Obowiązek składania informacji podsumowujących VAT UE

W przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika z UE, gdzie miejscem świadczenia jest siedziba usługobiorcy, podatnik – pomimo zwolnienia od VAT – powinien taką sprzedaż wykazywać w informacji podsumowującej VAT UE. Przy czym obowiązek składania informacji podsumowującej występuje w odniesieniu do okresów, w których powstał obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tych usług.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług wskazują, że podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT UE, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym zbiorcze informacje o dokonanych m.in. usługach, do których stosuje się art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług, na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej, świadczonych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, innych niż zwolnionych od podatku od wartości dodanej lub opodatkowanych stawką 0%, dla których zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca.

Dalej postanowiono, że informacje podsumowujące składa się za okresy miesięczne, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania powyższych transakcji.

Warto zauważyć, że – przykładowo w odniesieniu do deklaracji VAT – termin ich składania został określony jako 25. dzień kolejnego miesiąca (bez znaczenia jest, czy powstanie obowiązek podatkowy, czy też nie). Natomiast w przypadku informacji podsumowujących zostało wyraźnie wskazane, że podatnik składa je w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług. Należy zatem uznać za prawidłowe twierdzenie, że informacje VAT UE podatnik będzie składał za miesiąc, w którym świadczył usługi na rzecz zagranicznego kontrahenta. Jeśli w danym miesiącu nie doszło do sprzedaży, wówczas nie ma obowiązku składania informacji VAT UE.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Możliwość uzyskania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika

Tak, w opisanym przez Państwa przypadku istnieje możliwość uzyskania ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Państwa pytanie zapewne dotyczy art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: RehZawU), zgodnie z którym pracodawcy przysługuje ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych.

Jednak powyższe miesięczne dofinansowanie nie przysługuje:

1) pracodawcy zatrudniającemu co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i nieosiągającemu wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6%;
2) na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury;
3) do wynagrodzeń wypłaconych po dniu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dany miesiąc;
4) jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych;
5) jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem art. 26a ust. 1a2 RehZawU;
6) na osoby, z którymi zawarto umowy cywilnoprawne.

Ponadto według art. 26b ust. 7 RehZawU miesięczne dofinansowanie (do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego) nie przysługuje do wynagrodzenia pracownika w części finansowanej ze środków publicznych.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Zmiany od 27 stycznia 2026 roku w przepisach o zfśs dotyczące współpracy z pracownikami

Obowiązek tworzenia zfśs dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 50 pracowników, w przeliczeniu na pełne etaty na dzień 1 stycznia danego roku. Pracodawcy zatrudniający według stanu na 1 stycznia danego roku co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty tworzą zfśs na wniosek zakładowej organizacji związkowej. Wyjątek od zasady ustalenia obowiązku tworzenia funduszu socjalnego od stanu zatrudnienia dotyczy pracodawców będących jednostkami budżetowymi bądź samorządowymi zakładami budżetowymi, którzy tworzą go bez względu na liczbę zatrudnionych pracowników, nie mogą również – inaczej niż pozostali pracodawcy – z tworzenia funduszu zrezygnować. Pracodawcy inni niż „budżetowi” mogą zrezygnować z tworzenia zfśs, jak również dowolnie kształtować wysokość odpisu na fundusz (pozostawić ustawowy ale także podwyższyć lub obniżyć odpisy).

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Współpraca z pracownikami

Rezygnacja z tworzenia zfśs lub zmiana wysokości odpisu nie jest wynikiem jednostronnej decyzji pracodawcy. Wymagana jest w tym zakresie współpraca z pracownikami. Dokonywane jest to w układzie zbiorowym pracy, a jeżeli pracodawca nie jest objęty UZP, to w regulaminie wynagradzania (który obowiązkowo musi posiadać z racji stanu zatrudnienia).

Postanowienia regulaminu wynagradzania dotyczące tych kwestii wymagają uzgodnienia z organizacją związkową. Tak samo z organizacją związkową ustalany jest regulamin funduszu i zmiany tego regulaminu.

Przy braku organizacji związkowej regulamin wynagradzania lub jego zmiany wprowadza, co do zasady, pracodawca sam, ale nie dotyczy to tych, które obejmują rezygnację z zfśs lub zmianę wysokości odpisu – te wymagają współpracy z pracownikami. I w tym zakresie 27.1.2026 r. następuje zmiana. Przed tym dniem obligatoryjne uzgodnienia dokonywane były z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów. Z osobą tą ustalany był także regulamin i jego zmiany (oczywiście w razie, gdy związki zawodowe u pracodawcy nie działały). Od lat ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (dalej: FundŚwSocjU) wskazywała na „pracownika”, czyli jedną osobę. Ustalenia mogły być oczywiście realizowane z bardziej licznymi przedstawicielami pracowników ale wymóg ustawowy obejmował tylko jedną osobę.

Konstrukcja przyjęta w FundŚwSocjU w znaczący sposób różniła się od wszystkich innych, w których pracodawca musiał uzgadniać lub konsultować coś z pracownikami przy braku związków zawodowych (np. ustalenie regulaminu pracy zdalnej, wprowadzenie ruchomych rozkładów czasu pracy, wprowadzenie indywidualnego rozkłady czasu pracy dla kierowcy) , gdyż w każdym innym przypadku ustawodawca wymaga współpracy z przedstawicielami (liczba mnoga), a nie przedstawicielem (liczba pojedyncza) pracowników.

Od 27.1.2026 r. ustalenia mają być dokonywane z „pracownikami wybranymi przez załogę do reprezentowania jej interesów”, czyli niezbędne będzie, by po stronie pracowników występowały co najmniej dwie osoby.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu nowelizacji (druk sejmowy 1601): „(…) Proponowana zmiana ma na celu zwiększenie reprezentacji pracowników przed pracodawcą, co spowoduje zarazem ujednolicenie sposobu reprezentacji pracowników przed pracodawcą w różnych sprawach z zakresu prawa pracy.

Skutkiem projektowanych zmian będzie m.in.:

Ważne

Od dnia wejścia w życie zmian w FundŚwSocjU zawarcie porozumienia z jednym pracownikiem reprezentującym załogę skutkować będzie nieważnością tych ustaleń jako poczynionych z niewłaściwą reprezentacją drugiej strony.

Dotychczasowe porozumienia

Ustawa nowelizująca nie odnosi się w żaden sposób do porozumień zawartych przed dniem jej wejścia w życie – nie zawiera przepisów przejściowych regulujących kwestię ich ważności. W związku z tym porozumienia zawarte przed 27.1.2026 r. z jednym przedstawicielem pracowników pozostają ważne, w tym w pełni ważny jest także uzgodniony z jednym pracownikiem regulamin zfśs.

Przykład

U pracodawcy nie działa organizacja związkowa. Od kilku lat obowiązuje regulamin zfśs ustalony z pracownicą wyłonioną przez pracowników do ich reprezentacji. Obecnie w regulaminie poczynione mają zostać drobne zmiany odnośnie do jednego ze świadczeń (doprecyzowanie warunków przyznawania). Dla wprowadzenia tej zmiany niezbędne jest poczynienie uzgodnień w trybie przyjętym w FundŚwSocjU dla ustalenia regulaminu. Ustalenia zmienionej treści muszą zostać dla swojej ważności poczynione z co najmniej dwoma pracownikami reprezentującymi załogę.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Brak zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego w KRS – ujęcie w sprawozdaniu finansowym

W bilansie jednostki nie należy wykazywać kapitału zakładowego w wysokości nieuwzględnionej w KRS, ponieważ do dnia bilansowego podwyższenie kapitału nie ma skutku rejestrowego. Dopuszczalne i spotykane jest ujęcie wpłat w kapitale rezerwowym, z precyzyjnym opisem w informacji dodatkowej. Za rozwiązanie bardziej jednoznaczne Autor sugeruje dodanie w kapitale własnym odrębnej pozycji „Kapitał zakładowy podwyższony, niezarejestrowany”, co jest dopuszczalne na gruncie art. 50 ustawy o rachunkowości (dalej: RachunkU) i wspierane zasadą rzetelnego i jasnego obrazu, która określona została w art. 4 RachunkU.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

W opisanym stanie faktycznym, tj. gdy wspólnicy podjęli uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego, dokonali wpłat na pokrycie udziałów/objęcie nowych udziałów, lecz do dnia sporządzenia sprawozdania nie nastąpił wpis podwyższenia do KRS, nie ma podstaw do wykazania w bilansie kapitału (funduszu) podstawowego w wartości podwyższonej. W spółce z o.o. podwyższenie kapitału zakładowego wymaga zgłoszenia do sądu rejestrowego i jest ujawniane w rejestrze, a dopiero moment wpisu pozwala na prezentację kapitału zakładowego w nowej wysokości. Wynika to z obowiązku zgłoszenia podwyższenia kapitału do KRS oraz konstrukcji procedury rejestrowej, która wskazana została w przepisach kodeksu spółek handlowych (art. 262 Kodeksu spółek handlowych).

Z perspektywy przepisów ustawy o rachunkowości kluczowa jest zasada, aby sprawozdanie finansowe rzetelnie i jasno przedstawiało sytuację majątkową i finansową oraz wynik jednostki, a jeżeli jest to konieczne dla spełnienia tego obowiązku – jednostka powinna ujawnić dodatkowe informacje w informacji dodatkowej (art. 4 RachunkU).

Jeżeli podwyższenie kapitału nie zostało zarejestrowane, wpłaty wspólników na poczet tego podwyższenia powinny zostać wykazane w pasywach w obrębie kapitału własnego (nie jako kapitał zakładowy, lecz jako kwota związana z podwyższeniem, niejako „w toku”). W praktyce rachunkowej spotyka się ujęcie tych wpłat w kapitale własnym w pozycji odpowiadającej kapitałowi rezerwowemu/pozostałym kapitałom (funduszom) rezerwowym, z jednoznacznym doprecyzowaniem w informacji dodatkowej, że są to wpłaty na poczet podwyższenia kapitału zakładowego, które do dnia bilansowego nie zostały wpisane do KRS.

Jednocześnie – zdaniem Autora – lepszym rozwiązaniem, bo bardziej wiernym informacyjnie i odpornym na błędną interpretację przez odbiorców sprawozdania, jest dodanie w kapitale własnym odrębnej pozycji, nazwanej wprost np. „Kapitał zakładowy podwyższony, niezarejestrowany” albo „Wpłaty na poczet podwyższenia kapitału zakładowego – niezarejestrowane”. Takie uszczegółowienie jest dopuszczalne, ponieważ przepisy ustawy o rachunkowości wprost pozwalają wykazywać informacje w sprawozdaniu ze szczegółowością większą niż określona w załącznikach, jeżeli wynika to z potrzeb lub specyfiki jednostki. Oznacza to, że załącznik przewiduje minimum prezentacyjne, a jednostka może dodać linię/pozycję, gdy podnosi to jakość i jednoznaczność obrazu sprawozdania (art. 50 RachunkU).

W informacji dodatkowej Autor rekomenduje opisać co najmniej: datę i treść uchwały, kwotę wpłat, status rejestracji na dzień bilansowy, planowany termin złożenia/uzyskania wpisu oraz zasadę, że do czasu wpisu kwota nie zwiększa kapitału zakładowego wykazywanego w bilansie. Takie ujawnienia są spójne z obowiązkiem zapewnienia rzetelnego i jasnego obrazu oraz z praktyką, w której sama prezentacja w kapitale rezerwowym bywa niewystarczająco precyzyjna bez noty.

Warto nadmienić, że od strony raportowania JPK CIT/JPK KR PD dodanie dodatkowej pozycji w sprawozdaniu finansowym jest wykonalne, ponieważ mechanizm JPK nie polega na tym, że każda linia bilansu otrzymuje własny, dowolnie tworzony znacznik. W praktyce oznacza to, że jeżeli jednostka zdecyduje się na wyodrębnienie w sprawozdaniu pozycji „Kapitał zakładowy podwyższony, niezarejestrowany”, powinna ona równolegle zapewnić wyodrębnienie ewidencyjne w planie kont (np. osobne konto analityczne „Wpłaty na poczet podwyższenia kapitału – niezarejestrowane”), a następnie w systemie finansowo–księgowym przypisać temu kontu odpowiedni znacznik z istniejącego słownika (co do zasady z obszaru kapitałów własnych, najbliższy merytorycznie, bez tworzenia nowego znacznika, czyli np. znacznik odnoszący się do kapitałów rezerwowych). Taka konstrukcja jest zgodna z modelem JPK KR PD, który opiera się na słownikach/mapach kont i znaczników.

Właściciel biura rachunkowego może skorzystać z małego ZUS plus

O jej wydanie aplikowała kobieta prowadząca od maja 2023 r. działalność gospodarczą o charakterze księgowo-rachunkowym na podstawie wpisu do CEiDG. Przez pierwsze sześć miesięcy podlegała uldze na strat. Potem odprowadzała preferencyjne składki od podstawy wymiaru w kwocie 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 r. chciałaby ponosić mniejsze składki na ubezpieczenia społeczne w ramach tzw. małego ZUS plus, określonego w art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: SysUbSpołU). Niby spełnia wszystkie przesłanki, ale mimo tego ma wątpliwości co do tego, czy ma takie prawo, ponieważ „pojawiają się sprzeczne informacje dotyczące możliwości skorzystania z ulgi mały ZUS plus przez osoby wykonujące działalność w zakresie usług księgowych lub rachunkowych”. Wzięły się one stąd, że ulga nie przysługuje przedstawicielom wolnych zawodów w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Sama wnioskodawczyni oceniała, że ma prawo do opłacania niższych składek w ramach małego ZUS plus.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Organ rentowy przyznał jej rację. Przypomniał, że w myśl art. 18c SysUbSpołU mały ZUS plus jest adresowany do osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na mocy Prawa przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, których przychód uzyskany z firmy nie przekroczył w poprzednim roku kalendarzowym 120 000 zł. Nie ma on jednak zastosowania do osób, które w poprzednim roku kalendarzowym: prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez mniej niż 60 dni kalendarzowych; opłacały z niej kartę podatkową i korzystały ze zwolnienia sprzedaży z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 VATU czy wykonywały jeszcze inną działalność spośród określonych w art. 8 ust. 6 pkt 2–5 SysUbSpołU . Mały ZUS plus nie przysługuje również, jeżeli zainteresowany przedsiębiorca:

Osoba, która sprosta tym wymaganiom, ma prawo ponosić w danym roku kalendarzowym mniejsze składki na ubezpieczenia społeczne – od połowy przeciętnego miesięcznego dochodu wypracowanego z biznesu w poprzednim roku kalendarzowym. Tak ustalona podstawa wymiaru nie może spaść poniżej 30% płacy minimalnej (tj. w 2026 r. poniżej 1441,80 zł), ani też przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (tj. w 2026 r. nie mogą przekroczyć prawdopodobnie kwoty 5652 zł).

ZUS podkreślił, że nie ma żadnych wątpliwości, że jednoosobowy przedsiębiorca mający biuro rachunkowe zewidencjonowanie w CEiDG może sięgnąć po opisywaną ulgę. Nie jest on bowiem przedstawicielem wolnego zawodu.

Prowadzenie rachunkowości w jednoosobowej działalności gospodarczej

W przypadku, gdy w tzw. jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzona jest ewidencja w postaci ksiąg rachunkowych należy pamiętać, iż muszą być w nich ujmowane zdarzenia zarówno zgodne z przepisami ustawy o rachunkowości, jak i również na potrzeby ustalenia PIT.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Zgodnie z art. 24a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU): „Osoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej „księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 5a, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a–22o”. Za 2025 r. limit wynosi 10 711,50 zł, a za 2026 r. – 10 646,50 zł.

Zgodnie z art. 24 ust 1 PDOFizU u podatników, którzy prowadzą księgi rachunkowe, za dochód z działalności gospodarczej uważa się dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, iż księgi rachunkowe, które – co do zasady – mają być prowadzone zgodnie z zasadami rachunkowości, muszą dodatkowo uwzględniać wymogi podatkowe.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o rachunkowości rachunkowość obejmuje:

1) przyjęte zasady (politykę) rachunkowości;

2) prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym;

3) okresowe ustalanie lub sprawdzanie drogą inwentaryzacji rzeczywistego stanu aktywów i pasywów;

4) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego;

5) sporządzanie sprawozdań finansowych;

6) gromadzenie i przechowywanie dowodów księgowych oraz pozostałej dokumentacji przewidzianej ustawą;

7) poddanie badaniu, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych w przypadkach przewidzianych ustawą.

Należy więc w pierwszej kolejności ustalić politykę rachunkowości, a w niej opisać m.in. zasady:

1) określenia roku obrotowego i wchodzących w jego skład okresów sprawozdawczych,

2) metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania wyniku finansowego,

3) sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, w tym co najmniej:

a) zakładowego planu kont, ustalającego wykaz kont księgi głównej, przyjęte zasady klasyfikacji zdarzeń, zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej,

b) wykazu ksiąg rachunkowych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – wykazu zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na informatycznych nośnikach danych z określeniem ich struktury, wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w organizacji całości ksiąg rachunkowych i w procesach przetwarzania danych,

c) opisu systemu przetwarzania danych, a przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera – opisu systemu informatycznego, zawierającego wykaz programów, procedur lub funkcji, w zależności od struktury oprogramowania, wraz z opisem algorytmów i parametrów oraz programowych zasad ochrony danych, w tym w szczególności metod zabezpieczenia dostępu do danych i systemu ich przetwarzania, a ponadto określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczęcia jego eksploatacji,

4) systemu służącego ochronie danych i ich zbiorów, w tym dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów.

Jest to obowiązek właściciela jednoosobowej działalności gospodarczej, bowiem to on jest kierownikiem jednostki.

Autor uważa, że szczególny nacisk należy położyć na prawidłowe księgowanie operacji z właścicielem, bowiem jest czasem trudne rozróżnienie operacji prywatnych od operacji firmowych. Stąd też ważne jest, aby właściciel pilnował by np. operacje prywatne nie były realizowane z konta firmowego i odwrotnie. Konieczne jest to też dla prawidłowego ustalenia kapitału właściciela.

Inne operacje ujmuje się zasadniczo tak, jak w przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych w innych jednostkach. Powinny być ujmowane zgodnie z zasadami podwójnego zapisu, ze szczególnym uwzględnieniem podatkowych skutków operacji gospodarczych.

Osoba przedsiębiorcy ma prawo stosować uproszczenia przewidziane dla jednostek małych i mikro, ma prawo też jako organ zatwierdzający zdecydować o sporządzaniu sprawozdania.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Terminy wypłaty ekwiwalentu za urlop od 27 stycznia 2026 roku

Wyjątkiem od narzuconej przez przepisy prawa pracy zasady wykorzystywania urlopu wypoczynkowego w naturze jest jego zamiana na świadczenie pieniężne – ekwiwalent za urlop – w przypadkach, w których urlop wypoczynkowy nie został wykorzystany w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy.

Rozliczenie niewykorzystanego urlopu ekwiwalentem możliwe jest tylko w związku z zakończeniem stosunku pracy. W sytuacji jego jedynie zawieszenia (urlop bezpłatny), takie rozliczenie nie może mieć miejsca, nawet wówczas gdy ze względu na jego długość prawo do urlopu wypoczynkowego mogłoby ulec przedawnieniu.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Dzień zakończenia zatrudnienia przed 27 stycznia 2026 roku

Przed 27.1.2026 r. przepisy nie wskazywały dnia wymagalności ekwiwalentu i w związku z tym przyjmowano, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wypłacony musiał być w dniu zakończenia zatrudnienia (w tym dniu pracownik nabywał do niego prawo). Podkreślił to Sąd Najwyższy w wyroku z 29.3.2001 r., I PKN 336/00 (OSNP 2003/1/14), wskazując, że z dniem rozwiązania stosunku pracy prawo pracownika do urlopu wypoczynkowego w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W tym też dniu rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane w naturze, a nieprzedawnione urlopy wypoczynkowe.

Podobnie we wcześniejszym wyroku SN: (…) z przepisu art. 171 § 1 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP) w sposób nie budzący wątpliwości można wywieść, że prawo do ekwiwalentu staje się wymagalne z dniem rozwiązania (wygaśnięcia) stosunku pracy. Zdarzenie to należy postrzegać jako „oznaczenie” terminu w rozumieniu art. 455 ustawy Kodeks cywilny. Z datą zakończenia zatrudnienia nie ma możliwości wykorzystania urlopu wypoczynkowego w naturze, z punktu widzenia stron staje się zatem jasne, że jego rozliczenie może mieć miejsce wyłącznie przez zapłatę ekwiwalentu. Pracodawca powinien go wypłacić, a pracownik ma prawo wystąpić do sądu o jego zasądzenie. Oznacza to, że z dniem rozwiązania umowy o pracę sytuacja prawna stron w kwestii ekwiwalentu za urlop staje się klarowna, nie ma zatem żadnych przeciwwskazań, aby bezczynność pracownika lub pracodawcy nie rodziła konsekwencji prawnych (wyrok SN z 1.3.2017 r., II BP 11/15).

Powodowało to trudności ale również problemy praktyczne związane np. wykorzystywaniem pod koniec zatrudnienia należnego urlopu i powstaniem ostatniego dnia zatrudnienia niezdolności do pracy, która skutkowała przerwaniem urlopu. Przy tym podejściu ekwiwalent musiał być naliczany faktycznie przed zakończeniem zatrudnienia.

Termin wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w terminie wypłaty wynagrodzenia…

Ustawą z 4.12.2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 25) do art. 171 KP (regulującego prawo do ekwiwalentu za urlop) dodano z dniem 27.1.2026 r. § 4 i 5 w brzmieniu:

„§ 4. Pracodawca dokonuje wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym zgodnie z art. 85.

§ 5. Przepisu § 4 nie stosuje się, jeżeli termin wypłaty wynagrodzenia ustalony zgodnie z art. 85 przypada przed dniem rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. W takim przypadku wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, dokonuje się w terminie 10 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Jeżeli ustalony w ten sposób termin wypłaty ekwiwalentu jest dniem wolnym od pracy, ekwiwalent wypłaca się w dniu poprzedzającym ten dzień.”

Jak wskazano jeszcze w uzasadnieniu projektu nowelizacji, skutkiem zmian będzie m.in.:

Podstawowym terminem wypłaty ekwiwalentu staje się zatem przyjęty w regulaminie pracy lub – w przypadku gdy pracodawca nie ustalił regulaminu pracy – w informacji o warunkach zatrudnienia termin wypłaty wynagrodzenia za pracę.

Przykład

Termin wypłaty wynagrodzenia określono na 28. dzień miesiąca, za który przysługuje. Umowa o pracę z pracownikiem kończy się 17.6.2026 r. W razie konieczności wypłaty ekwiwalentu powinna ona nastąpić 26.6.2026 r. Dzień 28.6.2026 r. przypada w niedzielę i w tym przypadku powinna zostać zastosowana zasada ogólna wynikająca z art. 85 § 3 KP – jeżeli ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie wypłaca się w dniu poprzedzającym.

…albo 10 dni od ustania stosunku pracy

Odstępstwem od podstawowej zasady wskazującej na wypłatę ekwiwalentu w terminie płatności wynagrodzenia jest zacytowana wcześniej regulacja art. 171 § 5 KP. Jego treść wydawać się może jednak nie do końca jasna, gdyż ustawodawca nie doprecyzował niestety co oznacza użyte w nim sformułowanie „termin wypłaty wynagrodzenia ustalony zgodnie z art. 85 przypada przed dniem rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy”. Literalnie do tego podchodząc każda data po wyznaczonym dniu wypłaty przypada po tym dniu, przy terminie wypłaty 28. dnia miesiąca i rozwiązaniu stosunku pracy 17 kwietnia dzień ten przypada po przyjętym u pracodawcy terminie płatności (ponieważ 28 marca już minął). Takie podejście prowadziłoby jednak do wniosku niemożliwego do akceptacji – konieczności stosowania tego wyjątku właściwie zawsze, gdy zakończenie zatrudnienia nie przypada na dzień wypłaty. Regulacja ta dotyczy tych przypadków, w których rozwiązanie stosunku pracy następuje po terminie wypłaty ale nadal w tym samym miesiącu, w dacie nieodległej od przyjętego terminu wypłaty. Inne podejście skutkowałoby tym, że § 4 byłby martwy i stosowany musiałby być prawie zawsze § 5.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Odliczenie VAT od wydatków na organizację balu karnawałowego dla pracowników

Firma ma prawo do odliczenia VAT od wydatków poniesionych na organizację balu karnawałowego dla pracowników oraz współpracowników (B2B, zlecenie), o ile wydatki te są pośrednio związane z działalnością opodatkowaną firmy (np. integracja, motywacja, poprawa efektywności pracy). Prawo to nie obejmuje wydatków na zakup alkoholu, którym zdaniem organów podatkowych nie można przypisać nawet pośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Prawo do odliczenia VAT

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 VATU, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Związek z czynnościami opodatkowanymi, o którym mowa w art. 86 ust. 1 VATU, może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

Organizacja imprez dla pracowników (w tym także balu karnawałowego) jest uznawana przez organy podatkowe za mającą pośredni związek z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Pośredni związek z czynnościami opodatkowanymi powstaje w sytuacji, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu. Za taki pośredni związek z czynnościami opodatkowanymi uznaje się właśnie m.in. organizację imprez dla pracowników, albowiem wywierają one wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości – budowanie pozytywnego wizerunku oraz renomy, poprawę atmosfery pracy, wzrost motywacji do wykonywania obowiązków pracowniczych co w konsekwencji będzie miało wpływ na zwiększenie sprzedaży opodatkowanej (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 30.12.2022 r., 0111-KDIB3-1.4012.704.2022.4.ICZ).

Kompleksowa usługa gastronomiczno-noclegowa

Prawo do odliczenia VAT z tytułu wydatków poniesionych na organizację imprezy dla pracowników jest ograniczone przedmiotowo. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 4 VATU obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych.

W interpretacji indywidualnej z 17.7.2023 r. (0112-KDIL1-3.4012.225.2023.2.MR) Dyrektor KIS wskazuje jednak, że powyższe ograniczenie nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu jest kompleksowa usługa organizacji spotkania, czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym usługi gastronomiczne i noclegowe. Co istotne, zarówno w przywołanej, jak i w innych interpretacjach indywidualnych, Dyrektor KIS podkreśla, że prawo do odliczenia VAT, nawet z tytułu świadczenia kompleksowej usługi organizacji imprezy dla pracowników, nie obejmuje wydatków na zakup alkoholu. Takie wydatki są uznawane za niemające pośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi (zob. także interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 25.9.2025 r., 0111-KDIB3-2.4012.488.2025.4.KK; interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 6.8.2024 r., 0112-KDIL3.4012.396.2024.2.AK).

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Administracyjna kara pieniężna za niezapewnienie odbierania objętych systemem kaucyjnym opakowań i odpadów opakowaniowych z miejsc ich zbierania

Obowiązkiem podmiotu reprezentującego jest zapewnienie odbierania objętych systemem kaucyjnym opakowań i odpadów opakowaniowych z miejsc, które umożliwiają ich zwrot w zamian za wcześniej wniesioną kaucję. Niewykonywanie tego obowiązku podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 1 000 000 zł.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Zasada

Zgodnie z art. 40i ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (dalej: GospOpakowaniaU) podmiot reprezentujący zapewnia odbieranie opakowań i odpadów opakowaniowych objętych systemem kaucyjnym z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe.

Podmiot obowiązany

Do zapewnienia odbierania objętych systemem kaucyjnym opakowań i odpadów opakowaniowych został obowiązany podmiot reprezentujący, który odpowiada za prowadzenie tego systemu (art. 40g ust. 2 GospOpakowaniaU).

Podmiot reprezentujący jest spółką akcyjną mającą siedzibę na terytorium kraju, utworzoną przez wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje lub wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje, lub reprezentujące ich związki pracodawców lub izby gospodarcze (art. 40g ust. 2 pkt 1 GospOpakowaniaU). Jest to więc przedsiębiorca, którego status ustawodawca treścią art. 8 pkt 11 GospOpakowaniaU – definiuje odsyłając do przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców (dalej: PrPrzed). Przedsiębiorcą, w świetle tej ustawy, jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 PrPrzed). Taką działalnością jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 PrPrzed).

Przedmiot obowiązku

Przedmiotem obowiązku jest zapewnienie odbierania, objętych systemem kaucyjnym, opakowań i odpadów opakowaniowych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe.

Opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym stanowią:

  • butelki jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych po napojach o pojemności do trzech litrów
  • puszki metalowe o pojemności do jednego litra
  • butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do półtora litra.

Obowiązkiem podmiotu reprezentującego jest zapewnienie odebrania ww. opakowań wielokrotnego użytku oraz odpadów opakowaniowych powstałych z opakowań jednorazowego użytku (po napojach) z:

  • jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz
  • innych punktów

– zbierających je w zamian za zwróconą kaucję.

Podmiot reprezentujący z ww. punktami zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych wiążą umowy.

Sankcja

Jak stanowi art. 56 ust. 1 pkt 10i GospOpakowaniaU, ten kto wbrew przepisowi art. 40i ust. 1 pkt 2 GospOpakowaniaU nie zapewnia odbierania opakowań i odpadów opakowaniowych z jednostek handlu detalicznego i hurtowego oraz innych punktów zbierających opakowania i odpady opakowaniowe objęte systemem kaucyjnym podlega administracyjnej karze pieniężnej. Przedmiotowa kara wynosi od 10 000 zł do 1 000 000 zł (art. 57 pkt 3 GospOpakowaniaU).

Organ i tryb

Karę wymierza, w drodze decyzji, właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 58 ust. 1 GospOpakowaniaU).

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska działa na podstawie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska (dalej: InspOchrŚrU). Jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. e InspOchrŚrU do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej: PrOchrŚrod) w zakresie przestrzegania przepisów o gospodarce opakowaniami oraz odpadami opakowaniowymi. Podmiot reprezentujący odpowiada definicji podmiotu korzystającego ze środowiska ujętej w art. 3 pkt 20 lit. a PrOchrŚrod.

Prowadzenie przez Inspekcję Ochrony Środowiska działań kontrolnych wobec przedsiębiorcy, co do zasady, ma miejsce na zasadach określonych w rozdziale 5 PrPrzed.

Wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu normuje ustawa Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności dział IVA – Administracyjne kary pieniężne.

W sprawach dotyczących przedmiotowej kary stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują WIOŚ (art. 58 ust. 5 GospOpakowaniaU).

Należności z tytułu kary stanowią dochód budżetu państwa (art. 58 ust. 4 GospOpakowaniaU).

Tworzenie i sprzedaż grafik cyfrowych przy użyciu AI a stawka ryczałtu

Przychody uzyskiwane z tytułu tworzenia i sprzedaży własnych grafik cyfrowych, powstających z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji, mogą być opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawki 8,5%, pod warunkiem zakwalifikowania tych czynności jako działalności usługowej.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

W opisanej sytuacji kluczowe jest ustalenie charakteru prowadzonej działalności oraz właściwa klasyfikacja statystyczna świadczonych usług. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: RyczałtU), ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% dla przychodów z działalności usługowej, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w ustawie.

Wątpliwości podatników może budzić kwestia rozróżnienia, czy tworzenie plików cyfrowych przy pomocy zaawansowanych narzędzi (w tym sztucznej inteligencji) stanowi działalność wytwórczą, czy usługową. Jak wskazuje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 22.12.2025 r. (0114-KDIP3-1.4011.892.2025.2.AK), działalność polegająca na tworzeniu cyfrowych grafik, której efektem jest niematerialny plik cyfrowy, spełnia definicję działalności usługowej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 RyczałtU, a nie działalności handlowej czy wytwórczej.

Dla zastosowania stawki 8,5% istotne jest przyporządkowanie usług do odpowiedniego grupowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). W powołanej interpretacji organ podatkowy zaakceptował stanowisko, zgodnie z którym usługi polegające na tworzeniu materiałów wizualnych i cyfrowych (w tym plików graficznych, animacyjnych lub wizualnych) mieszczą się w grupowaniu PKWiU 59.12.14.0 – „Usługi związane z efektami wizualnymi”.

Mając na uwadze powyższe, jeżeli świadczone usługi obejmują tworzenie i sprzedaż plików graficznych (np. ilustracji, clipartów, wzorów) i są sklasyfikowane pod symbolem PKWiU 59.12.14.0, podatnik ma prawo do zastosowania stawki ryczałtu w wysokości 8,5%.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź