Zwrot poniesionych wydatków na cudzą nieruchomość budynkową w sytuacji braku prawa do gruntu

Opis sytuacji: Narzeczony otrzymał darowiznę od rodziców w wysokości 1 000 000 zł, którą to kwotę przeznaczył na wybudowanie domku jednorodzinnego celem wspólnego zamieszkania z przyszłą żoną. Dom został wybudowany na nieruchomości gruntowej należącej do przyszłych teściów. Po zakończeniu budowy i wykończeniu części domu miało dojść do ślubu a teściowie mieli w ramach prezentu ślubnego przepisać nieruchomość gruntową na córkę, a ona miała rozszerzyć wspólność majątkową na przyszłego męża. Do ślubu nie doszło i pozostał problem wydatkowanego 1 000 000 zł na wybudowanie domku jednorodzinnego. Jakie skutki wywoła zwrot tej kwoty przez niedoszłą żonę i jej rodziców na rzecz niedoszłego zięcia? Czy jest prawdą, że w przypadku gdyby zwrot środków nie był opodatkowany w PIT, to także odsetki byłby nieopodatkowane?

Na wstępie należy zwrócić uwagę na regulacje zawarte w ustawie z 23.4.1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.; dalej: KC) a dotyczące zagadnień przywrócenia zachwianej równowagi majątkowej oraz bezpodstawnego wzbogacenia. Otóż w treści art. 405 KC wskazuje się „kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości”. Dodatkowo w art. 410 § 2 KC jest mowa, iż „świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia”.

Jak można zauważyć, powyższe przepisy wskazują na konieczność zwrotu środków pieniężnych na rzecz niedoszłego zięcia przez teściów – zamierzony bowiem cel świadczenia nie został osiągnięty.

Na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych należy zwrócić uwagę na treść art. 9 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.; dalej: PDOFizU): „Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.

Z analizy powyższych przepisów podatkowych wynika jasno, że przychód podatkowy powstaje, gdy dojdzie do uzyskania przysporzenia majątkowego – korzyści kosztem cudzego majątku. Zatem w przypadku otrzymania:

– 1 000 000 zł od niedoszłych teściów (świadczenie główne) – nie powstaną żadne skutki podatkowe,

– odsetek od kwoty 1 000 000 zł – powstanie przychód podatkowy – następuje tu bowiem przysporzenie majątkowe.

(RA)

Upływ terminu wniesienia ponaglenia nie warunkuje dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

Z uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaskarżonym wyrokiem z 25.4.2019 r. (III SAB/Wr 22/19), uwzględniając skargę S.H. (dalej: Skarżący) na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku Skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy, stwierdził, że Wojewoda przewlekle prowadził postępowanie oraz że to przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy w terminie czternastu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a ponadto przyznał od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną w kwocie 3.000 zł oraz zasądził od organu na rzecz Skarżącego 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skarga kasacyjna

Od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji skargę kasacyjną złożył organ administracji – Wojewoda. Zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 i art. 53 § 2b ustawy z 30.8.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: PostAdmU) oraz w związku z art. 37 § 1 ustawy z 14.6.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: KPA).

Z uzasadnienia wniesionej do NSA skargi kasacyjnej wynika, że zdaniem organu administracji powołane przepisy zostały naruszone dlatego, że Sąd pierwszej instancji nie odrzucił skargi Skarżącego, mimo że ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 KPA, wpłynęło do Wojewody 28.11.2018 r., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania – 7.12.2018 r. Według organu administracji skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna dopiero po upływie ustawowego terminu na rozpatrzenie przez właściwy organ ponaglenia.

We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenia skargi, względnie uchylenia tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Stanowisko NSA przedstawione w uzasadnieniu wyroku

Rozpoznając skargę kasacyjną NSA w pierwszej kolejności zważył, że przepisy dotyczące skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie są konsekwentne. Z jednej bowiem strony, skargę na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść „po wyczerpaniu (przysługujących skarżącemu) środków zaskarżenia” (art. 52 § 1 PostAdmU), czyli po wniesieniu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 KPA, jednakże „w każdym czasie po wniesieniu (tego) ponaglenia” (art. 53 § 2b PostAdmU). Z drugiej zaś strony, organy administracji są zobowiązane rozpoznać wniesione ponaglenie w określonym ustawowym terminie, który wynosi siedem dni od otrzymania ponaglenia, przy czym jeżeli organem właściwym do rozpoznania ponaglenia jest organ wyższego stopnia, to organ administracji, którego dotyczy ponaglenie, jest zobowiązany przekazać temu organowi ponaglenie w terminie nie dłuższym niż siedem dni od dnia jego otrzymania (art. 37 § 3, § 4 i § 5 KPA).

Przywołane powyżej uregulowanie wywołuje – zdaniem NSA – pytanie o sens ponaglenia skoro skarga, jak wynika z dosłownego brzmienia art. 53 § 2b PostAdmU, może być wniesiona „w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia”, a więc także przed upływem terminu do rozpoznania ponaglenia.

Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – poprzednio obowiązujący stan prawny

NSA przypomniał, iż podobne pytanie pojawiło się w przypadku uregulowania zawartego w art. 53 § 2 PostAdmU w brzmieniu, które obowiązywało do 1.6.2017 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z 7.4.2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Przepis ten przewidywał, że w przypadkach, o których była mowa w art. 52 § 3 i § 4 PostAdmU, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W związku z tym, przy stosowaniu art. 52 § 3 PostAdmU, powstało zagadnienie czy można wnieść skargę po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie. Udzielając odpowiedzi, że art. 53 § 2 PostAdmU należy rozumieć w ten sposób, iż skargę można wnieść najwcześniej następnego dnia po dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie, NSA rozważał argumenty sprowadzające się do twierdzenia, że w przypadku uznania, że dopuszczalna jest skarga wniesiona następnego dnia po dniu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, takie wezwanie traci znaczenie. Odrzucając te argumenty, aczkolwiek zdając sobie sprawę z możliwej marginalizacji instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, NSA m.in. uznał, że w przypadku braku wystarczająco jasnej regulacji prawnej nie można przyjmować istnienia wyraźnie niewyartykułowanych dodatkowych warunków realizacji prawa do sądu (uchwała NSA z 27.6.2016 r. I FPS 1/16).

Brak dodatkowych warunków dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania

NSA rozpoznający niniejszą sprawę podziela powyżej przedstawiony pogląd, a stosując go do zagadnienia występującego w rozpoznawanym stanie faktycznym i prawnym stwierdza, że skoro zgodnie z art. 53 § 2b PostAdmU skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, to nie można przyjmować, że w rzeczywistości takiej skargi nie można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia, lecz dopiero po upływie terminu, w którym zgodnie z art. 37 § 3, § 4 i § 5 KPA, właściwy organ administracji byłby zobowiązany rozpatrzyć ponaglenie. Taka wykładnia prawa prowadziłaby do przyjęcia, że istnieje dodatkowy, wyraźnie nie przewidziany przez prawo, warunek, od którego zależy dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Warunkiem tym byłby upływ siedmiodniowego terminu, który został wyznaczony właściwemu organowi zgodnie z art. 37 § 3, § 4 i § 5 KPA, na rozpatrzenie ponaglenia.

NSA zauważył, że jest oczywiste, iż przyjęta wykładnia prowadzi do marginalizacji ponaglenia, które może stać się niczemu nie służącą formalnością. Jednakże – w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę – należy zauważyć, że – jak to już zostało powiedziane – brak normatywnych podstaw do tworzenia dodatkowych warunków realizacji prawa do sądu oraz że sprowadzenie obowiązku wniesienia ponaglenia do wymogu czysto formalnego powinno być – jak to także zauważył NSA w powołanej wcześniej uchwale w odniesieniu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa – „objęte pogłębioną refleksją ustawodawcy”.

Rozstrzygnięcie NSA

Uwzględniając powyższe NSA uznał, iż należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie, w której ponaglenie zostało wniesione, zgodnie z art. 37 § 3 pkt 1 KPA do właściwego organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, 26.11.2018 r., zaś skarga została wniesiona za pośrednictwem organu, którego działania dotyczyła, 5.12.2019 r., nie było podstaw do odrzucenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania z powodu niewyczerpania środka zaskarżenia służącego Skarżącemu. Tym samym, zdaniem NSA, wniesiona skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie kasacyjnej. W tym stanie rzeczy NSA – działając na podstawie art. 184 PostAdmU – oddalił skargę kasacyjną.

Adnotacja w sprawie zbiegu oraz dokonywanie doręczeń elektronicznych między organami egzekucyjnymi

W Dz.U. z 2020 r. pod poz. 1323 opublikowano rozporządzenie Ministra Finansów z 30.7.2020 r. w sprawie adnotacji w sprawie zbiegu egzekucji oraz dokonywania doręczeń z użyciem środków komunikacji elektronicznej pomiędzy organami egzekucyjnymi oraz pomiędzy organem egzekucyjnym a komornikiem sądowym.

Zgodnie z obowiązującym od 30.7.2020 r. art. 62b § 1a ustawy z 17.6.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.; dalej: EgzAdmU), adnotacja w sprawie zbiegu zawiera:

1. wskazanie rodzaju i wysokości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych należnych na dzień sporządzenia tej adnotacji;
2. inne dane niezbędne do prowadzenia łącznie egzekucji do rzeczy albo prawa majątkowego;
3. kwalifikowany podpis elektroniczny. 

Danymi niezbędnymi do prowadzenia łącznie egzekucji do rzeczy albo prawa majątkowego zawartymi w adnotacji w sprawie zbiegu, innymi niż określone w art. 62b § 1a pkt 1 EgzAdmU, są dane:

Danymi, o których mowa wyżej są także:

Z rozporządzenia wynika również, że doręczeń z użyciem środków komunikacji elektronicznej pomiędzy organami egzekucyjnymi dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą. Jeżeli na stronie podmiotowej w BIP organu egzekucyjnego została wskazana skrytka funkcjonująca w ramach elektronicznej skrzynki podawczej przeznaczona do doręczeń w przypadku wystąpienia zbiegu egzekucji, doręczeń takich dokonuje się przy użyciu tej skrytki.

Organ egzekucyjny dokonuje doręczeń komornikowi sądowemu z użyciem środków komunikacji elektronicznej na adres elektroniczny na ePUAP powiązany z kontem komornika sądowego na tej platformie. Natomiast komornik sądowy dokonuje doręczeń z użyciem środków komunikacji elektronicznej, wykorzystując konto komornika na ePUAP.

Zmiany w ustawie o delegowaniu pracowników

Ustawa ta określa zasady:

1) delegowania pracowników na terytorium RP w ramach świadczenia usług;

2) kontroli przestrzegania przepisów o delegowaniu pracowników oraz realizacji obowiązków informacyjnych związanych z delegowaniem pracowników;

3) współpracy z właściwymi organami innych państw członkowskich dotyczącej delegowania pracowników na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i z tego terytorium;

4) ochrony pracowników delegowanych na terytorium RP i z tego terytorium;

5) postępowania związanego z realizacją wniosków o powiadomienie o decyzji w sprawie nałożenia na pracodawcę delegującego pracownika z terytorium RP administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej oraz o egzekucję takiej kary lub grzywny.

Dyrektywa zmieniająca 2018/957/UE dokonuje modyfikacji postanowień dyrektywy podstawowej 96/71/WE, polegających w szczególności na:

– rozszerzeniu katalogu minimalnych warunków zatrudnienia obowiązujących w państwie przyjmującym gwarantowanych pracownikowi delegowanemu,

– rozszerzeniu zakresu warunków zatrudnienia obowiązujących w państwie przyjmującym, gwarantowanych pracownikowi delegowanemu w przypadku tzw. „delegowania długoterminowego”,

– wprowadzeniu zasad dotyczących zastępowania pracowników,

– rozszerzeniu stosowania umów zbiorowych i orzeczeń arbitrażowych uznanych za powszechnie stosowane na wszystkie sektory gospodarki,

– rozszerzeniu zakresu informacji publikowanych na jednej oficjalnej krajowej stronie internetowej oraz wprowadzeniu warunków, jakie muszą one spełniać, a także konsekwencji braku ww. informacji,

– zmianach w zakresie pracy tymczasowej.

Pracodawca delegujący

Zmianie ulega definicja pracodawcy delegującego, poprzez doprecyzowanie i rozszerzenie odnośnie pracy tymczasowej. Pracodawcą delegującym pracownika na terytorium RP będzie także pracodawca mający siedzibę oraz prowadzący znaczną działalność gospodarczą w innym państwie członkowskim, który jako podmiot będący agencją pracy tymczasowej albo agencją wynajmującą personel skierował do pracodawcy użytkownika osobę pozostającą pracownikiem tego podmiotu przez cały okres skierowania. Takim pracodawcą będzie również podmiot, który jako agencja pracy tymczasowej albo agencja wynajmująca personel skierował do pracodawcy użytkownika osobę pozostającą pracownikiem tego podmiotu przez cały okres skierowania, w przypadku gdy pracodawca użytkownik na terytorium tego samego lub innego państwa członkowskiego następnie kieruje tymczasowo tego pracownika do pracy na terytorium RP.

Pracodawcą delegującym pracownika z terytorium RP będzie także pracodawca mający siedzibę, a w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą – stałe miejsce wykonywania takiej działalności, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będący agencją pracy tymczasowej, w przypadku gdy taka agencja kieruje pracownika do pracodawcy użytkownika na terytorium RP lub innego państwa członkowskiego, który następnie kieruje tymczasowo tego pracownika do pracy na terytorium innego państwa członkowskiego.

Okres zapewnienia minimalnych warunków zatrudnienia

Pracodawca delegujący pracownika na terytorium RP zapewnia takiemu pracownikowi warunki zatrudnienia wymienione w art. 4 ust. 2 ustawy nie mniej korzystne niż wynikające z przepisów KP oraz innych przepisów regulujących prawa i obowiązki pracowników. Po wejściu w życie nowelizacji zobowiązanie do zapewnienia jedynie tych minimalnych warunków obejmować będzie okres do upływu 12 miesięcy delegowania. Wprowadza się zatem granicę wyznaczoną przez 12 miesięcy faktycznego delegowania, po przekroczeniu której co do zasady zapewniony ma być rozszerzony zakres gwarancji warunków zatrudnienia, wykraczający poza katalog wskazany w art. 4 ust. 2 ustawy.

Pracodawca delegujący pracownika na terytorium RP będzie jednak mógł zapewniać temu pracownikowi warunki zatrudnienia określone w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy przez okres dłuższy niż 12 miesięcy – maksymalnie 18 miesięcy od dnia rozpoczęcia świadczenia usługi – pod warunkiem złożenia PIP umotywowanego powiadomienia, nie później niż do upływu okresu 12 miesięcy tego delegowania. Zakres treści umotywowanego powiadomienia i sposób jego przekazania określa dodany do ustawy art. 4a.

Minimalne warunki pracy

W okresie 12 (ewentualnie 18) miesięcy pracodawca delegujący na terytorium RP zapewnia minimalne warunki zatrudnienia wynikającego z polskiego prawa pracy, które po zmianach dotyczą:

1) norm i wymiaru czasu pracy oraz okresów odpoczynku dobowego i tygodniowego;

2) wymiaru urlopu wypoczynkowego;

3) wynagrodzenia za pracę (przy czym przy porównywaniu wynagrodzenia wypłacanego pracownikowi delegowanemu i wynagrodzenia za pracę wynikającego z polskiego prawa pracy porównuje się całkowite kwoty wynagrodzenia brutto, a nie poszczególne składniki wynagrodzeń);

5) bezpieczeństwa i higieny pracy;

6) ochrony pracownic w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego;

7) zatrudniania młodocianych oraz wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko;

8) zasady równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji w zatrudnieniu Kodeksu pracy;

9) należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową z miejsca pracy na terytorium RP, do którego pracownik został delegowany, do innego miejsca pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub poza terytorium RP.

Do wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w pkt 3, wlicza się dodatek z tytułu delegowania w części, która nie stanowi zwrotu wydatków faktycznie poniesionych w związku z delegowaniem, takich jak koszty podróży, wyżywienia i zakwaterowania. W przypadku gdy prawo właściwe dla stosunku pracy pracownika delegowanego na terytorium RP nie określa części dodatku z tytułu delegowania, która stanowi zwrot wydatków faktycznie poniesionych w związku z delegowaniem, cały dodatek uznaje się za zwrot tych wydatków.

Odrębnie minimalne warunki zatrudnienia określane zostały w odniesieniu do pracodawców delegujących na terytorium RP będących agencjami pracy tymczasowej albo agencjami wynajmującymi personel. W okresie wykonywania przez pracownika delegowanego na rzecz pracodawcy użytkownika, do którego został skierowany ma on mieć zapewnione warunki pracy i inne warunki zatrudnienia nie mniej korzystne niż przysługujące pracownikom tymczasowym zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.

Składki ZUS za lipiec 2020 płatne do 10 sierpnia

W związku z epidemią koronawirusa, w kwietniu tego roku uchwalone zostały przepisy, zgodnie z którymi osoby prowadzące działalność gospodarczą mogły uzyskać zwolnienie z opłacania składek ZUS za okres marzec – maj 2020 r.

Na chwilę obecną wciąż nie zostały uchwalone dodatkowe przepisy, które umożliwiałyby przedsiębiorcom przedłużenie tego zwolnienia na kolejne miesiące, choć według zapewnień rządu, przepisy takie są w przygotowaniu.

W związku z brakiem nowych przepisów, osoby prowadzące działalność gospodarczą zobowiązane są zatem do opłacenia w sierpniu składek ZUS na takich samych zasadach, jakie obowiązywały przed wybuchem epidemii koronawirusa.

Przedsiębiorcy opłacający składki ZUS wyłącznie za siebie, zobowiązani są do zapłaty składek za miesiąc lipiec, w terminie do 10 sierpnia 2020 roku.

Przedsiębiorcy będący płatnikami składek również za innych ubezpieczonych, opłacają składki ZUS w terminie do 17 sierpnia (15 sierpnia wypada w sobotę).

Poniższa tabela przedstawia wysokość obowiązkowych składek ZUS dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Składki ZUS za lipiec 2020 r., płatne do 10 sierpnia 2020 r.

	Składki pełne	Składki preferencyjne
– składka zdrowotna	362,34 zł	362,34 zł
– składka emerytalna	612,19 zł	152,26 zł
– składka rentowa	250,90 zł	62,40 zł
– składka chorobowa	76,84 zł	19,11 zł
– składka wypadkowa	52,37 zł	13,03 zł
– składka na Fundusz Pracy	76,84 zł	–

Łącznie składki ZUS za miesiąc lipiec wynoszą 1431,48 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub 1354,64 zł (bez składki chorobowej).

Łączna wysokość preferencyjnych składek ZUS za miesiąc lipiec wynosi 609,14 zł (łącznie z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) lub 590,03 zł (bez składki chorobowej).

Przypominamy, że znana jest już skala podwyżki składek ZUS od stycznia 2021 roku. Powrót do comiesięcznych płatności składek ZUS dotyczy wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od branży, w której prowadzą działalność.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą w niektórych województwach mogą wciąż składać wnioski o bezzwrotne dotacje w wysokości 23 tys. zł.

Źródło:

www.zus.pl

Emitent obligacji musi dostarczyć inwestorowi informacje o swojej sytuacji ekonomicznej i przedmiocie zabezpieczenia

„A.” S.A. od 2008 r. emitowała dłużne papiery wartościowe na łączną kwotę ponad 8,7 mln zł. Obligacje miały atrakcyjne oprocentowanie – 11% w skali roku i zostały zabezpieczone hipoteką na 28 nieruchomościach, których wartość wynosiła ponad 42,7 mln zł. Zainteresowanym oferowano możliwość przejrzenia w siedzibie emitenta wyceny przedmiotu zabezpieczenia oraz dokumentów dotyczących sytuacji finansowej emitenta. R.F. po uzyskaniu informacji dotyczących oferty od pośrednika, nabył obligacje za kwotę 3 mln zł i podpisał oświadczenie, że zapoznał się z dokumentami dotyczącymi celu emisji obligacji, ich zabezpieczenia i kondycji finansowej emitenta, choć w rzeczywistości nie miało to miejsca.

Wkrótce okazało się, że „A.” S.A. zamiast spłacać inwestorów, emitowała kolejne obligacje powiększając swoje zadłużenie, pomimo braku perspektywy zwrotu powierzonych przez inwestorów kwot, zaś nieruchomości mające stanowić przedmiot zabezpieczenia należały do osób trzecich i posiadały obciążenia, nie mogły więc stanowić realnego zabezpieczenia roszczeń obligatariuszy. Gdy w 2014 r. Sąd Rejonowy w K. ogłosił wobec „A.” S.A. upadłość z możliwością zawarcia układu, R.F. wystąpił przeciwko członkom zarządu spółki z roszczeniem odszkodowawczym domagając się naprawienia szkody wyrządzonej bezprawnym działaniem podczas emisji obligacji, jako podstawę odpowiedzialności pozwanych wskazując art. 415 KC. W pozwie dowodził, że zarówno sposób dokonania emisji nastąpił bezpośrednio i wyłącznie wskutek zamierzonych, celowych, świadomych i bezprawnych działań zarządu spółki. Obligatariuszom nie udostępniono wiarygodnej informacji o wartości przedmiotowych nieruchomości, których rzeczywista wartość odbiegała od wskazań emitenta, co było celowym wprowadzeniem w błąd.

Sąd I instancji oddalił powództwo uznając, że brak jest podstaw do przypisania pozwanym odpowiedzialności za szkodę na mocy art. 415 KC z uwagi na niespełnienie przesłanki w postaci ich zawinionego zachowania. Powód, składając swój podpis na imiennej ofercie objęcia obligacji oświadczył, że przed złożeniem oferty objęcia obligacji zapoznał się z propozycją nabycia obligacji, celami i warunkami emisji oraz innymi materiałami dołączonymi przez emitenta. Sąd podkreślił, że niezapoznanie się z treścią tych dokumentów nie zmienia faktu, iż złożenie podpisu jest tożsame z oświadczeniem woli podpisującego i pociąga za sobą skutki wynikające z treści podpisanego dokumentu.

Ponadto sąd stwierdził, że ustalony sposób zabezpieczenia był realny i zgodny z przepisami ustawy z 29.6.1995 r. o obligacjach (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 730 ze zm., dalej jako: ObligU15). Jak podkreślono, art. 10 ust. 2 ObligU15, w przypadku ustanowienia zastawu lub hipoteki jako zabezpieczenia wierzytelności wynikających z obligacji, nakłada na emitenta obowiązek poddania przedmiotu zastawu lub hipoteki wycenie przez uprawnionego biegłego i udostępnienia, a nie dostarczenia jej obligatariuszowi. Wycena, tak jak i roczne sprawozdania finansowe emitenta były dostępne w siedzibie emitenta i powód mógł się z nimi zapoznać w każdej chwili. Sąd podkreślił, że nieodzownym zjawiskiem towarzyszącym wszystkim inwestycjom na rynku kapitałowym lub finansowym jest ryzyko. Powód jako przedsiębiorca powinien mieć tego świadomość, jednak nie podjął żadnych działań by ryzyko to zminimalizować.

Sąd II instancji oddalił apelację podkreślając, że powód znał cel emisji obligacji i sposób zabezpieczenia, które zostało dokonane zgodnie z przepisami ObligU15, zaś w ofercie skierowanej do niego nie zostały zamieszczone nieprawdziwe dane. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że do obowiązków emitenta obligacji lub pozwanych jako osób współdziałających w emisji obligacji nie należy dokonywanie oceny realności uzyskania ze sprzedaży nieruchomości sumy odpowiadającej wartości rynkowej wynikającej z wyceny, jest to zadanie inwestora, któremu przekazano wykaz nieruchomości, na których mogło być ustanowione zabezpieczenie wraz z numerami ich ksiąg wieczystych. Sprawdzenie czy na nieruchomościach tych są ustanowione hipoteki, na czyją rzecz i do jakiej wysokości było możliwe, jednak powód nie tylko nie ustalił tych okoliczności, ale nawet nie zapoznał się z dokumentami dotyczącymi celu emisji obligacji, ich zabezpieczenia i kondycji finansowej emitenta mimo, że w deklaracji nabycia obligacji potwierdził własnym podpisem zapoznanie się z tą dokumentacją. W ocenie Sądu pozwani jako członkowie zarządu emitenta obligacji, nie zamieścili w ofercie skierowanej do powoda fałszywych danych i nie zataili okoliczności, które powinny być ujawnione zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pozwani prawidłowo wykonali ciążące na nich obowiązki związane z emisją obligacji i nie sposób przypisać im działań lub zaniechań, sprzecznych z wymogami ustawy.

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że emitent ma obowiązek udostępnić pełne i rzetelne informacje, które pozwolą zainteresowanemu inwestorowi ocenić jego sytuację finansową, w tym dane dotyczące wyceny zabezpieczeń hipotecznych, które mają istotne znaczenie marketingowe przy emisji obligacji w ofercie niepublicznej. Sąd Najwyższy stwierdził, że informacje te powinny być udostępnione przed decyzją o nabyciu obligacji przez inwestora, i powinno to zostać dokonane w taki sposób, aby inwestor nie musiał podejmować dodatkowych kroków w celu uzyskania szczegółowych danych. W rezultacie Sąd Najwyższy uznał, że obowiązki informacyjne określone w ObligU15 nie są spełnione jeśli udostępnianie wyceny nieruchomości wykonanej przez biegłego następuje dopiero na żądanie inwestora. Sąd II instancje będzie musiał zbadać, czy informacja o sytuacji finansowej emitenta, którą przekazał pośrednik była dostateczna, jeśli zaś nie była wystarczająca, wówczas członkowie zarządu emitenta mogą ponieść odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez inwestora.

Wypłaty refundacyjne dla spółdzielców z funduszu remontowego – skutki na gruncie PIT

W znaczeniu ekonomicznym fundusz remontowy działa w ten sposób, iż członkowie spółdzielni mieszkaniowej w ramach comiesięcznego czynszu wpłacają środki, które zasilają wyodrębniony fundusz utworzony przez spółdzielnię mieszkaniową, określany jako remontowy. Służy on, jak z samej nazwy wynika, dokonywaniu remontów. W znaczeniu prawnym w treści art. 6 ust. 3 ustawy z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 845 ze zm.; dalej: SpMieszkU), spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Obowiązek świadczenia na fundusz dotyczy członków spółdzielni, właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali. Z kolei art. 4 ust. 4¹ pkt 2 SpMieszkU wskazuje „zarząd spółdzielni prowadzi odrębnie dla każdej nieruchomości: ewidencję i rozliczenie wpływów i wydatków funduszu remontowego, o którym mowa w art. 6 ust. 3; ewidencja i rozliczenie wpływów i wydatków funduszu remontowego na poszczególne nieruchomości powinny uwzględniać wszystkie wpływy i wydatki funduszu remontowego tych nieruchomości”.

Na podstawie powyższych przepisów można wskazać, że obowiązkiem spółdzielni jest utrzymanie zasobów mieszkaniowych ze środków gromadzonych na funduszu remontowym, a fundusz ten ma charakter „zwrotny” – zwrotny wobec potrzeb spółdzielców.

W sensie podatkowym (podatek dochodowy od osób fizycznych) należy zawsze rozważać – w kontekście powstania skutków podatkowych – czy otrzymanie środków od spółdzielni ma charakter przysporzenia majątkowego dla spółdzielcy. Innymi słowy, czy spółdzielca jako osoba fizyczna, otrzymuje korzyść, za którą musiałby w innych warunkach zapłacić – według ceny rynkowej.

Jeżeli przyjmiemy, na tym etapie analizy, że tak, to w grę wchodzić będzie źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.; dalej: PDOFizU), czyli przychody z innych źródeł. Należy jednocześnie wskazać na treść art. 20 ust. 1 PDOFizU, gdzie ustawodawca podał przykładową listę przysporzeń, jednocześnie używając pojęcia” „w szczególności”. Użycie tego pojęcia wskazuje, że jest to katalog przykładowy, a więc inne przysporzenia muszą mieć charakter podobny do wymienionych w przepisie.

Dokonując analizy refundacji wydatków na wymianę okna do mieszkania należy wskazać, że:

– na spółdzielni ciąży obowiązek utrzymania zasobów spółdzielni – służy temu gromadzenie funduszu remontowego,

– środki wypłacane z funduszu remontowego nie mogą być uznane za przysporzenie majątkowego po stronie spółdzielcy, gdyż spółdzielnia wypłaca spółdzielcy środki, które wpłacał on (i inni spółdzielcy) w czynszu – spółdzielnia jest zatem tu pewnego rodzaju pośrednikiem.

Podsumowując, jeżeli refundacja – która w sensie ekonomicznym jest równoznaczna z wykonaniem prac remontowych przez samą spółdzielnię – jest finansowana z funduszu remontowego, na podstawie szczegółowego regulaminu używania lokali (taki regulamin oprócz regulaminu tworzenia i podziału funduszu remontowego musi występować w każdej spółdzielni mieszkaniowej), to po stronie spółdzielcy nie powstaje przychód podatkowy na gruncie PIT. Każda inna wypłata – poza środki funduszu remontowego i przy założeniu, że powstaje korzyść kosztem majątku innego podmiotu (osoby) – będzie stanowić dla spółdzielcy przychód podatkowy, wykazywany w źródle art. 10 ust. 1 pkt 9 PDOFizU.

(RA)

Zmiany dotyczące przepisów regulujących warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Zgodnie z załączonym uzasadnieniem głównym celem projektu rozporządzenia jest wprowadzenie najważniejszych zmian mających na celu ułatwienie dostępu do budynków i urządzeń z nimi związanych osobom z różnym rodzajem niepełnosprawności, co z pewnością będzie miało pozytywny wpływ również na inne grupy społeczne, jak osoby starsze, opiekunowie z małymi dziećmi czy osoby z czasowymi dysfunkcjami ruchowymi.

Projekt zakłada, że po zmianach osoby niepełnosprawne będą miały zapewniony ułatwiony dostęp do parkingów i garaży dla samochodów, miejsc gromadzenia odpadów stałych, a furtki w ogrodzeniach przy budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej, nie będą im utrudniać dostępu do budynków. Ponadto projekt wprowadza nakaz wyposażania w dźwig osobowy lub osobowo-towarowy budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego, mających dwie lub więcej kondygnacji, oraz zapewnienia dojazdu z poziomu terenu. W tym celu należy także zapewnić przed wejściem przestrzeń manewrową o minimalnych wymiarach boków 1,5 m x 1,5 m. Projekt wprowadza normy w zakresie oznakowania schodów w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, budynkach użyteczności publicznej oraz budynkach zamieszkania zbiorowego w taki sposób, by krawędzie pierwszego i ostatniego stopnia w każdym biegu schodów wewnętrznych i zewnętrznych na powierzchni poziomej i pionowej, były oznaczone pasem o szerokości nie mniejszej niż 0,05 m, w kolorze kontrastującym z kolorem posadzki. Zmiany dotyczą także warunków dla ogólnodostępnych pomieszczeń higieniczno-sanitarnych.

Rozporządzenie wprowadza nowe regulacje dotyczące lokali mieszkalnych dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych poprzez wprowadzenie do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nowego rozdziału.

Projekt trafił na okres 21 dni do opiniowania.

Funkcjonowanie szkół od 1.9.2020 r. – nowe wytyczne GIS

Nowe wytyczne zostały przygotowane głównie z myślą o szkołach działających w formie stacjonarnej. Zawierają one szczególne zalecenia związane z organizacją zajęć, wydawaniem posiłków, higieną, czyszczeniem, dezynfekcją pomieszczeń i powierzchni, postępowaniem w przypadku podejrzenia zakażenia u uczniów i pracowników szkoły.

Resort edukacji zapowiedział również wydanie w połowie sierpnia przepisów, pozwalających na podjęcie w szkołach odpowiednich kroków w sytuacji wystąpienia zakażeń koronawirusem. Przewiduje się, że obok możliwości funkcjonowania szkół w trybie stacjonarnym, pojawi się wariant mieszany (możliwość zawieszenia przez dyrektora zajęć grupy, grupy wychowawczej, oddziału, klasy, etapu edukacyjnego lub całej szkoły lub placówki, w zakresie wszystkich lub poszczególnych zajęć i prowadzenie kształcenie na odległość) oraz możliwość prowadzenia kształcenia wyłącznie zdalnie (decyzję w tym zakresie będzie podejmował dyrektor, za zgodą organu prowadzącego i przy uzyskaniu pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego).

Szczegółowe wytyczne zostały opublikowane na stronie www.gov.pl.

Przeznaczenie środków pochodzących z Funduszu Inwestycji Lokalnych

Środki pochodzące z Funduszu Inwestycji Lokalnych mogą zostać przeznaczone na wydatki majątkowe, w tym także w ramach już rozpoczętych inwestycji, jednak nie mogą być przeznaczone na refundację już poniesionych wydatków.

Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych, już w samej swojej nazwie wskazuje cel, na jaki przeznaczone będą jego środki. Jednostki samorządu terytorialnego wnioskując o te środki nie muszą uzasadniać przeznaczenia środków ani przekazywać szczegółów na temat inwestycji planowanych do realizacji ze środków Funduszu. Na etapie wniosku (w pierwszej turze naboru), gminy i powiaty muszą wyłącznie zobowiązać się do:

1. przeznaczenia całości otrzymanych środków na wydatki majątkowe;
2. przeznaczenia całości odsetek od otrzymanych środków, zgromadzonych na rachunku bankowym lub lokacie, na wydatki majątkowe;
3. przedkładania do właściwego wojewody w formie elektronicznej, za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, informacji, na określonym w uchwale Rady Ministrów w sprawie wsparcia na realizację zadań inwestycyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego wzorze, o wykorzystaniu środków, wg stanu na koniec grudnia 2020, 2021 i 2022 r. Informacja będzie przedkładana w terminie 14 dni po zakończeniu okresu, za który sporządzana jest Informacja oraz 60 dni po zakończeniu wydatkowania przekazanych środków; 
4. umieszczenia na przedmiocie inwestycji, w momencie jej rozpoczęcia, tabliczki z logo, zgodnie ze wzorem określonym w uchwale Rady Ministrów w sprawie wsparcia na realizację zadań inwestycyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego z informacją o pochodzeniu środków oraz zamieszczenia informacji o otrzymanych środkach na stronie internetowej urzędu gminy/powiatu.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że wszelkie środki pochodzące z Funduszu, jakimi może dysponować gmina czy powiat, muszą zostać przeznaczone na wydatki majątkowe. Opierając się na § 3 uchwały Nr 102 Rady Ministrów z 23.7.2020 r. w sprawie wsparcia na realizację zadań inwestycyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego (M.P. z 24.7.2020 r. poz. 662) także należy stwierdzić, że wsparcie z Funduszu może być przeznaczone wyłącznie na wydatki majątkowe. Paragraf ten nie zakazuje uprawnionym jednostkom przeznaczenia środków Funduszu Inwestycji Lokalnych na wydatki majątkowe, jakie te jednostki będą musiały ponieść w toku kontynuacji już rozpoczętych inwestycji. Przepisy wspomnianej uchwały nie pozwalają jednak przeznaczyć środków Funduszu na refundację poniesionych wydatków. Zatem inwestycja polegająca na budowie chodnika i ścieżki rowerowej łączących dwie wsie w gminie, może zostać dokończona ze wsparciem środków Funduszu, jednak środki te mogą pokryć dopiero przyszłe zobowiązania wynikające z realizacji zadania. Nie jest możliwe by środki Funduszu były refundacją inwestycji, która została już zakończona; nie mogą też stanowić refundacji części zapłaty wykonawcy, którą wykonawca już otrzymał w związku z realizacją części zamówienia, jeśli wynagrodzenie wykonawcy jest płatne w częściach (np. po zakończeniu określonego etapu prac).