Osoba ta będzie miała wypłacaną emeryturę z Polski oraz z Niemiec, ponieważ w Niemczech też już długo pracuje. Gdy osiągnie wiek emerytalny, wniosek o emeryturę może złożyć w dowolnej jednostce ZUS w Polsce i wniosek ten następnie zostanie przekazany do właściwej jednostki ZUS w Polsce obsługującej umowy międzynarodowe, która to jednostka z kolei przekaże tenże wniosek do instytucji niemieckiej.
Wniosek o przyznanie niemieckiego świadczenia złożony za pośrednictwem ZUS zostanie przekazany do niemieckiej instytucji w celu jego rozpatrzenia.
Podstawową zasadą jest obowiązek złożenia wniosku w kraju miejsca pobytu zainteresowanego. W przypadku, gdy wnioskodawca mieszka w Polsce i posiada okresy ubezpieczenia (pracy) w Polsce oraz w innych krajach członkowskich UE, np. w Niemczech, właściwą jednostką jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeśli osoba ubiega się o świadczenia na podstawie przepisów prawnych państwa członkowskiego, a jej okresy ubezpieczenia w tym państwie nie są wystarczające do nabycia prawa do świadczeń, to instytucja tego państwa uwzględnia również okresy ubezpieczenia (lub zamieszkania) przebyte przez tę osobę we wszystkich innych państwach członkowskich, niezależnie od tego, w ilu państwach członkowskich były opłacane składki. Istnieje też możliwość złożenia wniosku do oddziału ZUS w miejscu zamieszkania osoby zainteresowanej, który następnie przekaże go – po uprzednim skompletowaniu – do rozpatrzenia właściwej jednostce organizacyjnej ZUS. Istnieje też możliwość złożenia wniosku do oddziału ZUS w miejscu zamieszkania osoby zainteresowanej, który następnie przekaże go – po uprzednim skompletowaniu – do rozpatrzenia właściwej jednostce organizacyjnej ZUS. Od przystąpienia przez Polskę do Unii Europejskiej, czyli od 1.5.2004 r. dla obywateli polskich powstały nowe możliwości przemieszczania się w celu wykonywania aktywności zawodowej na obszarze innych państw członkowskich. Zasada swobodnego przepływu osób (pracowników), jedna z podstawowych w prawie wspólnotowym, jest realizowana między innymi poprzez koordynację systemów zabezpieczenia społecznego. Znajomość tych zasad przez osoby przemieszczające się we Wspólnocie pozwala na pełne skorzystanie z zasady swobody przepływu osób oraz na uniknięcie ewentualnych problemów w zakresie zabezpieczenia społecznego. Dotyczy to pracodawców, pracowników oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek.
Zgodnie z zasadą ogólną osoby, do których stosuje się rozporządzenie 883/2004, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Osoby otrzymujące świadczenia pieniężne z powodu lub w konsekwencji swej aktywności jako pracownik najemny lub jako osoba prowadząca działalność na własny rachunek, uważane są za wykonujące wspomnianą pracę. Nie dotyczy to świadczeń z tytułu inwalidztwa, emerytur ani rent rodzinnych, ani też rent z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych lub świadczeń pieniężnych z tytułu choroby obejmujących leczenie przez czas nieokreślony .
Osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego. Jest to tzw. zasada miejsca wykonywania pracy (lex loci laboris). Zgodnie z powyższym przepisem, właściwe jest ustawodawstwo państwa, w którym praca najemna lub praca na własny rachunek jest wykonywana. Nie ma znaczenia natomiast miejsce zamieszkania pracownika, siedziba jego pracodawcy lub to, gdzie prowadzący działalność zarejestrował.
Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu 883/2004 określenie „praca najemna” oznacza wszelką pracę lub sytuację równoważną, traktowaną jako taką do celów stosowania ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego, w którym taka praca lub sytuacja równoważna ma miejsce.
Określenie „działalność na własny rachunek” oznacza wszelką pracę lub sytuację równoważną, traktowaną jako taką do celów stosowania ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego, w którym taka praca lub sytuacja równoważna ma miejsce.
Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej zostało przyjęte zobowiązanie respektowania uregulowań koordynujących systemy ubezpieczeniowe funkcjonujące w poszczególnych państwach członkowskich. Przepisy unijne pozostawiają jednak poszczególnym państwom członkowskim całkowitą swobodę w zakresie kształtowania, m.in. uprawnień emerytalnych (wiek emerytalny, wymagany staż pracy czy też odmienne uregulowania dla różnych grup zawodowych). Obowiązek stosowania przepisów unijnych oznacza, że obywatele jednego państwa członkowskiego przebywając w innym państwie członkowskim są traktowani tak samo jak obywatele tego państwa. Na równi z własnymi obywatelami są także traktowane osoby, które są bezpaństwowcami albo uchodźcami zamieszkałymi na terytorium jednego z państw Wspólnoty. Tak więc koordynacja unijna, nie naruszając ustawodawstwa stosownego przez każde z państw członkowskich – pozwala na stosowanie jednolitych procedur dla zachowania nabytych uprawnień w sferze zabezpieczenia społecznego w odniesieniu do przemieszczających się pracowników. Przepisy unijne mają zastosowanie wyłącznie do osób przemieszczających się w ramach Wspólnoty. Natomiast w odniesieniu do tych ubezpieczonych, którzy cały okres aktywności zawodowej spędzili lub spędzą na obszarze Polski – stosowane są oczywiście tylko przepisy krajowe.
Przystąpienie do Unii oznaczało także respektowanie podstawowych zasad prawnych obowiązujących wszystkie państwa członkowskie.
Pierwsza fundamentalną zasadą jest zasada równego traktowania. Respektowanie tej zasady nakłada na państwa członkowskie obowiązek jednakowego traktowania obywateli państw członkowskich zamieszkujących na terenie innego państwa Wspólnoty – mają takie same obowiązki i korzystają z takich samych praw jak obywatele tego państwa. Zabroniona jest więc jakakolwiek forma dyskryminacji ze względu na obywatelstwo. Zasada równego traktowania oznacza również zakaz dyskryminacji ze względu na płeć.
Kolejną zasadą obowiązującą wszystkie państwa członkowskie jest zasada stosowania ustawodawstwa jednego państwa. Dotyczy ona pracownika (w szerokim, unijnym znaczeniu – a więc praktycznie każdej osoby ubezpieczonej ) i w praktyce sprowadza się do tego, że – poza kilkoma – wyjątkami – miejsce pracy decyduje o tym ubezpieczeniu społecznemu, któremu państwu podlega zatrudniona osoba. Jeśli więc pracownik mieszka na terenie innego państwa członkowskiego, niż pracuje, podlega wyłącznie jednemu ustawodawstwu – ustawodawstwu państwa, w którym wykonywana jest praca.
Z punku widzenia ustalania prawa do emerytury zasadą o fundamentalnym znaczeniu jest zasada sumowania okresów ubezpieczenia. Oznacza ona przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalno- rentowych możliwość zsumowania wszystkich okresów ubezpieczenia przebytych w państwach Wspólnoty. Dwie ostatnie zasady, które Polska zobowiązała się respektować, to zasada zachowania praw nabytych i zasada eksportu świadczeń. Przepisy unijne stanowią, że emerytury nabyte zgodnie z ustawodawstwem jednego z państw członkowskich nie mogą ulec zmniejszeniu, zmianie, cofnięciu ani też nie mogą zostać odebrane z tego powodu, że świadczeniobiorca zamieszkuje na terenie innego państwa członkowskiego niż to, gdzie znajduje się instytucja zobowiązana do wypłaty świadczeń. Z zasadą zachowania praw nabytych koreluje zasada eksportu świadczeń, gwarantująca wypłatę emerytury także wówczas, gdy osoba uprawniona do tego świadczenia nie mieszka na terytorium państwa, w którym prawo to uzyskała.
