Umowa z placówką medycyny pracy na badania profilaktyczne pracowników

Stosownie do art. 229 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom, na swój koszt, profilaktyczną opiekę lekarską. Na tę opiekę składają się trzy rodzaje badań:

1) wstępne, dla osób przyjmowanych do pracy lub pracowników młodocianych przenoszonych na inne stanowiska pracy i innych pracowników przenoszonych na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe;

2) okresowe, w terminie wyznaczonym przez lekarza medycyny pracy oraz

3) kontrolne, w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą.

Aktem prawnym regulującym zagadnienie pracowniczych badań profilaktycznych jest rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30.5.1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 607 ze zm.).

Zarówno powyższe badania, jak i inne świadczenia zdrowotne zapewniane przez pracodawcę, zgodnie art. 12 ust. 1 ustawy o służbie medycyny pracy, powinny być wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot zobowiązany do ich zapewnienia (pracodawcę) z placówką medycyny pracy. Umowa ta powinna określać w szczególności:

1. strony umowy oraz osoby objęte świadczeniami z tytułu umowy,
2. zakres opieki zdrowotnej, który w odniesieniu do pracowników powinien obejmować co najmniej te rodzaje świadczeń, do których zapewnienia zleceniodawca jest obowiązany na podstawie Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie,
3. warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych, a w szczególności: sposób rejestracji osób objętych umową, organizację udzielania świadczeń, tryb przekazywania zaświadczeń lekarskich o zdolności do pracy bądź nauki oraz sposób podania tych informacji do wiadomości zainteresowanych,
4. sposób kontrolowania przez zleceniodawcę wykonywania postanowień umowy,
5. obowiązki zleceniodawcy wobec zleceniobiorcy dotyczące m.in. przekazywania informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych wraz z aktualnymi wynikami badań i pomiarów tych czynników, zapewnienia udziału w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy działającej na terenie zakładu pracy, zapewnienia możliwości przeglądu stanowisk pracy w celu dokonania oceny warunków pracy, udostępniania dokumentacji wyników kontroli warunków pracy, w części odnoszącej się do ochrony zdrowia,
6. wysokość należności, sposób jej ustalania, terminy płatności oraz tryb rozliczeń finansowych.

Powyższa umowa powinna być zawarta na okres nie krótszy niż rok.

Mając na uwadze powyższe, każdy pracodawca powinien mieć zawartą umowę z placówką medycyny pracy na badania profilaktyczne pracowników.

Stawka godzinowa i liczba godzin pracy w umowie zlecenia

W umowie zlecenia nie ma obowiązku podania liczby godzin zlecenia. Strony mogą jednak określić w umowie : „liczba godzin zgodnie z bieżącymi potrzebami”. Wskazane jest natomiast wskazanie wynagrodzenia, np. w formie stawki godzinowej albo miesięcznej. Zgodnie bowiem z art. 735 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się na wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy (art. 735 § 2 Kodeksu cywilnego). Wobec braku szczegółowych wytycznych co do określenia wynagrodzenia z tytułu wykonywania umowy zlecenia, kwestia ta jest pozostawiona stronom umowy.

Wynagrodzenie można ustalić zarówno jako kwotę miesięczną, jak i stawkę godzinową. Wybór należy do stron. W terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia, czyli pod koniec miesiąca (albo po jego zakończeniu), zleceniobiorca powinien w rachunku wskazywać liczbę godzin przepracowanych w miesiącu. Jeśli wynagrodzenie określono kwotowo, to miesięczną stawkę dzieli się przez liczbę godzin przepracowanych w miesiącu, aby sprawdzić, czy kwota za 1 godzinę wynosi co najmniej stawkę minimalną. Od 1.1.2025 roku minimalna stawka godzinowa wynosi 30,50 zł brutto.

Sposób potwierdzenia liczby godzin wykonania zlecenia, którą wskazuje zleceniobiorca, strony określają w umowie zlecenia. W przypadku gdy strony w umowie nie określą sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przyjmujący zlecenie przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia (art. 8b ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).

Zleceniodawca przechowuje dokumenty określające sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia oraz dokumenty potwierdzające liczbę godzin wykonania zlecenia przez okres 3 lat od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne (art. 8c ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę).

Darowizna przedsiębiorstwa na rzecz małżonka

Autor wnioskuje, że chodzi o nieodpłatną darowiznę przedsiębiorstwa, a nie np. jego sprzedaż. Darowizna nie podlega opodatkowaniu PIT, ale podlega podatkowi od spadków i darowizn. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT przychodów tej ustawy nie stosuje się bowiem do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. Przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn przewidują możliwość zwolnienia małżonków od podatku, nawet jeżeli dotyczy to przedsiębiorstwa. Przepis art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi bowiem, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc od chwili zawarcia umowy darowizny.

Stosownie do treści art. 75¹ § 1 Kodeksu cywilnego zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa albo ustanowienie na nim użytkowania powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Przy czym do zbycia przedsiębiorstwa, w którego skład wchodzi nieruchomość, konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego.

W myśl art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. „Zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Premie od banku za założenie konta firmowego a przychód w PIT

Otrzymana premia (zwrot promocyjny) od banku za założenie konta firmowego będzie stanowić przychód w prowadzonej działalności gospodarczej. Tego rodzaju przychód podatnik powinien wykazać w kolumnie nr 8 KPiR („Pozostałe przychody”).

Za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont, zaś za datę powstania przychodu uważa się przede wszystkim dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usług, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury lub uregulowania należności. Przy czym w przypadku innego rodzaju przychodów za dzień powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Co do zasady więc należy przyjąć, że przychody uzyskane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą będą stanowić przychody podlegające opodatkowaniu z tej działalności, chyba że zostały przez ustawodawcę zwolnione z podatku dochodowego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT zwolniona od podatku dochodowego jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową towarów lub usług – jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 2000 zł. Zwolnienie od podatku nagród związanych ze sprzedażą premiową towarów lub usług nie dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności.

Otrzymane przez podatnika od banku środki pieniężne przekazane w związku z promocją za założenie konta firmowego stanowić będą u podatnika w związku z powyższym przychód z działalności, który nie będzie podlegał zwolnieniu z PIT. Podatnik powinien wykazać ten przychód w kolumnie 8 KPiR „Pozostałe przychody” i zapłacić od nich podatek dochodowy.

Dopuszczalność wykonania przez pracodawcę badania na obecność środków odurzających w organizmie

Zgodnie z art. 22^1c § 10 Kodeksu pracy, kontrola stanu trzeźwości może być przeprowadzana przez pracodawcę w sposób ustalony w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy. Regulacje te powinny obejmować wprowadzenie kontroli trzeźwości grup lub grupy pracowników objętych kontrolą trzeźwości i sposób przeprowadzania takiej kontroli, w tym rodzaj urządzenia wykorzystywanego do kontroli, czas i częstotliwość jej przeprowadzania. O wprowadzeniu takiej kontroli pracodawca jest zobligowany poinformować pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy nie później niż na 2 tygodnie przed rozpoczęciem jej przeprowadzania. W przypadku zatrudnienia pracownika objętego kontrolą trzeźwości, pracodawca powinien przekazać mu przed dopuszczeniem do pracy informacje dotyczące zasad przeprowadzania takich kontroli w postaci papierowej lub elektronicznej.

Ponadto, zgodnie z art. 22^1e Kodeksu pracy, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia, pracodawca może wprowadzić kontrolę pracowników na obecność w ich organizmach środków działających podobnie do alkoholu.

Szczegółowe zasady przeprowadzania badania stanu trzeźwości ustala pracodawca, przy czym powinny być one spójne z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16.2.2023 r. w sprawie badań na obecność alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu w organizmie pracownika (Dz.U. z 2023 r. poz. 317: dalej: BadAlkPracR).

Powyższe rozporządzenie przewiduje dopuszczalność wykonania badania na obecność w organizmie środków odurzających za pomocą testów paskowych (pobrania próbek śliny) jedynie dla opioidów (§ 12 BadAlkPracR). W przypadku pozostałych substancji działających podobnie do alkoholu (amfetaminy i jej analogów, kokainy, kannabinoidów czy benzodiazepin) wiarygodnym badaniem będą odpowiednio badania krwi i moczu. Tym samym, nawet jeśli pracodawca za zgodą pracownika przeprowadzi takie badania za pomocą testów paskowych, to nie będą one stanowiły wiarygodnego materiału dowodowego. W takim przypadku badania będzie trzeba powtórzyć zgodnie z wytycznymi określonymi w rozporządzeniu.

Szczegółowe zasady przeprowadzania takich badań powinien ustalić pracodawca i poinformować o nich pracowników.

W przypadku stwierdzenia występowania w organizmie pracownika takich substancji pracodawca powinien odsunąć go od pracy zgodnie z art. 22^1f § 1 Kodeksu pracy, a także może rozwiązać z nim stosunek pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Środki ochrony indywidualnej dla pracowników tymczasowych

Stosownie do postanowień art. 207 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Przejawem tej powinności, zgodnie z art. 237⁶ § 1 Kodeksu pracy, jest obowiązek nieodpłatnego dostarczania pracownikom przez pracodawcę środków ochrony indywidualnej, zabezpieczających przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informowanie pracowników o sposobach posługiwania się tymi środkami.

Ponadto, zgodnie z art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy, pracodawca ma obowiązek dostarczać pracownikom nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach:

1. jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
2. ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.

Stosownie do postanowień art. 237⁸ § 1 Kodeksu pracy, pracodawca powinien ustalić rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne w związku z art. 237⁶ § 1 i art. 237⁷ § 1 Kodeksu pracy, jak również przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego. Dokument ten, zgodnie z art. 237^11a § 1 Kodeksu pracy, powinien zostać skonsultowany z przedstawicielami pracowników.

W art. 9 ust. 2a ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych wskazano, że to pracodawca użytkownik dostarcza pracownikowi tymczasowemu odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej. Zarówno odzież, jak i środki ochrony indywidualnej powinny być kompletne.

Mając na uwadze powyższe, obowiązek zapewnienia środków ochrony indywidualnej spoczywa na pracodawcy użytkowniku.

Pakiety sportowe finansowane częściowo przez pracowników a VAT

W sytuacji, w której pracodawca udostępnia pakiety sportowe „częściowo odpłatnie”, czyli część ich wartości pokrywają pracownicy, to w świetle wyroku TSUE z 20.1.2005 r. (C-412/03, Legalis) pracodawca działa jako podatnik VAT, dokonując odpłatnego świadczenia usług. Dla potrzeb VAT można wyróżnić jedynie czynności odpłatne albo nieodpłatne, nie ma natomiast czynności częściowo odpłatnych.

Potrącając więc należności za pakiety z wynagrodzenia pracowników, pracodawca świadczy na ich rzecz usługi odpłatne opodatkowane VAT.

Pracodawca odsprzedaje pracownikom nabywane usługi, więc zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU), zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Pracodawca powinien więc zastosować tę samą stawkę, co dostawca pakietów sportowych. Autor zakłada, że będzie to stawka 8% VAT, ponieważ takie pakiety są uważane za usługi wstępu do obiektów sportowych lub obiektów rekreacyjnych (poz. 55 i 65 załącznika nr 3 do VATU).

Istotną okolicznością w sprawie jest to, że pracodawca i pracownik są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 32 ust. 2 pkt 2 VATU (tylko na potrzeby VAT). Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 VATU organ podatkowy określa podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową, jeżeli okaże się, że powiązania te miały wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług. Na tej podstawie przyjmuje się, że pracodawca powinien wykazać odsprzedaż pakietów sportowych dla pracowników w tej samej wartości, w jakiej nabywa je od dostawcy.

Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 19.5.2021 r. (0114-KDIP1–3.4012.70.2021.4.JG), gdzie wskazano, że:

W związku z odsprzedażą pakietów sportowych pracodawca nie ma obowiązku wystawienia faktury VAT dla pracowników, chyba że tego zażądają (art. 106b ust. 3 VATU), ani też stosowania kas rejestrujących (generalne zwolnienie czynności na rzecz pracowników przewiduje poz. 39 załącznika do rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących).

Obecnie przepisy nie przewidują obowiązku stosowania faktur wewnętrznych. Natomiast zastosowanie faktury wewnętrznej (lub też innego dokumentu wewnętrznego) będzie podstawą do wykazania transakcji w JPK_VAT.

Ujawnienie numeru telefonu jako naruszenie ochrony danych

Naruszeniem ochrony danych, zgodnie z art. 4 pkt 12 RODO, jest zawsze naruszenie bezpieczeństwa, którego konsekwencją jest przypadkowe lub niezgodne z prawem zniszczenie, utrata, modyfikacja, nieuprawnione ujawnienie lub nieuprawniony dostęp do przetwarzanych danych osobowych.

Obowiązek zgłoszenia naruszenia do organu nadzoru dotyczy takich naruszeń, które, w myśl art. 33 RODO, wywołują ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Zawiadomienie osób, których dane dotyczą, o naruszeniu ich danych osobowych, wymagane jest natomiast w przypadku, gdy naruszenie wywołuje wysokie ryzyko naruszenia praw i wolności.

Odnosząc te wymogi do pytania, należy wskazać, że ujawnienie numeru telefonu po pierwsze nie zawsze będzie prowadzić do identyfikacji osoby fizycznej (a zatem nie zawsze będzie to dotyczyło danych osobowych, dane osobowe są to bowiem takie informacje o osobie fizycznej, które pozwalają na jej identyfikację). Sam numer telefonu nie zawsze umożliwi taką identyfikację (ważny jest tu kontekst, tj. w jakiej sytuacji doszło do ujawnienia tej informacji, i czy odbiorcy tej informacji mogli na tej podstawie zidentyfikować osoby fizyczne).

Ponadto, ujawnienie numeru telefonu (nawet przy innych danych, np. imieniu i nazwisku) nie wywołuje ryzyk naruszenia praw i wolności osób fizycznych (należy przeprowadzić ocenę ryzyka biorąc pod uwagę takie ryzyka, jak utrata kontroli nad danymi osobowymi, strata finansowa, dyskryminacja itd.). Zakres danych osobowych (numer telefonu, ewentualnie imię, nazwisko) nie uzasadnia przyjęcia, że wystąpi ryzyko naruszenia praw i wolności. Takie ryzyko mogłoby jednak zaistnieć, jeżeli osobom, którym została ta informacja ujawniona byłaby znana tożsamość właścicieli tych numerów (w takim przypadku należałoby wziąć pod uwagę także ujawnienie informacji dotyczącej zdrowia – korzystanie z usług określonej placówki medycznej).

Indywidualna stawka amortyzacji dla nabytego samochodu demonstracyjnego

Podatnicy mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika, z tym że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 30 miesięcy dla środków transportu, w tym samochodów osobowych (art. 22j ustawy o PIT).

Środki transportu uznaje się za:

1) używane – jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane przez podmiot inny niż podatnik co najmniej przez okres 6 miesięcy, lub

2) ulepszone – jeżeli przed wprowadzeniem do ewidencji wydatki poniesione przez podatnika na ich ulepszenie stanowiły co najmniej 20% wartości początkowej.

W ocenie autora nie można przyjąć, iż rok produkcji samochodu stanowi punkt rozpoczęcia używania samochodu osobowego. Użycie sformułowania „były wykorzystywane” oznacza jego faktyczne używanie, a nie statystyczną możliwość użytkowania pojazdu.

Samochody demonstracyjne – co do zasady – podlegają kwalifikacji jako towar handlowy, a nie środek trwały. Zmniejszenie ich wartości następuje poprzez ujęcie odpisu aktualizującego, a nie odpisu amortyzacyjnego. Przyjmuje się, iż samochody demonstracyjne używane powyżej roku powinny zostać ujęte jako środek trwały.

Na podatniku ciąży obowiązek wykazania, iż pojazd był wykorzystywany przez co najmniej 6 miesięcy przez inny podmiot. Powinien on podjąć racjonalne środki mające na celu potwierdzenie prawa do zastosowania stawki indywidualnej amortyzacji. W tym celu może podatnik przykładowo zwrócić się z prośbą do sprzedawcy o przekazanie oświadczenia o okresie użytkowania pojazdu demonstracyjnego, zgodnie z okresem wykazanym w ewidencji środków trwałych sprzedawcy (zamiast oświadczenia może to być kopia odpowiedniego fragmentu tej ewidencji).

Możliwość odliczenia VAT od wydatków związanych z wynajmowaną nieruchomością

Na gruncie przepisów ustawy o PIT przychody z najmu mogą być zaliczone do dwóch źródeł:

1) z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT – najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą,

2) z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT – pozarolnicza działalności gospodarcza.

Najem prywatny to najem, o którym mowa w pierwszym z tych przypadków, opodatkowany ryczałtem. Jednak jak wynika z treści pytania, podatnik jest przedsiębiorcą i wystawił z tytułu najmu fakturę. Oznacza to, że mamy do czynienia z najmem realizowanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, który nie jest już najmem prywatnym i podlega opodatkowaniu na takich samych zasadach, jak prowadzona działalność gospodarcza (por. uchwała NSA z 24.5.2021 r., II FPS 1/21, Legalis).

Odnosząc się do kwestii opodatkowania VAT – skoro przedmiotowy najem jest opodatkowany VAT, to z tytułu wydatków poniesionych na remont wynajmowanej nieruchomości lub jej wyposażenie podatnik może na ogólnych zasadach odliczać VAT.