwe jest złożenie odrębnego czynnego żalu, który będzie skutkował uniknięciem odpowiedzialności karnej skarbowej. Nawet przy powtarzalnych, notorycznych opóźnieniach czynny żal – co do zasady – zachowuje skuteczność, o ile spełnione są przesłanki z art. 16 ustawy Kodeks karny skarbowy (dalej: KKS). Sama powtarzalność naruszeń nie powoduje jego bezskuteczności.
Uporczywa i nieterminowa zapłata podatku stanowi czyn zabroniony z art. 57 § 1 KKS.
Od karalności za usankcjonowane tym przepisem zaniechanie można się niejako uwolnić poprzez złożenie tzw. czynnego żalu, o którym mowa w art. 16 § 1 KKS. Stosownie do art. 16 § 2 KKS czynny żal jest w takich przypadkach skuteczny, jeżeli spełnione zostaną przesłanki ustawowe, tj. w szczególności dokonane zostanie dobrowolne zawiadomienie organu oraz uiszczenie w całości wymagalnej należności publicznoprawnej.
Należy zaznaczyć, że każda nieterminowa zapłata stanowi odrębny czyn. Tak więc w przypadku powtarzalności opóźnień płatności w podatkach, zasadne jest składanie czynnego żalu do każdej opóźnionej płatności.
Z przepisów art. 16 § 1–6 KKS nie wynika jakiekolwiek ograniczenie liczby skutecznych czynnych żali składanych przez tego samego sprawcę ani wyłączenie ich skuteczności z powodu powtarzalności naruszeń. Każde nieterminowe uregulowanie podatku stanowi odrębny czyn zabroniony, a skuteczność czynnego żalu oceniana jest każdorazowo indywidualnie w odniesieniu do konkretnego czynu. Kluczowe znaczenie mają przesłanki negatywne z art. 16 § 5 KKS, tj. brak uprzedniej, wyraźnie udokumentowanej wiadomości organu o popełnieniu czynu oraz brak rozpoczęcia czynności służbowych, zmierzających do jego ujawnienia. W sytuacji notorycznych opóźnień realnie wzrasta ryzyko, że organ podatkowy będzie posiadał wiedzę o nieterminowych wpłatach (np. z systemów księgowych, analizy sald, czynności sprawdzających), co w konkretnym przypadku może prowadzić do uznania czynnego żalu za bezskuteczny. Nie jest to jednak skutek automatyczny ani wynikający z samej powtarzalności zachowań. Dopóki zawiadomienie spełnia przesłanki z art. 16 § 1 i 2 KKS oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające z art. 16 § 5 i 6 KKS, czynny żal wywołuje skutek w postaci niepodlegania karze, niezależnie od wcześniejszych naruszeń terminowości.
