Naliczanie odsetek od lokat a polityka rachunkowości
Zasadniczo, zgodnie z zasadą przewagi treści nad formą oraz zasadą współmierności przychodów i kosztów, odsetki przypadające na dany okres powinny zostać ujęte wśród przychodów tego okresu, niezależnie od terminu ich zapłaty. Bazując jednak na zasadzie istotności, możliwym jest wprowadzenie do polityki rachunkowości jednostki zapisu upraszającego postępowanie w tym zakresie.
Zgodnie z zasadą memoriału w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Z pytania wynika, że odsetki nie zostały jeszcze naliczone, ponieważ naliczone zostaną w dacie zapadalności lokaty, tj. w dniu jej zakończenia. Tym samym, bazując na treści umowy można stwierdzić, że nie zachodzi potrzeba naliczania odsetek memoriałowo. Jednak z opisu pytania Autor wnioskuje również, że jednostka nie przewiduje zerwania lokaty przed terminem, ze względu na utratę odsetek. Tym samym, stosując zasadę przewagi treści ekonomicznej nad formą, prawidłowo jest wykazać odsetki, które zostaną naliczone od lokaty, a dotyczą okresu, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe. Takie postępowanie służyć będzie realnemu zobrazowaniu osiągniętych (memoriałowo) w danym roku obrotowym przychodów.
Warto nadmienić, że niezależnie od powyższego, jednostki mogą stosować uproszczenia zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o rachunkowości, gdy ich przyjęcie nie wpływa istotnie ujemnie na obraz sytuacji majątkowej i finansowej jednostki prezentowany w sprawozdaniu finansowym. Wprowadzenie uproszczenia bazującego na zasadzie istotności odbywa się poprzez odpowiedni zapis w polityce rachunkowości jednostki. Możliwe jest więc ustalenie progu istotności, poniżej którego jednostka odstępuje od naliczania we własnym zakresie odsetek za dany okres, za który bank odsetek jeszcze nie naliczył.
Dopuszczalność zamiany umowy o pracę na umowę B2B
Nie istnieje generalny zakaz zmiany podstawy zatrudnienia z umowy o pracę na umowę B2B, o ile tylko zmiana ta nie została dokonana w celu obejścia przepisów prawa pracy.
Podstawową przeszkodą jest aby zawarta umowa B2B nie stanowiła kalki umowy o pracę, bowiem wówczas będzie ona spełniała definicję stosunku pracy i tak też zostanie potraktowana przez np. ZUS. Proszę zatem zadbać o to, aby w podpisanej umowie B2B nie było cech charakterystycznych dla stosunku pracy, czyli np. podporządkowania pracownika pracodawcy, kierownictwa pracodawcy, itd., gdyż zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Poza tym, nie istnieje generalny zakaz zmiany podstawy zatrudnienia z umowy o pracę na umowę B2B, o ile tylko zmiana ta nie została dokonana w celu obejścia przepisów prawa pracy. Mówiąc w największym skrócie: jeśli obie strony tego chcą, do tego dążą i są obiektywnie przekonane, że taka zmiana będzie dla nich lepszym rozwiązaniem, to mogą jej dokonać.
W przypadku założenia przez dyrektora ds. marketingu, którego dotyczy pytania, spółki kapitałowej (nawet jednoosobowej), zasadniczo nie będzie żadnych przeciwwskazań do zawarcia umowy o świadczenie usług marketingu pomiędzy Państwem a tą spółką kapitałową. Muszą Państwo pamiętać jedynie o tym, aby zawarta umowa miała elementy wskazujące, że jest to umowa zawarta pomiędzy dwoma przedsiębiorstwami, którego zachowują swoją autonomię, a umawiają się jedynie na – z grubsza rzecz ujmując – określone działanie lub określony rezultat. Zatem zawarta umowa nie powinna nosić cech stosunku pracy.
Najem prywatny a VAT
Świadczenie przez podatnika usług najmu (prywatnego) – obok wykonywania zarejestrowanej w CEiDG działalności gospodarczej – skutkuje tym, że podatnik ten musi ujawnić usługę najmu w JPK_VAT, w którym rozlicza prowadzoną działalność gospodarczą. Najem zwolniony z VAT wykazuje się w polach K_10 i P_10 JPK_VAT, natomiast najem obciążony VAT w stawce 23% deklaruje się w polach K_19 i K_20 oraz P_19 i P_20 JPK_VAT.
Definicja działalności gospodarczej na gruncie VAT jest bardzo pojemnym pojęciem. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) działalność gospodarcza obejmuje swoim zakresem m.in. czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W rezultacie najem rzeczy posiadanych przez podatnika, nawet jeśli na gruncie podatku dochodowego zaliczony został do źródła przychodów z najemu prywatnego, na płaszczyźnie VAT jest przejawem działalności gospodarczej, a wynajmujący – podatnikiem VAT z tego tytułu.
Z treści pytania wynika, że wynajmujący posiada w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą status podatnika VAT czynnego. Podatnik składa w urzędzie skarbowym JPK_VAT, w którym ujmuje całą swoją sprzedaż. Z tego też względu jest on zobowiązany zadeklarować w JPK_VAT również najem lokalu mieszkalnego.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 36 VATU zwalnia się od podatku usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe lub na rzecz społecznych agencji najmu. Najem mieszkań, które nie spełniają powyższego warunku, obciążony jest 23% stawką VAT.
Jeżeli zatem:
1) usługi najmu wykonywane przez podatnika korzystają ze zwolnienia od VAT, powinien on zadeklarować niniejsze usługi w składnym w urzędzie JPK_VAT w polach K_10 i P_10 (wysokość podstawy opodatkowania wynikająca z dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju, zwolnionych od podatku),
2) usługi najmu wykonywane przez podatnika opodatkowane są VAT w stawce 23%, wykaże on swoje świadczenie w JPK_VAT w polach K_19 i K_20 oraz P_19 i P_20 (wysokość podstawy opodatkowania i podatku należnego z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju, opodatkowanych stawką podatku 23%).
W sytuacji, gdy podatnik dla udokumentowania czynności najmu wyświadczonego dla innego podatnika wystawia fakturę, najem w JPK_VAT powinien zaewidencjonować na podstawie faktury. Jeżeli najemcą jest osoba prywatna, a wystawiono fakturę, najem można wykazać na podstawie sporządzonej faktury. W każdym innym przypadku usługę należy ujawnić w JPK_VAT na podstawie dowodu wewnętrznego, oznaczonego symbolem „WEW”.
Zaznaczyć również trzeba, że w związku z wykonywaniem przez podatnika tzw. sprzedaży mieszanej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (tj. sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej), podatnik może być zobligowany do ustalenia tzw. proporcji odliczenia podatku naliczonego, o której mowa w art. 90 ust. 1 VATU.
Termin wykonania polecenia służbowego
Zwrot „pilne” oznacza konieczność natychmiastowego wykonania. Natomiast zwrot „niezwłocznie” oznacza konieczność wykonania bez zbędnej zwłoki, w najkrótszym możliwym terminie (niekoniecznie natychmiast). Wydając polecenie służbowe, przełożony powinien określić termin jego realizacji. Jeśli przełożony wydaje jednemu pracownikowi kilka poleceń z tym samym terminem lub z terminem „pilne”, to musi określić kolejność ich realizacji.
Polecenie służbowe
Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę (art. 100 § 1 Kodeksu pracy). Pewnym rodzajem polecenia służbowego jest w praktyce zakres obowiązków pracownika. Jest to swoiste polecenie stałe i skutkuje tym, że pracodawca/przełożony nie musi ciągle takich poleceń pracownikowi ponawiać. Pewne zadania bowiem są stałe, cykliczne i nie wymagają każdorazowych poleceń służbowych (np. comiesięczne naliczanie wynagrodzeń dla pracowników, czy prowadzenie dokumentacji pracowniczej).
Wydawanie poleceń służbowych
Wydawanie poleceń służbowych należy do uprawnień kierowniczych pracodawcy (przełożonych jako osób upoważnionych przez pracodawcę w tym zakresie. Pracownik jest zobowiązany do wykonania takiego polecenia, które dotyczy pracy i jednocześnie nie jest sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę (art. 100 § 1 Kodeksu pracy).
Wspomniane polecenia służbowe konkretyzują obowiązki pracownika przede wszystkim w zakresie przydziału zadań, sposobu wykonywania tych zadań, czy miejsca i terminu ich wykonania. Dlatego też oprócz kodeksowych wymogów określonych w art. 100 § 1 Kodeksu pracy polecenia służbowe muszą być konkretne, jasne i zrozumiałe dla pracownika. Także w zakresie kolejności wykonywania poszczególnych poleceń.
Powszechnie przyjmuje się, że termin pilne oznacza konieczność wykonania natychmiast, od razu. W praktyce może to oznaczać nawet przerwanie obecnie wykonywanych czynności i w pierwszej kolejności wykonanie danego polecenia. Natomiast termin niezwłocznie oznacza – równie powszechnie – konieczność wykonania danej czynności „bez zbędnej zwłoki” , w najkrótszym możliwym czasie. W praktyce więc, jeśli można przerwać wykonywaną w danym momencie czynność (tj. praca ta „może poczekać”), to należy wykonać polecenie. Jeśli zaś dana praca nie może zostać przerwana, ponieważ np. utracone zostaną wszystkie dane z formularza, które zostały już wprowadzone, nie zapisano jeszcze wyników tej pracy, albo dana praca wymaga zakończenia ze względu na terminy – zarówno te, które wynikają z przepisów prawa (np. złożenie sprawozdań, przesłanie danych do GUS, złożenie deklaracji ZUS, itp.), jak i te, które wynikają z innych poleceń służbowych – to praca ta powinna zostać zakończona w pierwszej kolejności, a dopiero w następnej kolejności należy wykonać polecenie z terminem „niezwłocznie”.
Wydając polecenie służbowe, przełożony powinien określić termin jego realizacji. Wprawdzie nie wynika to wprost z przepisów Kodeksu pracy, ale jest to istotne ze względów praktycznych. Pomijając teoretyczną dyskusję o tym, kiedy pracownik powinien wykonać polecenie bez sprecyzowanego terminu jego realizacji, określenie terminu realizacji polecenia wprowadza jasną zasadę. Pracownik ma świadomość co do terminu wykonania polecenia, a w razie niewykonania tego polecenia w wyznaczonym terminie pracodawca może rozważyć wyciągnięcie wobec pracownika konsekwencji służbowych. Sprawa jest bowiem jasna dla wszystkich co do terminu i pozostaje tylko ustalenie, czy pracownik ponosi winę w tym, że nie wykonał polecenia w terminie (tylko wina pracownika pozwala na wyciągnięcie konsekwencji służbowych, np. ukaranie pracownika karą porządkową zgodnie z przepisami art. 108 Kodeksu pracy i nast.). Jeśli przełożony wydaje jednemu pracownikowi kilka poleceń z tym samym terminem lub z terminem „pilne”, to musi określić kolejność ich realizacji.
Co równie istotne, w praktyce podczas wykonywania pracy priorytety poleceń mogą ulegać zmianie. Dlatego też przełożony (osoba, która wydaje polecenie służbowe), powinien wskazać konkretnie które polecenie „ma pierwszeństwo”, jeśli wydaje pracownikowi kolejne polecenie, a pracownik nie zdążył jeszcze zrealizować poprzedniego/poprzednich. Tym bardziej, jeśli wszystkie te polecenia np. są pilne. Oczywistym jest bowiem, że jeden pracownik nie może w tym samym czasie wykonać naraz kilku poleceń z tym samym terminem lub ze statusem „pilne”. To w gestii przełożonego leży określenie, w jakiej kolejności mają zostać wykonane polecenia, skoro np. wszystkie są pilne.
Ryczałt za używanie samochodu prywatnego do celów służbowych jako element wynagrodzenia
Nie, ryczałt za używanie samochodu prywatnego do celów służbowych nie jest wynagrodzeniem.
Zwrot kosztów używania przez pracownika w celach służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów, które nie są własnością pracodawcy, następuje w formie miesięcznego ryczałtu.
W kontekście definicji „wynagrodzenia” należy sięgnąć do załącznika do objaśnień dotyczących sprawozdawczości z zatrudnienia i wynagrodzeń GUS. Zgodnie z nim, wynagrodzenia obejmują wypłaty pieniężne, wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym, stanowiące wydatki ponoszone przez pracodawców na opłacenie wykonywanej pracy (z wyjątkami, o których mowa w rozdziale VIII), niezależnie od źródeł ich finansowania (ze środków własnych lub refundowanych) oraz bez względu na podstawę stosunku pracy lub innego stosunku prawnego czy czynności prawnej, na podstawie których jest świadczona praca lub pełniona służba.
Wynagrodzenia dzielą się na:
- wynagrodzenia osobowe,
- wynagrodzenia bezosobowe (z wyjątkiem honorariów),
- honoraria (wynagrodzenia z tytułu korzystania lub rozporządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi),
- wynagrodzenia agencyjno-prowizyjne,
- dodatkowe wynagrodzenia roczne dla pracowników jednostek sfery budżetowej,
- wypłaty z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej.
Natomiast do wynagrodzeń nie zalicza się m.in. ryczałtów pieniężnych za używanie do celów służbowych samochodów lub innych środków lokomocji, które nie są własnością pracodawcy.
W sensie podatkowym przychód jest pojęciem szerszym niż wynagrodzenie. To ostatnie jest świadczeniem przysparzająco-majątkowym, natomiast wszelkie zwroty kosztów poniesionych przez pracownika mają charakter kompensacyjny, a więc jedynie rekompensują to, co pracownik ze swoich środków wyłożył w związku z wykonywaniem czynności służbowych.
Prowadzenie budki gastronomicznej a obowiązek fiskalizacji sprzedaży
Sprzedaż w budce gastronomicznej, która rozkładana jest na czas imprez lub festynów, może korzystać ze zwolnienia z kas rejestrujących w ramach limitu do 20 000 zł. Jeśli jest ona ustawiona na stałe w jednym miejscu, to korzystanie z kasy rejestrującej będzie obowiązkowe.
Usługi gastronomiczne są jedną z kategorii usług wyłączonych ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Jednakże obowiązki w zakresie stosowania kas rejestrujących do tych usług różnią się w zależności od rodzaju tych usług i punktu, w którym są oferowane.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. i rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących obowiązkowe jest stosowanie kas rejestrujących w razie świadczenia usług związanych z wyżywieniem (PKWiU ex 56.10, 56.21, ex 56.29, ex 56.30), wyłącznie:
– świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne, w tym również sezonowo, oraz
– usług przygotowywania żywności dla odbiorców zewnętrznych (catering).
Jak wynika z wyjaśnień na stronie GUS do działu PKWiU 56 „Działalność usługowa związana z wyżywieniem”, obejmuje on działalność usługową związaną z zapewnianiem pełnego wyżywienia przeznaczonego do bezpośredniej konsumpcji z lub bez miejsc do siedzenia. Nie jest tu istotny rodzaj obiektu serwującego posiłki, ale fakt, że są one przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji.
Wymienione powyżej grupowania PKWiU dotyczącej następujących rodzajów działalności:
– PKWiU 56.10 „Usługi restauracji i pozostałych placówek gastronomicznych” – według objaśnień GUS obejmują usługi przygotowywania i podawania posiłków gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, bez względu na to czy spożywają oni przygotowywane posiłki na miejscu, biorą je na wynos czy są im dostarczane w miejsce przez nich wyznaczone,
– PKWiU 56.21 „Usługi przygotowywania i dostarczania żywności (catering) dla odbiorców zewnętrznych” – w tym grupowaniu mieszczą się usługi przygotowywania i dostarczania żywności dla pozostałych odbiorców zewnętrznych, w oparciu o zawartą z klientem umowę, do instytucji państwowych, placówek handlowych, zakładów przemysłowych lub na określone uroczystości do miejsc wyznaczonych przez klienta,
– PKWiU 56.30 „Usługi przygotowywania i podawania napojów” – według objaśnień GUS obejmują usługi przygotowywania i podawania napojów, głównie alkoholowych, przez bary, tawerny, piwiarnie i puby, nocne kluby, dyskoteki i podobne obiekty, z działalnością rozrywkową lub bez, usługi przygotowywania i podawania napojów przez bary działające w hotelach i innych obiektach zapewniających zakwaterowanie oraz w środkach transportu (np. w pociągach lub samolotach).
Z opisu nie wynika, aby usługi miały charakter cateringu. Dlatego istotne jest ustalenie, czy „drewniana budka/stragan” stanowi stacjonarną placówkę gastronomiczną.
Jeśli sprzedaż ma miejsce w budce gastronomicznej rozkładanej (montowanej) na czas imprez lub festynów, to sprzedaż taka nie znajduje się na liście czynności objętych bezwzględnym obowiązkiem fiskalizacji sprzedaży.
Możliwe jest więc zastosowanie zwolnienia obowiązku stosowania kasy fiskalnej na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia, które obejmuje podatników, u których obrót zrealizowany na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej nie przekroczył w poprzednim roku kwoty 20 000 zł (ewentualnie, w razie rozpoczęcia takiej sprzedaży trakcie roku, jeśli przewidywana wartość takiej sprzedaży nie przekroczy tego limitu).
Możliwość stosowania zwolnienia z obowiązku fiskalizacji w stosunku do budek wykorzystywanych jedynie na czas festynu, na podstawie identycznie brzmiących przepisów obowiązujących w poprzednich latach, została potwierdzona w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 6.5.2015 r. (IBPP3/4512-136/15/KG) oraz z 14.4.2015 r. (IBPP3/4512-80/15/AŚ), a także przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 16.3.2015 r. (ITPP1/443-1585/14/AJ).
Natomiast w sytuacji, gdy budka/stragan stoi stale w jednym miejscu, to jest stacjonarną placówką gastronomiczną i od początku powinna być stosowana kasa rejestrująca.
Podpisanie umowy dotyczącej filii spółki
Umowę winna podpisać spółka, a nie filia. Filia nie musi posiadać odrębnego rachunku bankowego.
Autor raczej skłaniałaby się do uznania, że stroną umowy winna być polska spółka, nawet jeżeli prowadzi w Szwecji działalności w postaci oddziału polskiego przedsiębiorcy. Generalnie bowiem oddział/filia w obrocie gospodarczym nie występuje samodzielnie. Podejmując działania, korzysta z podmiotowości spółki. Działania te są prowadzone na ryzyko i odpowiedzialność spółki polskiej. Pośrednio na poparcie tego stanowiska należy przytoczyć wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30.11.2017 r. (I ACa 126/17, Legalis) zgodnie z tezą, którego posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej, a tym bardziej wskazaniem jedynie siedziby tego oddziału, nie oznacza, że stroną czynności prawnych lub procesowych jest oddział tej osoby, jako niezależny podmiot stosunków prawnych. W takim przypadku w postępowaniu sądowym stroną jest sama osoba prawna mająca swój oddział, z którego działalnością wiąże się przedmiot postępowania sądowego. To orzeczenie akurat dotyczy zdolności sądowej i procesowej, ale wskazuje na istotę samego oddziału/filii w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 33 Kodeksu cywilnego osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną, a więc np. spółki, a nie ich oddziały.
Również w ujęciu podatkowym, jeżeli uznamy, że filia w Szwecji jest zakładem zagranicznym spółki należy uznać, że filia ta jest jedynie formą prawną prowadzenia przez spółkę działalności w Szwecji, a nie odrębnym podmiotem prawa. Zakład podatkowy nie jest odrębnym bytem podatkowym.
Bardzo często dla filii/oddziałów są prowadzone odrębne rachunki bankowe, ale autor nie odnajduje wprost wymogu posiadania odrębnego rachunku w przepisach prawa.
Grunt w posiadaniu spółki komandytowej a stawka podatku od nieruchomości
Grunt, będący własnością spółki, na którym budowana jest hala produkcyjna, powinien podlegać opodatkowaniu stawką podatku właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (a więc stawką wyższą).
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie przepisy dotyczące podatku od nieruchomości określają, że m.in. dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stawka podatku od nieruchomości jest zdecydowanie wyższa niż dla gruntów pozostałych, które nie są związane z tą działalnością.
Definicja nieruchomości (gruntu, budynku lub budowli) związanej z nieruchomością gospodarczą, która mówiła, że przez taką nieruchomość rozumie się grunt, budynek lub budowlę będący w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, utraciła moc obowiązującą w związku z wyrokami TK: z 12.12.2017 r. (SK 13/15, Legalis) oraz z 24.2.2021 r. (SK 39/19, Legalis) m. in. w takim rozumieniu, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Co prawda nie obowiązuje już takie rozumienie przepisu, wskazujące że sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę (w tym spółkę komandytową) decyduje o jego związaniu z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednak podejmowane przez spółkę czynności w postaci rozpoczęcia na gruncie budowy hali, która niewątpliwie ma związek z działalnością, wskazuje że również grunt służy wykonywanej przez spółkę działalności. Dlatego też powinien zostać opodatkowany stawką właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Użyczenie członkowi zarządu nieruchomości na podnajem
Czynność użyczenia nieruchomości przez spółkę kapitałową członkowi zarządu – jeżeli nie jest w żaden sposób powiązana ze stosunkiem prawnym łączącym spółkę i członka zarządu (np. kontraktem menadżerskim, umową o pracę) – powinna zostać zakwalifikowana do przychodów z tzw. innych źródeł przychodów, opodatkowanych według skali podatkowej w zeznaniu rocznym członka zarządu (biorącego nieruchomość do używania).
Do przychodów podatkowych podatnicy zaliczają otrzymane lub postawione do dyspozycji w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Stanowi o tym art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU).
W sytuacji przedstawionej w pytaniu, spółka oddała do nieodpłatnego korzystania nieruchomość członkowi zarządu, którą ten członek zarządu będzie wynajmował w ramach źródła przychodów najem prywatny, który zdefiniowany został w art. 10 ust. 1 pkt 6 PDOFizU. W związku z nieodpłatnym korzystaniem przez członka zarządu z obiektu udostępnionego mu na podstawie umowy użyczenia, u podatnika powstanie przychód z niepodatnych świadczeń. Zgodnie z art. 20 ust. 1 PDOFizU do przychodów z tzw. innych źródeł przychodów wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 9 PDOFizU zalicza się m.in. nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 PDOFizU.
Zastanowić się zatem należy, czy wartość świadczenia otrzymanego przez członka zarządu nie powinna być zakwalifikowana u tego członka zarządu do przychodów z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 7 PDOFizU). Do przychodów z działalności wykonywanej osobiście zalicza się bowiem nie tylko wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji członka zarządu, ale także wszelkie nieodpłatne świadczenia otrzymane przez menadżerów od spółki kapitałowej w ramach łączącego te podmioty stosunku prawnego.
Wydaje się, że w niniejszym stanie faktycznym zawarcie umowy użyczenia obiektu przez spółkę kapitałową osobie zarządzającej tą spółką, jest zdarzeniem niezależnym, odrębnym od stosunku prawnego łączącego spółkę i członka zarządu (tj. kontraktu menedżerskiego, umowy o pracę, aktu powołania). Wobec tego przychód z nieodpłatnego świadczenia uzyskany wskutek udostępnienia nieruchomości podatnikowi, uznać należy za przychód z innych źródeł przychodów z art. 10 ust. 1 pkt 9 PDOFizU opodatkowany według skali podatkowej w zeznaniu rocznym.
Zgodnie brzmieniem art. 20 ust. 1 PDOFizU przychody z użyczenia nieruchomości nie mogą być kwalifikowane do przychodów z najmu prywatnego. Jak wskazuje sama nazwa tego źródła przychodów, do najmu prywatnego obciążonego ryczałtem ewidencjonowanym zalicza się wyłączenie przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze składników majątku posiadanych przez podatnika – z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą.
Końcowo można dodać, że w niniejszej sytuacji nie znajdzie zastosowania zwolnienie od PIT, unormowane w art. 21 ust. 1 pkt 125 PDOFizU, zgodnie z którym wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów Ustawy o podatku od spadków i darowizn. Spółka kapitałowa, z oczywistych względów, nie może być bowiem zaliczona do członków rodziny podatnika.
Skutki podatkowe likwidacji towaru handlowego
Jeżeli podatnik wykaże, że zamówienie takich towarów było działaniem racjonalnym, wówczas wraz z likwidacją podatnik rozpozna powstałą z tego tytułu stratę ekonomiczną wyznaczaną wartością wg cen zakupu towarów w koszty podatkowe. Przy założeniu określonym w poprzednim zdaniu, utylizacja płyt nie wygeneruje konieczności korekty VAT odliczonego uprzednio przy ich zakupie.
Udzielając odpowiedzi na pytanie Czytelnika należy wskazać na ogólną zasadę celowości fiskalnej właściwą przy klasyfikacji kosztów podatkowych, a dokładniej przy badaniu, czy takie koszty występują. Do kosztów podatkowych mogą być zaliczone te wydatki, które zostały poniesione w celu uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, a które nie są wprost wyłączone z kosztów przez ustawodawcę. W praktyce przy kwalifikacji wydatków jako koszty lub NKUP należy uwzględnić nie tylko związek z przychodem (chociażby pośredni i nie tylko z tym faktycznie uzyskanym, ale hipotetycznie możliwym do osiągnięcia), ale również racjonalność ekonomiczną i gospodarczą dla danego, konkretnie dla tego podmiotu.
Powyższe ma zastosowanie również przy weryfikacji, czy występują koszty w przypadku wystąpienia w bieżącej działalności straty ekonomicznej, bo z taką mamy tutaj do czynienia.
Chodzi o to, by nie była ona konsekwencją niewłaściwego działania podatnika, jego zaniechania, zaniedbania, nieracjonalnych ekonomicznie poczynań itp.
W przypadku wystąpienia przesłanki do likwidacji zakupionych uprzednio towarów handlowych oprócz konieczności wykazania, iż takie działanie (likwidacja) jest uzasadnione, należy wykazać, że wcześniejszy zakup nie był błędem, jak również, że w międzyczasie podatnik nie popełnił „zawinionych” uchybień gospodarczych. Jednym słowem, jeżeli podatnik wykaże, że zamówienie takich towarów było działaniem racjonalnym, a ich dystrybucja nie wystąpiła z przyczyn obiektywnych, strata ekonomiczna powstała z tego tytułu, kalkulowana kosztami zakupu towarów, będzie mogła być uwzględniona w kosztach podatkowych.
Takie powiazanie zakupów z prowadzoną działalnością, czy raczej ich pozostawienie w związku spowoduje, że nie wystąpią przesłanki do przyjęcia, iż nastąpiła zmiana sposobu ich wykorzystania w porównaniu z pierwotnie zakładaną i brak jest podstaw do korekty uprzednio odliczonego VAT.
Jednym słowem, zarówno dla potrzeb rozliczenia KUP, jak i pozostawienia odliczenia VAT należy uzasadnić, iż strata powstała w wyniku likwidacji towarów nie jest stratą zawinioną.
