Wartość nieodpłatnego przekazania towarów na rzecz pracowników, członków stowarzyszenia lub innych osób, nie wlicza się do limitu w wysokości 20 000 zł, o którym mowa w przepisach regulujących obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (dalej: KasRejR): „Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. podatników, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty 20 000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli wartość sprzedaży z tego tytułu, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, nie przekroczyła kwoty 20 000 zł”.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU): „Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów”.
Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy fiskalnej uzależniony jest od wysokości obrotu ze sprzedaży realizowanej na rzecz określonego kręgu nabywców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.
Pojęcie „sprzedaży” należy rozumieć jako czynność odpłatną, w ramach której dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w zamian za wynagrodzenie.
Nieodpłatne przekazanie towarów, mimo że w określonych sytuacjach może podlegać opodatkowaniu VAT, nie stanowi sprzedaży i nie generuje obrotu, a tym samym pozostaje bez wpływu na wysokość wskazanego limitu.
Na podstawie art. 7 ust. 2 VATU: „Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych”.
Przepis art. 7 ust. 2 VATU nie stanowi, że nieodpłatne przekazanie jest odpłatną dostawą towarów, lecz jedynie, że na potrzeby opodatkowania VAT jest ono traktowane jak dostawa towarów. Regulacja ta nie zmienia nieodpłatnego charakteru czynności ani nie powoduje, że staje się ona sprzedażą w rozumieniu art. 2 pkt 22 VATU. W konsekwencji czynność ta nie generuje obrotu uwzględnianego przy ustalaniu limitu w wysokości 20 000 zł dla celów stosowania kasy rejestrującej.
Gdyby każde opodatkowane VAT nieodpłatne przekazanie miało być uznane za sprzedaż, oznaczałoby to konieczność ewidencjonowania na kasie m.in. prezentów, próbek, darowizn czy przekazań na cele osobiste, czego obowiązujące przepisy nie przewidują.
Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 1 KasRejR: „Na potrzeby korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie uwzględnia się dokonanej lub przewidywanej sprzedaży z tytułu czynności, o których mowa w poz. 40 i 50 załącznika do rozporządzenia”.
Powyższa konstrukcja opiera się na pojęciu „sprzedaży”, które rozumiane jest zgodnie z art. 2 pkt 22 VATU jako czynność odpłatna. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie limitem dotyczącym kasy fiskalnej również nieodpłatnych przekazań towarów, konieczne byłoby wyraźne odstąpienie od tej definicji lub wprowadzenie odrębnej regulacji wprost wskazującej na obowiązek ich uwzględniania przy ustalaniu limitu. Takiego rozwiązania jednak nie przewidziano.
Status podatnika jako VAT czynnego lub zwolnionego nie ma wpływu na ocenę, czy nieodpłatne przekazanie towarów stanowi sprzedaż w rozumieniu przepisów dotyczących kas rejestrujących. Nawet jeżeli czynność ta podlega opodatkowaniu VAT na podstawie art. 7 ust. 2 VATU, nie powoduje to powstania odpłatnej dostawy ani obrotu, który byłby uwzględniany przy ustalaniu limitu w wysokości 20 000 zł.
