W dotychczasowym stanie prawnym art. 41 ust. 6 VATU stanowił, że stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w art. 41 ust. 4 i 5 VATU, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy „otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru” poza terytorium Unii Europejskiej. Zgodnie z nowym brzmieniem stawkę 0% stosuje się pod warunkiem, że podatnik przed upływem tego terminu „posiada dowody, z których wynika, że w wyniku dostawy towary zostały wywiezione” poza terytorium Unii Europejskiej. Rozwiązanie to, jak podkreślono w uzasadnieniu do projektu ustawy, ma na celu lepsze dostosowanie polskich przepisów do regulacji oraz orzecznictwa unijnego i wyeliminowanie dotychczasowych sporów z fiskusem co do prawa do stawki 0% w eksporcie.

Wcześniej art. 41 ust. 6a VATU stanowił, że dokumentem potwierdzającym wywóz jest w szczególności dokument elektroniczny z systemu obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego wydruk, czyli wyłącznie dokumenty celne. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 41 ust. 6a VATU dowodami są „dokumenty potwierdzone przez właściwe organy celne określone w przepisach celnych, w szczególności: (…)”. Dodatkowo nowy art. 41 ust. 6c VATU wprowadza alternatywne, równorzędne dowody, którymi mogą być również:

  1. dokument przewozowy otrzymany od przewoźnika lub spedytora odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z którego wynika dostarczenie towarów do miejsca przeznaczenia poza UE (w tym z jego systemu elektronicznego),
  2. dokument potwierdzający dostarczenie przesyłki poza UE przez operatora pocztowego w rozumieniu Prawa pocztowego (w tym z jego systemu elektronicznego) oraz
  3. dokument wydany przez administrację celną państwa spoza UE, potwierdzający przywóz i odprawę celną towarów w tym państwie, lub jego kopia, wraz z pisemnym oświadczeniem nabywcy, że towary zostały dostarczone do miejsca przeznaczenia poza UE.

Jak wynika z uzasadnienia projektu, dowody te mają jednoznacznie potwierdzać wywóz towarów poza UE, a katalog z pkt 1 i 2 obejmuje także dokumenty firm kurierskich, działających zasadniczo jako operatorzy pocztowi.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Uprzednio art. 41 ust. 7 VATU przewidywał, że przy braku dokumentu podatnik przesuwa rozliczenie dostawy ze stawką 0% na kolejny okres, przy czym dotychczasowy art. 41 ust. 8 VATU uzależniał zastosowanie tej konstrukcji od posiadania dokumentu celnego potwierdzającego procedurę wywozu. Zgodnie z nowymi przepisami dwuetapowa konstrukcja rozliczenia pozostaje (w przypadku braku dowodów następuje wykazanie dostawy w następnym okresie ze stawką 0%), natomiast art. 41 ust. 8 VATU zostaje uchylony, a nowy art. 41 ust. 7a VATU precyzuje, że w razie braku dowodów także w tym drugim terminie stosuje się stawki krajowe.

Przed zmianą art. 41 ust. 9 VATU stanowił, że późniejsze otrzymanie dokumentu upoważnia do korekty podatku należnego za okres jego otrzymania. W nowym brzmieniu pojęcie „dokumentu” zastąpiono słowem „dowody”, co stanowi spójną korektę terminologiczną dopasowaną do nowej definicji.

Warto pamiętać o przepisie przejściowym (art. 3 ust. 1 nowelizacji VATU z 8.10.2026 r.), zgodnie z którym do eksportu towarów, dla którego termin do złożenia deklaracji podatkowej nie upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 18.11.2026 r.), stosuje się nowe zasady dowodowe. W praktyce oznacza to, że nowe rodzaje dowodów będzie można zastosować już przy rozliczeniu deklaracji za październik (składanej do 25.11.2026 r.), jak również do wcześniejszych dostaw, których rozliczenie zostało zgodnie z przepisami przesunięte na kolejny okres.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Artykuł pochodzi z Systemu Legalis Księgowość Kadry Biznes. Zaloguj się po więcej lub kup dostęp →