Zrównoważony rozwój to rozwój gospodarczy, społeczny i w obszarze ochrony środowiska, który ma na celu poprawę jakości życia społeczeństwa oraz zapewnienie dobrobytu obecnego pokolenia, jednocześnie nie zagrażając możliwościom zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń. Można go osiągnąć poprzez zintegrowanie działań w zakresie rozwoju gospodarczego, ochrony środowiska i sprawiedliwości społecznej. To podejście wpisuje się w globalne trendy wyznaczane m.in. przez ONZ i Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), które coraz częściej stanowią punkt odniesienia dla strategii biznesowych.
Wstęp
Cele zrównoważonego rozwoju określono w Agendzie 2030. Jest to ustalony przez ONZ, w drodze negocjacji pomiędzy krajami członkowskimi, plan rozwoju dla świata z perspektywą do 2030 r. Cele te skupiają się na zapewnieniu godnego życia dla wszystkich mieszkańców świata, pokoju i postępu gospodarczego, przy równoczesnej ochronie środowiska naturalnego i przeciwdziałaniu zmianom klimatu.
W codziennej działalności zrównoważony rozwój najczęściej oznacza:
- ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko,
- odpowiedzialność wobec pracowników i społeczności,
- transparentne i etyczne zarządzanie.
Zrównoważony rozwój pełni dziś podwójną rolę. Z jednej strony umożliwia tworzenie wartości – poprzez innowacje, nowe produkty i wejście na nowe rynki. Z drugiej strony – chroni wartość firmy, ograniczając ryzyka regulacyjne, operacyjne i reputacyjne. Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, przedsiębiorstwa muszą włączyć zasady zrównoważonego rozwoju do swojej strategii, powiązać cele środowiskowe i społeczne z wynikami finansowymi oraz inwestować w dane i systemy pozwalające mierzyć efekty.
Wdrażanie zrównoważonego rozwoju
Zrównoważony rozwój w firmach wymaga konkretnego wdrożenia. Firmy, które traktują zrównoważony rozwój jako istotny element funkcjonowania, zaczynają od diagnozy swojego wpływu, identyfikując najważniejsze obszary, takie jak emisje, zużycie zasobów czy relacje społeczne. Następnie wyznaczają mierzalne cele i integrują je z celami biznesowymi.
Bardzo duże znaczenie ma przełożenie strategii na operacje, czyli zmiany w procesach produkcyjnych, efektywność energetyczna, odpowiedzialne zakupy czy zarządzanie łańcuchem dostaw. Równie ważne jest przypisanie odpowiedzialności za poszczególne obszary, ponieważ zrównoważony rozwój przestaje być domeną jednego działu, a staje się częścią zarządzania na poziomie zarządu. Całość musi być wsparta systemem monitoringu i raportowania oraz dialogiem z interesariuszami – od dostawców po inwestorów.
Korzyści przejścia na zrównoważony rozwój
Organizacje wdrażające zasady zrównoważonego rozwoju coraz wyraźniej widzą realne korzyści biznesowe. Przede wszystkim – lepiej zarządzają ryzykiem. Potrafią wcześniej identyfikować zagrożenia regulacyjne, operacyjne czy zawiązane z reputacją firmy i odpowiednio na nie reagować. Kolejną korzyścią jest optymalizacja kosztów. Efektywność energetyczna, ograniczenie odpadów czy lepsze wykorzystanie surowców przekładają się na konkretne oszczędności.
Oprócz tego, dzięki wdrożeniu zasad zrównoważonego rozwoju, firmy budują przewagę konkurencyjną. Klienci, partnerzy biznesowi i inwestorzy coraz częściej wybierają firmy, które działają odpowiedzialnie. W efekcie zrównoważony rozwój przestaje być kosztem, a staje się źródłem wartości.
Zrównoważony rozwój a wartość finansowa
Najważniejsza zmiana zachodzi jednak w obszarze finansów. Zrównoważony rozwój coraz silniej wpływa na to, ile firma jest warta i na jakich warunkach może się finansować. W klasycznych modelach wyceny wartość przedsiębiorstwa zależy od przyszłych przepływów pieniężnych, poziomu ryzyka oraz zdolności do wzrostu. Zrównoważony rozwój oddziałuje na każdy z tych elementów. Firmy o wysokiej dojrzałości zrównoważonego rozwoju osiągają stabilniejsze przychody. Lepiej odpowiadają na potrzeby rynku, rozwijają produkty niskoemisyjne i utrzymują relacje z wymagającymi partnerami biznesowymi. Jednocześnie obniżają koszty operacyjne dzięki efektywności energetycznej i optymalizacji procesów.
Równie istotny jest wpływ na ryzyko. Organizacje, które aktywnie zarządzają zrównoważonym rozwojem, są mniej narażone na kary wynikające z naruszeń przepisów, kryzysy wizerunkowe czy zakłócenia w łańcuchu dostaw. To z kolei przekłada się na niższą premię za ryzyko w wycenie.
Zrównoważony rozwój a finansowanie inwestycji
Od kilku lat można zauważyć zmiany w podejściu instytucji finansowych do zielonych inwestycji. Banki odgrywają coraz większą rolę w kształtowaniu zrównoważonej przyszłości, również inwestorzy coraz częściej uzależniają warunki finansowania od tego, czy projekty wspierają zrównoważony rozwój.
Na rynku pojawiają się kredyty powiązane z celami zrównoważonego rozwoju, w których marża zależy od osiąganych wskaźników środowiskowych lub społecznych. Firmy spełniające określone kryteria mogą liczyć na lepsze warunki finansowania, podczas gdy brak działań zorientowanych na zrównoważony rozwój oznacza rosnące koszty kapitału. Nie bez znaczenia są także zielone instrumenty finansowe, powiązane z taksonomią, które otwierają dostęp do kapitału dla firm realizujących zrównoważone inwestycje.
Warto dodać, że na rynku coraz wyraźniej zarysowuje się podział na firmy, które zyskują na tym, że podejmują działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, i te, które na nim tracą. Te pierwsze mogą liczyć na wyższą wycenę wynikającą z niższego ryzyka i lepszych perspektyw wzrostu. Drugie zmagają się z dyskontem w wycenie związanym z narażeniem na ryzyka klimatyczne czy przestarzały model biznesowy.
Podsumowanie
Na przestrzeni ostatnich lat zrównoważony rozwój przestał być dodatkiem do strategii biznesowej, lecz w wielu firmach stał się jednym z jej fundamentów. W związku z rosnącymi oczekiwaniami inwestorów to właśnie zdolność do zarządzania zrównoważonym rozwojem decyduje o tym, które firmy będą się rozwijały. Warto także pamiętać, że firmy, które to zrozumieją i odpowiednio wcześnie dostosują swoje strategie do zrównoważonego rozwoju, będą po prostu więcej warte.
