Obowiązek zachowania oryginałów faktur przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych elektronicznie
Możliwe jest przechowywanie zeskanowanych faktur i paragonów bez konieczności zachowywania ich oryginałów papierowych, o ile spełnione są określone warunki dotyczące integralności, bezpieczeństwa i dostępności tych dokumentów w formie elektronicznej.
W myśl art. 71 ust. 1 ustawy o rachunkowości (dalej: RachunkU) stanowi, iż dokumentację, o której mowa w art. 13 ust. 1 RachunkU księgi rachunkowe, dowody księgowe, dokumenty inwentaryzacyjne i sprawozdania finansowe, zwane dalej także „zbiorami”, należy przechowywać w należyty sposób i chronić przed niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem.
Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera ochrona danych powinna polegać na stosowaniu odpornych na zagrożenia nośników danych, na doborze stosownych środków ochrony zewnętrznej, na systematycznym tworzeniu rezerwowych kopii zbiorów danych zapisanych na informatycznych nośnikach danych, pod warunkiem zapewnienia trwałości zapisu informacji systemu rachunkowości, przez czas nie krótszy od wymaganego do przechowywania ksiąg rachunkowych, oraz na zapewnieniu ochrony programów komputerowych i danych systemu informatycznego rachunkowości, poprzez stosowanie odpowiednich rozwiązań programowych i organizacyjnych, chroniących przed nieupoważnionym dostępem lub zniszczeniem.
Księgi rachunkowe mogą mieć formę, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i 3 RachunkU zbiorów utrwalonych na informatycznych nośnikach danych, pod warunkiem stosowania wyżej opisanych rozwiązań, co wynika z literalnego brzmienia art. 72 ust. 1 RachunkU.
Jeżeli system ochrony zbiorów danych rachunkowości, utrwalonych na informatycznych nośnikach danych, nie spełnia wymagań określonych w art. 71 ust. 2 RachunkU, wówczas należy zachowywać dokumenty w formie papierowej.
Skutki podatkowe zakupu kampera w spółce komandytowej
Podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu kampera na zasadach ogólnych oraz prawo do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów związanych z kamperem na zasadach ogólnych. Amortyzacji można dokonać metodą liniową (KŚT 743, stawka 14%) lub przyspieszoną metodą degresywną (z zastosowaniem współczynnika 2,0).
Podatek od towarów i usług
Ogólne zasady odliczenia podatku naliczonego zostały określone w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU), zgodnie z którym odliczenie przysługuje:
1) w odniesieniu do usług i towarów nabytych do wykonywania czynności opodatkowanych,
2) w kwocie wskazanej na fakturze lub w dokumencie celnym.
W art. 86a VATU przewidziano także szczególne zasady odliczenia podatku naliczonego od zakupionych pojazdów samochodowych, ale tych zasad nie stosuje się do pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 t. (por. art. 2 pkt 34 VATU).
Oznacza to, że podatek naliczony od nabycia kampera przysługuje w pełnej kwocie wykazanej na fakturze, a ewentualne wykorzystanie kampera do celów osobistych nie wpływa na poziom odliczenia podatku naliczonego. Jednakże każde takie wykorzystanie będzie uznane za odpłatne świadczenie usługi opodatkowane stawką 23% na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 VATU w każdym miesiącu prywatnego wykorzystania.
Podatek dochodowy od osób prawnych
Zgodnie z art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 PDOPrU.
W Państwa przypadku oznacza to, że wszelkie koszty związane z nabyciem oraz korzystaniem z kampera będą podlegały odliczeniu, jeśli mają związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. W odniesieniu do kampera nie stosuje się ograniczeń w stosunku do amortyzacji (art. 16 ust. 1 pkt 4 PDOPrU), składek na ubezpieczenie (art. 16 ust. 1 pkt 49 PDOPrU) ani kosztów eksploatacyjnych (art. 16 ust. 1 pkt 51 PDOPrU), ponieważ te ograniczenia odnoszą się jedynie do samochodów o masie dopuszczalnej nieprzekraczającej 3,5 t (por. art. 4a pkt 9a PDOPrU).
W trakcie kontroli organy podatkowe mogą jednak domagać się przedstawienia dowodów wykorzystania pojazdu do celów działalności gospodarczej. Jeżeli uda im się skutecznie podważyć powiązanie pojazdu z wykonywaną działalnością, to wtedy określą dochód spółki z pominięciem kosztów związanych z kamperem, co doprowadzi do powstania zaległości podatkowej oraz konieczności zapłaty odsetek.
Amortyzacja
Kamper może być amortyzowany zgodnie z metodą liniową (KŚT 743, stawka 14%) lub z wykorzystaniem przyspieszonej degresywnej metody amortyzacji (art. 16k PDOPrU).
Udokumentowanie wyjaśnień pracownika przed nałożeniem kary porządkowej
Przepisy prawa pracy nie określają w jakiej formie pracownik powinien składać wyjaśnienia (np. na piśmie, w postaci e-mailowej, ustnie do protokołu, czy wyłącznie ustnie, bez ich utrwalania na piśmie, nawet w formie np. notatki). Mimo to warto zadbać o ich udokumentowanie dla celów dowodowych (choć nie jest to bezwzględny obowiązek).
Kara porządkowa
Kodeks pracy umożliwia stosowanie wobec pracownika odpowiedzialności porządkowej. W tym celu wspomniane przepisy określają katalog kar porządkowych, które pracodawca może nałożyć na pracownika, jeśli zajdzie taka konieczność, ustalają sposób postępowania pracodawcy w tym przedmiocie oraz ważne terminy. Pracodawca może więc zastosować wobec pracownika karę upomnienia lub nagany za nieprzestrzeganie:
- ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy,
- przepisów BHP,
- przepisów PPOŻ,
- przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.
Natomiast kara pieniężna może zostać na pracownika nałożona za:
- nieprzestrzeganie przepisów BHP,
- nieprzestrzeganie przepisów PPOŻ,
- opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
- stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub
- spożywanie alkoholu w czasie pracy.
Wysłuchanie pracownika
Ważnym elementem procedury nakładania kar porządkowych w ramach odpowiedzialności porządkowej jest wysłuchanie pracownika. Prowadząc postępowanie wyjaśniające pracodawca ma obowiązek wysłuchania pracownika (art. 109 § 2 Kodeksu pracy). W praktyce chodzi o umożliwienie zatrudnionemu wyjaśnienia sytuacji i odniesienia się do stawianych mu zarzutów. Jak już wspomniałam wysłuchanie pracownika jest obowiązkowe. Chyba że pracownik, któremu pracodawca umożliwi złożenie wyjaśnień nie skorzysta z tej możliwości i odmówi składania wyjaśnień. Ważnym jest natomiast „danie pracownikowi szansy na wyjaśnienia”. Jeśli nie będzie chciał ich składać, pracodawca powinien uszanować tą decyzję pracownika (pracownik ma prawo zrezygnować ze składania wyjaśnień). W takiej sytuacji pracodawca powinien dalej prowadzić postępowanie wyjaśniające, a po jego zakończeniu podjąć decyzję co do kary porządkowej.
Przepisy prawa pracy nie określają w jakiej formie pracownik powinien składać wyjaśnienia (np. na piśmie, w postaci e-mailowej, ustnie do protokołu czy wyłącznie ustnie bez ich utrwalania na piśmie nawet w formie np. notatki). Mimo to warto zadbać o ich udokumentowanie dla celów dowodowych (choć nie jest to bezwzględny obowiązek). Pamiętać należy, że od nałożonej na pracownika kary porządkowej przysługuje ukaranemu sprzeciw, a w razie podtrzymania kary porządkowej przez pracodawcę pracownik może odwołać się do sądu pracy. W takim przypadku wyjaśnienia pracownika złożone na piśmie lub udokumentowane np. w formie protokołu lub notatki mogą okazać się ważne dla ostatecznego rozstrzygnięcia.
Sprawozdanie finansowe spółki postawionej w stan likwidacji
Nie ma obecnie jednolitego podejścia określającego ramy czasowe sprawozdania finansowego na koniec roku, w którym wydarzył się tzw. szczególny dzień bilansowy. Mniej problematyczne w innych aspektach (np. rozliczenie wyniku, prezentacja w KRS) jest przyjęcie założenia, iż powinno być to 12 miesięcy.
Przepisy ustawy o rachunkowości (dalej: RachunkU) wskazują, iż jednostki zamykają księgi rachunkowe, w szczególności:
1) na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub upadłości (art. 12 ust. 2 pkt 6 RachunkU); za dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości przyjmuje się dzień podjęcia uchwały lub dzień wydania postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości,
2) na dzień bilansowy kończący pierwszy rok obrotowy po stwierdzeniu, że działalność nie będzie kontynuowana (przed postawieniem w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości) oraz na dzień kończący każdy następny rok obrotowy (art. 12 ust. 2 pkt 1 RachunkU),
Następnie jednostki otwierają księgi rachunkowe, w szczególności:
1) na dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości (art. 12 ust. 1 pkt 5 RachunkU); za dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości przyjmuje się dzień podjęcia uchwały lub dzień wydania postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości,
2) na początek każdego następnego roku obrotowego (art. 12 ust. 1 pkt 2 RachunkU).
Co do zakresu czasowego sprawozdania rocznego, to w praktyce funkcjonują dwa podejścia:
1) sprawozdanie roczne będzie obejmowało tylko czas od dnia postawienia w stan likwidacji (tu: dwa miesiące)
2) sprawozdanie roczne obejmie 12 miesięcy (od początku roku) i będzie w sobie zawierało dane obejmujące okres związany z postawieniem jednostki w stan likwidacji.
Obecnie jest opracowywane stanowisko KSR, które zakłada, iż szczególne dni bilansowe nie przerywają roku obrotowego i sprawozdanie powinno być przygotowane za 12 miesięcy. W informacji dodatkowej powinny być objaśnione okoliczności i dane zwracające uwagę na to, iż zostało w czasie tego roku przygotowane sprawozdanie na dzień poprzedzający postawienie jednostki w stan likwidacji.
Sporządzenie sprawozdania za 12 miesięcy nie stoi na przeszkodzie, aby za ten rok były dwa zeznania podatkowe – sprawozdanie za okres do dnia poprzedzającego postawienie w stan likwidacji i sprawozdanie, które będzie dotyczyło okresu dwóch miesięcy.
Parlament zakończył prace nad ustawami o rynku pracy i zatrudnianiu cudzoziemców
Cel nowych regulacji i proces legislacyjny
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy została uchwalona przeszło 20 lat temu. Bezrobocie w Polsce było wówczas dwucyfrowe, a Polacy częściej migrowali zarobkowo za granicę, niż cudzoziemcy przyjeżdżali do Polski w poszukiwaniu pracy. Od tego czasu wiele się zmieniło. Odpowiedzią na te zmiany były przygotowane w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dwa ważne projekty – ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Dnia 13.3.2025 r. Senat uchwalił ustawy z poprawkami, natomiast 20.3.2025 r. Sejm zdecydował o ich przyjęciu w wersji senackiej. Teraz ustawy czekają na podpis Prezydenta RP.
Obie ustawy stanowią realizację kamieni milowych zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy.
Rynek pracy i służby zatrudnienia w nowej odsłonie prawnej
Dzisiaj bezrobocie w Polsce jest niskie, a wyzwania rynku pracy zupełnie inne niż ponad dwie dekady temu. Inaczej powinny więc funkcjonować urzędy pracy.
Do tej pory sporą przeszkodą dla poszukujących zatrudnienia była konieczność rejestracji w urzędzie właściwym ze względu na adres zameldowania, a nie zamieszkania. Przyjęta przez Sejm ustawa to zmienia. Likwiduje też ograniczenia wiekowe w dostępie do wielu instrumentów rynku pracy, m.in. do atrakcyjnego bonu na zasiedlenie. Dodatkowo niezależnie od okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych będzie on wypłacany w pełnej wysokości.
Ponadto wdrożenie nowego systemu teleinformatycznego umożliwi uzyskiwanie pomocy online czy lepszy dostęp do dobrej jakości ofert pracy.
Do tego dochodzą też m.in.:
- wprowadzenie możliwości dofinansowania zatrudnienia emeryta,
- umożliwienie rejestracji w urzędach pracy rolnikom,
- objęcie priorytetową pomocą bezrobotnych z rodzin wielodzietnych oraz osób samotnie wychowujących dzieci,
- zwiększenie efektywności i dostępności Krajowego Funduszu Szkoleniowego,
- wprowadzenie pożyczki edukacyjnej w wysokości do 400 % przeciętnego wynagrodzenia,
- zwiększenie dodatku motywacyjnego dla pracowników PSZ oraz OHP z 600 zł do 1000 zł.
Zmiany w zatrudnianiu cudzoziemców
Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w pierwszej kolejności chroni polskich pracowników, by nie musieli obawiać się utraty pracy i nieuczciwej konkurencji, w drugiej – pracowników cudzoziemskich chroni przed naruszeniami prawa i nadużyciami. Nowe przepisy będą działać także na korzyść przedsiębiorców mierzących się z niedoborami pracowników, którzy potrzebują przejrzystego i przyjaznego prawa.
I tak, ustawa ma m.in. przeciwdziałać wyłudzeniom zezwoleń na pracę w celu wjazdu na terytorium strefy Schengen przez wprowadzenie nowych funkcjonalności w systemach informatycznych oraz zwiększenie roli publicznych służb zatrudnienia w procesie wydawania zezwoleń, a także lepszego połączenia systemów informatycznych różnych instytucji.
Dodatkowo ustawa daje starostom możliwość określenia listy zawodów i rodzajów pracy, w których nie będą wydawane zezwolenia na pracę cudzoziemcom zamierzającym podjąć zatrudnienie na terenie danego powiatu. Będzie to możliwe np. w sytuacji zwolnień grupowych lub likwidacji dużego zakładu pracy na terytorium danego powiatu. Nowy mechanizm zastąpi nieefektywną i uciążliwą dla pracodawców procedurę tzw. testu rynku pracy.
Źródło: gov.pl
Zadaszenie jako budowla na gruncie podatku od nieruchomości
Oceniając sytuację przedstawioną w pytaniu na podstawie zawartego w nim opisu, należy stwierdzić, że daszek nad wejściem do budynku nie jest zadaszeniem, które miał na myśli ustawodawca, nowelizując przepisy.
Od 1.1.2025 r. budowla na gruncie podatku od nieruchomości to:
1) obiekt niebędący budynkiem, wymieniony w załączniku nr 4 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem,
2) elektrownia wiatrowa, elektrownia jądrowa i elektrownia fotowoltaiczna, biogazownia, biogazownia rolnicza, magazyn energii, kocioł, piec przemysłowy, kolej linowa, wyciąg narciarski oraz skocznia, w części niebędącej budynkiem – wyłącznie w zakresie ich części budowlanych,
3) urządzenie budowlane – przyłącze oraz urządzenie instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, oraz inne urządzenie techniczne, bezpośrednio związane z budynkiem lub obiektem, o którym mowa w lit. a, niezbędne do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem,
4) urządzenie techniczne inne niż wymienione w lit. a–c – wyłącznie w zakresie jego części budowlanych,
5) fundamenty pod maszyny oraz pod urządzenia techniczne, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową
– wzniesione w wyniku robót budowlanych, także w przypadku, gdy stanowią część obiektu niewymienionego w ustawie.
W pozycji 24 wskazanego załącznika wskazano parking znajdujący się poza budynkiem, plac postojowy, plac składowy, plac pod śmietnik, podjazd, zadaszenie.
Oceniając sytuację przedstawioną w pytaniu na podstawie zawartego w nim opisu, należy stwierdzić, że daszek nad wejściem do budynku nie jest zadaszeniem, które miał na myśli ustawodawca nowelizując przepisy. Jak bowiem wynika z uzasadnienie do projektu ustawy: „W przypadku innych obiektów kompleksowych, jak np. stacja paliw (niewymieniona w załączniku), na cele podatku od nieruchomości budynek stacji paliw będzie kwalifikowany jako budynek na podstawie projektowanego art. 1a ust. 1 pkt 1 lit. a, a pozostałe elementy stacji paliw będą opodatkowane jako budowle wskazane w poszczególnych pozycjach załącznika, np. zbiorniki na paliwo oraz gaz jako obiekty z poz. 6, a zadaszenie z poz. 24 załącznika”.
Mowa więc w tym wypadku o zupełnie innym rodzaju obiektów, niż daszek nad wejściem do budynku.
Rodzaje adresów w CEIDG a obowiązek rejestracji na potrzeby VAT
Podanie w CEIDG tylko adresu do doręczeń nie jest decydujące dla obowiązku rejestracji na gruncie VAT. Istotne jest tu miejsce zamieszkania osoby fizycznej (przedsiębiorcy) oraz to, czy w tym miejscu podejmuje decyzje co do działalności.
Jak wskazano w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o CEIDG do CEIDG wpisuje się: „adres do doręczeń oraz – jeżeli przedsiębiorca takie miejsce posiada – adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej; dane dotyczące adresu są zgodne z oznaczeniami kodowymi przyjętymi w krajowym rejestrze urzędowym podziału terytorialnego kraju, o ile to w danym przypadku możliwe”.
Zgodnie natomiast z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 200 000 zł.
Definicję miejsca siedziby działalności gospodarczej zawiera art. 10 ust. 1 rozporządzenia 282/2011, zgodnie z którym jest to jest miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa. W art. 10 ust. 2 rozporządzenia 282/2011 dodano, że jest to miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa i miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa.
Kryteria te nie wydają się do końca adekwatne dla osób fizycznych, poza miejscem gdzie podejmowane są istotne decyzje o działalności. Z kolei art. 12 rozporządzenia 282/2011 wskazuje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej, będącej podatnikiem lub nie, oznacza adres figurujący w krajowej ewidencji ludności lub innym podobnym rejestrze lub adres wskazany przez tę osobę odpowiednim organom podatkowym, chyba że istnieją dowody wskazujące na to, że ten adres nie odzwierciedla rzeczywistości.
Na podstawie powyższych przepisów oraz biorąc pod uwagę, że osoby fizyczne w VAT–R wpisują miejsce zamieszkania, Autor przyjąłby, że dla osoby fizycznej – podatnika VAT, choćby zwolnionego, decydującym dla ustalenia miejsca siedziby działalności gospodarczej jest adres jej zamieszkania oraz to, czy można uznać, że zapadają pod nim istotne decyzje dotyczące działalności. W tym wypadku to ostatnie kryterium będzie odnosiło się do „kwatery głównej”, „centrali” działalności, „bazy wypadowej” przedsiębiorcy.
Z perspektywy biura rachunkowego wystarczające będzie w ocenie Autora uznanie, że adres podany dla potrzeb umowy wskazuje na siedzibę działalności gospodarczej, dopóki kontrahent nie przekaże innych informacji.
Interpretacje Prezesa UOKiK mogą być stosowane, mimo uchylenia przepisów
Stan faktyczny
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał decyzję, w której uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie spółki Y. Polegało ono na wskazywaniu w reklamach cech produktów, których one faktycznie nie miały (spółka działała w branży budowlanej i oferowała m.in. płyty styropianowe, co do których podawała dane o wytrzymałości mechanicznej, którego poziomu deklarowanego w reklamach, nie osiągały).
Prezes UOKiK nakazał natychmiastowe zaniechanie podawania w reklamach nieprawidłowych danych o produktach, oraz opublikowanie na koszt firmy stosownego ogłoszenia w mediach, wskazującego na wprowadzenie w błąd nabywców oraz brak reklamowanych cech użytkowych oferowanych wyrobów. Wymierzył także spółce karę pieniężną na kwotę prawie 12,5 mln zł.
W wyniku odwołania, sąd I instancji utrzymał orzeczenie, ale sąd II instancji zmienił decyzję, ale tylko w zakresie wysokości kary pieniężnej, ustalając ją w kwocie 10-krotnie niższej, tj. około 1,2 mln zł.
Od tego orzeczenia Prezes UOKiK złożył skargę kasacyjną, wskazując w niej, iż sąd, orzekając o obniżeniu kary, opierał się na – zdaniem organu – nieaktualnych, bo wydanych jeszcze w 2013 r. wytycznych Prezesa UOKiK określających zasady nakładania przez urząd kar pieniężnych na przedsiębiorców naruszających interesy konsumentów. Zdaniem UOKiK obecnie wytyczne te nie mają już mocy obowiązującej, także dlatego, że art. 32 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakazujący m.in. publikację komunikatów, ogłoszeń, wyjaśnienia i interpretacji mających istotne znaczenie dla stosowania przepisów w sprawach objętych zakresem działania Prezesa UOKiK, został uchylony jeszcze w 2015 r.
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
SN skargę kasacyjną Prezesa UOKiK oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że zasady wykładni przepisów ustawy wydane przez Prezesa UOKiK wiążą go jako organ władzy publicznej. To, że – jak ustalono w procesie – zostały one po pewnym czasie usunięte z oficjalnych publikatorów, także internetowych, takich jak Biuletyn Informacji Publicznej, nie jest równoznaczne z utratą ich mocy obowiązującej jako wyjaśnień organu władzy publicznej co do stosowania przepisów. Byłoby to sprzecznie z zasadą pewności prawa. Co do kwestii wysokości kary, SN stwierdził, że nie można jej uznać za zbyt niską. Ustalenie jej wysokości w odniesieniu do zysku uzyskanego w wyniku sprzedaży wyrobów objętych decyzją, a nie od wielkości obrotu spółki, było prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy, a wyjaśnienia Prezesa UOKiK zostały tu zastosowane jedynie pomocniczo (wyrok SN z 20.11.2024 r.; II NSKP 67/23).
Wnioski z orzeczenia
Zgodnie z nieobowiązującym dziś art. 32 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w Dzienniku Urzędowym Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mogły być w całości lub w części publikowane informacje, komunikaty, ogłoszenia, wyjaśnienia i interpretacje mające istotne znaczenie dla stosowania przepisów w sprawach objętych zakresem działania Prezesa UOKiK. Przepis ten obowiązywał do stycznia 2015 r. Obecnie nie ma więc podstaw do publikacji tego typu interpretacji i wyjaśnień, ale nie oznacza to, że interpretacje czy wytyczne Prezesa UOKiK nie mają żadnego znaczenia prawnego, zwłaszcza te, które zostały wydane w celu wykładni nadal obowiązujących przepisów. Mogą one być zatem pomocniczo stosowane, jako swego rodzaju opinie czy komentarze urzędu, również przez sądy – o ile nie zostały wcześniej wyraźnie uchylone lub unieważnione przez Prezesa UOKiK. Tym samym te wyjaśnienia, które były opublikowane, a dotyczyły wymiaru kar pieniężnych dla przedsiębiorców naruszających ustawę (kary te mogą być nadal nakładane), mogą być stosowane nadal, o ile nie są sprzeczne z ustawą. Również organ może je stosować. Zaś ich oceny ostatecznie dokonać może sąd ochrony konkurencji i konsumentów.
Samodzielne wykonywanie pracy w porze nocnej
Przepisy prawa pracy, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy, co do zasady nie zabraniają pracodawcy pozostawiania na dyżurze pracowników bez osoby nadzorującej ich pracę, o ile wykonywana przez nich praca nie należy do prac szczególnie niebezpiecznych. Należy zatem przeanalizować, czy praca na danym stanowisku należy, czy nie należy do prac szczególnie niebezpiecznych, bowiem od tego uzależniona będzie dopuszczalność pozostawiania pracownika bez osoby bezpośrednio nadzorującej pracę, a jedynie wprowadzenie systemu okresowej łączności z pracownikiem portierni.
W myśl art. 207 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Zgodnie z art. 212 Kodeksu pracy, takie obowiązki (bezpośrednio, w imieniu pracodawcy) realizują osoby kierujące pracownikami, w szczególności organizując stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, a także egzekwując przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Przepisy bhp co do zasady nie obligują pracodawcy do zapewnienia nieprzerwanego, bezpośredniego nadzoru osoby kierującej pracownikami.
Istnieją jednak pewne regulacje (np. art. 225 § 1 Kodeksu pracy lub przepisy rozdziału 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.9.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.; dalej: OgPrzBHPR), które obligują pracodawcę do zapewnienia szczególnej asekuracji (tzw. prace, które powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby w celu asekuracji) oraz prace wymagające szczególnego nadzoru osób kierujących pracownikami (tzw. prace szczególnie niebezpieczne). Dotyczy to jednak prac, przy których istnieje możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego.
Wykazy jednych i drugich prac określa pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami (art. 23711a Kodeksu pracy), z tym jednak zastrzeżeniem, że niektóre rodzaje prac szczególnie niebezpiecznych zostały określone odgórnie w rozdziale 6 OgPrzBHPR. Do takich prac zalicza się m.in.:
- roboty budowlane, rozbiórkowe, remontowe i montażowe prowadzone bez wstrzymania ruchu zakładu pracy lub jego części,
- prace w zbiornikach, kanałach, wnętrzach urządzeń technicznych i w innych niebezpiecznych przestrzeniach zamkniętych,
- prace przy użyciu materiałów niebezpiecznych,
- prace na wysokości oraz inne prace określone jako szczególnie niebezpieczne w innych przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy lub w instrukcjach eksploatacji urządzeń i instalacji, a także inne prace o zwiększonym zagrożeniu lub wykonywane w utrudnionych warunkach, uznane przez pracodawcę jako szczególnie niebezpieczne.
Ze względu na istotne zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników, wykonywanie prac szczególnie niebezpiecznych musi być poprzedzone określeniem przez pracodawcę szczegółowych wymagań bhp przy ich wykonywaniu (m.in. zapewnieniem odpowiednich środków zabezpieczających, instruktażem pracowników obejmującym w szczególności: imienny podział pracy, kolejność wykonywania zadań, wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy poszczególnych czynnościach), a także bezpośrednim nadzorem nad tymi pracami wyznaczonych w tym celu osób.
W związku z powyższym należy przeanalizować, czy dana praca należy, czy nie należy do prac szczególnie niebezpiecznych, bowiem od tego uzależniona będzie dopuszczalność pozostawiania pracownika bez osoby bezpośrednio nadzorującej pracę, a jedynie wprowadzenie np. systemu okresowej łączności z danym pracownikiem.
Projektowanie i programowanie gier a stawka ryczałtu ewidencjonowanego
Autor uważa, że w tym przypadku chodzi o rodzaj usług doradztwa technicznego niebędących usługami w zakresie zarządzania. Do przychodów z takich usług stosuje się stawkę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 8,5%.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: RyczałtU) działalność usługowa dla celów opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym oznacza pozarolniczą działalność gospodarczą, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU).
Z przedstawionego w pytaniu zakresu usług można stwierdzić, że chodzi tu o usługi w zakresie doradztwa (technicznego) innego jednak, niż usługi doradztwa w zakresie zarządzania. W ramach PKWiU 74.90.1 „Usługi profesjonalne i techniczne wspomagające i usługi doradztwa, gdzie indziej niesklasyfikowane” przewidziano m.in. grupowanie PKWiU 74.90.19 „Pozostałe usługi doradztwa naukowego i technicznego, gdzie indziej niesklasyfikowane” i właśnie takie grupowanie zdaniem Autora pasuje do działalności (usług) opisanej w pytaniu.
Do przychodów ze świadczenia usług takiego doradztwa zastosowanie ma stawka ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości 8,5% (zob. art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a RyczałtU). Warto dodać, że do przychodów usług doradztwa w zakresie zarządzania stawka ryczałtu ewidencjonowanego wynosi 15% (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m RyczałtU).
