Wydatki poniesione na eksploatację samochodu osobowego stanowiącego własność współmałżonka i udostępnionego podatnikowi na podstawie umowy użyczenia mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w wysokości 75% tych wydatków. W analizowanym przypadku nie znajduje zastosowania limit 20%, ponieważ samochód nie stanowi własności podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania bądź zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 PDOFizU. Podatnik może zatem zaliczyć do kosztów podatkowych racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki, o ile pozostają one w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zostały prawidłowo udokumentowane i nie podlegają ustawowemu wyłączeniu.
Ustawodawca wprowadził w katalogu wyłączeń szczególne ograniczenia dotyczące rozliczania wydatków związanych z używaniem samochodów osobowych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 PDOFizU, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków z tytułu używania samochodu osobowego stanowiącego własność podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, jeżeli samochód ten nie jest składnikiem majątku firmy. W takim przypadku wydatki eksploatacyjne mogą stanowić koszty podatkowe jedynie w wysokości 20%, pod warunkiem że pojazd jest wykorzystywany również do celów działalności gospodarczej.
Odmienna regulacja wynika z art. 23 ust. 1 pkt 46a PDOFizU. Przepis ten przewiduje wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów 25% poniesionych wydatków z tytułu używania samochodu osobowego innego niż wskazany w art. 23 ust. 1 pkt 46 PDOFizU, jeżeli samochód ten jest wykorzystywany zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych. W konsekwencji podatnik używający w działalności gospodarczej samochodu osobowego niestanowiącego jego własności może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 75% poniesionych wydatków eksploatacyjnych.
Decydujące znaczenie dla zastosowania limitu 20% albo 75% ma zatem kwestia własności pojazdu. W analizowanej sytuacji samochód osobowy stanowi wyłączną własność współmałżonka podatnika, a podstawą jego wykorzystywania w działalności gospodarczej jest umowa użyczenia. Skoro pojazd nie jest własnością podatnika, nie spełnia przesłanek określonych w art. 23 ust. 1 pkt 46 PDOFizU. Należy go więc kwalifikować jako samochód osobowy inny niż samochód stanowiący prywatną własność przedsiębiorcy, co uzasadnia zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 46a PDOFizU.
W konsekwencji podatnik używający na podstawie umowy użyczenia samochodu osobowego stanowiącego majątek odrębny małżonka, wykorzystywanego w cyklu mieszanym, ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej 75% poniesionych i prawidłowo udokumentowanych wydatków eksploatacyjnych. Dotyczy to w szczególności wydatków na paliwo, płyny eksploatacyjne oraz serwis pojazdu, o ile podatnik wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Tożsame stanowisko w zakresie wydatków eksploatacyjnych zajął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 16.4.2026 r. (0114-KDIP2-2.4011.4.2026.2.ASK).
