Od początku 2026 r. u pracodawców będących jednostkami finansów publicznych, a od 1.5.2026 r. u pozostałych pracodawców do okresu zatrudnienia, od którego uzależnione są uprawnienia pracownicze wlicza się kilka nowych okresów, m.in. okresy wykonywana przez osobę fizyczną umów zlecenia oraz umów o świadczenie usług, do których stosowane są przepisy o zleceniu, umowy agencyjnej. Okresy, w których zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe potwierdza zaświadczenie wydane przez ZUS o opłaceniu za dany okres składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z danego tytułu. Jeżeli jednak w związku ze zleceniem zleceniobiorca nie podlegał składkom (np. zlecenie wykonywane przez ucznia, studenta do 26. roku życia), to ZUS ich nie potwierdzi. Ustawodawca w art. 3021 Kodeksu pracy wskazuje, że okresy te mają być udokumentowane przez pracownika, nie przybliżając jednak jak.
Środki dowodowe mogą być szerokie, istotne jest to, by z przedstawionych dokumentów wynikało jaka była podstawa świadczenia usług i jaki był faktyczny okres realizacji umowy. Może to być przykładowo:
- zaświadczenie zleceniodawcy (przy czym zleceniodawcy nie mają obowiązku wystawiania zaświadczeń),
- kopie potwierdzonego przez zleceniodawcę rachunku (rachunków) do zlecenia, których daty i opis wskazują na okres realizacji zleceń,
- kopie potwierdzeń liczny godzin świadczenia usług w danym okresie.
Może to być również umowa zlecenia ale uzupełniona o inne dokumenty (np. rachunki do zlecenia). Z samej umowy zlecenia wynika bowiem tylko to, że w dniu w niej określonym strony zawarły umowę o określonej treści na wskazany w niej okres. Z umowy wynikają jedynie poczynione założenia dotyczące okresu realizacji usług (okresu objętego zobowiązaniem umownym), ale nie może to być dowód potwierdzający, że faktycznie usługi były przez ten okres wykonywane.
Nowe okresy wymienione w art. 3021 Kodeksu pracy wliczamy do ogólnego stażu pracy, od którego uzależniony jest np. wymiar urlopu wypoczynkowego, prawo do nagrody jubileuszowej dla pracownika samorządowego.
Nowe przepisy wskazują jednak także na zaliczalność części z nich do tzw. zakładowego stażu pracy, od którego zależy np. długość wypowiedzenia umowy o pracę, długość wypowiedzenia warunków pracy płacy, pewne świadczenia, jeżeli przepisy wewnętrzzakładowe wiążą do nich prawo z okresami przepracowanymi tylko u tego pracodawcy.
Zgodnie z art. 3021 § 8 Kodeksu pracy, do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy wliczać się będzie pracownikowi okresy, o których mowa w art. 3021 § 1–4 i 7 Kodeksu pracy, jeżeli w ramach prowadzenia pozarolniczej działalności, wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wykonywania umowy agencyjnej, pozostawania osobą współpracującą, pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pozostawania członkiem spółdzielni kółek rolniczych, wykonywania działalności, o której mowa w art. 18 ust. 1 Prawa przedsiębiorców w okresie, o którym mowa w tym przepisie, w którym nie podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (tzw. ulga na start), lub wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy za granicą pracownik ten świadczył pracę na rzecz tego pracodawcy.
Wskazane okresy powinny być zatem zaliczone do stażu pracy ogólnego ale również tzw. zakładowego.
Ani przepisy art. 3021 Kodeksu pracy, ani ustawy nowelizującej nie tworzą jednak obowiązku, żeby pracodawca dokonywał analizy historii współpracy z każdą zatrudnioną osobą w zakresie ewentualnych zleceń. Przy braku takiego obowiązku uznać należy, że inicjatywa należy do pracownika, który powinien przedstawić zaświadczenia z ZUS lub inne dokumenty (nie tyle wniosek o zaliczenie co same potwierdzenia) lub ewentualnie wskazać, że dokumentacja może być w posiadaniu pracodawcy. Można przyjąć, że pracodawca może dokonać zaliczenia na podstawie posiadanej dokumentacji. Istotne jest jednak to – co trudno ocenić na podstawie pytania – czy dokumentacja posiadana przez pracodawcę jest na tyle kompletna, że na jej podstawie ocenić można rodzaj danego okresu (np. umowa o świadczenie usług czy umowa o dzieło – ta druga nie podlega wliczeniu do stażu pracy) oraz jego konkretny wymiar. Podano dokładne daty, a zatem można domniemywać, że pracodawca posiada wystarczającą dokumentację w tym zakresie.
Wliczanie zleceń do stażu pracy w żaden sposób nie przekłada się na treść świadectwa pracy – okresy zleceń nie są w nim uwzględniane.
Artykuł pochodzi z Systemu Legalis Księgowość Kadry Biznes. Zaloguj się po więcej lub kup dostęp →
