Do 2 lutego możesz zgłosić się do nowego Małego ZUS Plus – sprawdź, czy spełniasz warunki!
Nowe przepisy
Ustawą z 21.5.2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz.U. z 2025 r. poz. 769; dalej: DeregulPrGospiAdmU) w art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: SysUbSpołU) w ust. 11 usunięto pkt 6 i dodano do tego artykułu ust. 11a-11c. Nowe przepisy obowiązują od 1.1.2026 r. Nowe brzmienie art. 18c SysUbSpołU wprowadza od nowego roku możliwość korzystania z tzw. nowego Małego ZUS Plus.
Oznacza to, że podmioty, które spełniają dotychczasowe warunki do skorzystania z tej ulgi w ZUS mogą rozpocząć liczenie okresu, w którym mogą skorzystać z Małego ZUS Plus. Taka możliwość istnieje przez 36 miesięcy liczonych w 5 letnich periodach czasowych. Pierwsze 5 lat liczone jest od 1.1.2026 r.
Osoby, które nie mogą korzystać z Małego ZUS Plus
Z omawianej ulgi nie mogą skorzystać:
1) osoby rozpoczynające działalność gospodarczą (nowi przedsiębiorcy mogą skorzystać z ulgi na start lub preferencyjnych składek);
2) przedsiębiorcy rozliczający się kartą podatkową i jednocześnie korzystający ze zwolnienia z VAT;
3) osoby prowadzące inną pozarolniczą działalność, np. jako wspólnicy spółki jawnej;
4) osoby wykonujące działalność na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy w takim samym zakresie, w jakim pracowały dla niego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Osoby, które mogą skorzystać z Małego ZUS Plus
Z ulgi mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy m.in.:
1) osiągnęli w poprzednim roku kalendarzowym przychód z działalności nie wyższy niż 120 000 zł (jeśli działalność była prowadzona niepełny rok, limit przychodu ustala się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia firmy);
2) prowadzili działalność gospodarczą w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni.
Długość okresu, w którym można korzystać z Małego ZUS Plus
Od 1.1.2026 r. zmienił się sposób obliczania przerwy, po której można ponownie skorzystać z ulgi, przy czym od tej daty można liczyć na nowo okres, w którym można skorzystać z Małego ZUS Plus. Jest to 36 miesięcy ulgi – Mały ZUS Plus w ciągu 60 miesięcy (5 lat) i mogą z niej skorzystać podmioty, które właśnie skończyły korzystanie z tej ulgi, są w trakcie jej korzystania, czy też nigdy z niej nie korzystały, a mają taki plan a spełniają ww. warunki dochodowe i prowadziły co najmniej 60 dni działalność gospodarczą.
Zatem niższe składki na ubezpieczenia społeczne można płacić maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Pierwszy 60-miesięczny okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej zaczyna się od pierwszego miesiąca kalendarzowego, w którym podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe była ustalona w ramach stosowania ulgi. Natomiast do 36-miesięcznych okresów kalendarzowych i 60-miesięcznych okresów kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wlicza się jako pełny miesiąc każdy miesiąc kalendarzowy.
Podmioty, które właśnie skończyły korzystanie z ulgi Mały ZUS Plus (tj. korzystały z niej do 31.12.2025 r.), mogą bez konieczności przerejestrowywania w ZUS rozpocząć z 1.1.2026 r. korzystanie z Małego ZUS Plus w nowym periodzie czasowym tj. w ciągu 5 lat przez okres 36 miesięcy, przy czym mogą w trakcie roku zrezygnować z tej ulgi i płacić pełny ZUS, muszą jednak pamiętać, że w ciągu tego samego roku kalendarzowego nie mogą ponownie wrócić do ulgi. Mogą to zrobić dopiero w następnym roku kalendarzowym rejestrując się do końca stycznia nowego roku.
Ta sama zasada dotyczy podmiotów, które do końca grudnia 2025 r. nie wykorzystały pełnego limit 36 miesięcy ulgi Mały ZUS Plus. Nie mają obowiązku wyrejestrowania z ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 XX albo 05 92 XX ani ponownego zgłaszania do ubezpieczeń z tym kodem w 2026 r. Jednak niewykorzystany limit (termin korzystania) ze „starego” Małego ZUS Plus nie dolicza się do nowej ulgi. W takiej sytuacji w 2026 r. w deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA) za styczeń dołączą (ZUS DRA cz. II) informacje o rocznym przychodzie, rocznym dochodzie, formie opodatkowania z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz podstawie wymiaru składek. Termin na przekazanie do ZUS upływa 20.2.2026 r.
Ponadto, przedsiębiorca, który w poprzednim roku kalendarzowym prowadził działalność gospodarczą, a nie korzystał z Małego ZUS Plus, a spełnia obecnie warunki korzystania z ulgi i chce z niej skorzystać od 2026 r musi do 2.2.2026 r. wyrejestrować się z dotychczasowego kodu i zarejestrować z kodem Małego ZUS Plus z datą od 1.1.2026 r.
Dodatkowe 12 miesięcy „ starego” Małego ZUS Plus
Dodatkowo, podmioty, które nabyły prawo do dodatkowego roku ulgi Mały ZUS Plus w 2023 r., a nie wykorzystały go do końca 2025 r., zachowują te niewykorzystane miesiące. Będą mogli je wykorzystać po zakończeniu pierwszego cyklu 36 miesięcy „nowego” Małego ZUS Plus. Ta możliwość wynika z art. 112a ust. 1 i 2 SysUbSpołU, którego brzmienie zostało zachowane ustawą nowelizującą (art. 38 DeregulPrGospiAdmU).
Możliwość stosowania przez spółkę z o.o. stawki CIT w wysokości 9%
Nie ma ustawowych ograniczeń, które dotyczyłyby możliwości prowadzenia przez wspólników spółki z o.o. tego samego rodzaju działalności w ramach ich własnej jednoosobowej działalności gospodarczej.
Jeśli przychody osiągnięte w roku podatkowym nowo utworzonej spółki nie przekroczą wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro oraz nie zachodzi wyłączenie, o którym mowa w art. 19 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU), wówczas nowo utworzona spółka może skorzystać z obniżonej stawki CIT.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami nie ma ustawowych ograniczeń, które dotyczyłyby możliwości prowadzenia przez wspólników spółki z o.o. tego samego rodzaju działalności w ramach ich własnej jednoosobowej działalności gospodarczej. Ewentualne klauzule dotyczące np. zakazu prowadzenia działalności konkurencyjnej mogą wynikać z ewentualnych postanowień umowy spółki ustalonych przez wspólników.
Odnośnie kwestii obniżonej 9% stawki CIT należy wskazać, iż nowo utworzona spółka z o.o. może skorzystać z tej stawki pod warunkiem spełnienia przesłanek ustawowych.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 PDOPrU: „Stawka podatku wynosi 9% podstawy opodatkowania od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro, z wyjątkiem podatników określonych w pkt 5, przy czym:
a) kwotę 2 000 000 euro przelicza się na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł,
b) jeżeli rok podatkowy podatnika był dłuższy albo krótszy niż 12 miesięcy, kwotę 2 000 000 euro ustala się jako iloczyn 1/12 tej kwoty i liczby pełnych miesięcy w tym roku podatkowym, a w przypadku gdy rok podatkowy nie obejmuje pełnego miesiąca kalendarzowego, za pełny miesiąc przyjmuje się okres trwający 30 dni”.
Jak stanowi art. 19 ust. 1d PDOPrU: „Podatnicy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, stosują stawkę podatku, o której mowa w tym przepisie, jeżeli posiadają status małego podatnika. Jednakże zgodnie z ust. 1e warunek ten nie dotyczy podatników rozpoczynających prowadzenie działalności w roku rozpoczęcia tej działalności”.
Na podstawie art. 19 ust. 1a PDOPrU nowo utworzona spółka nie może skorzystać z obniżonej stawki CIT, jeśli została utworzona:
1) w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników, z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę, albo
2) w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub spółki niebędącej osobą prawną, albo
3) przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które wniosły na poczet kapitału podatnika uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty co najmniej 10 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wniesiono te składniki majątku, w zaokrągleniu do 1000 zł, przy czym wartość tych składników oblicza się, stosując odpowiednio przepisy art. 14 PDOPrU, albo
4) przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej wnoszące, tytułem wkładów niepieniężnych na poczet kapitału podatnika, składniki majątku uzyskane przez te osoby albo jednostki w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli te osoby albo jednostki posiadały udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników, albo
5) przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, jeżeli w roku podatkowym, w którym podatnik został utworzony, oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym, zostało do niego wniesione na poczet kapitału uprzednio prowadzone przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty 10 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wniesiono te składniki majątku, w zaokrągleniu do 1000 zł, przy czym wartość tych składników oblicza się, stosując odpowiednio przepisy art. 14 PDOPrU.
Jeśli zatem żadna z powyższych przesłanek nie ma zastosowania, to nie ma przeszkód aby nowo powstała spółka zastosowała obniżoną stawkę CIT.
Krajowe wdrażanie zasad rozporządzenia PPWR
W ramach implementacji unijnych zasad gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, w szczególności wynikającymi z PPWR, Ministerstwo Środowiska pracuje nad projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, która zastąpi ustawę o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (dalej: GospOpakowaniaU). Z projektem i jego uzasadnieniem można się zapoznać na stronie RCL.
Zgodnie z wykazem prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, toczą się prace nad projektem nowej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-opakowaniach-i-odpadach-opakowaniowych.
Prace te w ramach projektu UC 100 można śledzić na https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12401003. Zakończono etap konsultacji publicznych, opiniowania oraz uzgadniania projektu.
Cele przygotowywanego projektu ustawy wynikają z potrzeby implementacji przepisów UE, w tym doprecyzowania zasad opublikowanego w 22.1.2025 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 19.12.2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (dalej: PPWR).
W zakresie celów przygotowywanego projektu oraz przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie zawarto następujące informacje:
„Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z 30.5.2018 r. zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/852 z 30.5.2018 r. zmieniająca dyrektywę 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych określiły m.in. nowe wymagania dotyczące rozszerzonej odpowiedzialności producenta (zwanej dalej: „ROP”) i wyznaczyły cele w zakresie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz recyklingu odpadów opakowaniowych, a także redukcji składowania odpadów komunalnych. Przepisy powyższych dyrektyw zostały transponowane do polskiego porządku prawnego ZmOdpadyU17, która zmieniła m.in. GospOpakowaniaU. Zgodnie z art. 8 dyrektywy 2008/98/WE systemy ROP muszą uwzględniać minimalne wymogi określone w art. 8a, które obejmują: określenie roli i obowiązków wszystkich podmiotów zaangażowanych w system, określenie celów do osiągnięcia, system sprawozdawczy służący do gromadzenia danych, równe traktowanie producentów, niezależnie od ich pochodzenia czy wielkości. Jednocześnie w ramach ROP producenci produktów lub organizacje realizujące w imieniu producentów obowiązki wynikające z ROP mają posiadać określony zasięg geograficzny, produktowy i materiałowy, zapewniać dostępność systemów zbierania odpadów, środki finansowe lub środki finansowe i organizacyjne niezbędne do wypełnienia obowiązków w zakresie ROP, wprowadzić mechanizm samokontroli oraz udostępniać publicznie informacje o realizacji celów (w przypadku organizacji także o strukturze, wkładach finansowych i procedurze wyboru podmiotów gospodarujących odpadami). W odniesieniu do wkładów finansowych płaconych przez producentów produktów w opakowaniach na rzecz realizacji ROP, ich wysokość powinna pokrywać koszty selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych, a następnie ich transportu i przetwarzania, w tym przetwarzania niezbędnego do osiągnięcia unijnych celów w zakresie gospodarowania odpadami, oraz koszty niezbędne do realizacji innych celów i zadań, koszty informowania posiadaczy odpadów oraz koszty gromadzenia danych i sprawozdawczości.
Ponadto wysokość wkładów finansowych powinna, w miarę możliwości, zostać zróżnicowana biorąc pod uwagę wybrane kryteria. W dniu 22.1.2025 r. opublikowane zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 19.12.2024 r. sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE (zwane dalej: „PPWR”). PPWR stanowi lex specialis w stosunku do dyrektywy 2008/98/WE, oznacza to, że przepisy dotyczące ROP zawarte w PPWR powinny mieć pierwszeństwo przed wszelkimi sprzecznymi przepisami dyrektywy 2008/98/WE. Zgodnie z art. 45 PPWR producenci ponoszą ROP w ramach systemów ustanowionych zgodnie z art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE oraz sekcją 3 PPWR w odniesieniu do opakowań, w tym opakowań produktu w opakowaniu, które udostępniają po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego lub rozpakowują nie będąc użytkownikami końcowymi. Wkłady finansowe płacone przez producentów powinny pokrywać, oprócz kosztów wymienionych powyżej (wskazanych w dyrektywie 2008/98/WE), koszty etykietowania pojemników na odpady oraz koszty prowadzenia analiz składu zebranych zmieszanych odpadów komunalnych. Koszty powinny być ustalone w sposób przejrzysty, proporcjonalny, niedyskryminujący i efektywny. Zgodnie z art. 46 PPWR państwa członkowskie mogą przyjąć środki, na podstawie których powierzenie obowiązków w zakresie ROP organizacji odpowiedzialności producenta będzie obowiązkowe. Ponadto zgodnie z art. 51 PPWR państwa członkowskie zapewniają, aby w systemach ROP i systemach kaucyjnych przeznaczono określoną minimalną część budżetu na finansowanie działań służących zmniejszeniu ilości odpadów i zapobieganiu powstawaniu odpadów.
PPWR reguluje wprost wiele obszarów dotyczących opakowań oraz odpadów opakowaniowych, niemniej jednak część zawartych w nim rozwiązań oraz ich praktyczne stosowanie wymaga dostosowania krajowych przepisów. Nowe cele wynikające z PPWR dotyczą m.in. ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów opakowaniowych na mieszkańca o co najmniej 5% do 2030 r., 10% do 2035 r. i 15% do 2040 r., a także obowiązku stosowania od 2030 r. określonego odsetka opakowań wielokrotnego użytku. Dla zapewnienia spełnienia wszystkich wymagań ROP określonych w PPWR, z uwzględnieniem przepisów art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE, istnieje pilna potrzeba dostosowania szeregu przepisów krajowych, w tym przepisów GospOpakowaniaU. Konieczne jest również podjęcie działań systemowych zapewniających stabilne finansowanie gospodarki odpadami w gminach oraz sprawiedliwy podział kosztów systemu ROP, zgodnie z zasadą »zanieczyszczający płaci«. Obecny system prawny nie motywuje wprowadzających produkty w opakowaniach (producentów) do ekoprojektowania, natomiast gminy mają poważne trudności z realizacją celów recyklingu. W rezultacie mieszkańcy naszego kraju są obecnie nadmiernie obciążani opłatami za opakowania, gdyż ponoszą koszty dotyczące opakowań przy zakupie produktów, a następnie wnosząc opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi do gmin oraz dodatkowo, w niektórych przypadkach, ponosząc dodatkowe koszty związanych z karami nakładanymi na gminy za niezrealizowane cele w zakresie przygotowania do ponownego użytku i recyklingu”.
Istotę rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji, opisano następująco:
„Polska, w związku z wejściem w życie PPWR, zobowiązana jest do zapewnienia stosowania nowych regulacji Unii Europejskiej dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych. Rekomendowanym rozwiązaniem, w postaci narzędzia interwencji, jest przyjęcie projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, która zastąpi GospOpakowaniaU.
W celu dostosowania do wymagań PPWR rekomenduje się utworzenie w Polsce nowego modelu systemu ROP dla opakowań oraz ustanowienia regulacji koniecznych do wdrożenia rozporządzenia w szczególności w zakresie:
- wymogów dot. substancji obecnych w opakowaniach
- zdatności opakowań do recyklingu
- minimalnej zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych
- minimalizacji opakowań oraz zbędnych opakowań
- opakowań wielokrotnego użytku oraz systemów ponownego użycia i ponownego napełnienia
- etykietowania opakowań oraz pojemników na odpady
- obowiązków wytwórców, importerów i dystrybutorów opakowań
- ograniczenia w zakresie stosowania określonych formatów opakowań
- celów ponownego użycia i ponownego napełnienia opakowań, zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów opakowaniowych oraz recyklingu
- toreb na zakupy z tworzywa sztucznego
- zgodności opakowań z wymogami oraz kontroli opakowań wprowadzanych na rynek Unii
- właściwych organów oraz przepisów karnych
- rejestru producentów i sprawozdawczości
- systemów zwrotu i zbierania
- zielonych zamówień publicznych.
W celu ułatwienia przedsiębiorcom realizowania obowiązków wynikających z ROP, dla produktów wskazanych w załącznikach 6–10 do GospodOdpU, planuje się przeniesienie stosownych regulacji w tym zakresie do projektowanej ustawy. Ponadto z uwagi na zgłaszane zastrzeżenia dotyczące obowiązku wnoszenia opłaty, o której mowa w art. 3b GospodOdpU, planuje się zmianę tego obowiązku z rocznego na kwartalny, analogicznie jak w przypadku opłaty recyklingowej za torby na zakupy z tworzyw sztucznych (torebki foliowe). Proponuje się, żeby nowy model systemu ROP dla opakowań opierał się na następujących założeniach, efektach i korzyściach:
- Wprowadzenie definicji z PPWR w tym zastąpienie dotychczasowych definicji wprowadzającego produkty w opakowaniach oraz wprowadzającego opakowania – nową definicją producenta.
- Wprowadzenie, w ramach odpowiedzialności finansowej producenta, opłaty opakowaniowej, ponoszonej za każdy kilogram opakowania, w tym opakowania produktu w opakowaniu, które udostępnia po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego lub rozpakowuje, nie będąc użytkownikiem końcowym.
- Ustanowienie marszałków województw organami odpowiedzialnymi za kontrolę poprawności naliczania i uiszczania opłaty opakowaniowej oraz redystrybucję wpływów z tytułu tej opłaty.
- Powierzenie NFOŚiGW zadań organizacji odpowiedzialności producenta (zwanej dalej: „PRO”), która w imieniu producentów będzie realizowała obowiązki wynikające z ROP, w ramach zamkniętego obiegu finansowego.
- Powierzenie IOŚ-PIB zadań analitycznych i badań w zakresie systemu ROP.
- Powierzenie ministrowi właściwemu do spraw klimatu nadzoru nad systemem ROP.
- Zniesienie od 2028 r. obowiązku osiągania przez producentów wnoszących opłatę opakowaniową (obecnie wprowadzających produkty w opakowaniach) określonych poziomów recyklingu. W związku z tym po zakończeniu okresu przejściowego, czyli od 1.1.2028 r., dokumenty potwierdzające recykling (DPR) oraz dokumenty potwierdzające odpowiednio eksport odpadów opakowaniowych albo wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych w celu poddania ich recyklingowi (EDPR) zostaną zastąpione przez nowe instrumenty sprawozdawcze.
- Zniesienie od 2028 r. opłaty produktowej za opakowania.
- Dostosowanie bazy BDO do wymagań ROP.
- Wprowadzenie 2-letniego okresu przejściowego, po którym nastąpi pełne wdrożenie systemu ROP dla opakowań.
- Zakłada się, że na skutek wprowadzenia nowego modelu systemu ROP, organizacje odzysku opakowań (spółki akcyjne) po okresie przejściowym, tj. w 2028 r., zakończą swoją działalność w dotychczasowej formie.
- Zakłada się, że podobnie jak dotychczas producenci (obecnie wprowadzający produkty w opakowaniach), po uzyskaniu stosownego zezwolenia wydanego przez ministra właściwego do spraw klimatu, będą mogli samodzielnie realizować obowiązki wynikające z ROP.
- Zakłada się zachowanie funkcjonującego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz obowiązków gmin w tym zakresie (m.in. odpowiedzialność za organizację systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, organizacja zamówień na odbiór i zagospodarowanie odpadów, współpraca z przedsiębiorstwami gospodarującymi odpadami). Przy czym planuje się dodatkowo wprowadzenie obowiązku informowania mieszkańców o kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi oraz partycypacji w tych kosztach producentów.
- Planuje się wprowadzenie zachęt do stosowania hierarchii postępowania z odpadami poprzez propagowanie tworzenia i skutecznego działania systemów ponownego użycia i ponownego napełnienia opakowań, które nie zostały objęte systemem kaucyjnym oraz wspieranie rozwoju sektora opakowań wielokrotnego użytku, poprzez wprowadzenie zachęty podatkowej (ulga opakowaniowa)”.
Aktualizacja danych osobowych zawartych w kwestionariuszu osobowym
Zmiana danych osobowych pracownika nie oznacza obowiązku aktualizacji lub usunięcia kwestionariusza osobowego znajdującego się w aktach osobowych. Do akt może być włączone oświadczenie pracownika lub nowy kwestionariusz. Po zmianie przez pracownika nazwiska nie ma potrzeby zmiany nazwiska pracownika w treści umowy o pracę, jednak dla porządku można to zrobić.
Zgodnie z art. 22¹ Kodeksu pracy pracodawca zatrudniając pracownika powinien pozyskać od niego określone dane osobowe niezbędne m.in. do prawidłowego przygotowania dokumentów kadrowych, czy zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Do danych możliwych do pobrania na etapie rekrutacji należą:
1) imię (imiona) i nazwisko,
2) datę urodzenia,
3) dane kontaktowe,
4) wykształcenie,
5) kwalifikacje zawodowe,
6) przebieg dotychczasowego zatrudnienia, z wyłączeniem informacji o wynagrodzeniu w obecnym stosunku pracy oraz w poprzednich stosunkach pracy.
Z kolei po zatrudnieniu pracodawca może pobrać dodatkowo następujące dane:
1) adres zamieszkania,
2) numer PESEL lub rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,
3) inne dane osobowe pracownika, a także dane osobowe dzieci pracownika i innych członków jego najbliższej rodziny, jeżeli podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy,
4) wykształcenie i przebieg dotychczasowego zatrudnienia, jeżeli nie istniała podstawa do ich żądania od osoby ubiegającej się o zatrudnienie,
5) numer rachunku płatniczego, jeżeli pracownik nie złożył wniosku o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.
Podanie wymienionych danych następuje w formie wypełnienia kwestionariuszy osobowych odpowiednio dla kandydata do pracy i dla pracownika. Pracodawca może przyjąć dane w formie oświadczenia, ale może też żądać ich udokumentowania, tj. przedstawienia do wglądu dokumentów potwierdzających np. dowód osobisty, świadectwa potwierdzające kwalifikacje.
W przypadku gdy w trakcie okresu zatrudnienia nastąpi zmiana danych osobowych, pracownik jest zobowiązany je zaktualizować, tj. przekazać pracodawcy nowe dane. Pracownik powinien złożyć pracodawcy stosowne oświadczenie w tej sprawie i ewentualnie okazać oryginalny dokument potwierdzający zmianę, np. nowy dowód osobisty, czy zaświadczenie z urzędu stanu cywilnego o zmianie nazwiska.
Zmiana danych osobowych pracownika nie oznacza obowiązku aktualizacji kwestionariusza osobowego znajdującego się w aktach osobowych. Do akt może być włączone oświadczenie pracownika lub nowy kwestionariusz. Dotychczasowy, nieaktualny kwestionariusz nie powinien być usuwany z akt, ponieważ jest on częścią dokumentacji. Nieprawidłowe byłoby ponadto dokonywanie zmian w treści dotychczasowego kwestionariusza. Ewentualne usuwanie lub zaczernianie danych zawartych w treści sporządzonego wcześniej kwestionariusza osobowego mogłoby zostać zakwalifikowane jako próba fałszowania tego dokumentu.
Od chwili złożenia przez pracownika oświadczenia o zmianie danych osobowych, pracodawca nie powinien już wykorzystywać poprzednich danych. Jednak posiadanie w aktach osobowych starych danych nie narusza przepisów. W momencie wypełniania, np. kwestionariusza osobowego, dane te były prawidłowe. Dokumenty oparte na ich podstawie są ważne. Po zmianie przez pracownika nazwiska nie ma potrzeby zmiany nazwiska pracownika w treści umowy o pracę, jednak dla porządku można to zrobić.
Benefity pracownicze a kalkulacja proporcji VAT
Spółka powinna w kalkulacji VAT uwzględnić odsprzedaż benefitów na rzecz współpracowników (w wysokości refakturowanej) i na rzecz pracowników (w wysokości wartości rynkowej).
Zgodnie z art. 90 ust. 3 VATU proporcję VAT ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo. Według art. 90 ust. 9a VATU do obrotu nie wlicza się kwoty podatku, więc kwoty obrotu uwzględniane w kalkulacji proporcji VAT powinny odpowiadać podstawie opodatkowania danej czynności.
W przypadku refakturowania na rzecz współpracowników, podstawą opodatkowania jest kwota od nich należna, bez uwzględniania VAT (art. 29a ust. 1 i art. 29a ust. 6 pkt 1 VATU). Ta wartość, która wynika z refakturowania kart sportowych (bez uwzględniania stawki 8% VAT), powinna trafić do kalkulacji proporcji VAT.
Natomiast w przypadku pracowników zasadne jest stosowanie podejścia, że w przypadku benefitów pracowniczych podstawą opodatkowania jest zarówno kwota finansowana przez pracodawcę, jak i przez pracownika (art. 32 ust. 1 VATU). Dlatego też ta wartość powinna trafić do kalkulacji proporcji VAT (należy tu jednak pilnować, aby do kalkulacji nie trafił dwukrotnie obrót z tego tytułu).
Organy podatkowe wskazują, że obrót z tytułu benefitów pracowniczych nie jest uwzględniany w kalkulacji proporcji VAT tylko w sytuacjach, gdy benefity są nieodpłatne, a jednocześnie nieopodatkowane ani zwolnione od VAT (interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 1.2.2022 r., 0111-KDIB3-2.4012.993.2021.1.AZ).
Zwolnienie podmiotowe a błędne rejestrowanie sprzedaży na kasie ze stawkami VAT
W opisanej sytuacji podatnik nie jest zobowiązany do zapłaty należnego podatku. Przepisy nie przewidują obowiązku złożenia pisma do Urzędu Skarbowego. Podatnik musi jednak zaprowadzić tzw. ewidencję korekt, w której wykaże błędnie zaewidencjonowaną na kasie sprzedaż. Ponadto, po dokonaniu korekty, sprzedaż na kasie powinna być zaewidencjonowana w sposób prawidłowy.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących podatnicy, o których mowa w art. 111 ust. 5 ustawy o VAT, ujmują w ewidencji wartość sprzedaży jako sprzedaż zwolnioną od podatku.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 1.4.2021 r. (0114-KDIP1-3.4012.129.2021.1.PRM) wskazano, że:
„Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości skorygowania błędnie zaewidencjonowanej sprzedaży i podatku należnego zaewidencjonowanego za pomocą kasy rejestrującej w sytuacji, gdy powstałe błędy nie są efektem oczywistej pomyłki, jednakże brak regulacji prawnych w tym zakresie, nie może pozbawić podatnika możliwości dokonania korekty, jeżeli możliwe jest wykazanie, że obrót z danej transakcji był inny niż kwota figurująca na paragonie, bądź też paragon nie odzwierciedla zaistniałego stanu faktycznego.
Ponieważ kasa rejestrująca nie pozwala na korektę danych zapisanych w pamięci fiskalnej (tj. po wydrukowaniu paragonu), to korekta błędnych zapisów powinna być dokonywana za pomocą innych urządzeń księgowych. W takim przypadku należy prowadzić tzw. ewidencję korekt, z której musi dokładnie wynikać kwota korekty sprzedaży i podatku należnego. Ewidencja taka nie ma określonego wzoru, ale wskazane jest, aby zawierała co najmniej dane niezbędne do ustalenia przyczyn zaistniałej korekty, a zapisy w niej widniejące pozwalały na określenie prawidłowej kwoty obrotu i podatku należnego”.
Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że choć przepisy nie uznają za oczywistą omyłkę błędnie zaewidencjonowanej sprzedaży (wraz z wykazanym VAT zamiast zastosowania zwolnienia), to brak regulacji prawnych w tym zakresie nie może skutkować brakiem prawa do korekty raportów z kasy fiskalnej. Podatnik może dokonać korekty tych raportów na podstawie zapisów w ww. ewidencji korekt. Nie będzie wówczas zobowiązany do zapłaty błędnie wykazanego VAT należnego na paragonach. Należy jednak mieć na uwadze, co podkreślono także w przywołanej interpretacji, że w sytuacji sporu z organem podatkowym, to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że korekty wykazanych nienależnie stawek VAT zostały dokonane zgodnie z prawem oraz miały na celu doprowadzenie do stanu zgodnego ze stanem faktycznym.
Nowy zakładowy układ zbiorowy – porozumienia zmieniające
Przy zmianie UZP, lub wprowadzeniu nowego, można zastosować w miejsce wypowiedzeń zmieniających porozumienia zmieniające.
UZP rozwiązuje się m.in. z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron. Nie oznacza to jednak, że w związku z upływem okresu wypowiedzenia UZP przestają obowiązywać zawarte w nim warunki zatrudnienia. Sąd Najwyższy w uchwale z 29.9.2006 r. (II PZP 3/06, Legalis) wskazał, że przepis art. 24113 § 2 zd. 2 Kodeksu pracy ma zastosowanie do wypowiedzenia wynikających z układu zbiorowego pracy warunków umowy o pracę w razie rozwiązania tego układu, także wtedy, gdy nie został on zastąpiony nowym układem zbiorowym pracy ani regulaminem wynagradzania.
Według art. 24113 § 2 Kodeksu pracy, postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.
Nowe warunki zatrudnienia wprowadzone nowym ZUZP zaczną obowiązywać w stosunku do pracownika po upływie okresu wręczonego mu wypowiedzenia zmieniającego.
Wskazywanie przez ustawodawcę na wypowiedzenie zmieniające nie wyłącza możliwości stosowania porozumień zmieniających. Taką możliwość powszechnie przyjmuje się w doktrynie prawa pracy. Tak np. M. Gładoch [w:] A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 7, 2025, art. 24113: „Skoro pracodawca może jednostronnie zmienić warunki zatrudnienia pracownika, to tym bardziej strony mogą zrobić to wspólnie”. Trudno się z tym nie zgodzić. Nie można przyjmować wyłączności jednostronnych zmian (a taką jest zmiana na skutek wypowiedzenia warunków pracy i płacy), z pominięciem wpływu pracowników na ich warunki zatrudnienia (który to wpływ przejawiać się będzie przy ustalaniu porozumienia zmieniającego).
Dokonanie zapłaty na rachunek bankowy spoza białej listy a koszty podatkowe
Katalog działań, które umożliwiają wyłączenie wydatków z kosztów uzyskania przychodów w przypadku dokonania zapłaty na rachunek bankowy spoza białej listy, zawarty jest przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Potencjalnie możliwe jest – co wpisuje się w przekonaniu Autora w pewnego rodzaju obejście prawa – dokonanie ponownej zapłaty tej samej należności na właściwy rachunek bankowy znajdujący się na białej liście.
Reguły określone w art. 15d ust. 1 pkt 2 PDOPrU dotyczą również płatności dokonywanych na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego, który jest zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT czynny i wykonuje transakcje podlegające opodatkowaniu VAT w Polsce. Tak wynika z objaśnień Ministra Finansów pt. „Objaśnienia podatkowe z dnia 20 grudnia 2019 r. – wykaz podatników VAT”.
Niestety nie istnieją inne przewidziane przez przepisy podatkowe zasady wyłączenia sankcji z tytułu braku dokonania zapłaty na rachunek wskazany na tzw. białej liście, niż określone w art. 15d ust. 4 PDOPrU.
Ustawodawca wskazał wprost, jakie sytuacje nie wymagają kontroli rachunku bankowego kontrahenta i nie powodują konieczności wyłączenia poniesionego wydatku z kosztów podatkowych. W przypadku, gdy zweryfikowali Państwo brak możliwości skorzystania z art. 15d ust. 4 PDOPrU, to brak jest wprost wskazanych innych rozwiązań pozwalających na zaliczenie do kosztów podatkowych poniesionych wydatków.
W doktrynie można napotkać głosy wskazujące, iż ponowna zapłata do kontrahenta tej samej należności na rachunek widniejący białej liście zgodnie z powyższymi regulacjami pozwoli podatnikowi na rozliczanie tej płatności w kosztach uzyskania przychodów. W praktyce oznacza to konieczność uzgodnienia z kontrahentem zwrotu środków zapłaconych na niewłaściwy rachunek bankowy oraz dokonania ponownej płatności na prawidłowy rachunek. Stanowisko to zostało również zaakceptowane przez Dyrektora KIS w interpretacji indywidualnej z 25.10.2024 r. (0115-KDIT3.4011.711.2024.2.PS). Należy mieć jednak na uwadze, iż interpretacje indywidualne wydawane są wobec wskazanego podatnika i spełniają funkcję ochronną tylko wobec niego. Z tego też względu potencjalnie dokonanie ponownej płatności może stanowić obejście prawa. Zalecane byłoby uzyskanie rozstrzygnięcia indywidualnego dla podatnika, aby zminimalizować ryzyko sporu z organem podatkowym.
Działalność gospodarcza zaliczana do okresu zatrudnienia po 1 stycznia 2026 r.
Tak. Do okresu zatrudnienia wlicza się okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
Okresy te potwierdza zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o opłaceniu za dany okres składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z danego tytułu.
ZUS wydaje zaświadczenia tylko za okresy, kiedy osoba była objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub opłacała składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub wypadkowe, albo tylko zdrowotne.
Okresy ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne/rentowe przypadające przed 1.1.1999 r. ZUS też potwierdza na wniosek zainteresowanego (US-7) wydając stosowne zaświadczenie.
Zatem, jeżeli pracownik przedłożył takie zaświadczenie wydane przez ZUS, potwierdzające okresy prowadzenia działalności gospodarczej i ubezpieczenia, to pracodawca powinien taki dowód uwzględnić i przeliczyć staż do uprawnień pracowniczych. Nie ma na to wpływu data wystawienia zaświadczenia.
Możliwość podpisania umowy przez prokurenta spółki z o.o.
Prokurent samoistny spółki z o.o. (jako zamawiający) nie powinien podpisywać umowy ze spółką jawną (jako wykonawcą), w której jest on jednym ze wspólników. Czynność prawna może zostać – co do zasady – uznana za nieważną. Jeżeli istnieje choćby prawdopodobieństwo konfliktu interesów, to zakaz wynikający z art. 108 ustawy Kodeks pracy (dalej: KC) znajduje bezwzględne zastosowanie.
Przepis art. 1091 KC stanowi, że:
„§ 1. Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
§ 2. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.
Prokura zapewnia wyjątkowo szeroki i ustawowo określony zakres uprawnień przysługujących prokurentowi. Wyraźnie z art. 1091 § 1 KC wynika, że obejmuje ona ogół czynności sądowych i pozasądowych. Jedyne ograniczenie ma charakter przedmiotowy – prokura dotyczy wyłącznie czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Natomiast zgodnie z art. 108 KC: „Pełnomocnik nie może być drugą stroną czynności prawnej, której dokonywa w imieniu mocodawcy, chyba że co innego wynika z treści pełnomocnictwa albo że ze względu na treść czynności prawnej wyłączona jest możliwość naruszenia interesów mocodawcy. Przepis ten stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy pełnomocnik reprezentuje obie strony”.
W doktrynie podnosi się, że art. 108 KC ma zastosowanie do czynności dokonywanych przez prokurenta „z samym sobą”, a więc do takich czynności prawnych, w których jedną stroną jest prokurent działający osobiście, a drugą – przedsiębiorca działający przez tego prokurenta. Podkreśla się bowiem, że prokura jest instytucją prawa handlowego, będącego częścią prawa cywilnego. Jest ona przy tym rodzajem pełnomocnictwa, który jest jedną z form przedstawicielstwa (wyr. SA w Warszawie z 25.6.2020 r., VII AGa 1683/18, Legalis).
Mając powyższe na względzie należy zaznaczyć, że art. 108 KC jako zasadę wprowadza zakaz dokonywania przez pełnomocnika (prokurenta) czynności z samym sobą.
Jedynie przykładowo należy wskazać postanowienie SN z 29.1.2016 r. (II CSK 231/14, Legalis), w którym uznano, że:
Organy zarządzające określoną osobą prawną nie powinny samodzielnie decydować o wierzytelnościach przysługujących im wobec podmiotów zarządzanych, a art. 108 KC może być stosowany na zasadzie analogii do czynności prawnych organu osoby prawnej „z samym sobą”. Przepis ten może mieć zatem analogiczne zastosowanie także w zakresie działalności fundacji, zaś czynność prawna dokonana przez osobę mieniącą się jej pełnomocnikiem z samym sobą jest nieważna. W tym kontekście jeszcze bardziej przekonywujące jest stosowanie art. 108 KC do prokurenta.
Należy jeszcze dodać, że art. 108 KC dopuszcza dokonywanie przez pełnomocnika (prokurenta) czynności z samym sobą jedynie wówczas, gdy możliwość pokrzywdzenia interesów mocodawcy jest wyłączona. Jeżeli wobec tego istnieje choćby prawdopodobieństwo naruszenia interesów mocodawcy, to zakaz wynikający z art. 108 KC znajduje zastosowanie.
