To, czy zwrot kosztów postępowania procesowego podlega VAT, jest zależne od postanowień umowy. Zwrot takich kosztów należy zaliczyć do pozostałych przychodów operacyjnych.
Jeżeli sąd zasądzi zwrot kosztów procesu od strony przegrywającej, a środki pieniężne zostaną przekazane na rachunek pełnomocnika procesowego, to – co do zasady – wskazana kwota podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ zasądzone koszty zastępstwa procesowego są usługą świadczoną na rzecz kontrahenta – pełnomocnik wystawia wówczas na niego fakturę. W przypadku, gdy zwrot kosztów zastępstwa procesowego jest przekazywany bezpośrednio jednej ze stron, czynność taka nie podlega opodatkowaniu VAT. Wynika to z faktu, że strona otrzymująca środki pieniężne nie zawiera z drugą stroną żadnej odpłatnej umowy, a zatem nie dochodzi do zaistnienia stosunku prawnego określonego umową między stronami.
Jak wskazano w indywidualnej interpretacji Dyrektora KIS z 22.5.2018 r. (0112-KDIL1-2.4012.174.2018.1.PG):
„Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Kwota zwrotu kosztów postępowania sądowego zasądzona wyrokiem sądu nie jest w żaden sposób związana z uzyskaniem świadczenia wzajemnego. Tym samym należy uznać, że w tym konkretnym przypadku Spółka, otrzymując od dłużnika kwotę zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, nie świadczy na rzecz dłużnika usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, tak więc czynność ta nie podlega opodatkowaniu”.
O ewentualnym naliczeniu VAT do kosztów zastępstwa procesowego decydują zapisy zawarte w umowie.
Koszty zastępstwa procesowego zalicza się w momencie poniesienia do pozostałych kosztów operacyjnych i ujmuje w księgach rachunkowych na koncie „Pozostałe koszty operacyjne”. Podstawą dokonania zapisów na tym koncie jest faktura wystawiona przez kancelarię prawną. Oznacza to, iż otrzymanie ich zwrotu jest pozostałym przychodem operacyjnym.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis Księgowość Kadry Biznes. Zaloguj się po więcej lub kup dostęp →
