Francuski organ nadzorczy podsumowuje 2024 rok

CNIL niewątpliwie należy do jednych z najaktywniejszych organów nadzorczych w Unii Europejskiej, mimo że nie nakłada tak wysokich kar, jak regulatorzy z Irlandii czy Luksemburga. W ostatnich dniach francuski organ udostępnił podsumowanie swoich działań związanych z wydawaniem decyzji nakładających kary pieniężne oraz środki naprawcze. Wzrost aktywności CNIL jest widoczny na wszystkich obszarach jego działalności.

W 2024 roku regulator wydał łącznie 87 decyzji sankcyjnych, co stanowi ponad dwukrotny wzrost w porównaniu do 2023 roku (42 decyzje) i ponad czterokrotny wzrost w stosunku do 2022 roku (21 decyzji). Spośród tych decyzji, aż 72 wiązały się z nałożeniem kar pieniężnych, a 7 zostało wydanych we współpracy z organami nadzorczymi z innych państw. Całkowita suma nałożonych przez CNIL kar w 2024 roku wyniosła 55 212 400 euro (około 230 milionów złotych). Warto jednak zaznaczyć, że na 90% tej kwoty składa się jedna kara, która została nałożona na firmę Orange S.A. i wyniosła 50 milionów euro. Większość kar nałożonych przez CNIL mieści się w przedziale 5 000 – 20 000 euro, a kary powyżej 100 000 euro to przypadki jednostkowe, jak na przykład kara nałożona na KASPR.

Francuski organ nadzorczy wskazał, że oprócz nałożonych kar pieniężnych, w 2024 roku wydał 180 decyzji nakazujących usunięcie niezgodności w zakresie przetwarzania danych osobowych. Stanowi to niewielki wzrost w porównaniu do roku poprzedniego, kiedy takich decyzji było 168. To pokazuje, że CNIL nie tylko skupia się na karach finansowych, ale także na nakładaniu działań naprawczych w celu zapewnienia zgodności z przepisami ochrony danych osobowych.

CNIL podzielił się również wnioskami płynącymi z nałożonych w ubiegłym roku kar. Organ nadzorczy wskazał, że w przypadku podmiotów komercyjnych najpoważniejszym problemem w 2024 roku były naruszenia związane z przekazywaniem danych. CNIL zwrócił uwagę na częste nieprawidłowości związane z przetwarzaniem danych dotyczących zdrowia, co stanowiło istotny punkt w analizie jego działań. Dodatkowo, regulator zauważył również problem nieprawidłowości w danych przechowywanych w bazach prowadzonych przez francuską administrację publiczną. To wskazuje na potrzebę większej uwagi i kontroli zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym w zakresie zgodności z przepisami ochrony danych osobowych.

Źródło: https://www.cnil.fr/en/sanctions-and-corrective-measures-cnils-actions-2024

Budowa nieruchomości, która przeznaczona jest na sprzedaż – ewidencja wydatków

W ocenie autora wszelkie wydatki związane z budową nieruchomości powinniśmy ewidencjonować jako inwestycję na kontach zespołu „6” – dopiero po zakończeniu budowy, inwestycja ta będzie mogła zostać zaewidencjonowana w księgach rachunkowych jako towar, a koszty zostaną rozliczone w chwili sprzedaży jako koszty sprzedanych towarów.

Pod pojęciem środka trwałego w budowie należy rozumieć środek trwały w trakcie budowy, ulepszenia lub montażu istniejących już środków trwałych oraz środki gotowe do przekazania do użytkowania. Do tej definicji wlicza się również poniesione nakłady na przedsięwzięcie budowy, przebudowy, adaptacji lub jego montażu.

Kierując się art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości – środkami trwałymi są m.in. rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności:

1) nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,

2) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,

3) ulepszenia w obcych środkach trwałych,

4) inwentarz żywy.

W tej sytuacji, nie możemy ewidencjonować wydatków dotyczących budowy nieruchomości jako środki trwałe w budowie, gdyż będzie ona przeznaczona do sprzedaży, nie zaś do użytku na potrzeby jednostki. W związku z powyższym, poprawnym będzie ujmowanie wydatków na kontach zespołu „6” do chwili zakończenia budowy.

Stosowanie różnych form opodatkowania dla różnych form działalności gospodarczej

Osoba prowadząca działalność gospodarczą na ryczałcie ewidencjonowanym (stawka 3%) może założyć od lutego 2025 r. spółkę cywilną i wybrać dla niej podatek liniowy, jednocześnie pozostając na ryczałcie w ramach JDG. Polskie przepisy dopuszczają możliwość stosowania różnych form opodatkowania dla różnych form działalności gospodarczej. Ważne jest jednak, aby odpowiednio zgłosić wybrane formy opodatkowania w ustawowych terminach.

Przepisy umożliwiają łączenie różnych form opodatkowania przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą zarówno indywidualnie, jak i w formie spółki cywilnej lub jawnej. W praktyce oznacza to, że przychody z działalności prowadzonej w formie spółki mogą być opodatkowane w formie podatku liniowego, podczas gdy przychody z działalności indywidualnej mogą być nadal opodatkowane ryczałtem ewidencjonowanym.

Takie podejście zostało potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych, w tym w interpretacji Dyrektora KIS z 16.3.2021 r. (0114-KDIP3-2.4011.21.2021.2.MG), gdzie wskazano, że art. 9a ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wyłącza rozwiązania, w ramach którego prowadzący działalność gospodarczą samodzielnie będzie korzystał z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, a z działalności prowadzonej w formie spółki niebędącej osobą prawną opłacał tzw. podatek liniowy.

Podsumowując, możliwość stosowania różnych form opodatkowania dla działalności indywidualnej i w ramach spółek jest zgodna z obowiązującymi przepisami, co pozwala na dostosowanie wyboru opodatkowania do specyfiki każdej z działalności. Ważne jest jednak terminowe zgłoszenie wyboru formy opodatkowania i przestrzeganie obowiązujących limitów oraz innych wymogów formalnych.

Okres zatrudnienia podczas studiów magisterskich a staż urlopowy

Wymiar urlopu wypoczynkowego

Wprawdzie z pytania nie wynika wyraźnie do jakich celów ustalany jest staż pracy pracownika, można jednak przypuszczać, że chodzi tu o staż pracy dla celów ustalenia wymiaru urlopu (czyli tzw. staż urlopowy). Wspomniany staż urlopowy to okresy wliczane do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu. Oprócz zatrudnienia do stażu urlopowego wlicza się także zakończone okresy nauki w szkołach ponadgimnazjalnych na zasadach określonych w Kodeksie pracy (dalej: KP), a także okresy równorzędne w zatrudnieniu na podstawie odrębnych przepisów, czyli np. okres pobierania stypendium w czasie stażu z PUP.

Szkoły wliczane do stażu urlopowego

Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

Wymienione okresy wlicza się do stażu urlopowego z zastrzeżeniem, że okresów nauki w szkole się nie sumuje (np. 4 lata z tytułu ukończenia liceum i jeszcze 8 lat z tytułu ukończenia studiów licencjackich). Pracodawca uwzględnia w stażu urlopowym pracownika tylko jedną szkołę, i to tą, która będzie dla pracownika najkorzystniejsza (art. 155 § 1 KP). W razie równoległej nauki i pracy, do stażu urlopowego wliczyć można tylko jeden z tych okresów. Tu także obowiązuje zasada korzystności dla pracownika (art. 155 § 2 KP).

A zatem jeśli staż pracy, o którym mowa w pytaniu, to staż dla celów ustalenia wymiaru urlopu (czyli tzw. staż urlopowy), to możliwe jest wliczenie do niego 8 lat z tytułu ukończenia studiów wyższych (licencjackich) oraz kolejnych 6 miesięcy zatrudnienia po ukończeniu tych studiów, przypadających w trakcie studiów magisterskich.

Ujęcie podwyższenia kapitału zakładowego w księgach rachunkowych

Możliwość uznania kosztów dojazdu za koszty ​marżowe

Podstawą opodatkowania VAT przy wykonywaniu usług turystyki jest kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Podatnikom nie przysługuje natomiast prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego od towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty.

Przez marżę rozumie się różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty; przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.

Jeśli przy świadczeniu usługi turystyki, oprócz usług nabywanych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, podatnik wykonuje we własnym zakresie część świadczeń w ramach tej usługi, zwanych dalej „usługami własnymi”, odrębnie ustala się podstawę opodatkowania dla usług własnych i odrębnie w odniesieniu do usług nabytych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. W celu określenia podstawy opodatkowania dla usług własnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 29a ustawy o VAT, a podatnik obowiązany jest do wykazania w prowadzonej ewidencji, jaka część należności za usługę przypada na usługi nabyte od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, a jaka na usługi własne.

Koszty dojazdu pracownika nie są ponoszone dla bezpośredniej korzyści turysty (turyści nie są beneficjentem usługi). Tym samym należy uznać, że jest to koszt usługi własnej.

Urlop rodzicielski dla rodziców adopcyjnych lub będących rodziną zastępczą

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego

Wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego jest zależny od liczby dzieci przyjętych jednocześnie na wychowanie. Jest to konstrukcja podobna jak w przypadku urlopu macierzyńskiego, którego wymiar jest uzależniony od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Kodeks pracy przewiduje, że pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

1) 20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,

2) 31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,

3) 33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,

4) 35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,

5) 37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci

– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia (art. 183 § 1 Kodeksu pracy). Pracownik, który przyjął dziecko w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, do 10. roku życia – ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Natomiast pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w takim samym wymiarze jak powyżej – zależnie od liczby dzieci przyjętych na wychowanie. Z tym, że urlop ten przysługuje nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia (art. 183 § 1¹ Kodeksu pracy). Pracownik, który przyjął dziecko w wieku do 14. roku życia – ma prawo do 9 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Urlop rodzicielski

Po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego można także wykorzystać urlop rodzicielski. Wspomniany urlop dla pracowników, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, przysługuje w wymiarze do:

1) 41 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,

2) 43 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia więcej niż jednego dziecka,

3) 38 tygodni – w przypadku przyjęcia dziecka w wieku do 7. roku życia (albo do 10. roku życia, gdy wobec dziecka podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego).

Natomiast pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w takim samym wymiarze (zależnym od ilości jednocześnie przyjętych dzieci – odpowiednio 41 i 43 tygodni), nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. Urlop w wymiarze do 38 tygodni przysługuje zaś pracownikom, którzy przyjęli na wychowanie dziecko w wieku do ukończenia 14. roku życia.

Z pytania wynika, że pracownica przyjęła na wychowanie dwoje dzieci w wieku 3 i 6 lat i w związku z tym zamierza złożyć wniosek o udzielenie urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze 31 tygodni oraz o urlop rodzicielski w pełnym wymiarze. Dla ustalenia przysługującego pracownicy wymiaru urlopu rodzicielskiego istotne jest, czy jest ona dla wspomnianych dzieci niezawodową rodziną zastępczą (w mojej ocenie pełny wymiar urlopu może zostać zredukowany do 41 tygodni ze względu na wiek drugiego dziecka – urlop przysługuje do 7. roku życia dziecka lub do 10. roku życia, jeśli podjęto decyzję wobec dziecka o odroczeniu obowiązku szkolnego), czy też będzie dla nich rodzicem adopcyjnym (pełny wymiar urlopu 43 tygodnie). Co równie istotne, do urlopu rodzicielskiego dla rodzin adopcyjnych i rodzin zastępczych odpowiednio stosuje się przepisy o urlopie rodzicielskim dla rodziców biologicznych (za wyjątkiem art. 182^1a § 1-2 Kodeksu pracy). Dlatego też należy pamiętać, że „drugi z rodziców” jest uprawniony do urlopu w wymiarze co najmniej 9 tygodni i prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców. Zatem, jeśli tylko jeden rodzic będzie korzystał z urlopu rodzicielskiego, to w mojej ocenie będzie mu przysługiwał urlop w wymiarze obniżonym o 9 tygodni (41 – 9 tygodni = 32 tygodnie albo 43 – 9 tygodni = 34 tygodnie).

Szkolenia pracowników tymczasowych w dziedzinie bhp 

W przypadku zatrudniania pracowników tymczasowych pojawiają się trzy strony w tej relacji:

• pracownik tymczasowy,
• agencja pracy tymczasowej (która jest faktycznym pracodawcą pracownika tymczasowego), i
• pracodawca użytkownik (który korzysta z pracy pracownika tymczasowego).

Zakres tego szkolenia, jak i czas trwania są takie same, jak dla pozostałych pracowników wykonujących podobne czynności u pracodawcy użytkownika.

Umowa zawarta między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem nie może stanowić inaczej w tym względzie, czyli scedować obowiązku szkolenia w dziedzinie bhp na agencję pracy tymczasowej. Tylko kwestie nieuregulowane w ustawie, mogą być doszczegółowione w umowie łączącej te dwie strony.

Nabycie nieruchomości do majątku wspólnego małżonków a prawo do odliczenia VAT

Zgodnie z art. 86 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jednocześnie sam fakt nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków jest bez wpływu na to prawo. Potwierdza to przykładowo wyrok NSA z 21.4.2004 r. (FSK 69/04, Legalis), w którym wskazano, że zakup dokonany przez małżonków i udokumentowany fakturą nie powoduje utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy tylko jeden z małżonków jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Nie ma więc wątpliwości, że pomimo zakupu do majątku wspólnego małżonków, ten małżonek, na potrzeby działalności którego została zakupiona nieruchomość, powinien mieć prawo do 100% odliczenia podatku.

Ujęcie cesji wierzytelności w księgach rachunkowych sprzedającego i kupującego

Cesja należności powoduje wyłączenie z ksiąg rachunkowych należności. Zbycie własnej należności (wierzytelności) w księgach rachunkowych wierzyciela, czyli podatnika „B”, ujmuje się na kontach kosztów finansowych i przychodów finansowych. Przychód ze sprzedaży własnej wierzytelności w wysokości równej cenie uzyskanej ze sprzedaży ujmuje się jako przychód finansowy na koncie „Przychody finansowe”, z kolei wartość ewidencyjną (nominalną) sprzedanej własnej należności, tj. w kwocie brutto widniejącej na rozrachunkach, odnosi się w ciężar konta „Koszty finansowe”. W rachunku zysków i strat podlegają one skompensowaniu. W tym wypadku sprzedaż jest za wartość nominalną, zatem nie powstanie wynik dot. sprzedaży.

Jeżeli sprzedawana wierzytelność była objęta odpisem aktualizującym na zasadach określonych w art. 35b ust. 1 ustawy o rachunkowości, to w momencie jej sprzedaży odpis ten należy wyksięgować. Gdyby odpis ten był uprzednio zaliczony do kosztów uzyskania przychodów (w kwocie netto należności), to w związku ze sprzedażą wierzytelności objętą tym odpisem, równowartość odpisu, w części ujętej uprzednio w kosztach podatkowych, byłaby przychodem podatkowym zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W przypadku sprzedaży wierzytelności własnej, zarachowanej uprzednio do przychodów należnych, zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych kosztem uzyskania przychodów jest strata ze sprzedaży tej wierzytelności, stanowiąca różnicę pomiędzy nominalną wartością wierzytelności (a więc wartością brutto, zawierającą także VAT należny) a sumą uzyskaną z jej sprzedaży (np. interpretacja indywidualna Ministra Finansów z 30.9.2015 r., DD6/033/78a/SOH/09/PK-845). Czyli w tym wypadku nie będzie wyniku dot. sprzedaży.

Z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Sprzedaż własnej wierzytelności nie stanowi ani dostawy towarów, ani świadczenia usług. W konsekwencji sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu VAT. Oznacza to, że podatnik dokonujący sprzedaży wierzytelności własnej nie wykazuje z tego tytułu VAT należnego.

Podatnik „C” powinien ująć transakcję w księgach rachunkowych na koncie „Pozostałe rozrachunki” (z wyodrębnieniem w ewidencji analitycznej rozrachunku z jej sprzedawcą oraz z dłużnikiem).

Po stronie „Wn” konta analitycznego rozrachunków z dłużnikiem ewidencjonuje się wartość nominalną zakupionej wierzytelności. Natomiast po stronie „Ma” konta analitycznego rozrachunków ze sprzedawcą wierzytelności ujmuje się zobowiązanie wobec sprzedawcy wierzytelności, w cenie nabycia.

Jeżeli wierzytelność nabyto po cenie niższej od wartości nominalnej, to różnicę między większą wartością nominalną a mniejszą od niej ceną nabycia wierzytelności odnosi się na stronę „Ma” konta „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”. Kwota ta będzie figurowała jako saldo na koncie RMP do czasu sprzedaży wierzytelności lub uregulowania jej przez dłużnika. Różnica taka w ogóle nie powstanie, gdy cena nabycia wierzytelności równa jest jej wartości nominalnej. W tym wypadku nie będzie jej, bo podatnik „C” rozliczy należność kompensatą z podatnikiem „A”.

W przypadku zakupu wierzytelności przychód podatkowy powstaje dopiero w momencie sprzedaży tej wierzytelności, jej windykacji bądź dobrowolnej spłaty przez dłużnika. Z kolei kosztem podatkowym są wydatki na nabycie tej wierzytelności i mogą one zostać uznane za koszty podatkowe w dacie uzyskania przychodu ze sprzedaży wierzytelności lub uzyskania zapłaty przez dłużnika. W przypadku kosztów należy również pamiętać o ograniczeniu w zaliczaniu do kosztów strat powstałych na sprzedaży wierzytelności. Wydatki na nabycie wierzytelności stanowić mogą koszty podatkowe w całości, wtedy gdy cena sprzedaży wierzytelności jest równa bądź wyższa poniesionym wydatkom na jej nabycie. Z kolei, gdy wydatki poniesione przez jednostkę na nabycie wierzytelności przekraczają cenę jej sprzedaży, to straty na tej sprzedaży nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

W świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zakupu wierzytelności w ramach działalności gospodarczej (na własne ryzyko), za określoną w umowie cenę, nie uznaje się za dostawę towarów ani świadczenie usług. Czynność ta nie podlega więc opodatkowaniu VAT.

Jeśli transakcja zakupu wierzytelności nie podlega opodatkowaniu VAT, to jest opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o ile spełnia warunki wymienione w art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek zapłaty podatku ciąży na kupującym, a stawka podatku w tym przypadku wynosi 1%. Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa wierzytelności, zasadniczo będzie to więc cena nabycia wierzytelności.