Nowe przepisy KP zawierają (otwarty) katalog przejawów mobbingu, ułatwiając pracodawcom identyfikowanie tego zjawiska.
Obowiązujące od 5.11.2026 r. przepisy Kodeksu pracy określają katalog przejawów mobbingu. Jednak katalog ten nie jest zamknięty, ale otwarty. Przejawy mobbingu wskazane w nowych przepisach to:
- upokarzanie,
- uwłaczanie,
- zastraszanie,
- zaniżanie oceny przydatności zawodowej pracownika,
- nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie pracownika,
- utrudnianie funkcjonowania w środowisku pracy w zakresie możliwości osiągania efektów pracy, wykonywania zadań służbowych, wykorzystania posiadanych kompetencji, komunikacji ze współpracownikami lub dostępu do koniecznych informacji,
- izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu
– występujące samodzielnie lub łącznie, gdy przyjmują postać uporczywego nękania.
Kodeks pracy określa, że uporczywość nękania polega na tym, że jest ono powtarzalne, nawracające lub stałe. Natomiast mobbingiem nie są zachowania incydentalne, choćby stanowiły naruszenie dóbr osobistych pracownika.
Pracodawca zbulwersowany i zdenerwowany tym, że pracownik nie dotrzymał wyznaczonego mu terminu na załatwienie istotnej sprawy, urządził mu awanturę używając „nieparlamentarnych” słów oceniających pracownika i w oczywisty sposób godzących w jego dobra osobiste, do tego przy obecności jego współpracowników; zagroził również wyciągnięciem konsekwencji służbowych do zwolnienia z pracy włącznie. Mimo że takie zachowanie – jako upokarzające, poniżające pracownika i zaniżające jego ocenę przydatności zawodowej – ma charakter mobbingowy, to jeżeli wydarzyło się tylko raz, w świetle przepisów nie może być zakwalifikowane jako mobbing.
Za mobbing będzie uważane także nakazanie podejmowania wobec pracownika tego typu zachowań lub zachęcanie do nich.
Bezpośredni przełożony chcąc się pozbyć pracownika, aprobuje, a co więcej zachęca współpracowników pracownika do poniżania i ośmieszania tego pracownika, jak również izolowania go (pomijania w rozmowach, wspólnych wyjściach na obiady w pracy). Takie zachowanie tego przełożonego w świetle nowych przepisów jest kwalifikowane jako mobbing – mimo że on sam nie podejmuje działań mobbingowych.
Zgodnie z nowymi przepisami ocena, czy doszło do mobbingu, ma mieć charakter zindywidualizowany i uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku zarówno co do rodzaju zachowań wobec pracownika, jak i jego sytuacji.
