Właściciel ma 5 lat na złożenie pozwu przeciw gminie o odszkodowanie za utratę wartości działki – najnowsze orzeczenie SN

Sprawy sądowe przeciwko samorządom o odszkodowania za utratę wartości nieruchomości w związku z wprowadzeniem nowego lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinny być wytaczane w ciągu 5 lat od daty wejścia w życie nowego planu lub jego zmian. Późniejsze skierowanie powództwa jest bezskuteczne, gdyż roszczenie wygasa, a bieg tego terminu może przerwać jedynie inna czynność procesowa, albo zawezwanie do próby ugodowej, zaskarżenie planu do sądu administracyjnego biegu 5-letniego terminu nie zatrzymuje (wyr. SN z 17.10.2019 r., IV CSK 653/18).

Stan faktyczny

Na terenie miasta B. spółka J., działająca w branży deweloperskiej i budowlanej, była właścicielem kilkuhektarowej działki gruntu, na której zamierzała pobudować osiedle mieszkaniowe wraz z budynkami usługowymi. W sierpniu 2008 r. wszedł w życie nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który wykluczył możliwość budowy na tym terenie jakichkolwiek budynków mieszkalnych, przemysłowych itp. Tereny miały być przeznaczone na zieleń miejską, ewentualnie wyłącznie działalność rekreacyjno-usługową, ale bez możliwości większej zabudowy.

W tej sytuacji spółka wystąpiła w listopadzie 2008 r. do gminy miasta B., o zapłatę 11 mln zł z tytułu obniżenia wartości działki spowodowanej zmianą miejscowego planu. Zaraz potem zaskarżyła też miejscowy plan zagospodarowania, ale tą sprawę przegrała w sądach administracyjnych (ostateczny wyrok NSA wydał w kwietniu 2011 r.). W tym czasie spółka – poza próbą ugodową, zakończoną fiaskiem – nie podejmowała już żadnych czynności w celu uzyskania odszkodowania na drodze cywilnej.

Postępowanie sądowe

Dopiero po przegranym procesie w NSA, w październiku 2015 r. skierowała ostatecznie pozew do sądu o odszkodowanie.

Ten proces spółka również przegrała, gdyż sądy kolejno oddaliły powództwo, apelację, a SN – skargę kasacyjną.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku wskazał, że art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27.3.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.; dalej: PlanZagospU) pozwala żądać odszkodowania w związku z legalnym działaniem władz publicznych, polegającym na zmianach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji, gdy nieruchomości zmieniają przeznaczenie i znacząco przez to tracą na wartości, albo nie można realizować na nich inwestycji, czyli korzystanie z własności staje się ograniczone.

Zarazem art. 37 ust. 3 PlanZagospU przewiduje, że takie roszczenia odszkodowawcze można wytaczać w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące.

Przepis ten przewiduje określony termin na zgłoszenie tych roszczeń. Wprawdzie doszło do takiej sytuacji, spółka bowiem wnioskowała o odszkodowanie i doszło do nieudanej próby ugodowej, ale tu nastąpiło tylko przerwanie biegu terminu zawitego do wytaczania takich roszczeń, który zaczął być liczony od nowa – od listopada 2008 r. Spółka złożyła pozew w tej sprawie dopiero w październiku 2015 r., czyli ponad 7 lat od wejścia w życie nowego planu i zawezwania do próby ugodowej, które przerwało bieg pierwotnego terminu. To finalnie spowodowało wygaśnięcie roszczeń i odrzucenie ich przez sądy, gdyż – jak podkreślił SN – wskazany w art. 37 ust. 3 PlanZagospU termin jest terminem zawitym.




 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych