Zmiana sposobu przeznaczenia samochodu osobowego (tj. z towaru handlowego na środek trwały) – co do zasady – nie wywołuje skutków podatkowych na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU). Jeśli jednak wraz ze sposobem przeznaczenia nastąpiła również zmiana sposobu wykorzystywania samochodu osobowego (tzn. po ujęciu w ewidencji środków trwałych samochód wykorzystywany jest w celach mieszanych), a jednocześnie przy WNT przedsiębiorca odliczył 100% VAT, to konieczne będzie dokonanie korekty.
Zgodnie z art. 90b ust. 1 VATU: „W przypadku gdy w ciągu 60 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym odpowiednio nabyto, dokonano importu lub oddano do używania pojazd samochodowy:
1) o którym mowa w art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a, nastąpi zmiana jego wykorzystywania na wykorzystywanie do celów działalności gospodarczej i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik jest obowiązany do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu;
2) w odniesieniu do którego kwotę podatku naliczonego stanowiła kwota, o której mowa w art. 86a ust. 1, nastąpi zmiana jego wykorzystywania na wykorzystywanie wyłącznie do działalności gospodarczej, podatnik jest uprawniony do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu”.
Zakup samochodu osobowego z Niemiec w kwietniu 2025 r. stanowił wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, które zostało prawidłowo wykazane w deklaracji VAT. W tym momencie powstał VAT należny w Polsce oraz prawo do odliczenia VAT naliczonego, ponieważ pojazd był nabyty na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Późniejsza decyzja o zmianie jego przeznaczenia z towaru handlowego na środek trwały ma wyłącznie charakter wewnętrzny i nie jest czynnością opodatkowaną, ponieważ nie dochodzi do dostawy towaru ani do nieodpłatnego przekazania na cele osobiste.
Jeżeli samochód po wprowadzeniu do ewidencji środków trwałych jest wykorzystywany w sposób mieszany, czyli zarówno na potrzeby działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych, to ustawowo przyjmuje się, że tylko połowa podatku naliczonego związana jest z czynnościami opodatkowanymi. W efekcie od wszystkich bieżących wydatków eksploatacyjnych przysługuje prawo do odliczenia VAT w wysokości 50%, bez względu na faktyczne proporcje użytkowania.
Znaczenie ma również sposób, w jaki rozliczono VAT przy samym nabyciu pojazdu. Jeżeli przy WNT podatnik odliczył 100% VAT, zakładając wykorzystanie wyłącznie w działalności gospodarczej, a następnie zmienił przeznaczenie samochodu na użytek mieszany, to nastąpiła zmiana zakresu wykorzystania środka trwałego. W takiej sytuacji przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nakazują dokonania korekty VAT naliczonego w tzw. okresie korekty, który dla samochodów osobowych o wartości przekraczającej 15 000 zł wynosi 60 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym zmieniono sposób wykorzystywania.
