Zawieranie umów pracowniczych ułatwi system informatyczny
Ustawa ma przyczynić się do znacznego zmniejszenia obciążeń dla mikroprzedsiębiorców, podmiotów niebędących mikroprzedsiębiorcą zatrudniających nie więcej niż 9 osób, rolników oraz osób fizycznych związanych z obowiązkami administracyjnymi przy powierzaniu pracy, którzy są pracodawcami lub zleceniodawcami. Dzięki obsłudze umów w systemie pracownicy i zleceniobiorcy będą mieli prowadzone umowy w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. System wspomoże pracodawcę, zleceniodawcę albo rodziców w obliczaniu należności podatkowych pracownika, zleceniobiorcy w przekazywaniu do urzędu skarbowego informacji o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy.
Informacje wprowadzane do systemu
Pracodawca, zleceniodawca albo rodzice będą wprowadzać do systemu teleinformatycznego do obsługi umów informację o podpisaniu, rozwiązaniu, wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług lub umowy o pracę w terminie 30 dni od zaistnienia okoliczności powodujących taką zmianę.
Administrator danych
System będzie prowadzić i udostępniać minister rodziny i pracy, który będzie administratorem danych pracodawcy i pracownika, zleceniodawcy i zleceniobiorcy.
Czynności kadrowe wspomagane przez system
Za pośrednictwem systemu będzie można między innymi: podpisać, zmienić, rozwiązać umowę, obliczyć wymiar urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi, prowadzić i przechowywać dokumentację pracowniczą oraz dokumentację zleceniobiorców i osób wykonujących pracę na podstawie umowy o świadczenie usługi, wydać świadectwa pracy, uzyskać dostęp do dokumentacji pracowniczej i dokumentacji umowy, obliczyć należności podatkowych pracownika, zleceniobiorcy, przekazywać do urzędu skarbowego informacje o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy. System umożliwi pracodawcy, zleceniodawcy albo rodzicom przekazanie do systemu teleinformatycznego ZUS danych ubezpieczeniowych związanych z ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem zdrowotnym pracownika, zleceniobiorcy, niani albo członków ich rodzin, zgodnie z przepisami ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Dane ubezpieczeniowe będą przekazywane na profilu informacyjnym pracodawcy, zleceniodawcy albo rodziców utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS. Jeżeli pracodawca, zleceniodawca albo rodzice nie posiadają profilu informacyjnego, ZUS założy ten profil po autoryzacji dostępu do systemu teleinformatycznego ZUS.
Za pośrednictwem systemu pracodawca zostanie poinformowany o obowiązkach związanych z podpisaniem umowy, a osoba, z którą umowa została rozwiązana otrzyma informację o warunkach nabycia zasiłku dla bezrobotnych i uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego.
Narzędzie do rozliczeń podatkowych
System będzie wspomagał pracodawcę, zleceniodawcę albo rodzica między innymi w obliczaniu należności podatkowych. Natomiast strony umowy będą wprowadzały dane do systemu, na podstawie których system wyliczy i przedstawi do akceptacji np. należności podatkowe. Wykonując czynności za pomocą systemu podmioty korzystające z niego będą akceptowały czynności dokonywane w systemie. System będzie narzędziem pomocniczym, ułatwiającym dokonywanie tych czynności. Jeżeli pracodawca nie zapłaci podatku lub składek na ubezpieczenie, będzie podlegał takiej samej odpowiedzialności jak każdy pracodawca, który nie wywiąże się ze swoich obowiązków. Projekt nie przewiduje możliwości dokonywania płatności za pośrednictwem systemu, choć Ministerstwo Rodziny i Pracy mówi, że tak będzie obecnie.
Dane wprowadzane do systemu
Za prawidłowość danych wprowadzanych do systemu będą odpowiadali pracodawca i pracownik, zleceniodawca i zleceniobiorca.
Zawarcie umowy obsługiwanej za pośrednictwem systemu nastąpi z chwilą opatrzenia umowy kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym przez strony umowy.
Opatrzenie umowy podpisem osobistym albo podpisem zaufanym wywoła skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu. Zmiana umowy obsługiwanej za pośrednictwem systemu albo jej rozwiązanie nastąpi przy wykorzystaniu formularza udostępnionego w systemie. Wydanie świadectwa pracy w przypadku umowy obsługiwanej za pośrednictwem systemu nastąpi przy wykorzystaniu formularza świadectwa pracy udostępnionego w systemie. Pracodawca wypełni formularz świadectwa pracy oraz opatrzy go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym. Opatrzenie świadectwa pracy podpisem osobistym albo podpisem zaufanym wywoła skutek równoważny podpisowi własnoręcznemu.
Zakres danych niezbędnych do prawidłowego zawarcia, zmiany lub rozwiązania umowy oraz wydania świadectwa pracy, wymaganych przepisami prawa pracy udostępni minister rodziny i pracy.
Pracodawca, zleceniodawca albo rodzice będą mogli wprowadzić do systemu szczególne warunki umowy uzgodnione między stronami umowy. Telefon i mail podany przez pracownika i zleceniobiorcę nie będzie udostępniany pracodawcy.
W przypadku obsługi umowy za pośrednictwem systemu dokumentacja tej umowy będzie prowadzona i przechowywana w systemie w postaci elektronicznej. W przypadku dokumentu utworzonego w postaci papierowej pracodawca, zleceniodawca wprowadzą do systemu odwzorowanie cyfrowe tego dokumentu i opatrzą go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym potwierdzającym zgodność odwzorowania cyfrowego z dokumentem papierowym. W takim przypadku dokumentem stanowiącym dokumentację pracowniczą albo dokumentację umowy będzie dokument umieszczony w systemie.
System zawiadomi strony o zmianie danych, otrzymaniu dokumentów przez wysłanie maila, możliwe będzie także zawiadomienie przez sms. Datę złożenia dokumentów system potwierdzi automatycznie. Datą doręczenia dokumentów będzie data potwierdzenia w Systemie zapoznania się przez niego z ich treścią. W przypadku braku takiego potwierdzenia dokument będzie uznawany za doręczony po upływie 14 dni od dnia przesłania wiadomości na adres poczty elektronicznej.
Możliwość pobrania dokumentów, także po śmierci pracownika
Strony umowy będą mogły pobrać z systemu dokumentację umowy lub dokumentację pracowniczą. Pracownik albo były pracownik będzie mógł pobrać z systemu dokumentację pracowniczą w terminie do końca miesiąca kalendarzowego następującego po upływie okresu przechowywania dokumentacji pracowniczej.
W przypadku śmierci pracownika lub byłego pracownika prawo odbioru od pracodawcy dokumentacji pracowniczej pobranej z systemu będzie przysługiwało:
- dzieciom własnym, dzieciom drugiego małżonka oraz dzieciom adoptowanym;
- przyjętym na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnukom, rodzeństwu i innym dzieciom, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;
- małżonkowi (wdowie i wdowcowi);
- rodzicom, w tym ojczymowi i macosze oraz osobom adoptującym.
Dostęp do systemu będą mieli także nowy pracodawca oraz zarządca sukcesyjny. W sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku po pracodawcy będącym podmiotem zatrudniającym będzie można zawierać nowe umowy za pośrednictwem systemu na takich samych zasadach jak podmiot zatrudniający.
Czas pobierania danych
Obsługa umowy w systemie zakończy się po upływie:
- okresu przechowywania, o którym mowa w art. 94 pkt 9b Kodeksu pracy – w przypadku w przypadku dokumentacji pracowniczej, czyli przez okres zatrudnienia, a także przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł, chyba że odrębne przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji pracowniczej;
- 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym umowa uległa rozwiązaniu lub wygasła – w przypadku dokumentacji umowy.
Po tym okresie minister rodziny i pracy zniszczy w systemie dokumentację pracowniczą albo dokumentację umowy w sposób uniemożliwiający odtworzenie jej treści.
Większość przepisów omawianej ustawy ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Ustawa trafiła teraz do Senatu.
Rozliczenie na gruncie VAT najmu lokalu wraz z mediami
W takim przypadku podatnik powinien poddać rozliczeniu w zakresie VAT z tytułu świadczonej usługi najmu kwotę 850 zł.
W przypadku najmu lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe usługa w zakresie wynajmu skorzysta ze zwolnienia od VAT. W innych przypadkach usługę tę należy opodatkować wg podstawowej stawki podatku od towarów i usług.
Usługa najmu powinna być rozliczana w VAT w deklaracji obejmującej okres, w którym została wystawiona faktura, jednak nie później niż w rozliczeniu okresu, w którym upłynie termin płatności.
Usługi w zakresie najmu powinny być brane pod uwagę przy wyliczaniu tzw. proporcji sprzedaży VAT.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 VATU, podstawą opodatkowania VAT jest co do zasady wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Jeżeli zatem podatnik otrzymuje od nabywcy dokonywanych świadczeń należną zapłatę, to cała ta zapłata powinna być wykazana do opodatkowania VAT.
Jak wynika z art. 8 ust. 2a VATU, w przypadku gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Stosownie więc do przedmiotowego przepisu podatnik, który refakturuje usługi na inny podmiot, czyli inaczej odsprzedaje je bez doliczania marży lecz nie jest ich faktycznym wykonawcą, jest dla tych usług takim samym podatnikiem VAT jak podatnik, który te usługi faktycznie wykonał. Refakturując jednak, czy odsprzedając najemcy usługi tzw. „mediów” należy dodatkowo zwrócić uwagę na zagadnienie tzw. świadczeń złożonych.
W wyroku z 10.9.2015 r., I FSK 1153/13 WSA w Warszawie stwierdził, że „najem nieruchomości i związane z nim tzw. media należy uważać za odrębne i niezależne świadczenia, gdy:
1) najemca ma możliwość wyboru świadczeniodawców lub sposobów korzystania z danych towarów lub usług (tzw. mediów), dostarczanych do najmowanego lokalu przez wyspecjalizowane podmioty,
2) możliwość wyboru korzystania z danych towarów oznacza, że najemca może decydować o ich zużyciu (np. wody, energii elektrycznej, cieplnej), co może być stwierdzone poprzez założenie indywidualnych liczników i rozliczanie się w oparciu o ich odczyty lub w oparciu o inne kryteria uwzględniające zużycie tych towarów przez najemcę, np. liczbę lokatorów korzystających z najmowanej nieruchomości lub jej powierzchnię,
3) w umowie strony postanowią, że najemca będzie odrębnie rozliczać czynsz najmu oraz należności za tzw. media na podstawie indywidualnego zużycia, np. w oparciu o wskazania licznika lub w oparciu o inne kryteria uwzględniające zużycie tych towarów przez najemcę, np. liczbę lokatorów korzystających z najmowanej nieruchomości lub jej powierzchnię,
4) wynajmujący będzie w sposób odrębny na fakturze (fakturach) wykazywał należności z tytułu najmu oraz z tytułu tzw. mediów,
5) z zakładem dostarczającym tzw. media do lokalu najemcy rozliczenia dokonuje wynajmujący”.
Takie rozumowanie przedmiotowego zagadnienia potwierdza także orzecznictwo NSA (zob. wyrok NSA z 23.11.2017 r., I FSK 291/16, Legalis. Należy zatem stwierdzić, że w przypadku gdy tzw. „media” spełniają ustalone wg. kryteriów określonych w przytoczonych wyżej tezach orzecznictwa cechy świadczeń odrębnych i niezależnych, należy je opodatkować VAT wg stawki właściwej dla tychże mediów. Jeżeli natomiast stanowią one jedynie zapłatę za wchodzące w cenę najmu tzw. usługi dodatkowe, należy je opodatkować wg stawki właściwej dla usług najmu. Stanowią one dodatkowy element cenotwórczy, zwiększający podstawę opodatkowania VAT na podstawie art. 29a ust. 6 VATU. Koszty te zatem również należy wykazać na fakturze przy zastosowaniu stawki właściwej dla usług najmu. Potwierdził to m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 15.5.2015 r., IBPP3/4512-167/15/LŻ.
Przedstawione w pytaniu dane nie wskazują jakoby zostały w analizowanym przypadku spełnione przesłanki skutkujące traktowaniem tzw. „mediów” jako odrębnych i niezależnych. Podatnik zatem powinien rozliczyć media w ramach usług najmu. Jeżeli zatem zgodnie z zawartą umową podatnik płaci tytułem usługi najmu łącznie 850 zł w tym jest 550 zł stricte czynszu oraz 300 zł na poczet opłat eksploatacyjnych to powinien on poddać rozliczeniu w zakresie VAT z tytułu świadczonej usługi najmu kwotę 850 zł.
Jak wynika z art. 43 ust. 1 pkt 36 VATU, usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe lub na rzecz społecznych agencji najmu, korzystają ze zwolnienia od VAT. W przypadku więc najmu lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe, usługa w zakresie wynajmu, wraz z przynależnymi do niej mediami, skorzysta ze zwolnienia od VAT. W innych przypadkach usługę tę należy opodatkować wg podstawowej stawki podatku od towarów i usług. Należy jedynie zaznaczyć, że usługa w zakresie najmu nie może być utożsamiana z opodatkowaną wg stawki VAT 8% usługą w zakresie krótkotrwałego zakwaterowania. Kwestia ta jednak stanowi już odrębne zagadnienie – nieobjęte zakresem pytania.
Powstanie obowiązku podatkowego w VAT
W przypadku usług najmu przepisy VATU w sposób szczególny regulują kwestie związane z momentem powstania obowiązku podatkowego w VAT. Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b VATU, w takich przypadkach obowiązek podatkowy w VAT powstaje w momencie wystawienia faktury. Stosownie natomiast do art. 19a ust. 7 VATU, jeżeli podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4 VATU, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności. W myśl art. 106i ust. 3 pkt 4 VATU, w przypadku usług, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 VATU (czyli także usług najmu) fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności. Zgodnie natomiast z art. 106i ust. 7 VATU, faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 30. dnia przed:
- dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi;
- otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.
W myśl jednak art. 106i ust. 8 VATU, powołany wyżej przepis (art. 106i ust. 7 VATU) nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostawy i świadczenia usług, o których mowa m.in. w art. 19a ust. 5 pkt 4, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.
Reasumując, usługa najmu powinna zostać rozliczona w VAT w deklaracji obejmującej okres, w którym została wystawiona faktura, jednak nie później niż w rozliczeniu okresu, w którym upłynie termin płatności. Faktura dotycząca takiej usługi powinna natomiast być wystawiona nie później niż z upływem terminu płatności oraz, w przypadku, w którym na fakturze nie zawarto informacji jakiego okresu dotyczy – nie wcześniej niż 30. dnia przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi albo odpowiednio otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty. W przypadku, w którym na fakturze zawarto informację jakiego okresu dotyczy, ustawodawca nie zawarł ograniczeń w zakresie wcześniejszego wystawienia faktury. Oznacza to, że faktura taka może być wystawiona w dowolnie wczesnym terminie.
Odliczenie VAT
Zgodnie z art. 90 ust. 1 VATU w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. W myśl natomiast art. 90 ust. 2 VATU, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Z kolei na podstawie art. 90 ust. 3 VATU wskazaną wyżej proporcję ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Na podstawie powołanych wyżej regulacji art. 90 ust. 1-3 VATU, podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu tzw. pozytywną stawką VAT, jak i czynności korzystające ze zwolnienia od VAT, w przypadku nabycia towarów lub usług niepodzielnie związanych z poszczególnymi rodzajami sprzedaży (tj. ze sprzedażą opodatkowaną jak i sprzedażą zwolnioną od podatku), zobowiązany jest do odliczania VAT proporcją wyliczoną na podstawie tych regulacji. Usługi w zakresie wynajmu nie stanowią w tej kwestii żadnego wyjątku. Sprzedaż ta zatem powinna być brana pod uwagę przy wyliczaniu tzw. proporcji sprzedaży dokonywanej na podstawie art. 90 ust. 3 VATU.
Rejestracja usługi na kasie fiskalnej
Jeżeli świadczenie z tytułu kompleksowej usługi najmu w kwocie 850 zł zostało dokonane przelewem, natomiast z dokumentacji prowadzonej przez podatnika jednoznacznie wynika jakiej czynności to świadczenie dotyczy, to podatnik może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kasy.
Zgodnie z § 2 ust. 1 w zw. z zapisem pozycji 25 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z 22.12.2021 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2021 r., poz. 2442 ze zm.), zwalnia się od obowiązku ewidencjonowania przy użyciu kasy rejestrującej, wynajem i usługi zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, jeżeli świadczenie tych usług w całości zostało udokumentowane fakturą lub świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła. Jeżeli zatem świadczenie z tytułu kompleksowej usługi najmu w kwocie 850 zł zostało dokonane przelewem, natomiast z dokumentacji prowadzonej przez podatnika jednoznacznie wynika jakiej czynności to świadczenie dotyczy, to podatnik może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kasy.
Limit 30-krotnosci przekroczy 200 tys. zł w 2023 roku
Zgodnie z art. 19 ust. 10 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zwiększeniu ulega kwota ograniczania rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, czyli w 2023 r. wyniesie 208 050 zł. Powyższe wynika ze wzrostu przeciętnego wynagrodzenia do kwoty 6935 zł, a to oznacza, że limit 30-krotności dla pracodawcy wzrośnie o ponad 30 000 zł w stosunku do 2022 r., kiedy wynosił 177 600 zł.
Konsekwencje wzrostu limitu 30-krotności dla pracodawcy
Zwiększenie limitu oznacza, że pracodawcy nie będą dokonywali potraceń składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za każdego pracownika, który przekroczy limit 208 050 zł – dotyczy to zarówno obowiązkowych, jak i dobrowolnych składek. Obowiązkiem pracodawcy jest opłacanie pozostałych składek na ubezpieczenia społeczne. Zwolnienie w tej kwocie obowiązuje w całym 2023 roku. Fakt nieopłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie zwalnia pracodawcy z obowiązku opłacenia:
- ubezpieczeń społecznych (wypadkowe i chorobowe),
- ubezpieczenia zdrowotnego.
Obowiązkiem pracodawcy będzie również finansowanie wpłat do PPK za osoby, które przekroczyły limit 30-krotności. Wynika to z nowelizacji ustawy o PPK która weszła w życie już w 2019 r. To ważna wiadomość dla pracodawców, którzy przygotowując budżet na 2023 rok, muszą pamiętać, że PPK będzie finansowane bez względu na limit 30-krotności. Ustawodawca uznał bowiem, że finansowanie PPK jako dodatkowego źródła budowania kapitału, nie powinno być limitowane w ten sposób. To szczególnie istotne biorąc pod uwagę, że poziom partycypacji może się zwiększyć w 2023 roku w związku z pierwszym ponownym automatycznym zapisem do PPK.
Limit 30-krotności a przeciętne wynagrodzenie
W ostatnich latach limit 30-krotności w związku ze wzrostem przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia stale rośnie. Po raz pierwszy przekroczył 200 tys. zł w skali roku. Warto przypomnieć, że jeszcze kilka lat temu (np. w latach 2018–2019) pojawiały się plany zniesienia limitu 30-krotności lub jego zwiększenia, np. do limitu 35-krotności lub 40-krotności. Obecnie ustawodawca nie planuje wprowadzenia tego rodzaju zmian, co oznacza, że pracodawcy nie będą musieli ponosić wyższych kosztów obejmujących finansowanie składki emerytalnej powyżej wskazanej kwoty.
Wysokość limitu 30-krotności w latach 2015–2023

Opracowanie własne na podstawie danych MRiPS
Kwartalne okresy rozliczeniowe w akcyzie dla wewnątrzwspólnotowego nabycia wyrobów węglowych
W sejmie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (nr druku 2764). Ustawa ta ma wprowadzić z 1.1.2023 r. zmiany umożliwiające deklarowanie nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów węglowych w trybie przewidzianym w art. 21a ust. 1 AkcyzU, tj. z zastosowaniem deklaracji w sprawie podatku akcyzowego od wyrobów węglowych.
Konsekwencją powyższej zmiany jest modyfikacja obecnego wzoru Deklaracji w sprawie podatku akcyzowego od wyrobów węglowych oznaczonej symbolem „AKC-WW” na „AKC-WW/AKC-WWn”.
Zmiana wiąże się więc z koniecznością ujednolicenia ww. oznaczenia deklaracji w rozporządzeniu MF z 17.12.2021 r. w sprawie wzorów deklaracji podatkowych w sprawie podatku akcyzowego oraz deklaracji w sprawie przedpłaty podatku akcyzowego z 1.1.2023 r.
Wprowadzony zostanie nowy wzór deklaracji w sprawie podatku akcyzowego od wyrobów węglowych (AKC-WW/AKC-WWn). Dodany symbol „AKC-WWn” będzie odnosić się do nabycia wewnątrzwspólnotowego tych wyrobów.
W wyniku tego zaistniała konieczność dostosowania przepisów rozporządzenia z 29.10.2013 r. w sprawie wyrobów akcyzowych, w przypadku których podatnicy mogą stosować kwartalny okres rozliczeniowy dla umożliwienia podatnikowi składania deklaracji i zapłaty akcyzy za okresy kwartalne (Dz. U. poz. 1276) również dla rozliczenia nabyć wewnątrzwspólnotowych wyrobów węglowych.
Konsultacje rozporządzenia dotyczącego deklaracji rezygnacji z PPK
Rośnie liczba uczestników PPK
Obecnie według danych z portalu mojeppk.pl na koniec września w PPK oszczędzało 2,46 mln osób, a liczba aktywnych rachunków PPK wynosiła 2,78 mln osób, co oznacza, że są uczestnicy PPK, którzy mają więcej niż jeden rachunek PPK. PPK prowadzi już ponad 295 podmiotów zatrudniających. Wartość aktywów netto w funduszach zdefiniowanej daty wynosiła na koniec września 9,60 mld zł i zmniejszyła się o 160,76 mln zł w stosunku do wartości aktywów na koniec sierpnia. W PPK wśród oszczędzających ponad 95% stanowią obywatele polscy, rośnie natomiast liczba uczestników PPK z Ukrainy, to już 69,13 tys. Ponadto w PPK oszczędza między innymi ponad 8 tys. osób z Białorusi, 2400 z Indii, 1920 z Rosji czy 1870 z Rumunii.
Zmiany w rozporządzeniu dotyczącym deklaracji rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK
Komentowane i nowelizowane rozporządzenie odnosi się do najważniejszego dokumentu w ramach PPK. Biorąc pod uwagę poziom partycypacji w PPK to większość osób zatrudnionych musiała wypełniać dokument z rozporządzenia, czyli deklaracje o rezygnacji z dokonywania wpłat do pracowniczych planów kapitałowych. Minister Finansów w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określa wzór deklaracji o rezygnacji z dokonywania wpłat do pracowniczych planów kapitałowych, o której mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o PPK, oraz szczegółowego zakresu zawartych w niej danych.
Artykuł 125 ustawy z 28.4.2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079) wprowadził zmiany do ustawy o PPK, które mają na celu m.in. zmianę obowiązujących regulacji umożliwiających systematyczne oszczędzanie na cele emerytalne. Zmiany przede wszystkim doprecyzowują przepisy tam, gdzie konieczność interwencji ustawodawcy wynika z dotychczasowej praktyki ich stosowania i jest niezbędna dla zrealizowania celu zakładanego przez projektodawcę. W ramach tej nowelizacji wpisano do ustawy o PPK np. możliwość wcześniejszego zapisania do PPK już od 15. dnia zatrudnienia a także dodano art. 28a dotyczący postępowania z nienależnie pobranymi wpłatami do PPK. Ta zmiana wymusiła konieczność zmiany rozporządzenia dotyczącego sprawie deklaracji o rezygnacji z dokonywania wpłat do pracowniczych planów kapitałowych przez zmianę objaśniania definicji podmiotu zatrudniającego.
Zmiany w załączniku do rozporządzenia mają na celu zapewnienie przejrzystości i kompletności w trakcie procesu dokonywania rezygnacji z wpłat do PPK oraz skutków z tym związanych dla osób, których dotyczy program PPK.
Zgodnie z treścią projektu, rozporządzenie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Oświadczenie spedytora jako dowód dla celów WDT
Oświadczenie powinno zawierać: dane stron, warunki dostawy, ilość lub wagę towaru, datę wysyłki, datę dotarcia do odbiorcy, adres dostawy, podpis spedytora. Jako dowody WDT należy również wykorzystać: fakturę, korespondencję z nabywcą, zamówienie, specyfikację ładunku, potwierdzenie zapłaty.
Aby możliwe było opodatkowanie WDT stawką 0% VAT, art. 42 ust. 1 pkt 2 VATU wymaga, aby dokonujący go podatnik posiadał w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem WDT zostały wywiezione z Polski i dostarczone do nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego.
Stosownie do art. 42 ust. 3 VATU, dowodami potwierdzającymi WDT mogą być następujące dokumenty, jeżeli łącznie potwierdzają dostarczenie towarów do nabywcy znajdującego się w innym państwie członkowskim:
- dokumenty przewozowe otrzymane od przewoźnika (spedytora) odpowiedzialnego za wywóz towarów z terytorium kraju, z których jednoznacznie wynika, że towary zostały dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju – w przypadku gdy przewóz towarów jest zlecany przewoźnikowi (spedytorowi),
- specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku.
Istotne są również tzw. dokumenty uzupełniające wymienione w art. 42 ust. 11 VATU, które można przedstawić organom podatkowym gdy dokumenty, o których mowa w art. 42 ust. 3 VATU nie potwierdzają jednoznacznie dostarczenia towarów do nabywcy. Wówczas można posłużyć się wszelkimi innymi dokumentami wskazującymi, że nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa, takim np. jak:
- korespondencja handlowa z nabywcą, w tym jego zamówienie;
- dokumenty dotyczące ubezpieczenia lub kosztów frachtu;
- dokument potwierdzający zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku inny – dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;
- dowód potwierdzający przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Oświadczenie spedytora nie jest wprost wymienione w zacytowanych przepisach. Przeważnie zawiera ono dane pokrywające się z listem przewozowym CMR:
- dane sprzedawcy,
- dane odbiorcy,
- warunki dostawy, na których transakcja została przeprowadzona,
- wagę towaru,
- ilość towaru,
- datę wysyłki,
- datę dostawy do nabywcy,
- kraj i adres dostawy,
- podpis spedytora.
Zwracam uwagę, że organy podatkowe w interpretacjach indywidualnych różnie oceniają znaczenie oświadczenia spedytora jako dokumentu potwierdzającego WDT.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 21.6.2010 r., IPPP3/443-335/10-4/KC, wskazano, że oświadczenie spedytora jest dowodem WDT jako „dokumenty przewozowe”. Z kolei w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 3.11.2015 r., IPTPP2/4512-448/15-4/JSz, przedstawiono stanowisko przeciwne.
Jednak moim zdaniem nie można zawsze przyjmować, że oświadczenie spedytora nie może być dowodem dokonania WDT, w szczególności gdy za transport odpowiada nabywca. Negatywna interpretacja dotyczyła sytuacji, w której sprzedawca odpowiadał za transport i wówczas należy zgodzić się z organem podatkowym, że sprzedawca powinien pozyskać CMR.
Natomiast dowodowy WDT, jakie należy wykorzystać do potwierdzenia stawki 0% VAT to: kopia faktury, specyfikacja poszczególnych sztuk ładunku oraz potwierdzenie zapłaty za towar. Należy też pamiętać o sprawdzeniu numeru VAT nabywcy w bazie VIES.
WSA: podmiot danych należy poinformować o naruszeniu bez zbędnej zwłoki
Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) jesienią 2020 r. wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu naruszenia zasad przestrzegania przepisów o ochronie danych osobowych przez Fundację Promocji Mediacji i Edukacji Prawnej LEX NOSTRA. W sprawie chodziło o utratę danych osobowych wielu osób, jaka miała miejsce na początku 2020 r., na skutek kradzieży teczek zawierających dane osobowe beneficjentów. Administrator nie dokonał zgłoszenia naruszenia ochrony danych osobowych do UODO oraz nie zawiadomił o naruszeniu osób, których ono dotyczyło. Konsekwencją takiego zaniechania było nałożenie na Fundację w czerwcu 2021 r. przez organ nadzorczy administracyjnej kary pieniężnej. Od decyzji administrator się odwołał do WSA w Warszawie, w ocenie którego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd potwierdził, że administrator nie dokonał zgłoszenia naruszenia ochrony danych osobowych organowi nadzorczemu. Ponadto administrator nie zawiadomił bez zbędnej zwłoki osób, których dane dotyczą, o naruszeniu ochrony ich danych. Powyższe stanowi o naruszeniu przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO).
Zdaniem sądu UODO słusznie wskazał przykłady szkód, jakie mogą wystąpić w przypadku zaistniałego naruszenia. A obejmują one m.in.: dyskryminację, kradzież lub fałszowanie tożsamości, straty finansowe i naruszenia dobrego mienia. Sąd potwierdził również, iż w tej sprawie – biorąc pod uwagę katalog danych osobowych, jakie były objęte naruszeniem – wystąpiło wysokie ryzyko naruszenia praw i wolności osób objętych tym naruszeniem, gdyż utracone dane pozwalały na łatwą identyfikację tych osób.
W ocenie WSA, brak takiej reakcji ze strony administratora doprowadził do tego, że w praktyce pozbawił on podmiot danych nie tylko informacji o naruszeniu, ale również możliwości podjęcia odpowiednich działań, które pozwolą przeciwdziałać negatywnym skutkom naruszenia.
Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/2463
Obowiązki sprawozdawcze spółki osobowej przekształcanej w spółkę komandytową – okres rozrachunkowy
Przekształcenie spółki osobowej w osobową stanowi zmianę prowadzenia działalności gospodarczej i nie powoduje powstania nowego podmiotu. Mając na uwadze, iż nie doszło do powstania nowego podmiotu oraz nie wystąpił obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych na moment przekształcenia możliwe jest sporządzenie sprawozdania finansowego rocznego obejmującego jako jeden okres rok 2022.
Zgodnie z art. 551 § 1 KSH wynika, iż spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna oraz spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą). Reasumując: przekształcenie spółki osobowej w osobową stanowi zmianę prowadzenia działalności gospodarczej i nie powoduje powstania nowego podmiotu.
Roczne sprawozdanie finansowe to sprawozdanie sporządzone na podstawie ksiąg rachunkowych za rok obrotowy (por. art. 12 ust. 2 pkt 1 RachunkU). Zgodnie z definicją określoną w art. 3 ust. 1 pkt 9 RachunkU, przez rok obrotowy rozumie się rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa, na podstawie której utworzono jednostkę. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie przyjętego roku obrotowego, to może księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny.
Mając na uwadze, iż nie doszło do powstania nowego podmiotu oraz nie wystąpił obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych na moment przekształcenia możliwe jest sporządzenie sprawozdania finansowego rocznego obejmującego jako jeden okres rok 2022.
Planowane kolejne zmiany w podatku akcyzowym
Dokumentacja i ewidencja
Projekt przewiduje wydłużenie możliwości prowadzenia ewidencji i innej dokumentacji dotyczącej wyrobów akcyzowych w postaci papierowej do 31 stycznia 2024 r. Ma to pomóc przedsiębiorcom przygotować się do prowadzenia ewidencji w postaci elektronicznej.
Uproszczenie dla produkcji energii elektrycznej
Projekt zakłada też uproszczenia dla podmiotów produkujących energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii (OZE). Ograniczone zostać mają obowiązki administracyjne dla podmiotów, które zużywają energię elektryczną objętą zwolnieniem od akcyzy, wyprodukowaną w generatorach o łącznej mocy nieprzekraczającej 1 MW. Rozwiązanie to będzie dotyczyć także jednostek samorządu terytorialnego.
Certyfikaty
Planowane jest zniesienie obowiązku wydawania certyfikatów małego producenta napojów alkoholowych. Dotyczy to podmiotów, które korzystają z obniżonej stawki akcyzy w przypadku produkcji krajowej napojów alkoholowych.
Akcyza dla samochodów hybrydowych
Planuje się do końca 2029 r. wydłużyć zwolnienie od akcyzy dla hybrydowych samochodów osobowych typu plug-in, o pojemności silnika spalinowego nie większej niż 2000 cm³. Dotychczas zwolnienie to obowiązywało do końca 2022 r.
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2023 r.
Zmiana przepisów dotyczących ulgi na złe długi w podatkach dochodowych
Ustawą z 7.10.2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 2180) uchylono art. 18f ust. 19 PDOPrU i odpowiednio art. 26i ust. 19 PDOFizU oraz art. 11 ust. 18 RyczałtU. Oznacza to rezygnację z odpowiedniego załącznika do zeznania podatkowego, w którym dotychczas wykazywane były dane dotyczące ulgi na złe długi.
Zgodnie z tym przepisem podatnicy dokonujący odpowiednich zwiększeń lub zmniejszeń wynikających z ulgi na złe długi obowiązani są wykazać w zeznaniu podatkowym wierzytelności lub zobowiązania, z którymi związane są te zwiększenia lub zmniejszenia. W uzasadnieniu do projektu ustawy poinformowano, że przyczyną uchylenia wskazanych przepisów jest okoliczność, iż podatnik – niezależnie od obowiązków dotyczących zeznania podatkowego – i tak musi udowodnić wysokość wierzytelności i długów, które mają wpływ na podstawę opodatkowania. Rezygnacja z odpowiedniego załącznika do zeznania podatkowego, w którym dotychczas wykazywane były takie dane, pozwoli na uproszczenie obowiązków administracyjnych po stronie podatników.
Ponadto w art. 18f PDOPrU dokonano zmian doprecyzowujących, które mają na celu wyeliminowanie ewentualnych wątpliwości pojawiających się przy rozliczaniu złych długów w zeznaniu. Dodano przepis ust.1a zgodnie z którym jeżeli podatnik uzyskuje dochody opodatkowane różnymi stawkami, zwiększeń i zmniejszeń dokonuje się od każdej podstawy opodatkowania w takim stosunku, w jakim w roku podatkowym pozostają dochody opodatkowane różnymi stawkami w ogólnej kwocie dochodów. Zatem w przypadku, gdy podatnik będący małym podatnikiem opodatkowuje swój dochód z działalności gospodarczej wg stawki 9% – jako mały podatnik, a jednocześnie występuje u niego dochód związany ze źródłem przychodów z zysków kapitałowych objęty 19% stawką podatku.
Natomiast w przypadku występowania straty w rozliczeniu podatnika następuje doprecyzowanie, że zwiększeniu bądź zmniejszeniu podlega strata pochodząca ze źródła, z którą związana jest transakcja handlowa w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom. Regulację tę stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1.1.2023 r.
