Uchwała SN o dopuszczalności kar umownych za nieterminowe zapłaty podwykonawcom

Uchwała jest odpowiedzią na przedstawione SN przez SO w Białymstoku zagadnienie prawne, czy ważne jest zastrzeżenie w umowie o roboty budowlane zawartej w trybie ZamPublU kary umownej z tytułu braku zapłaty lub nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcom lub dalszym podwykonawcom, wobec tego, że postanowienie umowne w przedmiocie wysokości kar umownych z tego tytułu przewidziane jest w art. 143d ust. 1 pkt 7 lit. a ZamPublU, podczas gdy zgodnie z art. 483 § 1 KC karę umowną można zastrzec jedynie jako naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego zobowiązania niepieniężnego.

Sprawa ma związek z zamawiającym − SPZOZ w Sejnach, który pozwał do sądu konsorcjum K. − wykonawcę inwestycji − żądając zapłaty z tytułu opóźnienia wykonania prac. W umowie zaznaczono, że za nieterminowe wypłaty dla podwykonawców obowiązywać będzie kara umowna w wysokości 0,5% wartości wynagrodzenia należnego podwykonawcy za każdy dzień opóźnienia. W czasie rozprawy przed sądem I instancji podwykonawca udowodnił, że konsorcjum nie wypłaciło mu określonej kwoty za wykonane prace, która to została zasadzona na jego rzecz w wyroku Sądu Rejonowego. Powód (zamawiający) zapłacił zasądzoną kwotę podwykonawcy i wezwał konsorcjum do zwrotu tego wynagrodzenia podwykonawcy. Nie dokonano jednak tego zwrotu, zaskarżając wyrok wydany w I instancji. Sąd okręgowy uznał, że powstało na tle tej sprawy poważne zagadnienie prawne wynikające ze zbieżności art. 483 § 1 KC i art. 143d ust. 1 pkt 7 ZamPublU.

Dla przypomnienia, art. 143 d ust. 1 pkt 7 lit. a ZamPublU przewiduje, że umowa o roboty budowlane zawiera w szczególności postanowienia dotyczące wysokości kar umownych z tytułu braku zapłaty lub nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcom lub dalszym podwykonawcom. Z kolei zgodnie z art. 483 § 1 KC w umowie można zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Wątpliwości sądu okręgowego wynikały między innymi z prezentowanego w piśmiennictwie stanowiska, że powiązanie kary umownej z nieterminową zapłatą lub brakiem zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcom jest postanowieniem nieważnym, ponieważ obowiązek zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy jest zobowiązaniem pieniężnym. Niemniej jednak są też poglądy odmienne, oparte na argumencie, że świadczenie pieniężne występuje jedynie w relacji wykonawca – podwykonawca i tylko w tej relacji zastrzeganie kar umownych jest niedopuszczalne. W stosunku zamawiający – wykonawca obciążenie karą umowną następuje natomiast z tytułu naruszenia zobowiązania do terminowej zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom. Tego rodzaju zobowiązanie ma charakter niepieniężny.

W ocenie SN regulacja zawarta w art. 143d ust. 1 pkt 7 lit. a ZamPublU jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 483 § 1 KC, a w konsekwencji dopuszczalne jest zastrzeżenie kary umownej na rzecz inwestora (zamawiającego) za nie wypłacenie wynagrodzenia podwykonawcom zawinione przez głównego wykonawcę.

Wieloletnia prognoza finansowa – nowy wzór, uwzględniający czasy epidemii

Ministerstwo Finansów podkreśla, że zmiana wzoru ma dostosować go do rozwiązań zawartych w KoronawirusU. Tamta regulacja wprowadziła zmiany poluzowujące reguły fiskalne, obowiązujące jednostki samorządu terytorialnego – to był fragment pomocy udzielanej samorządom, które dotknął kryzys wywołany epidemią koronawirusa.

Mechanizmy pomocy polegały m.in. na: wyłączeniu z indywidualnego wskaźnika spłaty zadłużenia JST zobowiązań z tytułu pożyczek, kredytów i emisji obligacji, które zostaną zaciągnięte z powodu epidemii COVID-19, czy możliwości przekroczenia przez JST w 2020 r. relacji zrównoważenia części bieżącej budżetu o kwotę ubytku w dochodach jednostki będącego skutkiem wystąpienia epidemii COVID-19.

Dlatego, zgodnie z projektem, wzór WPF został uzupełniony o wiersze, które umożliwią wpisanie ustawowych wyłączeń z limitu spłaty zobowiązań:

Włączenie tych informacji do WPF pozwoli, zdaniem projektodawców, JST na wykazanie w wieloletnich prognozach finansowych kwot podlegających ustawowym wyłączeniom z indywidualnego limitu spłaty zobowiązań oraz umożliwi regionalnym izbom obrachunkowym weryfikację, czy kwoty wykazywane w prognozach finansowych są zgodne z FinPubU.

Aplikacja do sporządzania i przekazywania WPF zostanie zaktualizowana i będzie dostępna od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

Przedłużenie terminów związanych z przekazywaniem informacji o schematach podatkowych i wymianą informacji podatkowych z innymi państwami

Ustawą z 28 maja 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa zmieniająca) wprowadzono zmiany w ordynacji podatkowej w zakresie schematów podatkowych (art. 5 i art. 13 ww. ustawy). Przepis art. 13 ustawy zmieniającej określa terminy obowiązków raportowania dla promotorów, korzystających oraz wspomagających w przypadku przekazywania informacji o schematach podatkowych transgranicznych, jeżeli pierwszej czynności związanej z ich wdrażaniem dokonano w okresie od 26 czerwca 2018 r. do 30 czerwca 2020 r.

Jednocześnie podane w przepisach ustawy zmieniającej terminy w zakresie przesyłania schematów podatkowych zostały przedłużone w rozporządzeniem Ministra Finansów z 30 czerwca 2020 r. w sprawie przedłużenia niektórych terminów związanych z przekazywaniem informacji o schematach podatkowych i wymianą informacji podatkowych z innymi państwami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1162). W rozporządzeniu przedłużono terminy związane z wymianą informacji podatkowych oraz przepisy sprowadzające się do przedłużenia obowiązku raportowania w zakresie schematów podatkowych transgranicznych.

Przedłużono do 31 lipca 2020 r. termin do przekazania Szefowi KAS:

1. informacji o rachunkach raportowanych za 2019 r.,
2. informacji o rachunkach nieudokumentowanych za 2019 r., 
3. informacji o amerykańskich rachunkach raportowanych za 2019 r.  

Ponadto przedłużono do:

1. 31 grudnia 2020 r. termin do przekazania przez promotorów informacji o schemacie podatkowym transgranicznym Szefowi KAS;
2.  do 31 stycznia 2021 r. termin przekazywania Szefowi KAS przez korzystającego informacji o schemacie podatkowym transgraniczny;
3. do 28 lutego 2021 r. terminy dla wspomagających,  o których mowa w art.13 ust. 4 i 5 ustawy zmieniającej;
4. do 30 kwietnia 2021 r. termin przekazania Szefowi KAS przez promotora lub wspomagającego danych dotyczących korzystającego.

Do 30 kwietnia 2021 r. przedłużono termin:

1. przekazania przez korzystającego Szefowi KAS informacji o schemacie podatkowym (MDR-3);
2. w zakresie przekazywania na podstawie art. 86f § 4 OrdPU informacji o schematach standaryzowanych, składanych na formularzu MDR-4. Dotyczy to przypadków, w których do 31 grudnia 2020 r. promotor lub wspomagający udostępnili korzystającemu schemat podatkowy transgraniczny.

W przypadku schematu podatkowego transgranicznego bieg terminów, o których mowa w art. 86b § 1 i 4, art. 86c § 1 i 2 oraz art. 86d § 2–5OrdPU, w przypadkach określonych w § 5 rozporządzenia rozpoczyna się od 1 stycznia 2021 r.

Szykują się nowe uprawnienia dla straży gminnych

Nowelizacja rozporządzenia z 17.11.2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U. z 2003 r. poz. 2026 ze zm.), nad którą pracuje resort, ma dostosować uprawnienia funkcjonariuszy do obowiązujących ustaw. Ustawa z 11.1.2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 908 ze zm.) daje gminom prawo ustanowienia strefy czystego powietrza, a tam – co do zasady – mogłyby się poruszać tylko pojazdy napędzane alternatywnie, czyli energią elektryczną, wodorem lub gazem ziemnym. Dzięki temu gminy mogą lepiej kształtować lokalną politykę ochrony powietrza, obniżając emisję szkodliwych związków.

Skuteczna ochrona tych stref wymaga przyznania strażom gminnym (miejskim) uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatów karnych. Konieczność przyznania takich uprawnień została wskazana już w uzasadnieniu do projektu ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Jednak nie wszyscy strażnicy mogliby wystawiać takie mandaty. W projekcie rozporządzenia a jedynie ci, którzy mają upoważnienie do wykonywania kontroli ruchu drogowego.

To nie jedyna zmiana, planowana w rozporządzeniu. Obecnie ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje sankcje za niezłożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz za składanie informacji o posiadaniu kompostownika lub kompostowaniu w nim bioodpadów niezgodnych ze stanem faktycznym. Jak można przeczytać w uzasadnieniu do projektu nowelizacji rozporządzenia „Jak wynika z dotychczasowych doświadczeń strażników gminnych (miejskich), znaczna część właścicieli nieruchomości nie wypełnia swoich obowiązków (…)”.

Kontrole wykazują, że często zdarzają się przypadki świadomej, nieprawidłowej segregacji odpadów, a nawet całkowitego braku segregacji, chociaż deklaracja wskazuje na coś innego. Zachętą do nieuczciwości może być też zwolnienie właścicieli domów jednorodzinnych z części opłaty za gospodarowanie odpadami w przypadku kompostowania odpadów w kompostowniku przydomowym. Taka możliwość może skłonić do złożenia deklaracji o posiadaniu kompostownika, a w rzeczywistości składowania odpadów gdzie indziej. Dodanie uprawnień do nakładania mandatów umożliwi skuteczne karanie nieuczciwych osób.

Dotychczas strażnicy mogli karać tylko za nieodpowiednie składowanie, które zagrażało bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi. Jak czytamy w uzasadnieniu, możliwość nakładania grzywien (mandatów karnych) przez strażników miejskich pomagała do tej pory utrzymywać czystość i porządek na obszarach gmin. Było to szczególnie przydatne na terenie budów, gdzie często w nieporządku walały się kawałki styropianu, folii, płyt kartonowo-gipsowych czy wiadra po chemii budowlanej. Projektodawcy przewidują, że przyznanie strażom gminnym nowych uprawnień wzmocni ochronę porządku publicznego w tych samorządach, które takie służby posiadają.

Projekt jest na etapie uzgodnień.

Walka z oszustami: Polska i Ukraina zacieśniają współpracę

Jak podaje Ministerstwo Finansów jeszcze w 2015 r. luka VAT w Polsce wynosiła 24 proc. potencjalnych wpływów, a cztery lata później spadła o około połowę. Pomogły w tym nowe narzędzia:

– podzielona płatność (split payment),

– pakiet paliwowy (m.in. obowiązek zapłaty podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw płynnych będzie powstawał zasadniczo w ciągu 5 dni od momentu wprowadzenia paliwa do kraju) czy pakiet przewozowy (system monitorowania drogowego przewozu towarów),

– Jednolity Plik Kontrolny VAT czy

– System Teleinformatycznej Izby Rozliczeniowej (STIR).

Dla zapewnienia efektywnej walki z przestępstwami podatkowymi niezbędny jest też prawidłowy obieg informacji, w tym również zapewnienie szybkiego dostępu do danych o obrocie między państwami. Dlatego spotkanie z ukraińskim odpowiednikiem Krajowej Administracji Skarbowej było poświęcone omówieniu rozwiązań, które przyczynią się do usprawnienia pracy na wszystkich wspólnych przejściach granicznych. Przedmiotem rozmów był też wzajemny przepływ informacji o sytuacjach kryzysowych na przejściach granicznych.

Republika Południowej Afryki obiera kurs na ochronę danych

Wprowadzane regulacje stanowią duży krok naprzód z perspektywy ochrony danych osobowych. Przepisy dotyczące prywatności znalazły się wprawdzie w Karcie Praw z 1996 r., jednakże pod względem stopnia wdrożenia RPA znalazło się daleko w tyle za innymi państwami.

Prace nad ustawą rozpoczęły się w 2003 r. W trakcie procesu tworzenia opierano się w dużej mierze na Dyrektywie 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 24.10.1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych. Pierwsze przepisy pojawiły się już w 2014.

Nowe przepisy mają na celu popularyzację ochrony danych osobowych w RPA oraz mają zagwarantować prawo do prywatności ujęte w Karcie Praw. Wprowadzane standardy mają osiągnąć poziom najlepszych praktyk w skali globalnej. Dużą zmianą wprowadzaną przez ustawę jest obowiązek zgłaszania naruszeń ochrony danych do regulatora, a także w niektórych przypadkach osób, których dane dotyczą.

Ustalenie 12-miesięcznego okresu karencji ma za zadanie dać organizacjom czas na dostosowanie się do wymogów stawianych przez akt normatywny. Niemniej jednak fakt, że część regulacji znana jest już (jest w systemie prawnym) od 7 lat, sprawia, że wielu z nich udało się już osiągnąć zgodność.

Egzekwowanie przepisów rozpocznie się 1 lipca 2021 r. Maksymalny pułap finansowy kar wynosi ok. 580 milionów dolarów.

Wzmożone zainteresowanie kwestiami dotyczącymi prawa do prywatności, nie tylko w Afryce Południowej, ale również globalnie to niewątpliwie „zasługa” pandemii COVID-19. W związku ze zjawiskiem tworzenia baz danych zawierających dane wrażliwe oraz wprowadzania aplikacji służących do śledzenia kontaktów ochrona prywatności stała się tematem znajdującym się w centrum uwagi światowych rządów.

Pomimo że POPIA nie weszła jeszcze w życie, to w związku z pandemią regulator w RPA opublikował wytyczne dotyczące przetwarzania danych w ramach śledzenia COVID-19.

Źródło:

https://iapp.org/news/a/after-a-7-year-wait-south-africas-data-protection-act-enters-into-force/

Wyznaczenie organu podatkowego prowadzącego system teleinformatyczny do przekazywania wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych lub informacji

W obowiązującym od 30.7.2020 r. rozporządzeniu Ministra Finansów z 10.6.2020 r. w sprawie wyznaczenia organu do prowadzenia systemu teleinformatycznego przeznaczonego do przekazywania naczelnikowi urzędu skarbowego wniosków egzekucyjnych i tytułów wykonawczych lub wymaganych informacji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1072) wyznaczono Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie do prowadzenia systemu teleinformatycznego, przy wykorzystaniu którego przekazuje się do organu egzekucyjnego będącego naczelnikiem urzędu skarbowego wnioski egzekucyjne, tytuły wykonawcze lub informacje, o których mowa w art. 26 § 1e ustawy z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dodatek solidarnościowy zwolniony od opodatkowania PIT

Ustawa obowiązuje od 21.6.2020 r. i określa warunki nabywania prawa, wysokość, tryb przyznawania oraz zasady wypłacania i finansowania dodatku solidarnościowego.

Dodatek solidarnościowy przysługuje osobie, która w 2020 r. podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy przez łączny okres co najmniej 60 dni oraz:

1) z którą po 15.3.2020 r. pracodawca rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem lub

2) której umowa o pracę po 15.3.2020 r. uległa rozwiązaniu z upływem czasu, na który była zawarta.

Warunkiem pobierania dodatku solidarnościowego będzie niepodleganie ubezpieczeniom społecznym lub obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jednak ten warunek nie dotyczy bezrobotnych. Dodatek solidarnościowy będzie przysługiwał w wysokości 1400 zł za miesiąc kalendarzowy, za okres nie dłuższy niż od dnia 1.6.2020 r. do dnia 31.8.2020 r., przy czym nie wcześniej niż za miesiąc kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o ustalenie prawa do dodatku solidarnościowego.

Ustawą o dodatku solidarnościowym dodano art.52ua do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dochodowego kwoty dodatku solidarnościowego.

Tysiące emerytów z podwyżką. Senat za zmianami dla rocznika 1953

Ustawa zakłada, że osoby urodzone w 1953 r., które straciły na wprowadzeniu w 2013 r. nowych zasad obliczania emerytury, będą miały możliwość przeliczenia emerytur i odzyskania zaniżonych świadczeń. W większości przypadków średnia miesięczna podwyżka emerytur wyniesie 202 zł.

W 2013 r. zmieniono zasady obliczania wysokości świadczenia emerytalnego osobom pobierającym wcześniejszą emeryturę, wprowadzając mniej korzystne rozwiązanie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wysokość emerytury przysługującej w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego powinna być pomniejszana o wypłacone dotychczas tzw. emerytury wcześniejsze. Problem zaniżonych świadczeń dotyczy osób urodzonych w 1953 r. W marcu ub.r. przepis ten zakwestionował Trybunał Konstytucyjny.

Przyjęta przez senat nowelizacja ma umożliwić uzyskanie prawa do emerytury powszechnej bez zastosowania mechanizmu pomniejszania podstawy jej obliczenia o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych. Z takiej możliwości będą mogli skorzystać ubezpieczeni z rocznika 1953, którzy przed wydaniem wyroku przez TK występowali do ZUS o przyznanie emerytury powszechnej oraz ci, którzy z takim wnioskiem wystąpią po raz pierwszy.

Ustawa przewiduje także zwrócenie ubezpieczonym różnicy między pobieraną dotychczas emeryturą a emeryturą, która powinna być wypłacana, ponowne przeliczenie renty rodzinnej, a także zawieszenie lub umorzenie postępowań w sprawie ponownego ustalenia podstawy obliczenia emerytury, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Przeliczenie z urzędu emerytur przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nastąpi po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Kto skorzysta?

Wyższą emeryturę będą otrzymywać osoby urodzone w 1953 r., które:

Z kolei osoby, które pobierają wcześniejsze emerytury według starych zasad przyznanych przed 2013 r. i które do wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wystąpiły o emeryturą powszechną, a wystąpią o nią w lipcu tego roku szacunkowo otrzymają przeciętną miesięczna podwyżkę o 1 487 zł. Zmiany w tym zakresie dotkną 11,2 tys. osób.

Źródło:

www.gov.pl

Nowe wytyczne GIS dla przedszkoli i żłobków

Najważniejsze zmiany dotyczą zwiększenia liczebności grupy do 25 dzieci. Złagodzone został również wytyczne dotyczące:

1. minimalnej przestrzeni przeznaczonej na pobyt zbiorowy;
2. zabierania zabawek z domu,
3. organizacji pracy grupy, w tym także np. zbierania się w jednym pomieszczeniu dzieci przychodzących do przedszkola lub oczekujących na odebranie przez rodziców. Umożliwiono także udział rodziców w odbywaniu przez dziecko okresu adaptacyjnego w placówce wychowania przedszkolnego.

Aktualne wytyczne GIS przedstawione zostały w poniższej tabeli.

Obszar, którego dotyczą wytyczne	Treść wytycznych
Organizacja opieki w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3	Grupa dzieci wraz z opiekunem powinna przebywać w wyznaczonej i stałej sali. Zaleca się, aby do grupy dzieci przyporządkowani byli, w miarę możliwości organizacyjnych, ci sami opiekunowie. Powierzchnia każdego pomieszczenia przeznaczonego na zbiorowy pobyt od 3 do 5 dzieci powinna wynosić co najmniej 16 m2; w przypadku liczby dzieci większej niż 5 powierzchnia pomieszczenia przeznaczonego na zbiorowy pobyt dzieci ulega odpowiedniemu zwiększeniu na każde kolejne dziecko, z tym, że: powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2 m2, jeżeli czas pobytu dziecka nie przekracza 5 godzin dziennie, powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2,5 m2, jeżeli czas pobytu dziecka przekracza 5 godzin dziennie. Do powyższej przestrzeni nie wlicza się pomieszczenia/ń kuchni, zbiorowego żywienia, pomocniczych (ciągów komunikacji wewnętrznej, pomieszczeń porządkowych, magazynowych, higieniczno-sanitarnych – np. łazienek, ustępów). Nie należy sumować powierzchni sal dla dzieci i przeliczać łącznej jej powierzchni na limit miejsc. Powierzchnię każdej sali wylicza się z uwzględnieniem mebli oraz innych sprzętów w niej się znajdujących.
Organizacja opieki – przedszkola, oddział przedszkolne w szkole podstawowej i inne formy wychowania przedszkolnego	Jedna grupa dzieci powinna, w miarę możliwości organizacyjnych, przebywać w wyznaczonej i stałej sali. Zaleca się, aby do grupy przyporządkowani byli, w miarę możliwości organizacyjnych, ci sami opiekunowie. W grupie może przebywać maksymalnie 25 dzieci. Liczba dzieci w grupie integracyjnej powinna wynosić nie więcej niż 20, w tym nie więcej niż 5 dzieci lub uczniów niepełnosprawnych. Powierzchnia każdego pomieszczenia przeznaczonego na zbiorowy pobyt od 3 do 5 dzieci powinna wynosić co najmniej 16 m2; w przypadku liczby dzieci większej niż 5 powierzchnia ulega odpowiedniemu zwiększeniu na każde kolejne dziecko, z tym, że: powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2 m2, jeżeli czas pobytu dziecka nie przekracza 5 godzin dziennie, powierzchnia przypadająca na każde kolejne dziecko wynosi co najmniej 2,5 m2, jeżeli czas pobytu dziecka przekracza 5 godzin dziennie. Do powyższej przestrzeni nie wlicza się pomieszczenia/ń kuchni, zbiorowego żywienia, pomocniczych (ciągów komunikacji wewnętrznej, pomieszczeń porządkowych, magazynowych, higieniczno-sanitarnych – np. łazienek, ustępów). Nie należy sumować powierzchni sal dla dzieci i przeliczać łącznej jej powierzchni na limit miejsc. Powierzchnię każdej sali wylicza się z uwzględnieniem mebli oraz innych sprzętów w niej się znajdujących.
Organizacja opieki – dotyczy instytucji opieki w wieku do 3 lat oraz przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkole podstawowej i innych form wychowania przedszkolnego	W sali, w której przebywa grupa należy usunąć przedmioty i sprzęty, których nie można skutecznie uprać lub dezynfekować (np. pluszowe zabawki). Jeżeli do zajęć wykorzystywane są przybory sportowe (piłki, skakanki, obręcze, itp.) należy je dokładnie myć, czyścić lub dezynfekować. Dziecko nie powinno zabierać ze sobą do placówki i z placówki niepotrzebnych przedmiotów lub zabawek. Ograniczenie to nie dotyczy dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w szczególności z niepełnosprawnościami. W takich przypadkach opiekunowie powinni zapewnić, aby dzieci nie udostępniały swoich zabawek innym, natomiast rodzice/opiekunowie prawni dziecka powinni zadbać o regularne czyszczenie/pranie/dezynfekcję zabawki. Należy wietrzyć sale co najmniej raz na godzinę, w czasie prezerwy, a w razie potrzeby także w czasie zajęć. W miarę możliwości organizacyjnych należy zapewnić taką organizację pracy, która uniemożliwi stykanie się ze sobą poszczególnych grup dzieci (np. różne godziny przyjmowania grup do placówki, różne godziny zabawy na dworze). Opiekunowie powinni zachować dystans społeczny między sobą, w każdej przestrzeni podmiotu, wynoszący min. 1,5 metra. Personel kuchenny nie powinien kontaktować się z dziećmi oraz personelem opiekującym się dziećmi. Rodzice i opiekunowie przyprowadzający/odprowadzający dzieci do/z podmiotu mają zachować dystans społeczny w odniesieniu do pracowników podmiotu, jak i innych dzieci i ich rodziców wynoszący minimum 2 metry. Rodzice mogą wchodzić z dziećmi do przestrzeni wspólnej podmiotu, z zachowaniem zasady – 1 rodzic z dzieckiem/dziećmi lub w odstępie od kolejnego rodzica z dzieckiem/dziećmi 2 metry, przy czym należy rygorystycznie przestrzegać wszelkich środków ostrożności (minimum osłona ust i nosa, rękawiczki jednorazowe lub dezynfekcją rąk). W przypadku odbywania przez dziecko okresu adaptacyjnego w placówce rodzic/opiekun za zgodą dyrektora placówki może przebywać na terenie placówki z zachowaniem wszelkich środków ostrożności (minimum osłona ust i nosa, rękawiczki jednorazowe lub dezynfekcją rąk, tylko osoba zdrowa, w której domu nie przebywa osoba na kwarantannie lub izolacji w warunkach domowych). Należy ograniczyć dzienną liczbę rodziców/opiekunów dzieci odbywających okres adaptacyjny w placówce do niezbędnego minimum, umożliwiając osobom zachowanie społecznego dystansu co najmniej 2 metry. Do podmiotu może uczęszczać wyłącznie dziecko zdrowe, bez objawów chorobowych sugerujących chorobę zakaźną. Dzieci do podmiotu są przyprowadzane/odbierane przez osoby zdrowe. Jeżeli w domu przebywa osoba na kwarantannie lub izolacji w warunkach domowych nie wolno przyprowadzać dziecka do podmiotu. Należy ograniczyć przebywanie osób trzecich w placówce do niezbędnego minimum, z zachowaniem wszelkich środków ostrożności (minimum osłona ust i nosa, rękawiczki jednorazowe lub dezynfekcją rąk, tylko osoba zdrowe). Należy zapewnić sposoby szybkiej komunikacji z rodzicami/opiekunami dziecka. Rekomenduje się zakup termometru, najlepiej bezdotykowego (minimum 1 termometr na podmiot) – dezynfekcja po użyciu w danej grupie. W przypadku posiadania innych termometrów, niż termometr bezdotykowy, konieczność jego dezynfekcji po każdym użyciu. Należy uzyskać zgodę rodziców/opiekunów na pomiar temperatury ciała dziecka, jeśli zaistnieje taka konieczność, w przypadku wystąpienia niepokojących objawów chorobowych. Jeżeli dziecko manifestuje, przejawia niepokojące objawy chorobowe, należy je odizolować w odrębnym pomieszczeniu lub wyznaczonym miejscu z zapewnieniem minimum 2 metrów odległości od innych osób i niezwłocznie powiadomić rodziców/opiekunów w celu pilnego odebrania dziecka z podmiotu. Zaleca się korzystanie przez dzieci z pobytu na świeżym powietrzu, przy zachowaniu wymaganej odległości od osób trzecich – optymalnie na terenie podmiotu, a gdy nie ma możliwości, wyjście na pobliskie tereny rekreacyjne. W przypadku korzystania przez grupę z placu zabaw poza terenem danego podmiotu zaleca się korzystanie z niego przez dzieci z jednej grupy, po uprzednim czyszczeniu z użyciem detergentu lub dezynfekowanie sprzętów/przedmiotów, do których dzieci będą miały dostęp. Sprzęt na placu zabaw lub boisku, należącym do podmiotu, powinien być regularnie czyszczony z użyciem detergentu lub dezynfekowany, jeżeli nie ma takiej możliwości należy zabezpieczyć go przed używaniem.
Higiena, czyszczenie i dezynfekcja pomieszczeń i powierzchni	Przed wejściem do budynku należy umożliwić skorzystanie z płynu dezynfekującego do rąk oraz zamieścić informację o obligatoryjnym dezynfekowaniu rąk przez osoby dorosłe, wchodzące do podmiotu. Należy dopilnować, aby rodzice/opiekunowie dezynfekowali dłonie przy wejściu lub zakładali rękawiczki ochronne oraz zakrywali usta i nos. Należy regularnie myć ręce wodą z mydłem oraz dopilnować, aby robiły to dzieci, szczególnie po przyjściu do podmiotu, przed jedzeniem i po powrocie ze świeżego powietrza, po skorzystaniu z toalety. Rekomenduje się monitoring codziennych prac porządkowych, ze szczególnym uwzględnieniem utrzymywania ciągów komunikacyjnych, dezynfekcji powierzchni dotykowych – poręczy, klamek i powierzchni płaskich, w tym blatów w salach i w pomieszczeniach spożywania posiłków, klawiatury, włączników. Przeprowadzając dezynfekcję należy ściśle przestrzegać zaleceń producenta znajdujących się na opakowaniu środka do dezynfekcji. Ważne jest ścisłe przestrzeganie czasu niezbędnego do wywietrzenia dezynfekowanych pomieszczeń, przedmiotów, tak aby dzieci nie były narażone na wdychanie oparów środków służących do dezynfekcji. Personel opiekujący się dziećmi i pozostali pracownicy w razie konieczności powinni być zaopatrzeni w indywidualne środki ochrony osobistej – jednorazowe rękawiczki, maseczki na usta i nos, a także fartuchy z długim rękawem (do użycia np. do przeprowadzania zabiegów higienicznych u dziecka – adekwatnie do aktualnej sytuacji). Zaleca się wywieszenie w pomieszczeniach sanitarnohigienicznych plakatów z zasadami prawidłowego mycia rąk, a przy dozownikach z płynem do dezynfekcji rąk – instrukcje. Należy zapewnić bieżącą dezynfekcję toalet.
Gastronomia	Należy wyłączyć źródełka i fontanny wody pitnej, zapewnić korzystanie z innych dystrybutorów przez dzieci pod nadzorem opiekuna; zalecenia higieniczne w przypadku innych dystrybutorów wody zostały wskazane na stronie internetowej GIS. Przy organizacji żywienia (stołówka, kuchnia) w instytucji, obok warunków higienicznych wymaganych przepisami prawa odnoszących się do funkcjonowania żywienia zbiorowego, dodatkowo wprowadzić należy zasady szczególnej ostrożności dotyczące zabezpieczenia epidemiologicznego pracowników, w miarę możliwości odległość stanowisk pracy, a jeżeli to niemożliwe – środki ochrony osobistej, płyny dezynfekujące do czyszczenia powierzchni i sprzętów. Szczególną uwagę należy zwrócić na utrzymanie wysokiej higieny, mycia i dezynfekcji stanowisk pracy, opakowań produktów, sprzętu kuchennego, naczyń stołowych oraz sztućców. Korzystanie z posiłków musi być bezpieczne, w miejscach do tego przeznaczonych, w tym rekomenduje się zmianowe wydawanie posiłków, czyszczenie blatów stołów i poręczy krzeseł po każdej grupie. Wielorazowe naczynia i sztućce należy myć w zmywarce z dodatkiem detergentu, w temperaturze minimum 60 stopni Celsjusza lub je wyparzać. Od dostawców cateringu należy wymagać pojemników i sztućców jednorazowych.
Postępowanie w przypadku podejrzenia zakażenia u personelu podmiotu	Do pracy w podmiocie mogą przychodzić jedynie zdrowe osoby, bez jakichkolwiek objawów wskazujących na chorobę zakaźną. W miarę możliwości nie należy angażować w zajęcia opiekuńcze pracowników i personelu powyżej 60 roku życia lub z istotnymi problemami zdrowotnymi. Należy wyznaczyć i przygotować (m.in. wyposażenie w środki ochrony i płyn dezynfekujący) pomieszczenie lub obszar, w którym będzie można odizolować osobę w przypadku zdiagnozowania objawów chorobowych. Należy przygotować procedurę postępowania na wypadek zakażenia koronawirusem lub zachorowania na COVID-19, która powinna uwzględniać minimum następujące założenia: pracownicy/obsługa podmiotu powinni zostać poinstruowani, że w przypadku wystąpienia niepokojących objawów nie powinni przychodzić do pracy, powinni pozostać w domu i skontaktować się telefonicznie ze stacją sanitarno-epidemiologiczną, oddziałem zakaźnym, a w razie pogarszania się stanu zdrowia zadzwonić pod nr 999 lub 112 i poinformować, że mogą być zakażeni koronawirusem; zaleca się bieżące śledzenie informacji GIS i Ministra Zdrowia, dostępnych na stronach gis.gov.pl lub w przypadku wystąpienia u pracownika będącego na stanowisku niepokojących objawów sugerujących zakażenie koronawirusem należy niezwłocznie odsunąć go od pracy. Należy wstrzymać przyjmowanie kolejnych grup dzieci, powiadomić właściwą miejscowo powiatową stację sanitarno-epidemiologiczną i stosować się ściśle do wydawanych instrukcji i poleceń; obszar, w którym poruszał się i przebywał pracownik, należy poddać gruntownemu sprzątaniu, zgodnie z funkcjonującymi w podmiocie procedurami oraz zdezynfekować powierzchnie dotykowe (klamki, poręcze, uchwyty itp.); należy stosować się do zaleceń państwowego powiatowego inspektora sanitarnego przy ustalaniu, czy należy wdrożyć dodatkowe procedury biorąc pod uwagę zaistniały przypadek; zaleca się przygotowanie i umieszczenie w określonym miejscu (łatwy dostęp) potrzebnych numerów telefonów, w tym stacji sanitarno-epidemiologicznej, służb medycznych. Rekomenduje się ustalenie listy osób przebywających w ty samym czasie w części/częściach podmiotu, w których przebywała osoba podejrzana o zakażenie i zalecenie stosowania się do wytycznych GIS dostępnych na stronie gov.pl/web/koronawirus/ oraz gis.gov.pl odnoszących się do osób, które miał kontakt z zakażonym. Zawsze w przypadku wątpliwości należy zwrócić się do właściwej powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej w celu konsultacji lub uzyskania porady.