Przedsiębiorstwo w spadku a opłacanie prywatnych rachunków

Przedsiębiorstwo w spadku stanowi jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, która jest podatnikiem w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony, stosownie do treści art. 1a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU).

Na gruncie PDOFizU przedsiębiorstwo w spadku ma zatem status samodzielnego podatnika prowadzącego działalność gospodarczą bądź jest traktowane jako podatnik będący wspólnikiem spółki cywilnej. Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 8.10.2022 r. (0114-KDIP3-2.4011.867.2022.1.MJ):

W tej sytuacji są to płatności podatnika za prywatne rachunki innego podatnika, więc w ocenie autora sytuacja taka nie powinna mieć miejsca.

Tego typu jak opisane w pytaniu transfery pomiędzy dwoma różnymi podatnikami – przedsiębiorstwem w spadku i żoną prowadzącą gospodarstwo rolne – nie powinny raczej mieć miejsca.

Wynajem jako działalność gospodarcza w VAT

Tak, osoba, która nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu prawa przedsiębiorców i ma uzyskiwać przychody ze źródła „wynajem” (a nie: „pozarolnicza działalność gospodarcza”) w PIT, może się zarejestrować jako podatnik VAT czynny (rezygnując z przysługującego jej zwolnienia podmiotowego z VAT).

Podatnikiem VAT jest osoba, która prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu VAT. Działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Jak najbardziej możliwa jest sytuacja, w której osoba nieprowadząca działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów Prawa przedsiębiorców oraz uzyskująca przychody ze źródła „wynajem” a nie ze źródła „pozarolnicza działalność gospodarcza” w PIT, będzie traktowana jako podatnik VAT. Podatnikiem VAT jest bowiem – w świetle powyższej definicji – także osoba, która „wykorzystuje towary w sposób ciągły dla celów zarobkowych”. Takim wykorzystaniem jest m.in. oddanie składnika majątku w najem.

Przy czym – jeśli dany składnik majątku to lokal mieszkalny i miałby on zostać oddany w wynajem na cele mieszkaniowe, to wówczas taka czynność jest zwolniona z VAT. To nie daje prawa do odliczenia podatku naliczonego i wtedy cała operacja jest pozbawiona sensu.

Nie wchodząc w szczegóły – nie dotyczy to wynajmu w ramach tzw. wynajmu krótkoterminowego. On nie ma charakteru zwolnionego z VAT wynajmu na cele mieszkalne.

Reasumując wszakże – tak, osoba, która nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu prawa przedsiębiorców i ma uzyskiwać przychody ze źródła „wynajem” (a nie: „pozarolnicza działalność gospodarcza”) w PIT, może się zarejestrować jako podatnik VAT czynny (rezygnując z przysługującego jej zwolnienia podmiotowego z VAT).

Usługi przebudowy samochodów ciężarowych a obowiązek fiskalizacji sprzedaży

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (dalej: KasRejR): „Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. podatników, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty 20 000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli wartość sprzedaży z tego tytułu, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, nie przekroczyła kwoty 20 000 zł”.

W § 4 ust. 1 pkt 2 KasRejR zawarto katalog usług, co do których zwolnienie z § 3 KasRejR nie ma zastosowania. Pośród usług, co do których zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących nie ma zastosowania wskazano m.in.:

1) usługi naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów, w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania,

2) usługi w zakresie wymiany opon lub kół dla pojazdów silnikowych oraz motorowerów,

3) usługi w zakresie badań i przeglądów technicznych pojazdów.

Wskazać należy, iż usługi świadczone przez przedsiębiorcę, które wskazane zostały w opisie stanu faktycznego, nie stanowią usług, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 KasRejR – przedsiębiorca nie dokonuje naprawy pojazdów silnikowych, tylko zajmuje się przebudową samochodów ciężarowych na tzw. „kampery”.

Tego rodzaju działalność określana jest kodem PKD (2025) 29.20.Z „Produkcja nadwozi do pojazdów silnikowych, z wyłączeniem motocykli; produkcja przyczep i naczep”. Wskazany kod obejmuje m.in. przebudowę i dostosowanie pojazdów silnikowych.

Z uwagi na fakt, że usługi świadczone przez przedsiębiorcę na rzecz osób fizycznych nie zostały wymienione w KasRejR, może on skorzystać ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, po spełnieniu warunków, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 KasRejR.

Karty rabatowe dla pracowników a obowiązek odprowadzenia składek ZUS

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynikający z zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Przychodami ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło ich finansowania. W szczególności obejmują one wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop oraz inne świadczenia niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona. Dotyczy to również świadczeń pieniężnych ponoszonych za pracownika oraz wartości innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Kluczowe przy uznaniu danego świadczenia za przychód ze stosunku pracy jest to, czy może ono przysługiwać wyłącznie pracownikom, czy również innym osobom. Do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika nie wlicza się jednak, mimo że są one przychodem w rozumieniu przepisów podatkowych:

Przepisy te przewidują 2 grupy przychodów pracowników zwolnionych z oskładkowania: świadczenia pieniężne oraz świadczenia rzeczowe.

Jednorazowa amortyzacja środków trwałych przez małego podatnika

Zgodnie z art. 22k ust. 7 PDOFizU podatnicy, w roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem art. 22k ust. 11 PDOFizU, oraz mali podatnicy, mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3–8 Klasyfikacji, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych.

Natomiast zgodnie z art. 22k ust 14 PDOFizU podatnicy prowadzący działalność gospodarczą mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nabytych fabrycznie nowych środków trwałych zaliczonych do grupy 3–6 i 8 Klasyfikacji w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 000 zł. Kwota 100 000 zł obejmuje sumę odpisów amortyzacyjnych i wpłaty na poczet nabycia środka trwałego, o której mowa w art. 22 ust. 1s PDOFizU, zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów. Powyższe oznacza, iż przepis ten jest dedykowany dla wszystkich podatników (nie tylko małych).

Zatem w opisanym stanie faktycznym można wykorzystać sposób wskazany w pytaniu, z tym że należy pamiętać o przeliczeniu pomocy de minimis i uzyskaniu zaświadczenia.

Zgodnie z art. 22k ust. 8 PDOFizU od następnego roku podatkowego podatnicy dokonują odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 22k ust. 1 PDOFizU lub art. 22i PDOFizU. Suma odpisów amortyzacyjnych, w tym dokonanych w pierwszym roku podatkowym oraz niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 22 ust. 1 PDOFizU, nie może przekroczyć wartości początkowej tych środków trwałych.

Jawność wynagrodzeń – w Sejmie trwają prace nad zmianą Kodeksu pracy

Trzy główne założenia dyrektywy

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z 10.5.2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (Dz.Urz.UE.L Nr 132, str. 21) – wprowadza przede wszystkim definicję „wynagrodzenia”, ujmując je w sposób dość szeroki. Uwzględnia bowiem nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale także dodatki – stałe i zmienne, w tym premie i nagrody, zarówno w formie pieniężnej, jak i rzeczowej.

Zgodnie z założeniami dyrektywy pojęcie ,,wynagrodzenia” powinno obejmować nie tylko płacę miesięczną, ale również składniki uzupełniające lub zmienne wynagrodzenia. W ramach składników uzupełniających lub zmiennych należy uwzględnić wszelkie świadczenia oprócz zwykłej podstawowej lub minimalnej płacy godzinowej lub płacy miesięcznej, które pracownik otrzymuje bezpośrednio lub pośrednio, pieniężnych lub rzeczowych. Takie składniki uzupełniające lub zmienne mogą obejmować między innymi premie, rekompensatę za pracę w godzinach nadliczbowych, zniżki na przejazdy, dodatki mieszkaniowe i żywnościowe, rekompensatę za udział w szkoleniach, płatności w przypadku zwolnienia, ustawowe świadczenia chorobowe, ustawowo wymagane odszkodowanie i emerytury pracownicze. Pojęcie ,,wynagrodzenia” powinno obejmować wszystkie elementy wynagrodzenia należnego na mocy prawa, układów zbiorowych lub praktyki w każdym państwie członkowskim.

Ponadto dyrektywa wprowadza zasadę jawności wynagrodzeń. Oznacza to, że pracodawcy zobowiązani będą do informowania kandydatów do pracy o widełkach płacowych obowiązujących na danym stanowisku, zaś każdy pracownik uzyska prawo do informacji o średnim poziomie płac – z podziałem na płeć – pracowników świadczących pracę na identycznym stanowisku lub wykonujących pracę o takiej samej wartości w stosunku do jego poziomu wynagrodzenia.

Oprócz tego dyrektywa zobowiązuje pracodawców do stosowania neutralnych płciowo kryteriów płacowych, nie tylko przy ustalaniu wynagrodzenia, ale również przyznawania premii czy wprowadzaniu podwyżek płac.

Cel zmian w przepisach: zmniejszenie różnic płacowych

Jak podniesiono z poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy (druk nr 934), który w chwili publikacji niniejszego artykułu znajduje się po pierwszym czytaniu na posiedzeniu Sejmu: (…) W przeciwieństwie do wielu państw członkowskich UE w Polsce nie przyjęły się ani zwyczajowe, ani prawne środki rozpowszechniania informacji o wynagrodzeniach. Inaczej niż np. w Wielkiej Brytanii, w publikowanych (najczęściej w Internecie lub prasie) ofertach pracy nie ma prawie nigdy choćby orientacyjnych informacji na temat proponowanego wynagrodzenia. W odróżnieniu od państw skandynawskich, obywatele Polski nie mogą uzyskać drogą urzędową informacji o zarobkach innych osób (opracowanych np. na podstawie zeznań podatkowych). W efekcie newralgiczna kwestia zarobków staje się przedmiotem podejrzeń i konfliktów.

Brak informacji o proponowanym wynagrodzeniu w ofertach pracy uderza szczególnie mocno w najbardziej narażone na nierówne i dyskryminacyjne traktowanie grupy zatrudnionych: młodych pracowników oraz kobiety. Młodzi pracownicy wchodzący na rynek pracy mają niewiele wiarygodnych źródeł, z których mogą czerpać informacji o wynagrodzeniach, a brak doświadczenia nie pozwala im na uczciwą ocenę, czy proponowana kwota na danym stanowisku jest właściwa. Kobiety natomiast, w dalszym ciągu zarabiające mniej niż mężczyźni na tych samych stanowiskach, nie mogą przewidzieć, czy ze względu na płeć oferta wynagrodzenia składana im przez pracodawcę jest po fakcie zaniżana.(…)”.

Celem dyrektywy o jawności wynagrodzeń jest zatem zmniejszenie, za pomocą mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń, różnic w wynagrodzeniach między kobietami a mężczyznami wykonującymi pracę o takiej samej wartości oraz zapewnienie równości wynagrodzeń za wykonywanie tej samej pracy lub pracy o takiej samej wartości, m. in. poprzez wprowadzenia większej przejrzystości i jawności w zakresie wynagrodzeń dla wszystkich pracowników. Co ważne, dąży ona do zrównania płac wszystkich pracowników na tych samych stanowiskach i stosowania obiektywnych kryteriów przy różnicowaniu płac, tj. doświadczenia zawodowego i umiejętności.

Jakie będą prawa pracowników w zakresie przejrzystości wynagrodzeń

Dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń rozszerza katalog uprawnienia pracowników w zakresie dostępu do informacji o wynagrodzeniach. Przyznaje m. in.

Nowe obowiązki pracodawców

Dyrektywa nakłada na pracodawców, zarówno tych z sektora publicznego, jak i sektora prywatnego, szereg obowiązków, których celem jest zagwarantowanie równości i przejrzystości wynagrodzeń.

Pracodawcy będą zobowiązani m. in. do:

Wynagrodzenie współpracowników nie będzie jawne – rozwianie obaw

Dyrektywa nie wprowadza automatycznej pełnej jawności wszystkich wynagrodzeń pracowników w firmie. Ujawnienie wynagrodzenia konkretnego pracownika nie będzie możliwe. Zamiast tego, skupia się na zapewnieniu dostępu do informacji dla osób, które mają uzasadnione powody, by dowiedzieć się więcej o polityce płacowej i sprawdzić, czy nie są ofiarami dyskryminacji płacowej. Zatem, chociaż dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń znacząco zwiększa dostępność informacji o zarobkach, robi to w sposób, który równoważy potrzebę promowania równości płac i przejrzystości z koniecznością ochrony danych osobowych pracowników. Wprowadzenie jasnych ram prawnych dla przetwarzania tych informacji ma na celu zapewnienie, że wszelkie działania podejmowane w celu realizacji zasady równości wynagrodzeń są zgodne z zasadami ochrony prywatności i danych osobowych.

Zakaz klauzuli poufności w umowach

Pracodawcy nie będą mogli wprowadzać do umów o pracę klauzuli poufności dotyczącej wynagrodzenia. To oznacza, że pracownicy będą mogli swobodnie ujawniać informacje o swoich zarobkach w celu egzekwowania zasady równości wynagrodzeń. Pracodawca będzie mógł jedynie wymagać, by informacje o płacach innych pracowników, uzyskane w ramach dochodzenia prawa do równego wynagrodzenia, były wykorzystywane tylko do tego celu.

Wpływ dyrektywy na proces rekrutacyjny

Wprowadzenie dyrektywy o transparentności wynagrodzeń wpłynie na proces rekrutacyjny i sposób prezentowania ofert pracy. Pracodawca przed pierwszą rozmową kwalifikacyjną będzie miał obowiązek poinformować o proponowanym wynagrodzeniu (mogą być to tzw. widełki płacowe albo konkretna kwota). Ponadto rekruterzy nie będą mogli pytać kandydatów o wysokość ich poprzedniego lub aktualnego wynagrodzenia, zaś kandydaci będą mogli negocjować warunki płacowe. Wszelkie informacje dotyczące proponowanych warunków będą musiały być przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami:

Wejście w życie nowych przepisów

Jak wspomniano na wstępie, czas na pełną implementację dyrektywy jest do 7.6.2026 r. Aktualna wersja projektu zmian do Kodeksu pracy zakłada, że nowelizacja wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Być może zatem proces legislacyjny zakończy się jeszcze w 2025 r.

Podwójne wliczanie kosztów transportu do podstawy opodatkowania WNT

W pierwszej kolejności należy wskazać, że podatnik prawidłowo rozpoznaje dwa zdarzenia na gruncie VAT – import towarów oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.

Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.

Stosownie do art. 30b ust. 4 VATU: „Podstawa opodatkowania, o której mowa w ust. 1–3a, obejmuje koszty dodatkowe, takie jak koszty prowizji, opakowania, transportu i ubezpieczenia – o ile nie zostały włączone do wartości celnej – ponoszone do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju, jak również wynikające z transportu do innego miejsca przeznaczenia znajdującego się na terytorium Unii Europejskiej, jeżeli miejsce to jest znane w momencie dokonania importu”.

Z powyższych przepisów wynika, że do podstawy opodatkowania należy zaliczyć, między innymi, koszty transportu z miejsca wysyłki do miejsca, w którym towar został poddany odprawie celnej.

Natomiast zgodnie z art. 30a ust. 1 VATU: „Do ustalenia podstawy opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów stosuje się odpowiednio przepisy art. 29a ust. 1–1b, 6, 7, 10, 11 i 17”.

W świetle art. 29a ust. 6 VATU podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku,

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z przywołanych przepisów wynika, że koszty transportu morskiego nie powinny być wliczane po raz drugi do podstawy opodatkowania WNT.

Zaleca się potwierdzenie przedstawionej wykładni poprzez złożenie wniosku o interpretację indywidualną.

Biorąc pod uwagę orzecznictwo TSUE należy przyjąć, że transport towaru jest usługą pomocniczą względem świadczenia głównego, więc co do zasady dzieli los podatkowy świadczenia głównego.

Zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora KIS, które zostało zawarte w interpretacji indywidualnej z 3.12.2024 r. (0111-KDIB3-3.4012.469.2024.1.MAZ):

Odszkodowanie dla byłego pracownika na podstawie ugody

Brutto czy netto

W prawie pracy, podatkowym oraz cywilnym ustawodawca nie używa określeń brutto-netto w kontekście różnych rodzajów należności czy świadczeń. Są to pojęcia potoczne. Ponieważ jednak podatek dochodowy oraz składki ubezpieczeniowe to również część należności, należy rozumieć ją jako całość, bez odrywania części stanowiącej daniny publicznoprawne. Zatem, treść ugody powinna być precyzyjna i zawierać zastrzeżenie, że umówiona kwota to kwota „na rękę” (netto). Jeśli takiego zapisu nie ma, należy przyjąć, że jest to świadczenie brutto.

Podatek dochodowy

Przystępując do określenia obowiązków płatnika związanych z wypłatą odszkodowania na podstawie zawartej ugody sądowej należy zauważyć, że każde odszkodowanie ma za zadanie wyrównanie szkody w majątku, utraconych korzyści lub szkody poczynionej na osobie (zadośćuczynienie). Odszkodowanie stanowi zawsze przychód, gdyż otrzymujący je powiększa w ten sposób swój majątek, uzyskuje przysporzenie majątkowe. Warunkiem otrzymania każdego odszkodowania jest bowiem zdarzenie, w wyniku którego dana osoba doznała określonego uszczerbku. Nikt nie otrzyma odszkodowania, jeśli wcześniej nie zaszła przesłanka powodująca możliwość ubiegania się o nie.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT istnieją zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie niektórych odszkodowań, wynikających m.in. z art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b ustawy o PIT.

Zwolnione z podatku dochodowego są:

1. otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem m.in. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, odprawa ekonomicznych, a także odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe;
2. inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
   • otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
   • dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Jeśli chodzi o odszkodowania wymienione w pkt 1, organy podatkowe wyjaśniają, że odszkodowanie wypłacone na mocy ugody sądowej nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego, jeśli wypłacona kwota ma charakter umowny i wynika z ustaleń między stronami. Zwolnienie to dotyczy jedynie odszkodowań określonych bezpośrednio przez przepisy prawa pracy lub związanych z układami zbiorowymi pracy. Odszkodowanie wynikające z ugody, a nie z bezpośrednich przepisów, nie kwalifikuje się do zwolnienia. W przypadku odszkodowań wymienionych w pkt 2, należy zauważyć, że wyłączone ze zwolnienia są odszkodowania, które mają rekompensować pracownikowi utracone w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. Takie odszkodowanie nie pokrywa jedynie rzeczywistej straty, ale dotyczy utraconego zysku. Zatem nie są zwolnione z podatku odszkodowania, których celem jest uzyskanie przysporzenia, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby nie wyrządzono szkody. W takim przypadku następuje faktyczny przyrost majątku, ponieważ dochodzi do otrzymania określonego przysporzenia po raz pierwszy. Natomiast zwolnione są odszkodowania, które jedynie pokrywają rzeczywistą szkodę lub uszczerbek w majątku. Podsumowując, jeśli odszkodowanie wynika z ugody zawartej przed sądem, ale dotyczy utraconego zysku i nie odpowiada jedynie wysokości odszkodowania przewidzianego wprost przez Kodeks pracy (np. art. 47¹ czy art. 56 Kodeksu pracy), to nie podlega ono zwolnieniu z podatku dochodowego. Stanowi w takim przypadku przychód, który podlega opodatkowaniu.

Składki ZUS

Podstawy wymiaru składek na ZUS nie obejmują odpraw, odszkodowań i rekompensat wypłacanych pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym w przypadku rozwiązania umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy, rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, skrócenia okresu wypowiedzenia, niewydania świadectwa pracy w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

Płatnik nie odprowadza składek ani od wypłat obowiązkowych, które zwolniony pracownik otrzymuje na podstawie przepisów prawa, ani od wypłat wynikających z układu zbiorowego pracy, statutu, regulaminu wynagradzania lub umowy indywidualnej z pracownikiem. Nie ma również znaczenia, czy kwota została przyznana na podstawie wyroku, czy ugody sądowej. Warunkiem koniecznym do wyłączenia odpraw, odszkodowań i rekompensat z podstawy wymiaru składek jest ścisły związek tych świadczeń z wygaśnięciem lub rozwiązaniem stosunku pracy.

Francuski organ nadzorczy podsumowuje 2024 rok

CNIL niewątpliwie należy do jednych z najaktywniejszych organów nadzorczych w Unii Europejskiej, mimo że nie nakłada tak wysokich kar, jak regulatorzy z Irlandii czy Luksemburga. W ostatnich dniach francuski organ udostępnił podsumowanie swoich działań związanych z wydawaniem decyzji nakładających kary pieniężne oraz środki naprawcze. Wzrost aktywności CNIL jest widoczny na wszystkich obszarach jego działalności.

W 2024 roku regulator wydał łącznie 87 decyzji sankcyjnych, co stanowi ponad dwukrotny wzrost w porównaniu do 2023 roku (42 decyzje) i ponad czterokrotny wzrost w stosunku do 2022 roku (21 decyzji). Spośród tych decyzji, aż 72 wiązały się z nałożeniem kar pieniężnych, a 7 zostało wydanych we współpracy z organami nadzorczymi z innych państw. Całkowita suma nałożonych przez CNIL kar w 2024 roku wyniosła 55 212 400 euro (około 230 milionów złotych). Warto jednak zaznaczyć, że na 90% tej kwoty składa się jedna kara, która została nałożona na firmę Orange S.A. i wyniosła 50 milionów euro. Większość kar nałożonych przez CNIL mieści się w przedziale 5 000 – 20 000 euro, a kary powyżej 100 000 euro to przypadki jednostkowe, jak na przykład kara nałożona na KASPR.

Francuski organ nadzorczy wskazał, że oprócz nałożonych kar pieniężnych, w 2024 roku wydał 180 decyzji nakazujących usunięcie niezgodności w zakresie przetwarzania danych osobowych. Stanowi to niewielki wzrost w porównaniu do roku poprzedniego, kiedy takich decyzji było 168. To pokazuje, że CNIL nie tylko skupia się na karach finansowych, ale także na nakładaniu działań naprawczych w celu zapewnienia zgodności z przepisami ochrony danych osobowych.

CNIL podzielił się również wnioskami płynącymi z nałożonych w ubiegłym roku kar. Organ nadzorczy wskazał, że w przypadku podmiotów komercyjnych najpoważniejszym problemem w 2024 roku były naruszenia związane z przekazywaniem danych. CNIL zwrócił uwagę na częste nieprawidłowości związane z przetwarzaniem danych dotyczących zdrowia, co stanowiło istotny punkt w analizie jego działań. Dodatkowo, regulator zauważył również problem nieprawidłowości w danych przechowywanych w bazach prowadzonych przez francuską administrację publiczną. To wskazuje na potrzebę większej uwagi i kontroli zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym w zakresie zgodności z przepisami ochrony danych osobowych.

Źródło: https://www.cnil.fr/en/sanctions-and-corrective-measures-cnils-actions-2024

Budowa nieruchomości, która przeznaczona jest na sprzedaż – ewidencja wydatków

W ocenie autora wszelkie wydatki związane z budową nieruchomości powinniśmy ewidencjonować jako inwestycję na kontach zespołu „6” – dopiero po zakończeniu budowy, inwestycja ta będzie mogła zostać zaewidencjonowana w księgach rachunkowych jako towar, a koszty zostaną rozliczone w chwili sprzedaży jako koszty sprzedanych towarów.

Pod pojęciem środka trwałego w budowie należy rozumieć środek trwały w trakcie budowy, ulepszenia lub montażu istniejących już środków trwałych oraz środki gotowe do przekazania do użytkowania. Do tej definicji wlicza się również poniesione nakłady na przedsięwzięcie budowy, przebudowy, adaptacji lub jego montażu.

Kierując się art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości – środkami trwałymi są m.in. rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności:

1) nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,

2) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,

3) ulepszenia w obcych środkach trwałych,

4) inwentarz żywy.

W tej sytuacji, nie możemy ewidencjonować wydatków dotyczących budowy nieruchomości jako środki trwałe w budowie, gdyż będzie ona przeznaczona do sprzedaży, nie zaś do użytku na potrzeby jednostki. W związku z powyższym, poprawnym będzie ujmowanie wydatków na kontach zespołu „6” do chwili zakończenia budowy.