Zatrudnianie osób niepełnosprawnych. Wyjaśnienia PIP
Czas pracy osoby niepełnosprawnej
Rozkład czasu pracy pracowników niepełnosprawnych, przy zachowaniu zasady pięciodniowego tygodnia pracy, pracodawca może określić na dowolne dni pracy. Rozkład czasu pracy może przewidywać pracę również w weekendy.
Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
Normy czasu pracy obowiązujące pracowników niepełnosprawnych należy uznać za sztywne.
Osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona (bez względu na stopień niepełnosprawności):
- w porze nocnej,
- w godzinach nadliczbowych.
Wskazana powyżej obniżona norma czasu pracy jak również zakaz zatrudniania w porze nocnej i godzinach nadliczbowych nie dotyczy:
- osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz
- gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę.
Uprawnienia do obniżonej normy czasu pracy przysługują od dnia, od którego osoba niepełnosprawna została wliczona do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, tym dniem jest dzień przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
Wynagrodzenie za pracę osoby niepełnosprawnej
Stosowanie skróconych norm czasu pracy wobec osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może powodować obniżenia wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości.
Jeżeli pracownik, który dotychczas pracował w oparciu o normę 8-godzinną i w umowie o pracę wynagrodzenie określono w stawce miesięcznej, np. 4000 zł, po przedłożeniu pracodawcy orzeczenia o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności i przechodzi na normę 7-godzinną, zachowując prawo do wynagrodzenia miesięcznego w wysokości
4 000 zł.
Godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego, odpowiadające osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej pracy, przy przejściu na skrócone normy czasu pracy ulegają podwyższeniu w stosunku, w jakim pozostaje dotychczasowy wymiar czasu pracy do tych norm.
Powyższe zasady wynagradzania dotyczą wszystkich pracowników niepełnosprawnych, niezależnie od tego, czy rozpoczynają pracę będąc osobami niepełnosprawnymi, czy też uzyskują ten status w trakcie zatrudnienia.
Urlop osoby niepełnosprawnej
Prawo do dodatkowego urlopu przysługuje pracownikowi, który zaliczony został do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i wynosi 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.
Urlop dodatkowy nie przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub dodatkowego urlopu na podstawie odrębnych przepisów np. pracownikowi pomocy społecznej.
Pracownik nabywa prawo po raz pierwszy do dodatkowego urlopu wypoczynkowego po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia go do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. Przepracowanie jednego roku nie musi mieć miejsca u jednego pracodawcy, a także nie musi być zachowana ciągłość zatrudnienia, tylko sumujemy wszystkie okresy pracy.
Osoba, która raz nabyła prawdo do dodatkowego urlopu, zachowuje do niego prawo, nawet gdy zmieni pracodawcę.
W przypadku nabycia prawa do dodatkowego urlopu w trakcie roku kalendarzowego stosujemy zasady obowiązujące przy urlopie uzupełniającym, a zatem urlop ten nie będzie podlegał proporcjonalnemu obniżeniu do okresu, w którym pracownik nie miał do niego prawa. Oznacza to, że jeżeli pracownik niepełnosprawny uzyska prawo do dodatkowego urlopu w grudniu, bo w tym miesiącu upływa rok zatrudnienia po dniu zaliczenia do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, to nabywa on prawo do pełnych 10 dni dodatkowego urlopu. Prawo do kolejnego urlopu dodatkowego uprawniony pracownik niepełnosprawny nabywa 1 stycznia każdego roku kalendarzowego.
Jeśli dojdzie do rozwiązania w trakcie roku kalendarzowego stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą i nawiązania stosunku pracy z kolejnym pracodawcą, pracownik powinien otrzymać u każdego z tych pracodawców urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia u każdego z nich.
Dodatkowa przerwa
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin, to pracownik ma prawo do płatnej przerwy w pracy, wliczanej do czasu pracy trwającej co najmniej 15 minut.
Niezależnie od powyższego, osoba niepełnosprawna, bez względu na stopień niepełnosprawności, ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas takiej dodatkowej przerwy wynosi 15 minut i również jest wliczany do czasu pracy. Prawo do dodatkowej przerwy przysługuje od dnia przedłożenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.
Dodatkowa przerwa w pracy jest przerwą płatną.
Dodatkowe dni zwolnienia od pracy
Podobnie jak uprawnienie dotyczące dodatkowego urlopu, osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje zwolnienie od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:
- w wymiarze do 21 dni roboczych, w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku. Podstawą udzielenia powyższego zwolnienia jest wniosek lekarza sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawną, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny,
- w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.
Łączny wymiar dodatkowego urlopu i zwolnienia od pracy udzielonego w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym.
Źródło: gov.pl
Niższe limity podatkowe na 2025 r.
Przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się, co do zasady, według średniego kursu tej waluty ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego.
W 2024 r. 1 października był pierwszym dniem roboczym października, a zatem do liczenia limitów podatkowych na 2025 r. należy wziąć średni kurs euro z tego dnia. Kurs euro na 1.10.2024 r. wynosił 4,2846 PLN/1 EURO, natomiast kurs na 2.10.2023 r. (który był podstawą liczenia limitów na 2024 r.) wynosił 4,6091 PLN/1 EURO. Zatem kurs z 1.10.2024 r. jest niższy w porównaniu do kursu euro z 2.10.2023 r., a w konsekwencji limity podatkowe w 2025 r. będą niższe niż w 2024 r.
Mały podatnik
Pojęcie małego podatnika używane jest zarówno na potrzeby podatku dochodowego (PIT i CIT), jaki i VAT. Status małego podatnika w podatku dochodowym łączy się z możliwością wpłacania zaliczek na podatek dochodowy za okresy kwartalne, możliwością stosowania jednorazowej amortyzacji, a także w CIT z korzystaniem z 9% stawki podatku.
Natomiast w podatku VAT mały podatnik może rozliczać się kasowo (tzn. taki podatnik płaci podatek VAT dopiero po uzyskaniu zapłaty od kontrahenta) i kwartalnie.
Warunkiem uzyskania statusu małego podatnika w VAT jest uzyskanie ze sprzedaży (wraz z VAT) kwoty nie przekraczającej równowartości 2 000 000 euro (kwotę po przeliczeniu zaokrągla się do 1000 zł). Zatem przedsiębiorca będzie mieć status małego podatnika w VAT w 2025 r., jeśli wartość ze sprzedaży za 2024 r. nie przekroczy kwoty 8 569 000 zł (2 000 000 euro × 4,2846 PLN/EURO w zaokrągleniu do 1 000 zł).
W przypadku prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze (z wyjątkiem komisu) małym podatnikiem jest ten podatnik, którego kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości 45 000 euro. Za 2024 r. limit ten będzie wynosić 193 000 zł (45 000 euro x 4,2846 PLN/EURO w zaokrągleniu do 1 000 zł).
W przypadku podatków dochodowych małym podatnikiem jest przedsiębiorca, u którego wartość przychodu ze sprzedaży nie przekroczyła kwoty, która odpowiada równowartości 2 000 000 euro (kwotę po przeliczeniu zaokrągla się do 1000 zł). Małym podatnikiem w 2025 r. będzie przedsiębiorca, którego przychód ze sprzedaży (wraz z VAT należnym) w 2024 r. nie przekroczył kwoty 8 569 000 zł.
Jednorazowy odpis amortyzacyjny
Z jednorazowej amortyzacji mogą korzystać podatnicy mający status małego podatnika, a także nowo założone podmioty. Podatnicy, których przychód ze sprzedaży w 2024 r. nie przekroczył kwoty 8 569 000 zł (mali podatnicy) i kupili środek trwały zaliczany do grupy 3-8 klasyfikacji środków trwałych (z wyłączeniem samochodów osobowych) mogą zaliczyć go jednorazowo do kosztów podatkowych. Oznacza to, że w roku podatkowym, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych przedsiębiorca może dokonać tych odpisów amortyzacyjnych do określonego limitu łącznej kwoty stanowiącej równowartość 50 000 euro w roku podatkowym. A zatem w 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli zaliczyć jednorazowo do kosztów łączny zakup środków trwałych (z wyjątkiem samochodów osobowych) do wysokości 214 000 zł (50 000 euro x 4,2846 PLN/EURO w zaokrągleniu do 1.000 zł).
Rozliczanie w formie ryczałtu
Zgodnie z ogólną zasadą przedsiębiorcy mogą wybrać opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z działalności gospodarczej, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, bądź wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych, z tym że w tym przypadku ww. limit dotyczy sumy przychodów wspólników spółki z tej działalności – w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro. A zatem osoby fizyczne (przedsiębiorcy) lub spółki cywilne (jawne) osób fizycznych, które osiągnęły przychód z działalności w 2024 r. do kwoty 8 569 200 zł (2 000 000 euro x 4,2846 PLN/EURO) mogą rozliczać przychód w 2025 r. w formie ryczałtu ewidencjonowanego.
Kwartalne opłacanie ryczałtu
Na podstawie art. 21 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, podatnicy mogą obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po upływie kwartału, za który ryczałt ma być opłacony, a za ostatni kwartał roku podatkowego – w terminie do dnia 20 stycznia następnego roku podatkowego. Kwartalne rozliczenie ryczałtu mogą stosować wyłącznie podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności oraz podatnicy, których otrzymane przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki – w roku poprzedzającym rok podatkowy – nie przekroczyły kwoty stanowiącej 200 000 euro, czyli za 2024 r. nie przekroczył kwoty 856 920 zł (200 000 euro x 4,2846 PLN/EURO).
Prowadzenie ksiąg rachunkowych
Jeśli przychód przedsiębiorcy lub spółki osobowej przekroczy za 2024 r. 2 000 000 euro to mają oni obowiązek w 2025 r. prowadzić ewidencję działalności w formie ksiąg rachunkowych. Do przeliczenia tej kwoty należy wziąć pod uwagę średni kurs euro ogłaszany przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok obrotowy. A zatem jeśli w 2024 r. przedsiębiorca osiągnął przychód ponad kwotę 8 569 200 zł powinien w 2025 r. prowadzić księgi rachunkowe.
Przy czym do Sejmu 10.10.2024 r. wpłynął projektu ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, w którym przewidziano podniesienie do równowartości 2 500 000 euro limit przychodów netto ze sprzedaży, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. Przewidziane zmiany miałyby zastosowanie po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczynającego się po 31.12.2024 r., przy czym na potrzeby ustalenia spełnienia warunku określonego w tych przepisach uwzględnia się przychody osiągnięte w poprzednim roku obrotowym rozpoczynającym się po 31.12.2023 r.
Tabela. Limity podatkowe na 2025 r.
Preferencje gospodarcze dla określonych podmiotów w związku z wystąpieniem powodzi
W Dz.U. z 2024 r. pod poz. 1473 opublikowano ustawę z 1.10.2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw.
Zmiany wprowadzono przede wszystkim do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (dalej: UsuwSkutkPowU). W odniesieniu do obowiązków związanych z terminami postępowań administracyjnych, ważnych dla poszkodowanych w powodzi, nowelizacja wprowadziła nowy art. 9a UsuwSkutkPowU, zgodnie z którym w stosunku do stron postępowań, zamieszkujących lub mających siedzibę na obszarze dotkniętym powodzią, będących poszkodowanymi, terminy dotyczące czynności stron w postępowaniach podatkowych, administracyjnych i sądowoadministracyjnych nie rozpoczynają się, a rozpoczęte ulegają zawieszeniu na okres wskazany w tych przepisach i odpowiednio rozpoczynają swój bieg albo po okresie zawieszenia biegną dalej po upływie 14 dni od daty wskazanej w tych przepisach.
Dodano też przepisy art. 22a–22h UsuwSkutkPowU, które dotyczą świadczenia interwencyjnego dla przedsiębiorców poszkodowanych na skutek powodzi. Z przepisów tych wynika m.in., że poszkodowanemu w wyniku wystąpienia powodzi będącemu przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, który prowadził działalność gospodarczą na dzień 16.9.2024 r., może być w związku z tą powodzią przyznane jednorazowo świadczenie interwencyjne na wsparcie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.
Świadczenie interwencyjne może być przyznane wyłącznie przedsiębiorcy który:
1) poniósł szkodę polegającą na utracie, uszkodzeniu lub zniszczeniu, bezpośrednio w wyniku powodzi, składników materialnych przedsiębiorstwa niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej oraz
2) zobowiąże się do prowadzenia działalności gospodarczej przez co najmniej 6 miesięcy od dnia otrzymania świadczenia interwencyjnego, oraz
3) zobowiąże się do utrzymania poziomu zatrudnienia przez okres 6 miesięcy od dnia 16.9.2024 r., tzn. do 16.3.2025 r.
Przez utrzymanie poziomu zatrudnienia rozumie się utrzymanie liczby ubezpieczonych zgłoszonych do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych, obowiązkowych ubezpieczeń społecznych oraz wyłącznie ubezpieczenia zdrowotnego.
Aby otrzymać świadczenie interwencyjne trzeba złożyć wniosek do ZUS (zob. art. 22b UsuwSkutkPowU). Świadczenie interwencyjne podlega zwrotowi przez przedsiębiorcę w całości, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia jego wypłacenia, na rachunek bankowy wskazany przez ZUS, na warunkach określonych w art. 22e UsuwSkutkPowU. Ponadto ZUS jest uprawniony do kontroli prawidłowości i rzetelności danych, informacji i oświadczeń przekazanych przez przedsiębiorcę we wniosku, zgodnie z art. 22f UsuwSkutkpowU.
Świadczenie interwencyjne wypłaca ZUS (art. 24a UsuwSkutkPowU).
Odnosząc się do podatku dochodowego, z nowego art. 30a UsuwSkutkPowU wynika, że dla celów obliczenia straty oraz udziału dochodów w przychodach, o których mowa w art. 24ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (chodzi o minimalny podatek od spółek), nie uwzględnia się kosztów wytworzenia lub ceny nabycia rzeczy podlegających zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów z tytułu darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju przekazanych na usuwanie skutków powodzi. Przepis ten stosuje się do 31 grudnia roku następującego po roku, w którym wystąpiła powódź.
Dodano też nowe przepisy 36a–36c UsuwSkutkPowU, które dotyczą możliwości wykorzystywania środków zagranicznych (ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027), tzn. m.in. w zakresie konieczności zmiany programów finansowanych z tych środków z powodu powodzi.
Nowelizacja wprowadza też zmiany w innych ustawach, np. w ustawie o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) do art. 111 dodano ust. 5c, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej na skutek powodzi podatnikom, u których powstał obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących i którzy kupili kasę rejestrującą w miejsce kasy utraconej lub trwale uszkodzonej w wyniku tej klęski żywiołowej, może przysługiwać odliczenie od podatku należnego lub zwrot wydatków poniesionych na jej zakup (dalej: dodatkowy zwrot).
Natomiast zgodnie z art. 111 ust. 7b VATU, minister finansów może określić, w drodze rozporządzenia:
1) przypadki, w których przysługuje dodatkowy zwrot, uwzględniając obszar, na którym wystąpiła klęska żywiołowa na skutek powodzi, miejsce zamieszkania, siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności podatnika, który utracił lub u którego nastąpiło trwałe uszkodzenie kasy rejestrującej, okres, w którym zakup kasy rejestrującej będzie uprawniał do odliczania od podatku należnego lub zwrotu wydatków na jej zakup;
2) warunki, sposób i tryb dodatkowego zwrotu, uwzględniając obowiązki podatników związane ze składaniem deklaracji podatkowej oraz przeciwdziałanie nadużyciom związanym z odliczeniem albo zwrotem wydatków na zakup kasy rejestrującej;
3) wysokość dodatkowego zwrotu, uwzględniając rzeczywiste wydatki na zakup kasy rejestrującej oraz przysługujące podatnikom prawo do odliczenia od podatku należnego kwoty wydanej na zakup tej kasy;
4) przypadki, w których podatnicy nie są obowiązani do zwrotu dotyczącego zakupu kasy utraconej lub trwale uszkodzonej w wyniku klęski żywiołowej na skutek powodzi, uwzględniając skutki dla podatnika wynikające z wystąpienia tej klęski żywiołowej.
Wreszcie, ostatnia wybrana do tego tekstu zmiana dotyczy przepisów ustawy o grach hazardowych (dalej: GryHazardU). Zgodnie z art. 86 ust. 4 GryHazardU, wydatki Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej (dalej: FRKF) są przeznaczone na przebudowę, remonty i dofinansowanie inwestycji obiektów sportowych, rozwijanie sportu wśród dzieci, młodzieży i osób niepełnosprawnych, rozwój turystyki społecznej sprzyjającej aktywności fizycznej społeczeństwa oraz zadania określone w przepisach o zdrowiu publicznym w zakresie aktywności fizycznej.
Z dodanych ust. 4a i b do art. 86 GryHazardU wynika zaś, że zadania polegające na zapobieganiu skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięciu w rozumieniu przepisów KlęskŻywiołU w turystyce nie mogą być finansowane ze środków FRKF wymienionych w art. 86 ust. 3 pkt 1 i 2 GryHazardU.
Natomiast do dotacji celowych dla JST na realizację przez nie wymienionych wyżej zadań dotyczących obiektów sportowych, w zakresie zapobiegania skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięcia oraz zadań polegających na zapobieganiu tym skutkom lub ich usunięciu w turystyce, nie stosuje się limitu kwoty dotacji określonego w art. 128 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, a zgodnie z tym przepisem kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych nie może stanowić więcej niż 80% kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.
Z art. 34 nowelizacji wynika zaś, że w 2024 r. przychód FRKF mogą także stanowić:
1) wpłata z Turystycznego Funduszu Zwrotów oraz
2) wpłaty z budżetu państwa przekazane przez ministra sportu.
Wydatki FRKF pokrywane z tych środków są przeznaczone na zadania polegające na zapobieganiu skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięciu w turystyce. Wpłaty z budżetu państwa w zakresie w jakim są one przeznaczane na zadania polegające na zapobieganiu skutkom klęski żywiołowej lub ich usunięciu mogą być przeznaczone na sprawy z zakresu kultury fizycznej.
Odliczenie lub zwrot wydatków poniesionych na zakup kas rejestrujących w przypadku powodzi
Zgodnie projektem rozporządzenia, odliczenie od podatku należnego lub zwrot, o których mowa w art. 111 ust. 5c ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU), przysługuje podatnikom, którzy:
1) posiadali kasy rejestrujące w celu prowadzenia ewidencji sprzedaży przy ich zastosowaniu, które utracili lub uległy trwałemu uszkodzeniu w wyniku klęski żywiołowej na skutek powodzi;
2) w okresie od dnia wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (dalej: UsuwSkutkPowU) do końca szóstego miesiąca następującego po miesiącu, w którym weszły w życie te przepisy, zakupili kasę rejestrującą, o której mowa w art. 111 ust. 6a VATU, w miejsce kasy utraconej lub trwale uszkodzonej w wyniku klęski żywiołowej na skutek powodzi.
Dodatkowo w projekcie wskazuje się, że odliczenie od podatku należnego lub zwrot, o których mowa w art. 111 ust. 5c VATU, przysługuje podatnikom, którzy łącznie spełniają następujące warunki:
1) są poszkodowanymi w rozumieniu UsuwSkutkPowU;
2) mają siedzibę, zarząd lub miejsce zamieszkania na terenie gminy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 1 ust. 2 UsuwSkutkPowU;
3) prowadzą działalność gospodarczą na terenie gminy, o której mowa w pkt 2;
4) utrata lub trwałe uszkodzenie kasy rejestrującej nastąpiło na terenie gminy, o której mowa w pkt 2;
5) zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 111 ust. 7a lub art. 111b ust. 3 pkt 2 VATU odpowiednio powiadomili o utracie kasy naczelnika urzędu skarbowego lub posiadają protokół sporządzony przez podmiot prowadzący serwis kas rejestrujących, który potwierdza trwałe uszkodzenie kasy;
6) rozpoczęli prowadzenie ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących nie później niż w ciągu 6 miesięcy następujących po miesiącu, w którym zakupili te kasy, w okresie obowiązywania potwierdzenia, o którym mowa w art. 111 ust. 6a VATU;
7) posiadają fakturę potwierdzającą zakup kasy rejestrującej oraz dowód zapłaty całej należności za jej zakup.
Natomiast samo odliczenie od podatku należnego lub zwrot, o których mowa w art. 111 ust. 5c VATU, przysługuje podatnikom w wysokości:
1) ceny zakupu kasy rejestrującej bez podatku od towarów i usług, nie więcej jednak niż 1626 zł – w przypadku podatników, którym przysługuje prawo do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego od wydatków poniesionych na zakup kasy rejestrującej;
2) ceny zakupu kasy rejestrującej wraz z podatkiem od towarów i usług, nie więcej jednak niż 2000 zł – w przypadku podatników, którzy wykonują wyłącznie czynności zwolnione od podatku od towarów i usług lub są podatnikami, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 VATU.
Odliczenie od podatku należnego lub zwrot, o których mowa w art. 111 ust. 5c VATU, stosuje się również w przypadku podatników, którzy zakupili kasę rejestrującą w miejsce kasy utraconej lub trwale uszkodzonej w wyniku klęski żywiołowej na skutek powodzi w okresie od 16.9.2024 r. do dnia wejścia w życie projektowanego rozporządzenia.
Rozporządzenie ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Źródło: https://legislacja.gov.pl/
Uprawnienia operatora wózka a imienne zezwolenie na kierowanie wózkiem po konkretnym terenie
Pracownicy obsługujący wózki widłowe posiadający stosowne uprawnienia operatora nie muszą posiadać imiennych zezwoleń wydanych przez pracodawcę. Niemniej jednak pracodawca może wprowadzić takie procedury w swoim zakładzie pracy.
Stosownie do postanowień § 4 rozporządzenia MRiF z 15.12.2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 852) przyjęto generalną zasadę, że do obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia dopuszcza się osoby, które ukończyły 18 lat i posiadają zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi wózków jezdniowych uzyskane na podstawie przepisów dotyczących trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (rozporządzenie MPiT z 21.5.2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych; Dz.U. z 2019 r. poz. 1008).
Od zasady tej przewidziano jednak wyjątki, bowiem do obsługi wózków jezdniowych innych niż wymienione powyżej, pracodawca może dopuścić osoby, które:
1) ukończyły 18 lat i posiadają zaświadczenie ukończenia odpowiedniego szkolenia potwierdzającego nabyte umiejętności w oparciu o programy opracowane lub zatwierdzone przez Urząd Dozoru Technicznego, lub
2) posiadają dokumenty stwierdzające uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi lub zespołami składającymi się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy, uzyskane na podstawie przepisów w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, lub
3) ukończyły 18 lat i posiadają zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi wózków jezdniowych, uzyskane na podstawie przepisów dotyczących trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych.
Dodatkowe kwalifikacje muszą posiadać operatorzy wózków zasilanych gazem oraz osoby dokonujące wymiany butli z gazem w tych wózkach, bowiem muszą oni/one zostać przeszkoleni/przeszkolone w zakresie bezpiecznego użytkowania butli, w tym ich bezpiecznej wymiany. Zakres tematyki takiego szkolenia powinien zostać określony w programie szkolenia dla operatorów wózków zasilanych gazem.
Pracownicy obsługujące wózki widłowe, posiadający stosowne uprawnienia operatora, nie muszą posiadać imiennych zezwoleń wydanych przez pracodawcę. Niemniej jednak pracodawca może wprowadzić takie procedury w swoim zakładzie pracy w celu zwiększenia bezpieczeństwa pracy.
Utrata prawa do opodatkowania estońskim CIT
Podatnik traci prawo do opodatkowania estońskim CIT z końcem 2024 r. Zawieszenie działalności nie wpływa na utratę prawa do estońskiego CIT. Nie ma obowiązku korekty zaliczek za 2024 r., podatnik stosuje zasady ogólne od 2025 r. Niepodzielony zysk z 2024 r. jest objęty zasadami właściwymi dla estońskiego CIT również w przypadku wypłacenia go po utracie prawa do estońskiego CIT (tj. podatnik płaci CIT od wypłaty zysku, a do PIT wspólników stosuje się właściwe odliczenie w zależności od statusu spółki jako małego podatnika lub podatnika innego niż mały, na dzień podjęcia uchwały o wypłacie zysku).
Zgodnie z art. 28l ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU) podatnik opodatkowany ryczałtem traci prawo do tego opodatkowania z końcem roku podatkowego, w którym podatnik nie spełnił któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 28j ust. 1 pkt 2 i 3 PDOPrU. W art. 28j ust. 1 pkt 3 PDOPrU mowa jest o warunku zatrudniania pracowników/zleceniobiorców.
Oznacza to, że skoro w 2024 r. podatnik nie spełniał tego warunku, to traci on prawo do estońskiego CIT z końcem 2024 r. (a tym samym do końca tego roku nadal jest opodatkowany na zasadach właściwych dla estońskiego CIT).
Brak jest w przepisach PDOPrU lub przepisach innych ustaw regulacji, która przewidywałaby, że zawieszenie działalności gospodarczej umożliwia zachowanie prawa do estońskiego CIT, pomimo braku spełnienia przesłanki zatrudnienia pracowników. Oznacza to, że jeśli podatnik nie spełnił w 2024 r. wymogu zatrudnienia pracowników, to utraci prawo do estońskiego CIT również wtedy, gdy zawiesi działalność gospodarczą.
Utrata prawa do estońskiego CIT w analizowanym przypadku następuje z końcem roku podatkowego, a więc do końca tego roku nie stosuje się zasad ogólnych. Obowiązek zapłaty zaliczek na poczet CIT dotyczy zysku wypracowanego w okresie stosowania zasad ogólnych, a nie estońskiego CIT. Oznacza to, że nie powstaje obowiązek korekty zaliczek.
Zgodnie z art. 28h ust. 3 PDOPrU podatnik, który zakończył opodatkowanie ryczałtem i osiągnął dochód z tytułu zysku netto oraz nie dokonał jednorazowego rozliczenia ryczałtu od tego dochodu w sposób, o którym mowa w art. 28t ust. 2 PDOPrU, stosuje przepisy niniejszego rozdziału w zakresie rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto do dnia, w którym suma wszystkich należnych ryczałtów od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto osiągnie wartość odpowiadającą kwocie należnego ryczałtu od dochodu z tytułu zysku netto.
Zgodnie z art. 28t ust. 2 PDOPrU podatnik może zapłacić ryczałt, o którym mowa w art. 28 ust. 1 PDOPrU, jednorazowo w kwocie odpowiadającej ryczałtowi należnemu od dochodu z tytułu zysku netto do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po ostatnim roku opodatkowania ryczałtem.
Z powyższego wynika, że po utracie prawa do estońskiego CIT podatnik może dokonać jednorazowego rozliczenia podatku (zapłaty ryczałtu od dochodu spółek od zysku wypracowanego w okresie estońskiego CIT) oraz może nie dokonywać opodatkowania tego dochodu na moment wyjścia z estońskiego CIT, tylko odroczyć je do momentu dystrybucji w formie dywidendy (co wynika z zasady stosowania do tego dochodu przepisów właściwych dla estońskiego CIT do momentu pełnej dystrybucji zysku z okresu opodatkowania estońskim CIT).
Specustawa powodziowa z podpisem Prezydenta. Rozwiązania dla pracodawców i pracowników
Dodatkowy urlop na usuwanie skutków powodzi
W specustawie zawarto regulację, która pozwala pracownikom bezpośrednio poszkodowanym w powodzi na skorzystanie ze specjalnego zwolnienia od pracy w wymiarze 20 dni płatnego w 100% w celu konieczności usuwania skutków zalania.
Koszty zwolnienia będą częściowo pokrywane z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Podwójny wymiar urlopu na żądanie
Osoby zamieszkujące tereny poszkodowane, które nie mogą wrócić do pracy, będą mogły skorzystać z 8 dni urlopu na żądanie.
Wykorzystywanie urlopu w wymiarze godzinowym
Wprowadzone przepisy dają możliwość wykorzystania urlopu w wymiarze godzinowym. Elastyczne podejście ma na celu pomóc pracownikom wygospodarować czas na usuwanie skutków powodzi.
Zmniejszenie czasu pracy maksymalnie do połowy etatu
Jeśli pracownik nie może wrócić do pracy w pełnym godzinowym wymiarze, będzie mógł wystąpić o zmniejszenie czasu pracy maksymalnie do połowy etatu, a pracodawca (poza wyjątkowymi sytuacjami) nie będzie mógł mu tego odmówić. Procedura zmiany czasu pracy nie będzie mogła trwać dłużej niż dwa dni.
Delegacje i nadgodziny
Pracownik z terenów dotkniętych powodzią, który ma możliwość podejmowania pracy, musi mieć zagwarantowane, że nie będzie musiał udawać się w delegację lub pracować w nadgodzinach.
Badania okresowe i szkolenia BHP
Uproszczone zostały procedury dotyczące badań okresowych i szkoleń BHP dla pracodawców z terenów dotkniętych powodzią. Zmiany polegają na zawieszeniu na okres trwania powodzi i jej skutków przeprowadzania badań lekarskich oraz przedłużeniu o okres 30 dni od dnia zakończenia okresu zagrożenia powodzią terminu ważności orzeczeń lekarskich. Talie samo rozwiązanie zaproponowano w zakresie przeprowadzania szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Więcej czasu na odwołanie się do sądu pracy
Ustawa przewiduje więcej czasu na odwołanie się do sądu pracy w razie zwolnienia. W czasie powodzi utrudniony jest dostęp stron do sądu, dlatego bieg terminów rozpocznie się po 14 dniach od zakończenia okresu określanego w rozporządzeniu powodziowym, a terminy które już trwają zostają zawieszone.
Wsparcie dla pracowników socjalnych działających w terenie
Nowe przepisy pozwalają z jednej strony na delegowanie pracowników socjalnych z innych miejsc w kraju, a z drugiej – na przyznanie osobom przeprowadzającym rodzinne wywiady środowiskowe w czasie powodzi, również pracownikom przeniesionym, jednorazowych dodatków w wysokości 2000 zł.
Wsparcie dla prowadzących działalność gospodarczą na terenach dotkniętych powodzią
Pracodawca, który mimo zniszczenia części zakładu utrzymał zatrudnienie, może ubiegać się o zwrot kosztów na utrzymanie aktualnych miejsc pracy. Taki wniosek może złożyć w urzędzie pracy. Co ważne, jeżeli z powodu powodzi nie opłaci składek w terminie, uniknie kar i odsetek.
Pracodawca może ubiegać się o umorzenie wcześniejszej refundacji na wyposażenie lub doposażenie stanowisk pracy. Odpowiedni wniosek należy złożyć do urzędu pracy do 31.12.2024 r.
W ramach nowych przepisów pracodawca może uzyskać z urzędu pracy zwrot kosztów za zatrudnienie skierowanych bezrobotnych. Odpowiedni wniosek w tej sprawie należy złożyć do urzędu pracy. Świadczenie skierowane jest do pracodawców, którzy utrzymali po powodzi zatrudnienie, mimo że ich zakład pracy uległ częściowemu zniszczeniu. Okres zwrotu kosztów wynosi maksymalnie 12 miesięcy.
Osobie bezrobotnej, której umorzono środki przyznane na podjęcie działalności gospodarczej w związku z utratą miejsca pracy na skutek powodzi, przysługuje prawo ponownego złożenia wniosku o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej.
Sytuacja osób z niepełnosprawnościami
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ma rozdzielać środki na utrzymanie miejsc pracy dla osób z niepełnosprawnościami, odtworzenie dostosowanej infrastruktury, zakup sprzętu, usunięcie szkód w infrastrukturze czy dofinansowania do kredytów. Wsparcie utrzymania miejsc pracy dla osób z niepełnosprawnościami jest zapewnione również przez wydłużenie terminu płatności dla organów korzystających z pomocy PFRON.
O odtworzenie zniszczonej infrastruktury będą mogły się ubiegać też m.in. warsztaty terapii zajęciowej, zakłady aktywności zawodowej czy przedsiębiorstwa osób z niepełnosprawnością.
Jeżeli w wyniku powodzi zniszczeniu uległy dokumenty potrzebne do ustalenia świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami, to nowe przepisy pozwalają uwzględnić również inne dokumenty, które mogą potwierdzić niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności oraz potrzebę wsparcia.
Dodatkowy zasiłek opiekuńczy
Nowe przepisy wprowadzają dodatkowy zasiłek opiekuńczy w przypadku, gdy żłobek, szkoła czy inna placówka wychowawcza, do której uczęszczało dziecko lub osoba z niepełnosprawnością (również dorosła), uległy zniszczeniu, nie działają, są w trakcie remontu czy odbudowy, to rodzice lub opiekunowie otrzymają dodatkowe zwolnienie na czas ich zamknięcia. W tym okresie otrzymywać będą 80% wynagrodzenia.
Jednorazowy zasiłek losowy
W celu zaspokojenia potrzeb edukacyjnych dziecka kształcącego się w formie dziennej może zostać przyznany jednorazowy zasiłek losowy (tzw. zasiłek edukacyjny) w kwocie 1000 zł, niezależnie od dochodów.
Źródło: gov.pl
Ministerstwo Cyfryzacji pracuje nad projektem ustawy o systemach sztucznej inteligencji
Wprowadzenie projektu ustawy dotyczącej implementacji AI Act w Polsce
Ministerstwo Cyfryzacji pracuje nad ustawą, która ma wprowadzić do polskiego porządku prawnego przepisy związane z unijnym rozporządzeniem 2024/1689 (dalej: AI Act). Celem projektu jest harmonizacja krajowego prawa z przepisami europejskimi w zakresie sztucznej inteligencji (AI). Wprowadzenie tych regulacji jest kluczowe dla uregulowania zastosowania AI, zapewnienia bezpieczeństwa technologicznego i ochrony konsumentów, a także dla zgodności z ramami unijnymi.
Cel i kontekst projektu ustawy
Projekt ustawy ma na celu umożliwienie bezpośredniego stosowania wybranych przepisów AI Act, w tym tych dotyczących obowiązków związanych z nadzorem rynku, notyfikacją jednostek oceniających zgodność systemów AI oraz egzekwowania przepisów dotyczących zakazanych praktyk AI. W praktyce ustawa ma na celu wskazanie krajowych organów odpowiedzialnych za nadzór nad systemami AI oraz wprowadzenie mechanizmów egzekwowania przepisów, w tym administracyjnych kar finansowych.
Organy odpowiedzialne za nadzór
Zgodnie z projektem ustawy, nadzór nad rynkiem AI w Polsce ma sprawować nowo utworzona Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Komisja ta, której przewodniczący będzie mianowany przez Prezesa Rady Ministrów, ma monitorować rynek AI, współpracować z innymi instytucjami oraz rozpatrywać skargi związane z naruszeniem przepisów AI Act. Ponadto, utworzone zostanie Biuro Komisji, które będzie pełniło funkcję punktu kontaktowego dla zainteresowanych stron oraz koordynowało działania regulacyjne.
Notyfikacja jednostek oceniających zgodność
W projekcie ustawy wskazano także Ministra Cyfryzacji jako organ odpowiedzialny za notyfikację jednostek oceniających zgodność systemów AI. Zadanie to, zgodnie z przepisami unijnymi, wymaga ścisłej współpracy z Polskim Centrum Akredytacji, które będzie odpowiedzialne za akredytację jednostek zgodnie z obowiązującym prawem.
Procedura skargowa i sankcje
Projekt ustawy przewiduje możliwość składania skarg na naruszenia przepisów AI Act do Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Komisja będzie odpowiedzialna za rozpatrywanie skarg oraz wydawanie decyzji administracyjnych, które będą mogły być zaskarżane do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie. Projekt przewiduje także nałożenie administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia przepisów, które będą przekazywane do budżetu państwa. Sankcje te mają charakter jednorazowy i będą podlegały egzekucji zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Kary administracyjne
W ramach przepisów ustawy przewidziano możliwość nakładania kar za naruszenia art. 5 AI Act, które obejmuje zakazane praktyki w zakresie stosowania AI. Decyzje o nałożeniu kar będą wydawane przez Komisję, a odwołania będą rozpatrywane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ustawa zakłada jednolitość w zakresie prowadzenia postępowań administracyjnych i wprowadzania kar.
Podsumowanie
Projekt ustawy wdrażającej przepisy AI Act ma na celu uregulowanie kwestii związanych z nadzorem nad rynkiem sztucznej inteligencji w Polsce. Kluczowym elementem regulacji jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji oraz wdrożenie mechanizmów skargowych i sankcji administracyjnych. Działania te mają na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w korzystaniu z technologii AI oraz zgodności z unijnymi przepisami w zakresie sztucznej inteligencji.
Źródło: Projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji – Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Portal Gov.pl (www.gov.pl)
Planowane uprawnienia PIP w zakresie przekształcania umów o współpracy w umowy o pracę
Konsekwencje zawierania umów cywilnoprawnych zamiast umów o pracę
Wprawdzie w Polsce obowiązuje swoboda umów, jednak zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy (dalej: KP) przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w tych
warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy (art. 22 § 11 KP). Artykuł 22 § 12 KP zakazuje zastąpienia umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu ww. warunków wykonywania pracy.
Naruszanie art. 22 KP jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika. Kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 KP powinna być zawarta umowa o pracę podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.
W obecnym stanie prawnym, jeżeli inspektor pracy stwierdzi (w czasie prowadzonej u pracodawcy kontroli), że pracodawca zawiera umowy cywilnoprawne naruszając art. 22 § 1 KP, to może on według swojego wyboru:
- skierować do pracodawcy wystąpienie,
- wydać pracodawcy polecenie lub
- skierować do sądu pracy powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy.
Ponadto stwierdzając naruszenie ww. przepisu inspektor pracy może wszcząć postępowanie w sprawie o wykroczenie przeciwko prawom pracownika (art. 281 pkt 1 KP).
Wnioski z kontroli PIP
Jak stwierdzono w Sprawozdaniu z Działalności Państwowej Inspekcji Pracy za 2023 r. kontrole przeprowadzone w tym roku potwierdziły, że „(…) w praktyce najbardziej efektywnymi formami działania inspektorów pracy wobec łamania zakazu zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi, jest kierowanie do pracodawców poleceń i wystąpień o zmianę podstawy prawnej świadczenia pracy. Środki te są szybsze i skuteczniejsze od czasochłonnych postępowań sądowych. Przeważająca część pracodawców dobrowolnie stosuje się do zaleceń inspektorów pracy, wydawanych zarówno w trakcie prowadzonych kontroli (polecenia), jak i po ich zakończeniu (wnioski w wystąpieniach), co prowadzi do przekształcenia kwestionowanych umów cywilnoprawnych w stosunek pracy, bez wytaczania powództw przed sądem pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy. Przyjmuje się jednak, że obecne instrumenty przysługujące inspektorom pracy są niewystarczające, aby przeciwdziałać zjawisku nadużywania umowy cywilnoprawnej jako podstawy świadczenia pracy. Mają one charakter niewładczy, są czasochłonne i obarczone ryzykiem nieuwzględnienia przez sąd w przypadku braku współpracy ze strony zainteresowanego pracownika (powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy) albo mają ograniczony zakres oddziaływania (środki prawne w postępowaniu o wykroczenie). W związku z powyższym zgłaszane są postulaty przyznania inspektorom pracy kompetencji o charakterze władczym do samodzielnego ustalania stosunku pracy”.
Władczym działaniem miałby być nakaz, tj. decyzja inspektora pracy przekształcająca samozatrudnienie albo umowę cywilnoprawną zawartą w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy w umowę o pracę. Od takiego nakazu miałoby oczywiście przysługiwać odwołanie – do sądu administracyjnego albo do sądu pracy. Towarzyszy temu oczekiwanie, że doprecyzowana zostałaby definicja stosunku pracy zawarta w art. 22 KP, która przez wielu jest uważana za zbyt ogólną, aby inspektorzy pracy mogli wydawać w oparciu o ten przepis nakazy.
Brak założeń do regulacji uprawniających PIP do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę
Jak dotychczas nie zaprezentowane zostały szczegółowe założenia takiej regulacji ani nie pojawił się projekt ustawy, która dokonywałaby opisanych zmian.
Ulgi dla przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy Obrony Terytorialnej i Aktywnej Rezerwy
W Sejmie 26.9.2024 r. rozpoczęły się prace nad rządowym projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy Obrony Terytorialnej lub żołnierzy Aktywnej Rezerwy (druk sejmowy nr 673). Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy celem jej wprowadzenia jest zachęcenie pracodawców do zatrudniania żołnierzy OT i AR. Żołnierze należący do tych grup, pomimo że co do zasady na co dzień nie pełnią służby w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej, to przez cały czas pozostają żołnierzami w czynnej służbie wojskowej. W konsekwencji, mogą w każdej chwili zostać wezwane do wykonywania obowiązków służbowych, co wyłącza możliwość wykonywania przez nie obowiązków w ramach stosunku pracy. Kolizja między obowiązkami wynikającymi z pozostawania w stosunku służbowym a obowiązkami wynikającymi ze stosunku pracy zniechęca wielu pracodawców do zatrudniania żołnierzy OT, jak również AR.
Na pracodawcach zatrudniających ww. żołnierzy ciąży szereg ustawowych obowiązków, jak np. brak możliwości, poza nielicznymi wyjątkami, rozwiązania stosunku pracy czy też obowiązek udzielenia urlopu bezpłatnego na czas służby wojskowej. W związku z zaistniałą sytuacją powodziową i dużą rolą tych służb wojskowych z przeciwdziałaniem skutkom powodzi, chcąc zachęcić do wstępowania do tej służby, a jednocześnie motywując pracodawców do ich zatrudniania – ustawodawca po raz pierwszy przygotował system preferencji podatkowych w tym zakresie.
Ulgi w podatkach dochodowych
Zmiany wprowadzane są w art. 26he ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 18eg ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, i przewidują możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania kwoty 12 000 zł, jeśli zatrudniony u przedsiębiorcy w ramach stosunku pracy żołnierz OT lub AR pełni co najmniej rok nieprzerwanie terytorialną służbę wojskową lub służbę w aktywnej rezerwie. Przewidziano wzrost wysokości ulgi z każdym rokiem nieprzerwanego pełnienia służby przez żołnierza OT i AR, aż do kwoty 24 000 zł, jeżeli pełni on staż służby wynoszący co najmniej 5 lat. Maksymalny okres trwania kontraktu żołnierza OT wynosi 6 lat.
Ulga ma przysługiwać na każdego zatrudnionego żołnierza OT i AR niebędącego udziałowcem, akcjonariuszem ani wspólnikiem tego podatnika oraz na rzecz którego podatnik ponosi miesięczne wydatki w kwocie stanowiącej wysokość co najmniej minimalnego wynagrodzenia.
Zmiany miałby zastosowanie do dochodów (przychodów) osiągniętych od 1.1.2025 r. przy czym do obliczania okresów pełnienia terytorialnej służby wojskowej lub służby w aktywnej rezerwie, uwzględnia się również okresy sprzed wejścia w życie niniejszej ustawy.
Zniesienie obowiązku wypłaty odprawy
Oprócz rozwiązań podatkowych zaproponowano zmniejszenie obciążeń pracodawcy przez zniesienie obowiązku wypłaty odprawy pracownikowi powołanemu do pełnienia terytorialnej służby wojskowej. W tym celu odprawa wypłacana przez pracodawcę zatrudnionemu u niego pracownikowi powołanemu do terytorialnej służby wojskowej – ma być zastąpiona świadczeniem początkowym. Obecnie pracownik powołany do OT otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Pracodawcy, który wypłacił odprawę, przysługuje jej rekompensata.
Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
