O jej wydanie aplikowała kobieta prowadząca od maja 2023 r. działalność gospodarczą o charakterze księgowo-rachunkowym na podstawie wpisu do CEiDG. Przez pierwsze sześć miesięcy podlegała uldze na strat. Potem odprowadzała preferencyjne składki od podstawy wymiaru w kwocie 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 r. chciałaby ponosić mniejsze składki na ubezpieczenia społeczne w ramach tzw. małego ZUS plus, określonego w art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: SysUbSpołU). Niby spełnia wszystkie przesłanki, ale mimo tego ma wątpliwości co do tego, czy ma takie prawo, ponieważ „pojawiają się sprzeczne informacje dotyczące możliwości skorzystania z ulgi mały ZUS plus przez osoby wykonujące działalność w zakresie usług księgowych lub rachunkowych”. Wzięły się one stąd, że ulga nie przysługuje przedstawicielom wolnych zawodów w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Sama wnioskodawczyni oceniała, że ma prawo do opłacania niższych składek w ramach małego ZUS plus.
Organ rentowy przyznał jej rację. Przypomniał, że w myśl art. 18c SysUbSpołU mały ZUS plus jest adresowany do osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na mocy Prawa przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, których przychód uzyskany z firmy nie przekroczył w poprzednim roku kalendarzowym 120 000 zł. Nie ma on jednak zastosowania do osób, które w poprzednim roku kalendarzowym: prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez mniej niż 60 dni kalendarzowych; opłacały z niej kartę podatkową i korzystały ze zwolnienia sprzedaży z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 VATU czy wykonywały jeszcze inną działalność spośród określonych w art. 8 ust. 6 pkt 2–5 SysUbSpołU . Mały ZUS plus nie przysługuje również, jeżeli zainteresowany przedsiębiorca:
- spełnia warunki określone w art. 18a SysUbSpołU, tj. ma prawo do odprowadzania preferencyjnych składek;
- wykonuje pozarolniczą działalność gospodarczą dla byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności gospodarczej;
- ustalał podstawę wymiaru składek emerytalnej i rentowych w ramach małego ZUS plus przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Osoba, która sprosta tym wymaganiom, ma prawo ponosić w danym roku kalendarzowym mniejsze składki na ubezpieczenia społeczne – od połowy przeciętnego miesięcznego dochodu wypracowanego z biznesu w poprzednim roku kalendarzowym. Tak ustalona podstawa wymiaru nie może spaść poniżej 30% płacy minimalnej (tj. w 2026 r. poniżej 1441,80 zł), ani też przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (tj. w 2026 r. nie mogą przekroczyć prawdopodobnie kwoty 5652 zł).
ZUS podkreślił, że nie ma żadnych wątpliwości, że jednoosobowy przedsiębiorca mający biuro rachunkowe zewidencjonowanie w CEiDG może sięgnąć po opisywaną ulgę. Nie jest on bowiem przedstawicielem wolnego zawodu.
