Wydatki poniesione na zakup towarów handlowych, materiałów oraz drobnych narzędzi (o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł) przed rozpoczęciem działalności gospodarczej, udokumentowane fakturami imiennymi bez NIP, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. Sposób ich ujęcia w ewidencji zależy jednak od rodzaju nabytego składnika. Materiały i towary handlowe należy wprowadzić do początkowego spisu z natury, natomiast drobne narzędzia księguje się bezpośrednio w koszty w dacie rozpoczęcia działalności.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 PDOFizU. Udzielając odpowiedzi na niniejsze pytanie warto więc wskazać, że przepisy PDOFizU nie zawierają unormowań, które zabraniałyby zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków ponoszonych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej. Ważne jest natomiast istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a osiągniętym przychodem lub zachowanym albo zabezpieczonym źródłem przychodu (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 28.4.2021 r., 0115-KDIT3.4011.55.2021.2.JG).
W myśl § 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (dalej: PodKsPiRR), podatnik jest obowiązany do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, m.in. na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego. Oznacza to, że zakupione przed otwarciem firmy materiały do wykonywania usług oraz towary handlowe nie mogą być bezpośrednio ujęte jako koszty w dacie ich zakupu, lecz należy objąć je remanentem początkowym sporządzonym na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 29.3.2018 r., 0113-KDIPT2-1.4011.46.2018.6.AG). Wyceny towarów i materiałów dokonuje się na podstawie posiadanych dowodów dokumentujących nabycie. Na podstawie § 6 ust. 3 pkt 1 PodKsPiRR dowodem takim mogą być przede wszystkim faktury. Fakt, że zakupy są udokumentowane fakturami imiennymi bez numeru NIP, nie stanowi przeszkody do ujęcia ich w majątku firmy (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 28.4.2021 r., 0115-KDIT3.4011.55.2021.2.JG).
Odmiennie natomiast należy potraktować drobne narzędzia, ponieważ nie stanowią one towarów handlowych ani materiałów w rozumieniu § 2 pkt 1 PodKsPiRR. W konsekwencji narzędzia te nie podlegają objęciu spisem z natury sporządzanym na dzień rozpoczęcia działalności, o którym mowa w § 20 ust. 1 PodKsPiRR. Wydatki poniesione na drobne narzędzia (o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł) należy więc zaksięgować bezpośrednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów w dacie rozpoczęcia działalności na podstawie posiadanych faktur imiennych, w kolumnie 15 podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Jeżeli podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów prawidłowo i zgodnie z obowiązującym prawem zaewidencjonuje dokonany wydatek w tej księdze, to tym samym należycie go udokumentuje do celów ustalenia wysokości dochodu (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 14.6.2021 r., 0112-KDIL2-2.4011.295.2021.1.KP).
