Korekta faktury przesłanej do KSeF – podatek dochodowy i VAT
W przypadku faktury korygującej, która wystawiana jest w KSeF (według struktury FA(3)) z powodu zwrotu towaru, w polu P 6 (lub P 6A) należy podać datę sprzedaży dokonania pierwotnej dostawy towarów (datę z faktury pierwotnej), a nie datę zwrotu towaru czy datę wystawienia korekty. Zarówno na potrzeby VAT, jak i PIT oraz CIT, momentem rozliczenia zwrotu towaru przez kontrahenta, uprzednio sprzedanego za pośrednictwem platformy internetowej, jest miesiąc wystawienia faktury korygującej w KSeF.
W myśl art. 106e ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT faktura powinna zawierać datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów oraz datę wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury. Data ta jest potocznie nazywana „datą sprzedaży”.
Zaznaczyć trzeba, że wystawienie faktury korygującej nie zmienia pierwotnej daty sprzedaży towaru lub usługi czy też daty przyjęcia płatności przez podatnika. W przypadku zwrotu towaru wskutek reklamacji lub rezygnacji, korygowane są skutki dostawy, która już się odbyła. W fakturze korygującej należy zatem wskazać datę sprzedaży, w której ta pierwotna czynność została przez podatnika wykonana.
Powyższe potwierdził Minister Finansów w Broszurze Informacyjnej dot. Struktury Logicznej FA(3), gdzie wskazano, że przy wystawianiu faktury korygującej z tytułu zwrotu towaru, w polach dat sprzedaży (P 6 lub P 6A) zachowuje się daty z transakcji pierwotnych. Dla przykładu, jeśli sprzedaż miała miejsce 12.9.2026 r., to na korekcie wystawionej później (w polu P 6) nadal widnieje data 12.9.2026 r. Takie działanie pozwala organom podatkowym na jednoznaczne powiązanie korekty z momentem powstania obowiązku podatkowego dla pierwotnej transakcji.
Stosownie do treści art. 29a ust. 13 ustawy o VAT obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą w postaci faktury ustrukturyzowanej. Z kolei zgodnie z art. 106na ust. 1 ustawy o VAT fakturę ustrukturyzowaną, w tym fakturę korygującą, uznaje się za wystawioną w dniu jej przesłania do KSeF.
W przeciwieństwie do faktur wystawianych poza KSeF, w omawianym przypadku nie stosuje się wymogu posiadania potwierdzenia odbioru ani uzgodnienia warunków z nabywcą, przed dokonaniem korekty deklaracji.
Nadmienić tylko należy, że gdyby nabywcą zwracanego towaru był konsument, przy założeniu, faktura korygująca dokumentująca taki zwrot byłaby dla takiego nabywcy wystawiana tradycyjnie, poza KSeF (np. w PDF), to sprzedawca zobowiązany byłby dokonać obniżenia podstawy opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał od nabywcy potwierdzenie otrzymania przez niego faktury korygującej (art. 29a ust. 13a ustawy o VAT).
Zasady korygowania przychodów w podatkach dochodowych zależą od przyczyny korekty.
W myśl art. 14 ust. 1m ustawy o PIT oraz art. 12 ust. 3j ustawy o CIT, jeżeli korekta przychodu nie wynika z błędu rachunkowego lub oczywistej omyłki, dokonuje się jej poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono fakturę korygującą lub inny dokument.
Zwrot towaru lub reklamacja są traktowane jako zdarzenia bieżące, niebędące błędem rachunkowym ani oczywistą omyłką. To oznacza, że podatnik handlujący towarami na platformie sprzedażowej, korekty przychodu w PIT i CIT dokonuje na bieżąco w miesiącu, w którym została wystawiona faktura korygująca. Nie należy cofać się z ujęciem korekty do okresu wykazania pierwotnego przychodu ze sprzedaży towarów.
Skrócenie czasu reakcji i ograniczanie skutków
Tak. AI może istotnie obniżyć czas wykrycia, kwalifikacji i podjęcia pierwszych działań, szczególnie poprzez automatyczne wzbogacanie alertów, korelację zdarzeń i uruchamianie kontrolowanych playbooków. Korzyść pojawia się jednak tylko wtedy, gdy system jest dostrojony do środowiska, a organizacja posiada procedury eskalacji, reguły wyłączenia automatyzacji oraz kompetentny zespół zdolny do przejęcia obsługi.
Największe oszczędności czasu dotyczą czynności powtarzalnych: zebrania kontekstu o aktywie, sprawdzenia reputacji wskaźnika, porównania ze znanymi kampaniami, wyszukania podobnych zdarzeń, weryfikacji zakresu kompromitacji oraz przygotowania rekomendowanej ścieżki reakcji. W praktyce może to skrócić okres pomiędzy alertem a containment, który często decyduje o skali szkody.
AI może również pomagać w spełnieniu terminów regulacyjnych. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wymaga przekazania wczesnego ostrzeżenia o incydencie poważnym nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenia incydentu poważnego nie później niż w ciągu 72 godzin oraz sprawozdania końcowego zasadniczo w ciągu miesiąca. Automatyczne tworzenie osi czasu, konsolidacja danych i przypomnienia o brakujących informacjach mogą ograniczyć ryzyko przekroczenia tych terminów. Ostateczna kwalifikacja incydentu i treść zgłoszenia powinny jednak zostać zatwierdzone przez upoważnioną osobę.
Automatyczna reakcja musi być projektowana według zasady minimalnego niezbędnego wpływu. Przykładowo czasowe zablokowanie znanego złośliwego adresu albo izolacja pojedynczej stacji jest zwykle łatwiej odwracalna niż odłączenie całego segmentu produkcyjnego, zatrzymanie systemu obsługującego usługę publiczną albo masowe wyłączenie kont. Dla działań o dużym wpływie wymagane są mechanizmy potwierdzenia, rollback i uprzednio przetestowane scenariusze ciągłości działania.
AI może także pogorszyć sytuację, jeżeli zadziała na błędnych danych, model zostanie zmanipulowany albo automatyzacja wywoła efekt kaskadowy. Dlatego należy mierzyć nie tylko średni czas reakcji, lecz również liczbę błędnych containmentów, czas przywrócenia po błędnej reakcji i odsetek incydentów wymagających ręcznej korekty.
Sprzedaż mieszkania wykorzystywanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej – koszty podatkowe
Kosztem uzyskania przychodu – w momencie sprzedaży mieszkania – jest niezamortyzowana wartość początkowa lokalu mieszkalnego, co oznacza, że z uwagi na fakt, że od 2023 r. podatnik nie dokonywał odpisów amortyzacyjnych, to od tego czasu cała pozostała wartość będzie stanowić koszt podatkowy. Przy czym należy zwrócić uwagę na traktowanie sprzedaży nieruchomości mieszkalnych na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Od 1.1.2022 r., wraz z wejściem w życie tzw. Polskiego Ładu, obowiązuje zakaz amortyzacji nieruchomości mieszkalnych (wyjątkowo niektórzy podatnicy mogli korzystać z tej amortyzacji do końca 2022 r.). Oznacza to brak możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od tych nieruchomości. Jednakże organy podatkowe wskazywały, że w przypadku sprzedaży takich nieruchomości niezamortyzowana część nieruchomości stanowi koszt podatkowy w momencie sprzedaży.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU): „Przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c”.
Z kolei art. 14 ust. 2c PDOFizU stanowi, że do powyższych przychodów nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu itd. W takich sytuacjach zastosowanie ma przepis art. 30e PDOFizU, czyli opodatkowanie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c PDOFizU stawką PIT w wysokości 19%.
Powyższe oznacza, że sprzedaż nieruchomości mieszkalnych, które były zaliczone do środków trwałych i wykorzystywane w działalności gospodarczej, nie stanowi przychodu z działalności, lecz jest opodatkowana jak sprzedaż prywatna. Sprzedaż takiej nieruchomości – po upływie 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie – nie będzie w ogóle podlegała opodatkowaniu PIT. Podatnik powinien przeanalizować, czy w jego sytuacji nie mają zastosowania powyższe regulacje. Może się bowiem okazać (po dokładnej analizie), że sprzedaż nieruchomości w ogóle nie będzie opodatkowana PIT.
Ustalenie adekwatnego momentu rozpoczęcia i zakończenia pracy
To, że czas pracy nie jest liczony od momentu wejścia na teren zakładu pracy, jeżeli pracownik od tego momentu nie realizuje jeszcze obowiązków służbowych jest dosyć powszechnie przyjmowane.
Zgodnie z definicją czasu pracy zawartą w art. 128 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP), czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.
Czasem pracy jest okres spełniający łącznie następujące warunki:
1) pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy,
2) pracownik przebywa w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy,
3) okres ten przypada na rozkładowe godziny pracy pracownika lub wykracza poza te godziny, o ile spełnione są warunki do uznania, że jest to praca w godzinach nadliczbowych lub dniach wolnych od pracy.
Pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy, gdy cechuje się gotowością do wykonywania pracy. Jest to stan, w którym pracownik może wykonywać pracę, znajdując się w stanie psychofizycznym to umożliwiającym. Obejmuje to zarówno faktyczną możliwość, jak i zamiar wykonywania pracy.
Pewna dyskusja toczy się w zakresie czynności przygotowawczych (tu np. pobranie dokumentów, przebranie się przed pracą i po pracy).
Zgodnie z art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE, „czas pracy” oznacza każdy okres, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki, zgodnie z przepisami krajowymi lub praktyką krajową. Widzimy w tym zakresie różnicę – i to znaczącą – w stosunku do definicji czasu pracy z art. 128 KP – Kodeks pracy nie wskazuje na działania lub obowiązki zgodne z przepisami. Obowiązkiem wynikającym z przepisów bhp jest np. posiadanie na sobie niezbędnej odzież roboczej czy środków ochrony, a zatem nakładanie ich objęte jest definicją unijną ale już nie tą, którą przyjął polski ustawodawca.
Trafne w ocenie autora stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z 22.8.2019 r. (I PK 96/18, Legalis) , w którym wskazał, że problem nie leży w sferze prawa, ale faktów. Dlatego też, odpowiadając na pytania skarżącej, nazwane przez nią istotnym zagadnieniem prawnym, które wskazała ona jako przesłankę decydującą o poddaniu jej skargi kasacyjnej merytorycznemu rozpoznaniu, należy stwierdzić, że nie jest możliwe skonstruowanie ogólnej definicji prawnej „czynności przygotowawczych”, a jednie można je określić ad casum, biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne co do obowiązków nałożonych na pracownika.
Zdaniem autora, czas, w którym pracownik przygotowuje się do wykonywania pracy (np. przebiera się w odzież roboczą), nie oznacza jeszcze w wielu przypadkach jego gotowości do świadczenia pracy, chyba że co innego wynika z regulaminu pracy lub układu zbiorowego pracy. To podejście do ubrania odzieży i obuwia roboczego jest dyskusyjne. W części opinii wskazuje się, że ich czas powinien stanowić czas pracy (co jest zgodne także z literalną treścią definicji czasu pracy z dyrektywy o czasie pracy). Także w komentarzach do Kodeksu pracy widać pewną ewolucję podejścia ich autorów w kierunku rozszerzenia na te czynności zaliczalności ich do czasu pracy.
Chodzi mi jednak tutaj o pewne zwykłe przygotowanie się do pracy – zdjęcie odzieży wierzchniej i założenie w to miejsce prostej odzieży roboczej (np. fartucha ochronnego), które nie stanowią czynności w sposób dostrzegalny rozciągniętych w czasie. Inaczej będzie już jednak z nałożeniem rozbudowanych, wymagających długiego czasu nakładania środków ochrony indywidualnej lub specjalistycznego stroju. Praca w rozbudowanych środkach ochrony indywidualnej, praca w tzw. clean roomach z rozbudowaną czasowo kwestią przygotowywania bezpośredniego powiązana powinna być z wliczeniem czasu przebierania się do czasu pracy.
Przez perspektywę tej dyskusji należy spojrzeć na kwestię czasu pracy odnośnie do samego przebywania na terenie zakładu pracy – raczej bardzo sporadycznie można spotkać głosy wskazująca na zaliczanie tego całego okresu do czasu pracy, a jeżeli już, to zwykle w kontekście pewnej specyficznej sytuacji związanej z obowiązkami pracownika, które realizuje od razu po wejściu. Wówczas wejście byłoby początkiem czasu pracy, ale jeżeli np. pracuje przy biurku w pomieszczeniu X, czy na magazynie, to wchodząc na teren firmy nie rozpoczyna swojego czasu pracy.
A. Sobczyk [w:] A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. 7, 2025, art. 128: „(…) Warto w tym miejscu zająć się bardzo ważnym aspektem praktycznym, jakim jest oddzielenie faktycznego czasu przebywania pracownika na terenie zakładu pracy od czasu pracy. Choć nie powinno to budzić wątpliwości, to jednak w praktyce organy kontroli mają skłonność do utożsamiania czasu pracy z czasem pobytu na terenie w zakładzie pracy. Prowadzi to do tego, że nowoczesne środki ewidencjonowania wejść i wyjść pracowników stają się dla pracodawców źródłem problemów, ponieważ zarejestrowany przez nie czas traktowany jest jako czas pracy. Taka interpretacja jest błędna. Wynika to nie tylko z tego, że pobyt na terenie zakładu i czas pracy to zupełnie inne kategorie. Nie można oczywiście wykluczyć, że ewidencja czasu pobytu pracownika na terenie zakładu pracy to pośredni dowód wskazujący na wykonywanie pracy powyżej normy, jednak nie stanowi domniemania, że tak było w istocie.”
Liczenie czasu pracy od wejścia na teren zakładu pracy prowadziłoby do sytuacji wręcz irracjonalnych. Przykładowo, praca zmianowa na terenie nieco większej firmy – pracownik pracuje od godz. 6:00 do godz.14:00, więc o godz. 6:00 wchodzi przez bramę, o godz. 14:00 wychodzi, o godz. 14:00 też wchodzi przez bramę ktoś, kto wchodzi na drugą zmianę. Kto obsługuje maszynę w czasie od zejścia pracownika ze stanowiska do momentu wejścia na stanowisko? Gdy biuro działa do godz. 16:00, to kto odbierze telefon o godz. 15:55, gdy pracownicy udali się już w kierunku wyjścia?
Oczywiście pracodawca może (o ile nie jest jednostką finansów publicznych) działając na rzecz pracowników przyjąć korzystniejsze podejście w regulaminie. Tyle, że wówczas realny czas pracy ulegnie skróceniu o czas przejścia od wejścia do stanowiska pracy i po pracy do bramy.
Przystąpienie fundacji do spółki komandytowej – skutki podatkowe na gruncie CIT
W przypadku przystąpienia fundacji do spółki komandytowej w wyniku wniesienia do tej spółki wkładu pieniężnego, przystąpienie takie będzie neutralne podatkowo. Skutki wystąpią natomiast w przypadku wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego. W takiej sytuacji spółka powinna rozpoznać przychód podatkowy, któremu będą też odpowiadały koszty uzyskania przychodów. Sposób ustalania tych kosztów będzie uzależniony od rodzaju wkładu. W takim przypadku w grę może wchodzić zastosowanie zwolnienia od CIT uwarunkowanego przeznaczeniem uzyskanego dochodu na odpowiednie cele statutowe.
Treść pytania wskazuje na przystąpienie fundacji do spółki komandytowej, nie wskazując jednocześnie, jakie dokładnie działania wiążą się z tym przystąpieniem. Przystąpienie fundacji do spółki komandytowej samo w sobie nie rodzi żadnych skutków podatkowych. Nieodłącznym elementem takiego przystąpienia jest natomiast wniesienie do spółki wkładów, czy to w formie pieniężnej, czy też niepieniężnej – w formie aportu.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU) jako przychód podatkowy uważa się wartość wkładu określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określoną w innym dokumencie o podobnym charakterze – w przypadku wniesienia do spółki albo spółdzielni wkładu niepieniężnego lub otrzymania wkładu w wyniku podziału spółki przez wyodrębnienie; jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, przychodem jest wartość rynkowa takiego wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego. Tak więc wniesienie do spółki wkładu niepieniężnego (aportu) – co do zasady – powoduje powstanie obowiązku podatkowego na gruncie CIT. Brak jest natomiast analogicznych regulacji, które wskazywałyby na wystąpienie przychodu podatkowego w związku z wniesieniem wkładu w formie pieniężnej. Wniesienie do spółki wkładu pieniężnego jest na gruncie CIT neutralne podatkowo (interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 10.1.2023 r., 0115-KDIT1.4011.740.2022.1.MR).
Warto wskazać, że zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 3c PDOPrU do przychodów nie zalicza się przychodów z tytułu przeniesienia własności składników majątku będących przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną, w tym wnoszonych do takiej spółki składników majątku otrzymanych przez podatnika w następstwie likwidacji spółki niebędącej osobą prawną, wystąpienia z takiej spółki albo zmniejszenia udziału kapitałowego w takiej spółce. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z art. 4a pkt 14 PDOPrU za spółkę niebędącą osobą prawną uważa się spółkę inną, niż określona w art. 4a pkt 21 PDOPrU. W treści art. 4a pkt 21 PDOPrU – poprzez odesłanie do art. 1 ust. 3 pkt 1 PDOPrU – zostały wymienione spółki komandytowe. Z tego powodu spółkę komandytową należy w opisanej sytuacji traktować jako spółkę posiadającą osobowość prawną.
W konsekwencji wkład niepieniężny, który wniesiony zostanie do spółki komandytowej, wygeneruje po stronie wnoszącej ten wkład fundacji przychód podatkowy na gruncie CIT.
Przychodowi temu będzie jednak odpowiadał koszt uzyskania, ustalony zgodnie z art. 15 ust. 1j PDOPrU. Poszczególne punkty tej regulacji obejmują kwestie dotyczące ustalania kosztów podatkowych w różnych okolicznościach (w tym m.in. w związku z aportem w formie przedsiębiorstwa, aportem środków trwałych itd.). W związku z brakiem jednoznacznego wskazania, czy w zanalizowanym przypadku aport w ogóle miał miejsce, a jeżeli tak, to w jakiej był on formie, nie sposób w tym miejscu wszystkie te przypadki analizować.
Zastrzec jedynie należy, że przedstawione wyżej stanowisko oparte jest na założeniu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 12 ust. 4 pkt. 19 lub art. 12 ust. 4 pkt 25 PDOPrU.
Należy też pamiętać o tym, że w związku z faktem, że mamy w analizowanym przypadku do czynienia ze fundacją, w grę może wchodzić zastosowanie zwolnienia od CIT uregulowanego w art. 17 ust. 1 pkt 4 PDOPrU, tj. zwolnienia uwarunkowanego przeznaczeniem uzyskanego dochodu na odpowiednie cele statutowe.
Kara porządkowa a równe traktowanie w zatrudnieniu
Zasada równego traktowania nie oznacza, że pracodawca ma obowiązek ukarania karą porządkową drugiego z pracowników za jednokrotne spóźnienie do pracy.
Równe traktowanie pracowników
Zasada równego traktowania zabrania nierównego traktowania pracowników w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie oznacza to jednak, że pracodawca ma obowiązek ukarania karą porządkową drugiego z pracowników za jednokrotne spóźnienie do pracy. Ponadto z pytania wynika, że pracownik, na którego pracodawca nałożył karę porządkową nie został ukarany za pierwsze spóźnienie. W rzeczywistości więc obaj pracownicy zostali przez pracodawcę potraktowani tak samo. Trudno więc mówić tu o nierównym traktowaniu.
Kara porządkowa dla drugiego pracownika
Pracodawca może ale nie musi ukarać pracownika karą porządkową. Decyzja w tym zakresie należy do pracodawcy (oczywiście przy zastrzeżeniu, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i po wysłuchaniu pracownika, kara zdaniem pracodawcy będzie zasadna). Jednak fakt, że jeden z pracowników został ukarany karą porządkową za spóźnienia nie skutkuje automatycznie tym, że drugi z pracowników, który także spóźnił się do pracy, również musi zostać ukarany karą porządkową. Jak wyjaśnia Sąd Najwyższy, z zasady równych praw pracowniczych z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków (art. 112 Kodeksu pracy) nie wynika powinność stosowania przez pracodawcę takich samych sankcji prawa pracy wobec pracowników dopuszczających się podobnego naruszenia obowiązków pracowniczych (wyrok SN z 15.12.2004 r., I PK 79/04).
Koszt jednorazowych opakowań przeznaczonych do wydawania dań na wynos – stawka VAT
Opakowania na wynos powinny być opodatkowane taką samą stawką VAT, jak posiłek. Na paragonie fiskalnym powinna być wskazana jedna pozycja, która będzie obejmowała zarówno cenę posiłku, jak i opakowania.
Jak wynika z art. 41 ust. 12f ustawy o VAT stawkę VAT w wysokości 8% stosuje się do dostawy towarów i świadczenia usług klasyfikowanych według PKWiU w grupowaniu „Usługi związane z wyżywieniem” (PKWiU 56), z wyłączeniem sprzedaży w zakresie:
„1) napojów innych niż wymienione w załączniku nr 3 lub załączniku nr 10 do ustawy lub w przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie, w tym ich przygotowania i podania;
2) towarów nieprzetworzonych przez podatnika, innych niż wymienione w załączniku nr 3 lub załączniku nr 10 do ustawy lub w przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie;
3) posiłków, których składnikiem są towary wskazane jako wyłączone z grupowań wymienionych w poz. 2 i 11 załącznika nr 10 do ustawy”.
Jak natomiast wskazano w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej. Natomiast zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT podstawa opodatkowania obejmuje koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Autor uważa, że obciążenie kosztami opakowania na wynos stanowi element świadczenia kompleksowego wraz z usługą gastronomiczną (opakowanie służy możliwości odbioru zamówienia na wynos). Uzasadnia to stosowanie tej samej stawki VAT do opakowania i usługi gastronomicznej.
Stanowisko takie potwierdza wiążąca informacja stawkowa z 16.10.2024 r., która wydana została przez Dyrektora KIS (0112-KDSL2-1.440.417.2024.3.BK), gdzie wskazano, że sprzedaż dania i opakowania na wynos korzystają ze stawki VAT w wysokości 8%:
Mając na uwadze powyższą analizę oraz opis podany przez Wnioskodawcę należy stwierdzić, że – dla celów stosowania podatku od towarów i usług – sprzedaż kotleta mielonego na wynos w plastikowym pojemniku jednorazowym, będącego przedmiotem wniosku, należy uznać za dostawę towaru. Natomiast czynności dodatkowe polegające na przygotowaniu kotleta mielonego, jego zważeniu, zapakowaniu do plastikowego pojemnika jednorazowego, a następnie wydanie klientowi stanowią usługi wspomagające związane z tą dostawą. Odnosząc się do twierdzenia Wnioskodawcy, zgodnie z którym opisaną dostawę kotleta mielonego sprzedawanego na wynos w plastikowym pojemniku jednorazowym należy traktować jako świadczenie kompleksowe, wyjaśnić należy, że w przypadku dostawy posiłku w opakowaniu jednorazowym, opłata pobierana z tytułu sprzedaży opakowania stanowi element wynagrodzenia za dostarczony towar – posiłek.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 3.10.2024 r. (0113-KDIPT1-3.4012.631.2024.2.AG) stwierdzono z kolei, że:
Wobec powyższego, koszt opakowania oraz koszt dowozu stanowią jedynie element pomocniczy dokonywanej sprzedaży dania, które to czynności dla klienta nie stanowią celu samego w sobie i wchodzą do podstawy opodatkowania dokonanej dostawy, tj. sprzedaży dań gastronomicznych. Podstawą opodatkowania z tytułu tej czynności jest – zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy – łączna wartość dania oraz koszt opakowania czy też koszt opakowania i dowozu. Koszty opakowania i dowozu, którym obciążani są Państwa klienci w związku ze sprzedażą dań, zwiększają kwotę należną od nabywcy z tytułu dostawy i podlegają opodatkowaniu na zasadach właściwych dla tej czynności, tj. świadczenia głównego (sprzedaży konkretnie określonego dania gastronomicznego).
Natomiast na paragonie, w związku z tym, że opakowanie jest elementem świadczenia kompleksowego, powinna być wykazana jedna pozycja obejmująca usługę gastronomiczną oraz opakowanie w jednej kwocie, z jedną stawką VAT.
Również wykazanie usługi gastronomicznej i kosztów opakowania, jako dwóch różnych pozycji, nie powinno być kwestionowane. Jest to sposób fiskalizacji, który często jest spotykany w praktyce. Jak zwrócił uwagę NSA w wyroku z 5.6.2019 r. (I FSK 661/17, Legalis) ujęcie w odrębnych pozycjach faktury elementów świadczenia kompleksowego nie pozbawia go kompleksowego charakteru. Tezę tę należy – zdaniem Autora – odnieść również do paragonów.
Podmiot zobowiązany do złożenia czynnego żalu
Jeżeli wcześniej nie były w ogóle składane informacje podsumowujące VAT UE, to należy dopilnować, aby kontrahent – jako sprawca czynu zabronionego – złożył własnoręcznie podpisany czynny żal, przed lub równocześnie z wysyłką deklaracji do urzędu skarbowego. W sytuacji natomiast, gdy w związku z doksięgowaniem faktur z marca i kwietnia 2026 r. będzie jedynie dokonywana korekta już wysłanych informacji podsumowujących VAT UE, czynny żal jest zbędny, ponieważ ochronę zapewnia skuteczna korekta deklaracji.
Stosownie do treści art. 100 ust. 3 ustawy o VAT informacje podsumowujące składa się za okresy miesięczne, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Informacja za marzec 2026 r. powinna być zatem przesłana do urzędu skarbowego do 25.4.2026 r., a za kwiecień 2026 r. – do 25.5.2026 r.
Zgodnie z art. 80a § 2 Kodeksu karnego skarbowego kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie informacji podsumowującej lub składa ją niezgodnie z wzorem elektronicznym, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Jeśli deklaracje podsumowujące VAT UE z pozostałymi danymi kontrahenta zostały wysłane we właściwych terminach, a teraz mają zostać jedynie skorygowane o doniesione w czerwcu 2026 r. faktury, czynny żal nie jest potrzebny. Jak stanowi art. 16a § 1 Kodeksu karnego skarbowego sprawca nie podlega karze za złożenie deklaracji po terminie lub błędnie, jeżeli złożył organowi podatkowemu prawnie skuteczną korektę deklaracji. Skorygowanie informacji podsumowującej VAT UE o doksięgowane faktury będzie zastępować czynny żal.
W sytuacji natomiast, gdy informacje podsumowujące VAT UE za marzec i kwiecień 2026 r. nie zostały w ogóle złożone, doszło do zaniechania złożenia deklaracji w terminie. Aby uniknąć kary, należy złożyć czynny żal na podstawie art. 16 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, zanim organ ścigania poweźmie wiadomość o popełnieniu wykroczenia lub rozpocznie czynności służbowe.
Zaznaczyć trzeba, że podmiot prowadzący biuro rachunkowe – mimo, że posiada pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji w imieniu kontrahenta – nie może za niego podpisać czynnego żalu, przy założeniu oczywiście, że sprawcą czynu zabronionego jest kontrahent, który nie dostarczył faktur do biura rachunkowego, umożliwiając terminowe złożenie informacji podsumowującej VAT UE, a nie pracownik biura zajmujący się sprawami kontrahenta.
Posiadane pełnomocnictwo UPL–1 uprawnia jedynie do podpisywania i przesyłania deklaracji elektronicznych. Dokument ten nie jest tożsamy z pełnomocnictwem ogólnym ani szczególnym. Co więcej, nawet gdyby właściciel biura został umocowany do składania oświadczeń woli w imieniu kontrahenta, nie mógłby on złożyć swojego podpisu na zawiadomieniu (czynnym żalu). Przyjmuje się bowiem, iż nie jest dopuszczalne podpisanie czynnego żalu przez pełnomocnika lub obrońcę. Skuteczne skorzystanie z dobrodziejstwa art. 16 Kodeksu karnego skarbowego wymaga ustalenia świadomości zawiadamiającego co do wszystkich istotnych okoliczności popełniania czynu zabronionego.
Aby uniknąć ryzyka uznania czynnego żalu za bezskuteczny, Autor sugeruje, żeby czynny żal został podpisany przez kontrahenta.
Księgowe ujęcie kaucji za opakowania zwrotne przez kupującego
Kaucję zapłaconą za butelki/opakowania, które objęte są systemem kaucyjnym, należy ująć u kupującego na koncie rozrachunkowym, np. „Pozostałe rozrachunki”, w analityce „Kaucje zapłacone”, a nie bezpośrednio w kosztach. Jeżeli opakowania nie zostaną zwrócone i kaucja nie zostanie odzyskana, saldo będzie należało spisać w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, po odpowiednim udokumentowaniu przyczyn braku zwrotu.
W momencie zakupu napojów/towarów w opakowaniach kaucyjnych, wartość towarów należy zaksięgować na zasadach ogólnych, natomiast kwotę kaucji należy wyodrębnić jako należność z tytułu kaucji. Przykładowo:
1) Wn „Pozostałe rozrachunki” – analityka: kaucje zapłacone/rozliczenie kaucji,
2) Ma „Rozrachunki z dostawcami”.
Zapłatę kaucji dostawcy ujmuje się następująco:
1) Wn „Rozrachunki z dostawcami”,
2) Ma „Rachunek bankowy”.
Jeżeli opakowania zostaną zwrócone i jednostka odzyska kaucję, księgowanie zwrotu może być następujące:
1) Wn „Kasa” lub „Rachunek bankowy”,
2) Ma „Pozostałe rozrachunki” – kaucje zapłacone.
Jeżeli natomiast butelki/opakowania zostały zniszczone, zagubione lub zabrane i jednostka nie może już odzyskać kaucji, kaucja traci charakter aktywa. W takim przypadku należy sporządzić dowód wewnętrzny, np. protokół utraty/zniszczenia opakowań albo notatkę służbową, zawierające liczbę opakowań, wartość kaucji, przyczynę braku zwrotu oraz akceptację osoby odpowiedzialnej. Na tej podstawie saldo należy spisać jako:
1) Wn „Pozostałe koszty operacyjne”,
2) Ma „Pozostałe rozrachunki” – kaucje zapłacone.
Nie jest to typowe „zużycie materiałów i energii”, ponieważ jednostka nie zużywa materiału ujętego w zapasach, lecz traci należność z tytułu zwrotnej kaucji. Wartość niezwróconej kaucji nie podwyższa również ceny nabycia towarów, ponieważ jednostka w momencie zakupu towarów nie nabywa opakowań, lecz nabywa prawo do odzyskania kaucji.
Jeżeli jednostka odsprzedaje napoje kontrahentom i pobiera od nich kaucję, pobraną kaucję należy ująć jako:
1) Wn „Kasa” lub „Rozrachunki z odbiorcami”,
2) Ma 24 „Pozostałe rozrachunki” – kaucje pobrane.
Jeżeli kontrahent nie zwróci opakowania, pobrana kaucja może zostać wykorzystana na potrzeby rozliczenia kaucji zapłaconej dostawcy:
1) Wn „Pozostałe rozrachunki” – kaucje pobrane,
2) Ma „Pozostałe rozrachunki” – kaucje zapłacone.
W takim wariancie kwoty kaucji nie wpływają na wynik finansowy jednostki.
Wydatki poniesione na zakup posiłków dla pracowników – opodatkowanie estońskim CIT
Udzielając odpowiedzi na pytanie Autor zakłada, że pracownicy nie są jednocześnie udziałowcami spółki. Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU) opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą). Trzeba więc ustalić, czy wymienione wydatki na żywność dla pracowników spółki nie będą objęte tą regulacją. Spółka musi wykazać, że ponosi wydatki na żywność dla pracowników budowlanych w związku z prowadzoną działalnością i cel tych wydatków ma związek z prowadzoną działalnością. Wówczas nie będą to wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą i nie będą podlegać opodatkowaniu estońskim CIT.
Jak stanowi art. 28m ust. 1 pkt 3 PDOPrU opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą). W przepisach ustawowych nie zdefiniowano, co należy rozumieć pod pojęciem wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. W celu „rozszyfrowania” tego pojęcia pomocne mogą być objaśnienia Ministra Finansów pt. „Przewodnik do Ryczałtu od dochodów spółek”, a także wydane interpretacje podatkowe. Wynika z nich, że kwalifikowanie dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest ściśle uzależnione od indywidualnego stanu faktycznego, w jakim pozostaje spółka.
W celu określenia tego typu wydatków możliwe jest posiłkowanie się pojęciem kosztów uzyskania przychodów, które ujęte zostało w art. 15 ust. 1 PDOPrU. Minister Finansów wskazał jednak, że nie każdy wydatek, który nie jest kosztem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych powinien być uznany za wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą. Organ wskazał, że: „Wprawdzie pojęcie nie jest tożsame z pojęciem, jednak należy zwrócić uwagę na podobieństwo, jakie może je cechować. Podobieństwa pomiędzy wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą a wydatkami niestanowiącymi kosztów uzyskania przychodu, należy upatrywać przede wszystkim w celu ich poniesienia. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Te same cele powinny realizować wydatki związane z działalnością gospodarczą. Należy bowiem zwrócić uwagę, że jedną z immanentnych cech działalności gospodarczej, która wyróżnia ją od innego rodzaju aktywności, jest jej zarobkowy charakter”.
W tym kontekście należy uznać, że analiza ponoszonych wydatków w zakresie uznania ich za niezwiązane z działalnością gospodarczą, powinna odbywać się w oparciu o stanowiska organów podatkowych i sądów administracyjnych, odnoszących się do zakresu kosztów uzyskania przychodów oraz wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 PDOPrU. Tak więc, aby spółka świadcząca usługi budowlane, która ponosi wydatki na zakup żywności dla pracowników (tj. kebaby, burgery, pizza itp.) mogła je uznać za wydatki związane z działalnością, musi wykazać ich celowość i związek z prowadzoną działalnością.
Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 16.10.2025 r. (0111-KDIB1-1.4010.437.2023.2.SG) uznał, że prawidłowe jest stanowisko spółki, iż:
Wydatki na opłacanie posiłków dla pracowników nie powinny zostać zakwalifikowane jako wydatki niezwiązane z działalnością w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 3 [PDOPrU] i tym samym nie powinny podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek. [uzup. Autora]
Jednak najważniejszym czynnikiem w ocenie takiego wydatku jest wykazanie jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W interpretacji indywidualnej z 28.2.2025 r. (0111-KDIB1-2.4010.763.2024.2.AK) Dyrektor KIS również potwierdził, że:
Wydatki spółki na dodatkowe świadczenia dla pracowników w postaci m.in. obiadów, cateringu, ogólnodostępnej żywności w pomieszczeniach socjalnych spółki, przekąski i napoje (owoce, jogurty, kawa, herbata) nie stanowią wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą spółki, o których mowa w art. 28m ust. 1 pkt 3 [PDOPrU]. [uzup. Autora]
Organ podatkowy dodał jednak, że istotne są okoliczności poniesionych wydatków i wykazanie związku ich poniesienia z działalnością gospodarczą spółki. Zatem w przedmiotowym pytaniu spółka musi zadbać o argumenty, że poniesione wydatki na żywność dla pracowników mają związek z prowadzoną działalnością, a spółka ponosi je np. na podstawie wewnętrznych ustaleń, regulaminów, ponieważ poprawiają one wydajność pracowników, pracownicy nie tracą czasu na samodzielne przygotowywanie posiłków itp. Podsumowując – co do zasady – wydatki poniesione na żywność dla pracowników mogą mieć związek z prowadzoną działalnością. Nie są więc one opodatkowane estońskim CIT na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 3 PDOPrU.
