Zwolnienie podmiotowe z VAT dla spółki cywilnej
Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, spółka cywilna jest uznawana za samodzielnego podatnika VAT, odrębnego od wspólników tej spółki. Spółce cywilnej przysługuje zatem indywidualny, własny limit uprawniający do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z VAT w wysokości 200 000 zł. Nie jest przy tym istotne, że zakres przedmiotowy działalności gospodarczej wykonywanej przez spółkę cywilną będzie się pokrywał częściowo z działalnością indywidualną wspólników tej spółki.
Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Tak wynika z art. 860 § 1 Kodeksu cywilnego.
Funkcjonowanie spółki cywilnej w obrocie gospodarczym budzi wiele kontrowersji i problemów. Podkreślić trzeba, że spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej, nie jest więc odrębnym podmiotem praw i obowiązków w sferze cywilnoprawnej (wyjątek – prawo pracy). Jednakże spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, powołana do prowadzenia działalności gospodarczej, jest – zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – samodzielnym podatnikiem VAT. Jeżeli wspólnicy spółki cywilnej również prowadzą taką działalność, to są odrębnymi od tej spółki podmiotami prawa podatkowego.
Powyższe oznacza, że związanie spółki cywilnej przez wspólników będących czynnymi podatnikami VAT, pozostaje bez wpływu na status podatkowy tej spółki. Spółka cywilna może korzystać ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 113 ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. pod warunkiem że przewidywana przez nią wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 200 000 zł. Aby korzystać ze zwolnienia od podatku, spółka cywilna nie może także realizować świadczeń wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług.
IOD może chronić swoją dokumentację
Inspektor ochrony danych osobowych może zawrzeć w umowie z zamawiającym zapis ograniczający wykorzystanie stworzonej dokumentacji po rozwiązaniu umowy, w szczególności zakaz udostępniania jej osobom trzecim lub wykorzystywania w celach komercyjnych. Zasadniczo taki zapis nie powinien naruszać obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ochronie danych osobowych i zasad wykonywania umowy.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego strony mogą dowolnie kształtować treść stosunku prawnego w granicach prawa (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). Umowa z inspektorem ochrony danych osobowych, jako umowa cywilnoprawna, może zawierać postanowienia ograniczające prawa zamawiającego do wykorzystania dokumentacji stworzonej przez inspektora, pod warunkiem, że postanowienia te są zgodne z ustawą oraz zasadami współżycia społecznego.
Zakaz udostępniania dokumentacji osobom trzecim ani wykorzystywania jej w celach komercyjnych można uzasadnić ochroną interesów inspektora jako twórcy dokumentacji oraz potrzebą ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa (jeśli dokumentacja zawiera informacje wchodzące w zakres tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).
Warto jednak pamiętać, że dokumentacja stworzona przez inspektora ochrony danych może obejmować informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych, za które odpowiedzialność ponosi administrator danych. Ograniczenia co do wykorzystania takiej dokumentacji nie mogą naruszać obowiązku administratora do zapewnienia zgodności przetwarzania z przepisami RODO. Administrator musi mieć możliwość wykazania zgodności przetwarzania z prawem, co oznacza, że powinien mieć dostęp do dokumentacji, nawet po zakończeniu współpracy z inspektorem.
Zwolnienia z ewidencji sprzedaży na kasach fiskalnych od 2025 r.
Zmiany w załączniku do rozporządzenia – zwolnienia przedmiotowe
Z § 2 ust. 1 rozporządzenia wynika, że czynności wymienione w załączniku są zwolnione z obowiązku prowadzenia ewidencji. Mowa o przypadkach zastosowania zwolnienia przedmiotowego. Względem poprzednio obowiązującego rozporządzenia zwolnienie nie obejmuje już:
1) dostawy towarów przy użyciu urządzeń służących do automatycznej sprzedaży, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność i wydają towar;
2) świadczenia usług przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej), jeżeli z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę lub czynność jednoznacznie wynikało, jakiej konkretnie czynności zapłata dotyczyła.
Zmianie uległa pozycja załącznika odnosząca się do usług świadczonych osobiście przez osoby niewidome posiadające orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zwolnienie to obejmuje aktualnie podatników prowadzących samodzielnie działalność gospodarczą lub zatrudniających pracowników niewidomych posiadających orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (a nie tylko jednego pracownika, tak jak w poprzednio obowiązującym akcie wykonawczym).
Natomiast wśród czynności niewymienionych w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu, a uwzględnionych w akcie wykonawczym obowiązującym od 1.1.2025 r. można wskazać na:
1) usługi parkingu samochodów i innych pojazdów świadczone przez podatnika na rzecz jego pracowników;
2) dostawa towarów i świadczenie usług dokonywane przez podatników, którzy nie posiadają siedziby działalności gospodarczej w Polsce korzystających ze zwolnienia podmiotowego od VAT (tzw. unijne zwolnienie podmiotowe, procedura SME) na podstawie art. 113a ustawy o podatku od towarów i usług;
3) sprzedaż biletów w publicznym transporcie zbiorowym przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w:
- bilonie lub banknotach, lub
- innej formie (bezgotówkowej), jeżeli z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę lub czynność jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności zapłata dotyczyła
Nowe wyjątki od stosowania zwolnień
Zasadą ogólną jest, że w przypadkach określonych w § 2 i 3 rozporządzenia można stosować zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Wyjątki zostały określone w § 4 rozporządzenia. Względem wcześniej obowiązującego stanu prawnego należy wskazać, że zwolnień nie stosuje się, między innymi, w przypadku dostaw węgla, brykietów i podobnych paliw stałych wytwarzanych z węgla, węgla brunatnego, koksu i półkoksu, przeznaczonych do celów opałowych czy też dostaw towarów przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej) i wydają towar.
Co istotne, wyłączenia odnoszącego się do automatów nie stosuje się, jeżeli dostawa ta jest dokonywana przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie i nie posiadają stałego zasilania elektrycznego, a towar jest wydawany mechanicznie bez użycia prądu. Oznacza to, że sprzedaż prowadzona za pomocą prostych samoobsługowych automatów bez zasilania elektrycznego nadal może korzystać ze zwolnienia.
Zwolnieniem z prowadzenia ewidencji sprzedaży będą objęte także stacje ładowania samochodów elektrycznych działające poprzez automatyczne dystrybutory.
Wśród usług objętych wyłączeniami znalazły się usługi takie jak usługi parkingu samochodów i innych pojazdów, bez względu na formę sprzedaży usługi oraz usługi świadczone przy użyciu urządzeń, w tym wydających bilety, obsługiwanych przez klienta, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej), w tym usługi przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji.
Vacatio legis, czyli czas na dostosowanie się do zmian
Co do zasady rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1.1.2025 r., jednakże prawodawca zdecydował się na wprowadzenie przepisów przejściowych.
I tak przykładowo podatnicy świadczący usługi parkingu samochodów i innych pojazdów bądź usługi przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji przy użyciu automatów vendingowych będą mieli obowiązek rejestrowania sprzedaży na kasie fiskalnej od 1.4.2026 r. Natomiast od 1.4.2027 r. obowiązek fiskalizacji nastąpi względem pozostałych dostaw towarów i świadczenia usług wykonywanych przy użyciu automatów vendingowych.
Podatnicy prowadzący sprzedaż przy użyciu automatów powinni zatem wykorzystać przyjęte vacatio legis do odpowiedniego dostosowania swoich urządzeń.
Zmiana struktury Urzędu Ochrony Danych Osobowych
Wprowadzone zmiany mają służyć przede wszystkim zwiększeniu aktywności i skuteczności regulatora na różnych polach. Zdaniem Prezesa UODO, reforma struktury zmierza do tego, aby położyć ,,większy nacisk na działania informacyjne, edukacyjne i inicjatywy społeczne”. W oświadczeniu opublikowanym na stronie internetowej UODO, podkreślono również chęć zintensyfikowania działań organu nadzorczego na arenie międzynarodowej oraz dostosowywania działalności regulatora do zmieniających się technologii.
W ramach reorganizacji organu nadzorczego wyodrębniony został nowy departament poświęcony współpracy z innymi organami, w tym unijnymi (Departament Współpracy Międzynarodowej). Dawniej realizacja zadań o międzynarodowym charakterze była połączona z realizacją zadań edukacyjnych. Teraz takimi zadaniami zajmie się Departament Inicjatywy Edukacyjnej. Współpracą z organizacjami pozarządowymi zajmie się natomiast nowo powołany Departament Projektów Społecznych i Zrównoważonego Rozwoju. Jeden z kluczowych Departamentów, tj. Departament Orzecznictwa i Legislacji od 1 stycznia stał się Departamentem Prawa i Nowych Technologii, a jego kompetencje poszerzono tak, aby obejmowały kwestie rozwoju technologii informacyjnych i ich wpływu na ochronę danych osobowych.
Z punktu widzenia postępowań prowadzonych przez organ nadzorczy, najistotniejszą zmianą wydaje się powołanie Departamentu Wstępnej Kontroli Skarg i Naruszeń. Departament ten ma się zajmować przede wszystkim wstępną – formalną – oceną skarg oraz zgłoszonych naruszeń. Wydaje się, że wstępna selekcja skarg i naruszeń może pozytywnie wpłynąć na czas potrzebny do merytorycznego rozpoznania konkretnych spraw. W ramach tego departamentu będzie również funkcjonować infolinia UODO.
Prezes UODO (Mirosław Wróblewski), uzasadniając zmiany struktury organu nadzorczego, wskazał, że:
„Zmiany organizacyjne wprowadziłem na skutek starannej analizy działania departamentów przeprowadzonej w ubiegłym roku, po setkach rozmów i spotkań przede wszystkim z pracownikami Urzędu. Wierzę, że wraz z moimi zastępcami oraz wszystkimi współpracownikami w UODO będziemy w stanie działać jeszcze lepiej na rzecz skutecznej ochrony danych osobowych w naszym kraju. Pamiętać też trzeba, że zapewne jeszcze w tym roku Urząd czekają kolejne zmiany związane z przyjęciem przez UODO do realizacji nowych zadań związanych z wdrożeniem do polskiego porządku prawnego unijnego Aktu o zarządzaniu danymi. Wzmacnianie Urzędu i jego zasobów jest więc zadaniem ciągłym”.
Źródło: https://uodo.gov.pl/pl/138/3498
Praca zdalna a szkolenia okresowe BHP
Pracownicy wykonujący pracę w formie zdalnej (bez względu na to, czy stale, czy sporadycznie), powinni odbywać szkolenia okresowe w dziedzinie bhp. Dotyczy to również osób, które nawiązały stosunek pracy na innej podstawie niż umowa o pracę (wyboru, mianowania, powołania czy spółdzielczej umowy o pracę).
Stosownie do postanowień art. 2373 § 2 Kodeksu pracy (dalej: KP), pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie.
Szczegółowe zasady organizowania i przeprowadzania powyższych szkoleń określone zostały w przepisach rozporządzenia w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (dalej: SzkolBHPR).
W myśl § 6 SzkolBHPR, szkolenia z dziedziny bhp prowadzone są jako szkolenia wstępne i szkolenia okresowe.
Szkolenie wstępne, na które składa się instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy, powinno odbyć się przed dopuszczeniem pracownika do pracy, natomiast częstotliwość przeprowadzania szkoleń okresowych pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, respektując zarazem wytyczne wynikające z § 15 ust. 1 i 2 SzkolBHPR. Oznacza to, że szkolenia okresowe powinny się odbywać nie rzadziej niż:
1) co roku dla stanowisk, na których wykonywane są prace szczególnie niebezpieczne,
2) co 3 lata dla stanowisk robotniczych,
3) co 5 lat dla stanowisk kierowniczych, inżynieryjno-technicznych, pracowników służby bhp i innych osób wykonujących zadania tej służby, a także pozostałych stanowisk, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bhp,
4) co 6 lat dla stanowisk administracyjno-biurowych. Należy przy tym dodać, że pierwsze szkolenie okresowe powinno się odbyć w ciągu do 6 miesięcy od momentu rozpoczęcia pracy przez osobę zatrudnioną na stanowisku kierowniczym lub 12 miesięcy w przypadku pozostałych pracowników.
Pierwsze szkolenie okresowe powinno odbyć się w ciągu do 6 miesięcy od momentu rozpoczęcia pracy przez osobę zatrudnioną na stanowisku kierowniczym, lub 12 miesięcy w przypadku pozostałych pracowników.
Ponadto, z dniem 1.1.2019 r. weszła w życie ustawa z 9.11.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (Dz.U. poz. 2244), która znowelizowała przepisy Kodeksu pracy m.in. w zakresie szkoleń okresowych pracowników. Zmiany polegają na tym, że szkolenie okresowe nie są wymagane w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowiskach administracyjno-biurowych, gdy rodzaj przeważającej działalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o statystyce publicznej znajduje się w grupie działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, chyba że z oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w art. 226 pkt 1 KP, będzie wynikało, że jest to konieczne.
Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 6731 § 3 KP, w przypadku wykonywania przez pracownika pracy zdalnej, zwolnienie to nie ma zastosowania.
Warto również przypomnieć, że istnieją jeszcze inne wyjątki, bowiem zgodnie z § 15 ust. 5 SzkolBHPR, ze szkolenia okresowego może być zwolniona osoba, która:
1) przedłoży aktualne zaświadczenie o odbyciu w tym okresie u innego pracodawcy wymaganego szkolenia okresowego,
2) odbyła w tym okresie szkolenie okresowe wymagane dla osoby zatrudnionej na stanowisku należącym do innej grupy stanowisk, jeżeli jego program uwzględnia zakres tematyczny wymagany programem szkolenia okresowego obowiązującego na nowym stanowisku pracy.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z § 17 SzkolBHPR, ukończenie w okresie, o którym mowa w § 15 SzkolBHPR, szkolenia, dokształcania lub doskonalenia zawodowego związanego z nauką zawodu, przyuczeniem do zawodu albo podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, uwzględniającego program szkolenia okresowego wymagany dla określonego stanowiska pracy – uważa się za równoznaczne z odbyciem takiego szkolenia.
Tak więc pracownicy wykonujący pracę w formie zdalnej powinni odbywać szkolenia okresowe w dziedzinie bhp. Dotyczy to również osób, które nawiązały stosunek pracy na innej podstawie niż umowa o pracę (wyboru, mianowania, powołania czy spółdzielczej umowy o pracę), co wynika wprost z treści art. 6734 KP w związku z art. 2373 § 2 KP.
Leasing operacyjny a schematy podatkowe – stanowisko Ministerstwa Finansów
1. Leasing operacyjny jako instrument finansowania
Leasing operacyjny to popularna forma finansowania, pozwalająca przedsiębiorcom na korzystanie z dóbr takich jak środki trwałe, wartości niematerialne, grunty czy prawa użytkowania wieczystego w zamian za regularne opłaty. Z perspektywy podatkowej leasing ten charakteryzuje się możliwością uwzględniania opłat leasingowych w kosztach uzyskania przychodu przez leasingobiorcę. Ministerstwo Finansów przypomina jednak, że w określonych warunkach taka umowa może być uznana za schemat podatkowy.
2. Uznanie leasingu operacyjnego za schemat podatkowy
Aby uzgodnienie, takie jak leasing operacyjny, zostało uznane za schemat podatkowy, musi zostać spełnione kryterium głównej korzyści oraz musi posiadać ogólną cechę rozpoznawczą.
W przypadku leasingu operacyjnego ogólna cecha rozpoznawcza, zgodnie z art. 86a § 1 pkt 6 lit. d Ordynacji podatkowej, dotyczy umów opartych na standaryzowanych wzorcach dokumentacji, które mogą być stosowane wobec wielu korzystających. Aby jednak taka umowa była uznana za schemat podatkowy, musi również spełniać kryterium głównej korzyści, które zostanie spełnione jeżeli celem zawarcia umowy leasingu jest przede wszystkim osiągnięcie korzyści podatkowej (np. obniżenie zobowiązań podatkowych).
Jeżeli te warunki nie są spełnione, leasing operacyjny nie kwalifikuje się jako schemat podatkowy, a obowiązek jego raportowania nie powstaje.
Zauważyć należy również, że nie wszystkie umowy leasingu operacyjnego spełniające powyższe przesłanki do uznania ich za schemat podatkowy podlegają obowiązkowi raportowania. Wyłączenia obejmują m.in.: podmioty, które nie spełniają kryterium kwalifikowanego korzystającego (np. przychody poniżej 10 mln euro) oraz umowy dotyczące leasingobiorców będących stronami porozumień o współdziałanie z Szefem KAS.
3. Obowiązki stron umowy leasingu
Leasingodawca ma ograniczone obowiązki raportowe, jeśli nie posiada informacji o motywacjach podatkowych klienta. Standardowe umowy leasingu, zawarte na rynkowych zasadach, nie wymagają raportowania schematów podatkowych. Przy tym to właśnie leasingobiorca, znający motywy zawarcia umowy, ponosi główną odpowiedzialność za ewentualne raportowanie. Musi ocenić, czy wybór leasingu operacyjnego wynikał głównie z chęci osiągnięcia korzyści podatkowych.
4. Podsumowanie
Interpretacja ogólna Ministra Finansów z 24.12.2024 r. (DTS 5.8092.4.2024) wprowadza większą jasność w kwestii obowiązków raportowania schematów podatkowych w kontekście leasingu operacyjnego. Interpretacja stanowi istotny krok w kierunku uporządkowania zasad raportowania schematów podatkowych, dostarczając przejrzystych wytycznych zarówno dla leasingodawców, jak i leasingobiorców. Jej efektem ma być ograniczenie nadmiarowych obowiązków raportowych, jednocześnie zapewniając skuteczny nadzór nad potencjalnie agresywnym planowaniem podatkowym.
Różne zasady premiowania pracowników zatrudnionych na tych samych stanowiskach
Pracodawca nie może ustalić różnych zasad premiowania pracowników zatrudnionych na tych samych stanowiskach lub zbliżonych, o ile nie wykaże zasadności takiego postępowania. Może natomiast przyznawać nagrody uznaniowe w różnej wysokości, ponieważ dla takich nagród nie określa się żadnych przesłanek, których istnienie warunkowałyby wypłatę lub pozbawienie pracownika prawa do takiej nagrody.
Zgodnie z art. 183a Kodeksu pracy (dalej: KP), pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, niezależnie od takich czynników jak płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkowa, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientacja seksualna, czy też rodzaj zatrudnienia na czas określony lub nieokreślony, w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych powyżej.
Warto zwrócić uwagę, że nagroda uznaniowa powinna być wypłacana za szczególne osiągnięcia. Jeśli pracodawca zamierza wypłacać świadczenia cykliczne, to wówczas powinien wprowadzić przejrzysty i jasny dla pracowników mechanizm oceny pracowników oraz ich premiowania.
Należy również przywołać wyrok SN z 22.3.2022 r. (I PSKP 73/21, Legalis), z którego wynika, że stanowi nadużycie prawa praktyka pracodawcy polegająca na zastrzeganiu sobie możliwości uznaniowego decydowania o przyznaniu i wysokości świadczenia nazwanego „premią uznaniową”, którego to warunki uzyskania były skonkretyzowane i przedstawione pracownikowi, a ponadto wynikały również z przyjętej, wieloletniej praktyki pracodawcy. W orzecznictwie wyjaśniono natomiast, że świadczenie pieniężne nazwane w zakładowych przepisach płacowych (albo w umowie o pracę) „premią uznaniową”, wypłacane pracownikowi systematycznie, w regularnych odstępach czasu, za zwyczajne wykonywanie obowiązków służbowych, a więc w szczególności za sumienne i staranne wykonywanie pracy (art. 100 § 1 KP), w oderwaniu od przesłanek nagrody określonych w art. 105 KP, jest składnikiem wynagrodzenia za pracę, co oznacza, że pracownikowi przysługuje roszczenie o jego wypłatę.
Umowa toolingu samochodu osobowego między przedsiębiorcami
1. Istota umowy toolingu
Umowa toolingu jest rodzajem umowy nienazwanej, funkcjonującej w polskim obrocie prawnym. Polega na udostępnieniu przez jedną stronę (zamawiającego) drugiej stronie (wykonawcy) środków trwałych lub innych przedmiotów, które będą niezbędne do wykonania określonych działań, takich jak świadczenie usług na rzecz zamawiającego. Co do zasady umowa ta jest zawierana między podmiotami, które już współpracują, a to rozwiązanie ma pomóc obu stronom zoptymalizować ponoszone koszty. Do kluczowych elementów umowy można zaliczyć uregulowania związane z:
1) udostępnieniem przedmiotu umowy,
2) obowiązkiem ponoszenia przez użytkownika kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem sprzętu,
3) określeniem możliwości korzystania z przekazanego sprzętu, tj. ograniczenie do korzystania w celu realizacji umowy z zamawiającym.
Powyższe elementy są istotne z punktu widzenia podatkowego, bowiem odpowiednie ukształtowanie umowy pozwoli na ograniczenie ryzyka odmiennego zakwalifikowania relacji biznesowych, a tym samym ryzyka konieczności opodatkowania wykonywanych czynności.
2. Konsekwencje podatkowe
Umowa toolingu z punktu widzenia podatkowego jest korzystnym rozwiązaniem dla obu stron.
2.1. Podatek dochodowy
Po pierwsze, w przypadku takiej umowy nie wystąpi nieodpłatne świadczenie w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU). Jest to o tyle istotne, bowiem w przepisach PDOFizU ustawodawca wskazuje, że nieodpłatne świadczenia stanowią przychód, który podlega opodatkowaniu. W umowie toolingu brak przesłanki nieodpłatności – obie strony uzyskują bowiem świadczenia. Podmiot zamawiający otrzymuje usługę lub towar, który jest przedmiotem umowy zobowiązaniowej między stronami, natomiast wykonawca otrzymuje możliwość korzystania ze środków trwałych zamawiającego (samochodu osobowego), niezbędnych do prawidłowego wykonania umowy. Brak jest zatem najważniejszej cechy świadczenia, która powoduje jego opodatkowanie na podstawie art. 11 ust. 1 PDOFizU – czyli nieodpłatności.
Jednocześnie właściciel samochodu będącego przedmiotem umowy toolingu (zamawiający) ma prawo do dokonywania odpisów amortyzacyjnych od tego auta, które jest udostępniane wykonawcy. Co prawda art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. c PDOFizU wskazuje, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oddanych do nieodpłatnego używania – za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania, jednak trzeba zwrócić uwagę, iż – jak już wyżej wspomniano – świadczenie udostępnienia samochodu nie ma cechy nieodpłatności. W związku z tym dokonywane przez właściciela samochodu odpisy amortyzacyjne mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w jego działalności gospodarczej.
Kolejną kwestią w zakresie podatku dochodowego są wydatki eksploatacyjne związane z samochodem będącym przedmiotem umowy toolingu. Przepisy PDOFizU wskazują, że kosztami uzyskania przychodów może być 75% poniesionych wydatków z tytułu kosztów używania samochodu osobowego innego niż stanowiącego własność podatnika a niebędącego majątkiem firmowym, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, kosztem uzyskania przychodu mogą być wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła. Jeśli umowa toolingu przewiduje, iż wszelkie koszty związane z eksploatacją samochodu osobowego, jak koszty paliwa, serwisu, niezbędnych napraw, będą ponoszone przez stronę, której auto jest udostępniane, a ponadto wydatki te będą spełniać definicję kosztów uzyskania przychodu, to nie ma przeciwwskazań, by wykonawca jako takie je potraktował – z ograniczeniem procentowym określonym w PDOFizU, jeśli auto służy również do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
2.2. Podatek od towarów i usług
Umowa toolingu przynosi korzyści nie tylko w podatku dochodowym, ale również w podatku od towarów i usług. Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych, taka umowa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wykonawca nie dokonuje dostawy towarów, ponieważ powstają one przy użyciu środków trwałych należących do zamawiającego. Podobnie jest w przypadku świadczenia usług w przypadku przekazania środka trwałego, którego celem jest zrealizowanie usługi na rzecz właściciela tego środka. Przepis art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje, że za odpłatne świadczenie usług uważa się również nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika – w przypadku toolingu przepis ten nie znajdzie zastosowania z uwagi na brak nieodpłatności, jak i cel, jakim w tym przypadku jest działalność gospodarcza zamawiającego.
Można zatem stwierdzić – w ślad za organami podatkowymi – że umowa toolingu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
3. Podsumowanie
Tooling nie jest nowym rozwiązaniem, ponieważ już od dłuższego czasu funkcjonuje w obrocie prawnym, jednak wydaje się, że niewiele osób zdaje sobie sprawę z korzyści, jakie niesie zawarcie takiej umowy. Aktualnie organy podatkowe wydają pozytywne dla podatników interpretacje w tym zakresie, dlatego warto korzystać z tego rozwiązania, zwłaszcza że nie wiadomo, czy stanowisko fiskusa za jakiś czas nie ulegnie zmianie.
Przerwy na karmienie dziecka piersią a ewidencja czasu pracy
Przerwy na karmienie dziecka piersią są wliczane do czasu pracy pracownicy. W zasadzie więc są traktowane na równi z wykonywaniem pracy. Z tego względu nie muszą być odrębnie wykazywane w ewidencji czasu pracy.
Przerwy na karmienie dziecka piersią
Kodeks pracy uprawnia pracownicę karmiącą dziecko piersią do płatnych i wliczanych do czasu pracy przerw od pracy. Ilość wspomnianych przerw i ich długość zależy od dobowego wymiaru czasu pracy pracownicy oraz ilości dzieci, które pracownica karmi piersią. I tak pracownica karmiąca piersią jedno dziecko ma prawo do:
- dwóch półgodzinnych przerw – jeżeli dobowy wymiar jej czasu pracy wynosi więcej niż 6 godzin,
- jednej półgodzinnej przerwy – jeżeli dobowy wymiar jej czasu pracy wynosi od 4 do 6 godzin.
Natomiast pracownica karmiąca piersią więcej niż 1 dziecko (np. bliźnięta) ma prawo do:
- dwóch przerw po 45 minut – jeżeli dobowy wymiar jej czasu pracy wynosi więcej niż 6 godzin,
- jednej przerwy 45-minutowej – jeżeli dobowy wymiar jej czasu pracy wynosi od 4 do 6 godzin.
Pracownica uprawniona do dwóch przerw może złożyć pracodawcy wniosek o udzielenie ich łącznie. W praktyce dość powszechnie – za zgodą pracodawcy – przerwy są wykorzystywane w taki sposób, że pracownice np. kończą pracę godzinę wcześniej (tak jak opisano to w pytaniu).
Przerwy na karmienie w ewidencji czasu pracy
Jak już wspomniałam, przerwy na karmienie dziecka piersią są wliczane do czasu pracy pracownicy. W zasadzie więc są traktowane na równi z wykonywaniem pracy. Z tego względu nie muszą być odrębnie wykazywane w ewidencji czasu pracy. W sytuacji opisanej w pytaniu w ewidencji czasu pracy powinny znaleźć się zapisy o pracy od godz. 7:50 do godz. 15:50.
Taki sposób rozumienia charakteru przerw na karmienie dziecka piersią potwierdza resort pracy. W stanowisku z 8.3.2019 r. w sprawie prowadzenia innej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy, ministerstwo pracy wyjaśnia, że w ewidencji czasu pracy pracownika „pracodawca m.in. określa wymiar zwolnień od pracy, jeżeli takie zwolnienia zostały pracownikowi udzielone, ze wskazaniem ich rodzaju (§ 6 pkt 1 ppkt a rozporządzenia). Oznacza to, że należy je w ewidencji czasu pracy uwzględniać w celu prawidłowego rozliczenia czasu pracy pracownika. Natomiast przerwy na karmienie piersią, zgodnie z przepisem art. 187 KP, wliczane są do czasu pracy i są w pełni płatne. Z tego też względu nie wymagają one ewidencjonowania w ramach ewidencji czasu pracy”.
Limit płatności gotówkowych a estoński CIT
Limitowanie kosztów uzyskania przychodu dotyczące wydatków opłaconych gotówką nie dotyczy podatników ryczałtu od dochodów spółek.
W art. 19 ustawy z 16.3.2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 236, ze zm.; dalej: PrPrzed) przewiduje obowiązek dokonywania transakcji pomiędzy przedsiębiorcami za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, każdorazowo jeśli jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty. Przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.
Z nieprzestrzeganiem art. 19 PrPrzed wiążą się sankcje przewidziane w art. 15d ustawy z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2805, ze zm.; dalej: PDOPrU) oraz w art. 22p ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 226, ze zm.).
Zgodnie z art. 15d PDOPrU płatności na rzecz przedsiębiorców przekraczające 15 000 zł dokonywane gotówkowo nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.
Na podstawie art. 28h ust. 1 PDOPrU do spółek opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek nie mają zastosowania zasady opodatkowania określone w art. 19, art. 24b, art. 24ca i art. 24d PDOPrU. Wyłączenie z kosztów uzyskania przychodu wskazane w art. 15d PDOPrU dotyczy podatku ustalanego na podstawie art. 19 PDOPrU, w związku z tym art. 15d PDOPrU nie ma zastosowania w przypadku podatników korzystających z ryczałtu od dochodów spółek.
Ponadto spółki korzystające z opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek nie ustalają podatkowych kosztów uzyskania przychodu.
