Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy użyte w pytaniu pojęcie „skierowanie” należy rozumieć dosłownie, tj. jako wydanie pracownikowi polecenia służbowego, czy też chodzi o podnoszenie kwalifikacji zawodowych, które nie może odbywać się na podstawie polecenia służbowego. W pierwszym przypadku wyjazdy będą stanowiły podróże służbowe ze wszystkimi konsekwencjami rozliczeniowymi, w tym z prawem do diet.
Uczestnictwo pracownika w różnych formach kształcenia (szkoleniach, kursach, studiach podyplomowych) może odbywać się na podstawie:
1) przepisów Kodeksu pracy dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
2) polecenia służbowego.
Przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą (art. 103¹ Kodeksu pracy). Definicja ta obejmuje dwie sytuacje:
1) podnoszenie kwalifikacji z inicjatywy pracodawcy (przy akceptacji pracownika),
2) podnoszenie kwalifikacji za zgodą pracodawcy.
W obu przypadkach nie mamy do czynienia z poleceniem służbowym, lecz z ustaleniami pomiędzy stronami stosunku pracy.
Świadczenia przysługujące pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dzielą się na:
1) obligatoryjne (urlop szkoleniowy oraz zwolnienie z całości lub części dnia pracy – art. 1031 Kodeksu pracy),
2) dodatkowe (np. pokrycie kosztów kształcenia, kosztów dojazdu, zakupu podręczników lub zakwaterowania – art. 1033 Kodeksu pracy).
Świadczenia dodatkowe wynikają z ustaleń stron, najczęściej zawartych w umowie szkoleniowej, i nie są narzucone przez przepisy prawa.
Ponieważ wyjazd związany z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych nie stanowi podróży służbowej, za czas takiego wyjazdu nie przysługują świadczenia należne z tytułu podróży służbowej, w tym dieta. O zakresie i sposobie rozliczania kosztów decydują w takim przypadku postanowienia umowy zawartej między stronami.
Jeżeli jednak użyte w pytaniu określenie „skierowanie” oznacza wydanie pracownikowi polecenia służbowego, zasadne jest przyjęcie, że uczestnictwo w studiach podyplomowych odbywa się w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Same studia stanowią wówczas realizację zadania służbowego. Konsekwencją takiej kwalifikacji jest konieczność rozliczania wyjazdów zgodnie z przepisami dotyczącymi podróży służbowych, co oznacza m.in. prawo pracownika do diet.
W odpowiedzi nie poruszono kwestii związanych z rozliczaniem czasu pracy, ponieważ nie była ona przedmiotem pytania. Jeżeli jednak studia podyplomowe są realizowane na podstawie polecenia służbowego, należy zwrócić szczególną uwagę również na ten aspekt.
