Przedsiębiorcy objęci powodzią mogą odroczyć płatność składek na rok. Niektórym ZUS umorzy składki
Prolongata na płatność składek
Przedsiębiorcy poszkodowani w wyniku powodzi mogą złożyć specjalne oświadczenie do ZUS. Dzięki temu będą mogli zapłacić składki za okres od 1.8. do 31.12.2024 r. dopiero we wrześniu 2025 r.
Przedsiębiorcy z terenów objętych powodzią mogą także wystąpić do ZUS z wnioskiem o odroczenie terminu płatności składek lub rozłożenie na raty. Mogą również wnioskować o zawieszenie realizacji umowy o odroczenie terminu płatności składek lub zawieszenie realizacji umowy o rozłożenie należności na raty. W przypadku zawieszenia realizacji umowy ZUS wyznaczy nowy termin odroczenia lub nowy termin płatności rat.
ZUS uprościł procedury rozpatrywania wniosków o udzielenie ulgi. Będą się one opierały głównie na oświadczeniu płatnika. Przedsiębiorcy nie będą musieli zatem składać m.in. dokumentów obrazujących ich sytuację ekonomiczno-finansową z ostatnich trzech lat.
Oświadczenie dla poszkodowanych w wyniku skutków powodzi z września 2024 r. można znaleźć na stronie
https://www.zus.pl/-/zus-przedsi%C4%99biorcy-dotkni%C4%99ci-powodzi%C4%85-mog%C4%85-op%C5%82aci%C4%87-sk%C5%82adki-w-p%C3%B3%C5%BAniejszym-terminie?redirect=%2F
Umorzenie dla niektórych
Przedsiębiorcy opłacający składki na własne ubezpieczenia mogą też wystąpić do ZUS z wnioskiem o ich umorzenie.
Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ niosłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.
Chodzi w szczególności o przypadek, gdy przedsiębiorca poniesie straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, które powodują, że po opłaceniu należności z tytułu składek zobowiązany nie mógłby dalej prowadzić działalności.
Okres, za który zostały umorzone składki na ubezpieczenia społeczne, nie będzie uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych ani innych świadczeń, do których prawo zależy od posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Okres ten nie wpłynie także na wysokość emerytur, rent i innych świadczeń.
Dokumentacja
Pomocą w skompletowaniu oraz wypełnieniu niezbędnych dokumentów służą powołani w oddziałach ZUS doradcy do spraw ulg i umorzeń.
Co ważne, płatnicy składek z terenów objętych powodzią nie zostali zwolnieni z obowiązku przekazania do ZUS kompletów rozliczeniowych za bieżące okresy. Płatnicy, którzy będą mieli problem z ich złożeniem, mogą je przekazać do ZUS później. Nie będą wyciągane konsekwencje z tego tytułu. Jeśli przedsiębiorca nie przekaże dokumentów rozliczeniowych za dany miesiąc, wymiar składek zostanie utworzony z urzędu. Płatnik zostanie o tym poinformowany na PUE ZUS/eZUS. ZUS prosi o zignorowanie powiadomienia.
Źródło: www.zus.pl
Pomoc dla powodzian ze stawką VAT 0%
Zgodnie z rozporządzeniem do 31.12.2024 r. obniżoną do wysokości 0% stawkę VAT stosuje się do:
1) dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 VATU,
2) świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 VATU
– na cele związane z pomocą osobom poszkodowanym wskutek intensywnych opadów atmosferycznych lub powodzi we wrześniu 2024 r.
Obniżoną stawkę VAT stosuje się wyłącznie do dostaw towarów lub świadczenia usług dokonywanych na rzecz:
1) organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów PożPubWolontU;
2) jednostek samorządu terytorialnego;
3) podmiotów leczniczych w rozumieniu art. 4 ust. 1 DziałLeczU;
4) Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.
Stawka VAT 0% może być stosowana w okresie od 12.9.2024 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie rozporządzenia.
Obniżoną stawkę VAT stosuje się pod warunkiem zawarcia pisemnej umowy.
Rozporządzenie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Źródło: https://legislacja.gov.pl/
Przejście z umowy o pracę na B2B przy kontynuacji opodatkowania ryczałtem
Katalog wyłączeń opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych ustawodawca zamieścił w art. 8 RyczałtU. W ustępie art. 8 ust. 2 RyczałtU wskazano m.in., że jeżeli podatnik prowadzący działalność samodzielnie lub w formie spółki, który wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, uzyska z tej działalności przychody ze sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów lub ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników:
1) wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy lub
2) wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym
– w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i, poczynając od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego, opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach.
Oznacza to, że nie ma możliwości, aby podatnik zakończył współpracę w ramach umowy o pracę i kontynuował ją w formie B2B, zachowując jednocześnie prawo do opodatkowania w formie ryczałtu.
Wsparcie urzędów skarbowych dla przedsiębiorców, którzy ponieśli straty z powodu podtopienia, zalania, powodzi po ulewach
Krajowa Administracja Skarbowa wspiera przedsiębiorców, którzy w wyniku nawałnicy znaleźli się w trudnej sytuacji. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą, mogą korzystać z ulg stanowiących pomoc publiczną, ulg nie będących pomocą publiczną oraz pomoc de minimis.
Jak uzyskać ulgę
Na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej podatnicy mogą wnioskować o:
- rozłożenie na raty należności podatkowych (wniosek RAT-Z),
- umorzenie zaległości podatkowej (wniosek UZ-M),
- odroczenie terminu zapłaty należności podatkowych (wniosek TER-Z).
We wniosku należy opisać swoją sytuację i uzasadnić potrzebę otrzymania ulgi. Ocena zasadności udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przeprowadzana będzie odrębnie w każdej sprawie przez organ podatkowy, z uwzględnieniem ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Wnioski można również złożyć bez wychodzenia z domu poprzez stronę biznes.gov.pl lub przez konto w e-Urzędzie Skarbowym.
Przypominamy, że w przypadku ulg, które stanowią pomoc de minimis, łączna wartość pomocy dla jednego beneficjenta nie może przekroczyć równowartości 300 tys. euro (w ciągu 3 lat).
Infolinia
W ramach specjalnie uruchomionych numerów w woj. opolskim, małopolskim, śląskim, dolnośląskim przedsiębiorcy będą mogli otrzymać niezbędne informacje na temat dostępnych rozwiązań w związku z zaistniałą sytuacją.
Infolinia będzie czynna od 16 do 30 września 2024 r. w godz. 8:00-15:00.
Przedsiębiorco, jeśli masz pytania, zadzwoń na Infolinię lub przyjdź do urzędu skarbowego. Eksperci z KAS pomogą rozwiązać Twój problem. Możesz wcześniej umówić wizytę w urzędzie na dogodny termin telefonicznie lub za pomocą formularza dostępnego na stronie podatki.gov.pl w zakładce umów wizytę w urzędzie skarbowym.
Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej współpracują w innymi służbami i uczestniczą w działaniach ewakuacyjnych osób poszkodowanych.
Źródło: KAS
Do końca września 2024 r. pracodawca ma obowiązek udzielenia urlopu zaległego za 2023 r.
Obowiązek udzielania urlopu zaległego
Zgodnie z planem urlopów, lub w przypadku braku takiego planu w porozumieniu z pracownikiem, pracodawca do 30.9.2024 r. udziela urlopu zaległego za 2023 r. Co ważne, obowiązek udzielenia urlopu zaległego nie dotyczy 4 dni urlopu „na żądanie”. Niewykorzystany urlop „na żądanie” przechodzi w kolejnym roku kalendarzowym do puli urlopu wypoczynkowego ale nie jest zaliczany do urlopu wykorzystywanego na zasadach urlopu zaległego (art. 168 KP). Dni wynikające z niezrealizowanego urlopu na żądanie za 2023 r. można wykorzystać po 30.9.2024 r. ustalając termin w porozumieniu pracownika i pracodawcy.
W ocenie SN pracodawca ma prawo wysłać pracownika na zaległy urlop nawet bez jego zgody (wyrok SN z 24.1.2006 r., I PK 124/05, Legalis).
Konsekwencje niewykorzystania lub nieudzielenia urlopu zaległego
Pracownik, który z różnych powodów nie wykorzysta urlopu zaległego z 2023 r., nie ponosi żadnych konsekwencji w 2024 r. Prawo do urlopu za 2023 r. przedawni się dopiero z upływem 3 lat od 30.9.2024 r.
Natomiast pracodawca, który nie udzieli pracownikowi urlopu zaległego za 2023 r. do 30.9.2024 r., za niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 168 KP jest zagrożony karą grzywny od 1000 do 30 000 zł (art. 282 § 1 pkt 2 KP).
Pakiety medyczne a powstanie przychodu
Pakiet medyczny stanowi niewątpliwie nieodpłatne świadczenie na rzecz pracowników, a tym samym jego wartość stanowi przychód podatkowy pracownika. Co do zasady od przychodów pracowniczych odprowadza się PIT i ZUS, ale od zasady tej przewidziane jest wiele wyjątków.
Wolne od PIT i ZUS są między innymi świadczenia BHP, do których zalicza się medycynę pracy. Jeżeli zatem pakiet dotyczyłby wyłącznie usług medycyny pracy (badania wstępne, okresowe i kontrolne) – przychody uzyskane z tego tytułu byłyby wolne od PIT i ZUS.
Skoro jednak ma to być benefit dla pracowników, zapewne pakiet medyczny obejmuje szerszy zakres usług medycznych. W takim przypadku pracodawca ma obowiązek doliczyć wartość pakietu do przychodów pracowniczych i naliczyć PIT i ZUS. Składek można jednak uniknąć wprowadzając odpłatność ze strony pracownika – stosowny zapis prawa wewnętrznego oraz odpłatność (nawet symboliczna – np. 1 zł miesięcznie) da prawo do zwolnienia od składek ZUS.
Biorąc pod uwagę, że pracownicy generują przychody pracodawcy, pakiet medyczny dla pracowników stanowi koszt pracodawcy – księgowanie go w NKUP jest zatem nieuzasadnione.
Działanie pracodawcy nie stanowi większego zagrożenia dla pracowników. Za to z perspektywy pracodawcy ryzyko jest duże. Płatnik, który nie pobiera podatku albo pobiera go w kwocie niższej od należnej, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. W przypadku, gdy kwota niepobranego podatku jest małej wartości, sprawca czynu podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych, a jeżeli kwota niepobranego podatku nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
W efekcie czyn spółki jest zagrożony karą przekraczającą 40 mln złotych. Oczywiście – biorąc pod uwagę skalę uchybienia – kara grzywny wyniesie maksymalnie kilka tysięcy złotych. Wciąż jednak jest to kwota, która może być istotna dla płatnika.
Rejestracja pojazdu nabytego w procedurze VAT marża
W przypadku pojazdów nabywanych z innych krajów UE obowiązują dwa systemy opodatkowania: WNT albo procedura marży.
Opodatkowanie w ramach WNT obowiązuje zasadniczo w transakcjach między podatnikami z różnych państw UE. Ponadto, w przypadku podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia środków transportu przewidziane zostały specjalne procedury rozliczenia tego typu transakcji. Zgodnie z art. 99 ust. 10 VATU podatnicy (oraz inne podmioty) nabywając wewnątrzwspólnotowo nowe środki transportu składają deklarację podatkową VAT-23 w zakresie nabywanych nowych środków transportu składa się w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego z tego tytułu. W tym samym terminie, w myśl art. 103 ust. 3 VATU podatnicy są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego na rachunek urzędu skarbowego.
Natomiast według art. 103 ust. 4 VATU specjalna procedura rozliczenia podatku stosowana jest również w razie wewnątrzwspólnotowego nabycia środków transportu (innych niż „nowe”) jeżeli środek transportu ma być przez nabywcę zarejestrowany na terytorium kraju lub jeżeli nie podlega rejestracji, a jest użytkowany na terytorium kraju.
W obydwu opisywanych sytuacjach podatnicy, na podstawie art. 103 ust. 5 VATU, mają obowiązek przedłożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgodnie z ustalonym wzorem informację o nabywanych środkach transportu (VAT-23). Do informacji dołącza się kopię faktury potwierdzającej nabycie środka transportu przez podatnika.
Należy zwrócić uwagę, że choć dostawa pojazdów samochodowych może mieć charakter transgraniczny, to jeśli sprzedawcą jest osoba nie będąca podatnikiem lub podatnik korzystający z procedury marży, to nie wystąpi WNT. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 VATU dostawa towarów podlegających opodatkowaniu w systemie marży (towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków), w wyniku której ma miejsce wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów na terytorium kraju, jest opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 120 ust. 4 i 5 VATU (w procedurze marży), a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.
Natomiast art. 120 ust. 4 VATU w przypadku podatnika dokonującego dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku. Zacytowany przepis wskazuje jedynie na cel nabycia „w celu odprzedaży” i nie zastrzega, że rejestracja wyłącza zastosowanie marży do sprzedaży auta zarejestrowanego przez polskiego nabywcę (po sprowadzeniu do kraju).
Ponadto, art. 103 ust. 4 VATU odwołuje się jedynie do sytuacji, w których miało miejsce WNT. Oznacza to, że rozliczenie WNT samochodu przez złożenie VAT-23 nie powinno mieć miejsca w przypadku gdy nabycie jest opodatkowane na zasadzie marży.
Do 30.9.2024 r. pracodawcy mają obowiązek wpłacić II ratę odpisu na zfśs
Odpis na zfśs to kwota jaką pracodawca powinien co roku wpłacić na konto tego funduszu. Kwotę tę oblicza się jako iloczyn planowanej przeciętnej liczby pracowników zatrudnionych w danym roku oraz tzw. podstawy naliczania, czyli ogłoszonego przez GUS przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w określonym roku. Co do zasady podstawę naliczania stanowi przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej z poprzedniego roku, lub z drugiej połowy poprzedniego roku, jeśli jest wyższe (art. 5 ust. 2 FundŚwSocjU). W ostatnich latach ustawodawca corocznie określał podstawę naliczania na podstawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej z innych lat, albo nawet dwukrotnie w ciągu roku (art. 5a-5l FundŚwSocjU). W 2024 r. po raz pierwszy od 12 lat ustawodawca nie wydał przepisu szczególnego określającego podstawę naliczania odpisu na zfśs w 2024 r., co oznacza, że zastosowanie znalazła w tym zakresie regulacja ogólna, tj. art. 5 ust. 2 FundŚwSocjU.
Prezes GUS w obwieszczeniu z 16.2.2024 r. ogłosił, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2023 r. wyniosło 6246,13 zł, a w drugim półroczu 2023 r. wynagrodzenie to wyniosło 6445,71 zł (MP 2024 r. poz. 137). Zatem podstawę naliczania odpisu na zfśs w 2024 r. wynosi kwota 6445,71 zł. Obliczone na tej podstawie szczegółowe kwoty odpisów i zwiększeń przedstawia tabela.
Tabela. Kwoty odpisów i zwiększeń na zfśs w 2024 r.
| Rok 2024 | % podstawy | Kwota | |
| Odpis obligatoryjny | |||
| na jednego zatrudnionego w tzw. normalnych warunkach pracy | 37,5% | 2417,14 zł | |
| na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze – w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych |
50% | 3222,86 zł | |
| na jednego pracownika młodocianego: | |||
| – I rok nauki | 5% | 322,29 zł | |
| – II rok nauki | 6% | 386,74 zł | |
| – III rok nauki | 7% | 451,20 zł | |
| Zwiększenia fakultatywne (uznaniowe) | |||
| na każdą osobę zatrudnioną, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności | 6,25% | 402,86 zł | |
| na każdego emeryta i rencistę, nad którym zakład sprawuje opiekę | 6,25% | 402,86 zł | |
| na każdą zatrudnioną osobę, pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego | 7,5% | 483,43 zł | |
Odpis na zfśs na dany rok kalendarzowy naliczany jest na podstawie planowanej na dany rok przeciętnej liczby zatrudnionych, a następnie wpłacany na konto zfśs w dwóch ratach, tj. do 31 maja (75% równowartości odpisu) oraz do 30 września (pozostałą część odpisu, tj. 25% jego równowartości). Na koniec roku kalendarzowego dokonywana jest korekta odpisu na zfśs, wykonywana przez zestawienie odpisu ustalonego w oparciu o faktyczną przeciętną liczbę pracowników zatrudnionych w roku z odpisem dokonanym na podstawie planowanej przeciętnej liczby pracowników zatrudnionych w danym roku.
Pracodawca zatrudnia 73 pracowników w przeliczeniu na pełny etat. Odpis ustalony na początku 2024 r. wynosi 176451,22 zł (73 x 2417,14 zł). Pierwsza rata odpisu na 2024 r. wpłacana do 31.5. wynieść powinna 75% kwoty odpisu ustalonej na podstawie naliczania obowiązującej w maju 2024 r.
(73 x 2417,14 zł) x 75% = 176451,22 zł x 75% = 132338,42 zł
Druga rata odpisu za 2024 r., wpłacana do 30.9. wynieść powinna 25% kwoty odpisu.
(73 x 2417,14 zł) x 25% = 176451,22 zł x 25% = 44112,81 zł
Pracodawca powinien więc odprowadzić drugą ratę odpisu na 2024 r. w wysokości 44112,81 zł.
Obliczenia zostały w przykładzie oparte o planowaną na początku roku przeciętną liczbę pracowników zatrudnionych w danym roku. Gdyby zatrudnienie u pracodawcy spadło w trakcie roku, to pracodawca nie musiałby czekać do końca roku z korektą. Możliwa jest korekta kwot odpisu w oparciu o realne dane o zatrudnieniu już przy naliczaniu i wpłacie drugiej raty odpisu.
Więcej praw dla konsumentów – nowe postępowania grupowe
Rola Prezesa UOKiK
Od dwóch tygodni obowiązuje dodatkowa ścieżka dochodzenia roszczeń przez konsumentów – zgodnie z dyrektywą nazywana „powództwami przedstawicielskimi”, wymiennie na gruncie przepisów krajowych: „nowymi postępowaniami grupowymi”. Nowe narzędzie to przede wszystkim realizacja hasła „w grupie siła”. Do złożenia pozwu dotyczącego roszczenia potrzeba bowiem co najmniej 10 konsumentów, którzy zgodzą się na bycie reprezentowanym w konkretnym powództwie. Obowiązuje przy tym forma „opt-in” – jeśli jesteś poszkodowanym i chcesz przystąpić do postępowania, musisz wyrazić taką wolę. Nowością jest to, że pozywającym i organizującym grupę jest podmiot upoważniony, czyli np. uznana organizacja pozarządowa, która w imieniu konsumentów przygotowuje pozew i wszystkie formalności.
Co zyskuje konsument?
- Szeroki zakres. Powództwa grupowe będą wytaczane przeciwko przedsiębiorcom, którzy stosują praktyki naruszające ogólne interesy konsumentów. Lista spraw, które mogą trafić tą drogą do sądu, jest długa. Obejmuje różne branże, w których przedsiębiorcy prowadzą sprzedaż lub świadczą usługi konsumentom. Będą więc to: przewoźnicy, przedsiębiorcy świadczący usługi na odległość, producenci żywności, kosmetyków, instytucje finansowe i banki, telekomy, ubezpieczyciele, biura podróży oraz wiele innych.
- Roszczenia. Przede wszystkim grupa nie musi ujednolicać wysokości roszczeń. Co więcej, mogą w niej znaleźć się poszkodowani przez naruszenie tego samego prawa, nie tylko w tym samym zdarzeniu. W praktyce oznacza to, że przykładowo turyści reklamujący nieudane wakacje mogą w jednym pozwie żądać różnych rekompensat w związku z niewłaściwym wykonaniem różnych umów przez to samo biuro podróży.
- Ograniczone koszty. Konsument nie jest stroną postępowania i nie ponosi jego kosztów. Jedyna opłata, jaka może się pojawić, to koszt przystąpienia do grupy, którą pobiera podmiot upoważniony. Ustawa określa maksymalny próg tej opłaty, czyli 5 proc. wartości roszczenia. Jednocześnie nie więcej niż 1 tys. zł – w sprawach o roszczenia niepieniężne oraz 2 tys. zł – o pieniężne. Jeśli powództwo przedstawicielskie będzie wytaczał Rzecznik Finansowy, takich wydatków w ogóle nie będzie.
- Różne ułatwienia. Nie ma kaucji w takich pozwach, a w przypadku ugody konsument może oświadczyć wystąpienie z powództwa, gdy nie jest zadowolony z rozstrzygnięcia. Wtedy taka ugoda go nie wiąże, więc może wytoczyć powództwo indywidualnie albo przystąpić do innego pozwu grupowego. Ustawa daje również konsumentom możliwość dokonania zmiany podmiotu upoważnionego. Może to być swobodna decyzja grupy albo sytuacja, gdy podmiot upoważniony zostanie wykreślony z rejestru.
Podmioty upoważnione – czyli kto?
Podmiotami upoważnionymi, które mogą wytaczać powództwa są wszystkie te, które Prezes UOKiK wpisze do prowadzonego przez siebie rejestru lub Komisja Europejska – do wykazu organizacji mogących działać w grupowych postępowaniach transgranicznych. Z urzędu takim podmiotem jest Rzecznik Finansowy.
Podmiot upoważniony przede wszystkim musi prowadzić niezarobkową działalność na rzecz ochrony interesów konsumentów co najmniej 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o wpis do rejestru UOKiK. Ponadto musi: być osobą prawną, statutowo zajmować się ochroną konsumentów oraz zachować niezależność i nie podlegać wpływom innych podmiotów.
Podmiot upoważniony w pozwie może zażądać stwierdzenia praktyk naruszających ogólne interesy konsumentów. Wówczas występuje do sądu bez udziału konsumentów. Jeśli jednak w tym samym lub oddzielnym postępowaniu żąda od przedsiębiorcy konkretnych roszczeń, np. zwrotu określonej kwoty – wówczas musi zebrać grupę co najmniej 10 poszkodowanych.
Powództwo musi dotyczyć zakresu mieszczącego się w zadaniach statutowych podmiotu. Przykładowo, jeżeli znajdują się w nich tylko usługi finansowe – wówczas nie może on wytoczyć powództwa dotyczącego oznaczania żywności czy usług turystycznych. W każdym przypadku będzie to sprawdzał sąd.
Ustawa daje możliwość dochodzenia roszczeń transgranicznych, co jest istotne w kontekście wspólnego rynku i konsumentów dokonujących zakupów na terenie całej UE. Oznacza to, że podmiot upoważniony wyznaczony w dowolnym państwie członkowskim UE może wytoczyć powództwo grupowe przed sądem polskim, a polski podmiot upoważniony – w dowolnym państwie członkowskim UE.
Gwarancje dla przedsiębiorców
Bardzo istotnym elementem sprawnego działania powództw przedstawicielskich jest stosowanie mechanizmów kontroli niezależności finansowania podmiotów upoważnionych. Takie działania będą podejmować: UOKiK – na etapie wpisywania do rejestru nowych podmiotów oraz sąd – na każdym etapie postępowania. Ten ostatni będzie sprawdzał, czy finansowanie podmiotu np. przez przedsiębiorców nie wpływa na ochronę konsumentów i czy podmiot upoważniony nie jest finansowany np. przez konkurenta pozwanego przedsiębiorcy.
Podmiot upoważniony w przypadku spraw o stwierdzenie stosowania praktyk naruszających ogólne interesy konsumentów musi wystąpić do przedsiębiorcy z wezwaniem o zaprzestanie takich praktyk, wyznaczając mu 14-dniowy termin. Jeżeli to nie poskutkuje, może wytoczyć powództwo. Dodatkowo, wezwanie ani inne pismo kierowane do przedsiębiorcy przed pozwem nie może obejmować innych żądań lub roszczeń, w szczególności przekazania środków finansowych. Rozwiązanie to ma zapewnić, aby przedsiębiorcy nie byli „szantażowani” przez podmioty upoważnione na etapie przedsądowym.
Rola Prezesa UOKiK
Urząd zyskuje nowe kompetencje. Przede wszystkim to Prezes UOKiK prowadzi rejestr podmiotów upoważnionych i weryfikuje, czy podmiot spełnia przesłanki, by w nim być.
Urząd będzie informował podmiot upoważniony o istotnych kwestiach związanych z zarzutami, jakie mają być zawarte w pozwie przeciwko danemu przedsiębiorcy w przygotowywanym pozwie grupowym. W szczególności, czy powadzi względem niego postępowanie o to samo naruszenie. Zapobiegnie to dublowaniu działań wobec tego samego przedsiębiorcy i będzie wsparciem merytorycznym dla pozywających.
Ponadto Prezes UOKiK może wstąpić do postępowania grupowego w sprawach o zaniechanie stosowania praktyk naruszających ogólne interesy konsumentów, a także ma możliwość przedstawienia istotnego poglądu w sprawie. Ustawa wdrożyła dyrektywę 2020/1828 w sprawie powództw przedstawicielskich wytaczanych w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów.
Stawka 5,5% ryczałtu przy dokonywaniu przewozu ładunków nie swoim pojazdem
O wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie do Dyrektora KIS zwrócił się podatnik, chcący się dowiedzieć czy osiągane przez siebie przychody z tytułu wykonywania działalności polegającej na przewozie ładunków pojazdem ciężarowym o ładowności powyżej 2 ton, może opodatkować stawką 5,5 %. Zdaniem podatnika błędnie bowiem stosował w okresie od 2020 r. do 2023 r. stawkę 8,5%.
W opisie stanu faktycznego podatnik wskazał m.in., że pojazd, którym wykonuje on przewóz ładunków użytkuje na podstawie protokołu przekazania, natomiast kontrahent będący zleceniodawcą posiada prawny tytuł do własności pojazdu. On również pokrywa wszystkie koszty związane z realizacją transportu takie jak: zakup paliwa, naprawy pojazdu, opłaty drogowe, utrzymanie powierzonego podatnikowi pojazdu ciężarowego. Podatnik natomiast fizycznie wykonuje przewóz ładunków jako kierowca powierzonego mu pojazdu.
Dyrektor KIS przyznał podatnikowi rację i stwierdził, że osiągane przez podatnika przychody z tytułu świadczenia usług kierowania pojazdem ciężarowym o ładowności powyżej 2 ton, służącym do przewozu ładunków, mogą być opodatkowane stawką 5,5% ryczałtu:
1) w okresie do 31.12.2020 r. – na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a RyczałtU (w brzmieniu obowiązującym od 1.1.2017 r. do 31.12.2020 r.),
2) w okresie od 1.1.2021 r. do chwili obecnej – na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 6 lit. a RyczałtU (w brzmieniu obowiązującym od 1.1.2021 r. do chwili obecnej).
Ponadto Dyrektor KIS wskazał, iż dla zastosowania właściwej stawki ryczałtu do przychodów uzyskanych z prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego towarów istotna jest techniczna możliwość przewiezienia ładunku o określonym tonażu. Fakt wykonywania powyższej działalności nieswoim pojazdem nie ma zatem w tym przypadku żadnego znaczenia.
