Stan faktyczny i spór z fiskusem
Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, który pod koniec lipca 2021 r. zawarł umowę leasingu operacyjnego na samochód ciężarowy. Pojazd został zarejestrowany 1.9.2021 r. i od tego momentu służył wyłącznie czynnościom opodatkowanym. Co istotne, przedsiębiorca przeprowadził dodatkowe badanie techniczne, potwierdzające spełnienie wymogów dla pojazdów typu „VAT-1” określonych w art. 86a ust. 9 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU), dopiero 23.10.2021 r. – przed złożeniem deklaracji JPK V7M za wrzesień, ale już po miesiącu rozpoczęcia leasingu. Wpis „VAT-1” do dowodu rejestracyjnego został dokonany jeszcze później, bo 24.11.2021 r.
Podatnik zwrócił się do organu podatkowego z pytaniem, czy opóźnienie w przeprowadzeniu badania pozbawia go prawa do 100% odliczenia VAT od rat leasingowych i kosztów eksploatacji za okres od 1.9.2021 r. do 23.10.2021 r.
W pierwotnej interpretacji indywidualnej z 28.2.2022 r. (0111-KDIB3-1.4012.1093.2021.1.ICZ) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał niekorzystne dla podatnika stanowisko, w którym stwierdził, że zgodnie z art. 86a ust. 10 pkt 1 VATU, bez zaświadczenia ze stacji kontroli pojazdów i adnotacji w dowodzie rejestracyjnym podatnikowi nie przysługuje prawo do pełnego odliczenia kwoty podatku. Zdaniem organu, prawo to przedsiębiorca nabył zatem dopiero z dniem wpisu do dowodu, czyli 24.11.2021 r.
Sądy stają po stronie podatnika
Nie zgadzając się z podejściem fiskusa, przedsiębiorca zaskarżył interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. WSA wyrokiem z 7.7.2022 r. (I SA/Ke 203/22, Legalis) uchylił interpretację Dyrektora KIS. Sąd argumentował, że stanowisko organu narusza unijną zasadę proporcjonalności. Wskazano, że wymogi formalne – takie jak badanie techniczne czy wpis w dowodzie rejestracyjnym – mają jedynie charakter dowodowy. O prawie do odliczenia przesądzają bowiem obiektywne cechy konstrukcyjne pojazdu, które determinują jego gospodarcze przeznaczenie. Czynności dowodowe samoistnie nie kreują prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Dyrektor KIS, nie zgadzając się z wyrokiem WSA, złożył skargę kasacyjną. Sprawa trafiła więc na wokandę Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 16.9.2025 r. (I FSK 1501/22, Legalis) oddalił skargę organu, utrzymując wyrok sądu I instancji w mocy. NSA przypomniał, że linia orzecznicza w tego typu sprawach jest już ugruntowana i w pełni korzystna dla podatników. Sąd kasacyjny przywołał długą listę wcześniejszych rozstrzygnięć, z których jasno wynika, że jeżeli pojazd od początku posiadał i niezmiennie zachował właściwe mu cechy konstrukcyjne, to podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o 100% kwoty podatku naliczonego także za okres przed dokonaniem odpowiedniej adnotacji w dowodzie rejestracyjnym (zob. wyr. NSA z: 10.10.2019 r., I FSK 1492/17, Legalis; 11.1.2023 r., I FSK 882/19, Legalis; 21.4.2023 r., I FSK 337/20, Legalis; 11.5.2023 r., I FSK 929/20, Legalis; 11.9.2024 r., I FSK 1414/21, Legalis; 16.5.2025 r., I FSK 981/22, Legalis).
Ostateczna zmiana stanowiska Dyrektora KIS
Po prawomocnych wyrokach sądów obu instancji, Dyrektor KIS był zobowiązany do ponownej oceny sprawy z uwzględnieniem sformułowanych przez sądy wytycznych. W nowej, zmienionej interpretacji z 2.3.2026 r. (0111-KDIB3-1.4012.1093.2021.11.ICZ) organ ten potwierdził ostatecznie, że badanie techniczne pojazdu przeprowadzone przed wysłaniem deklaracji JPK V7M za dany miesiąc, potwierdzające spełnienie warunków technicznych z art. 86a ust. 9 pkt 1 VATU, daje prawo do niestosowania ograniczenia w odliczeniach, o którym mowa w art. 86a ust. 1 VATU. Oznacza to możliwość pełnego odliczenia VAT od faktur związanych z leasingiem, eksploatacją i używaniem tego pojazdu, otrzymanych już w okresie od momentu jego zarejestrowania, tj. od 1.9.2021 r.
Podsumowanie
Opisana sprawa to kolejny dowód na to, że w starciu z rygorystycznym podejściem organów podatkowych warto dochodzić swoich racji przed sądami. Linia orzecznicza w zakresie odliczania VAT od pojazdów ciężarowych jest ustabilizowana i konsekwentnie korzystna dla podatników. Sądy administracyjne jednoznacznie stoją na stanowisku, że to obiektywne cechy techniczne pojazdu decydują o prawie do pełnego odliczenia VAT, a nie biurokratyczne terminy uzyskania adnotacji w dowodzie rejestracyjnym. Opóźnienie w wizycie na stacji kontroli pojazdów nie może pozbawić przedsiębiorcy jego fundamentalnego prawa do odliczenia, pod warunkiem że samochód od samego początku faktycznie spełniał wymogi konstrukcyjne określone w VATU i służył wyłącznie działalności gospodarczej.
