Wydatki na cele statutowe związku pracodawców a CIT

Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych koszty administracyjne, które dotyczą wynagrodzeń obsługi księgowej, oraz wydatki na zakup środków trwałych w postaci komputera do obsługi księgowej, są kosztami przeznaczonymi na cele statutowe, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU), a tym samym nie podlegają obowiązkowi wynikającemu z art. 25 ust. 4 PDOPrU.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 39 PDOPrU: „Wolne od podatku dochodowego są dochody związków zawodowych, społeczno–zawodowych organizacji rolników, izb rolniczych, izb gospodarczych, organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła, spółdzielczych związków rewizyjnych, organizacji pracodawców, partii politycznych, europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych, działających na podstawie odrębnych przepisów – w części przeznaczonej na cele statutowe, z wyłączeniem działalności gospodarczej”.

Obsługa księgowa związku pracodawców nie jest jego celem statutowym, jednak m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 13.2.2025 r. (0111-KDIB1-3.4010.26.2025.2.JG) zaprezentowano stanowisko, zgodnie z którym:

Interpretacje

Wydatki niezbędne do funkcjonowania podmiotu o charakterze ogólno–administracyjnym są związane z celami statutowymi, bo bez nich cele statutowe nie mogłyby być realizowane (np. koszty księgowości, koszty materiałów biurowych i eksploatacyjnych, koszty mediów, np. energia elektryczna, woda, ścieki, usługi telekomunikacyjne i dostępu do sieci Internet), a tym samym wydatki w tym zakresie są wydatkami na cele statutowe (co wiąże się z możliwością zastosowania zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 39 lub 17 ust. 1 pkt 4 [PDOPrU] – w zależności od rodzaju podmiotu). [uzup. Autora]

W konsekwencji, w oparciu o powyższe stanowisko, nie powstaje obowiązek wynikający z art. 25 ust. 4 PDOPrU, tj. obowiązek zapłaty zaliczki na podatek w związku z przeznaczeniem dochodu na cele inne niż statutowe.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Równe traktowanie a różnicowanie dostępu do podnoszenia kwalifikacji w oparciu o zakładowy staż pracy

Pracodawca może różnicować dostęp do szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe w oparciu o kryterium stażu pracy.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Przepisy prawa pracy zakazują nierównego traktowania pracowników w zatrudnieniu, w szczególności (nie jest to jednak katalog zamknięty, ale wskazujący na najczęściej występujące powody dyskryminacji) ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie zatrudnionych osób w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio

Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn wskazanych powyżej był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy.

Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej, ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w art. 183a § 1 Kodeksu pracy, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne.

Zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszają jednak działania, proporcjonalne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji pracownika, polegające m.in. na stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze względu na wiek.

Zdaniem autora odpowiedzi możliwe byłoby odniesienie w regulacjach wewnętrznych do kryterium zakładowego stażu pracy przy rozpatrywaniu wniosków pracowników o wsparcie w podnoszeniu kwalifikacji . Uzasadnieniem mogłoby być nagradzanie w tej formie osób związanych dłużej z pracodawcą, jak również zwiększanie korzyści z dłuższego pozostawania w zatrudnieniu.

Nietrafne zaś byłoby wskazywanie na rodzaj umowy o pracę. Byłoby to jedno z typowych kryteriów dyskryminujących.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Struktura organizacyjna firmy wdrażającej AI

Wyzwania prawne i organizacyjne związane z wdrażaniem AI

Wdrażanie AI to dla firm nie tylko wyzwanie technologiczne, ale przede wszystkim organizacyjne i regulacyjne. Systemy te mogą podejmować decyzje wpływające na prawa jednostki, a niekiedy prowadzić do dyskryminacji, błędnych ocen czy utraty przejrzystości procesów. Unijny AI Act wprowadza liczne obowiązki, których spełnienie wymaga reorganizacji wewnętrznych struktur i przepływów informacji.

Zgodnie z art. 4 AI Act, firmy wdrażające AI powinny zadbać o odpowiedni poziom tzw. AI literacy – czyli wiedzy i kompetencji pracowników obsługujących lub korzystających z systemów AI. Oznacza to konieczność szkoleń, analiz ryzyka oraz dostosowania procedur – w zależności od stopnia zaawansowania systemu i jego wpływu na użytkowników.

Szczególne obowiązki dotyczą systemów AI wysokiego ryzyka. Zgodnie z art. 26 ust. 2 AI Act, nadzór nad ich działaniem musi sprawować osoba kompetentna, przeszkolona i mająca wsparcie organizacyjne. Dodatkowo, pracodawcy mają obowiązek monitorować ich funkcjonowanie (art. 26 ust. 5 AI Act), a także informować pracowników o wdrażaniu AI w środowisku pracy (art. 26 ust. 7 AI Act). To wszystko przekłada się na konieczność jasnego przypisania odpowiedzialności w strukturze firmy.

Jakie kompetencje są potrzebne przy wdrażaniu AI?

AI Act nie narzuca tworzenia nowych stanowisk, ale jasno wskazuje, że podmioty muszą posiadać – lub pozyskać – odpowiednie kompetencje do zarządzania wdrażaniem systemów AI. Kluczowe są umiejętności łączące wiedzę technologiczną z prawną, etyczną i organizacyjną. Chodzi o zrozumienie, jak działa system, jakie generuje ryzyka i jakie są obowiązki firmy na gruncie prawa.

W praktyce, kompetencje te mogą pochodzić zarówno z rekrutacji zewnętrznej, jak i rozwoju wewnętrznego. Warto identyfikować osoby w organizacji (np. z działu compliance, IT, prawnego, HR), które można przeszkolić w zakresie AI literacy, analizy ryzyka czy oceny zgodności. Z kolei przy rekrutacji warto szukać specjalistów znających przepisy AI Act, RODO i posiadających doświadczenie w projektach z pogranicza prawa i nowych technologii.

Szczególnie skutecznym rozwiązaniem jest tworzenie zespołów interdyscyplinarnych, w których znajdą się m.in.:

  • prawnik ze znajomością regulacji technologicznych,
  • inżynier AI rozumiejący obowiązki dokumentacyjne,
  • osoba z HR znająca wpływ AI na relacje pracownicze,
  • specjalista ds. etyki lub DEI (Diversity, Equity & Inclusion),
  • project manager nadzorujący proces wdrożeniowy.

Taki zespół nie tylko rozumie system „od środka”, ale też zapewnia, że decyzje dotyczące jego projektowania i stosowania są przemyślane z perspektywy różnych interesariuszy.

Czy firma powinna powołać zespół ds. zgodności AI?

Z perspektywy prawa, etyki i praktyki – tak, zdecydowanie. AI Act, szczególnie wobec systemów AI wysokiego ryzyka, wymaga przypisania konkretnych obowiązków: od nadzoru człowieka (human oversight), przez monitorowanie działania systemu, aż po zapewnienie dokumentacji i analiz ryzyka. Spełnienie tych wymagań bez dedykowanego zespołu może okazać się niewykonalne, zwłaszcza w dużych lub zróżnicowanych organizacjach.

Zespół ds. zgodności AI nie musi funkcjonować jako formalna jednostka organizacyjna. Kluczowe jest to, by miał jasno przypisane zadania, odpowiedni mandat decyzyjny oraz dostęp do informacji i danych niezbędnych do realizacji obowiązków regulacyjnych. Powinien współpracować z działem IT, compliance, prawnym, HR i operacyjnym. Rekomendowanym rozwiązaniem jest model hybrydowy: centralny zespół ekspercki, który koordynuje działania i lokalni koordynatorzy w poszczególnych działach odpowiedzialni za wdrożenie zaleceń.

Warto odróżnić ten zespół od zespołu interdyscyplinarnego opisanego wcześniej, który odpowiada za wdrożenie i rozwój systemu AI. Zespół ds. zgodności to jednostka monitorująca i nadzorująca działanie systemu w czasie rzeczywistym, również po zakończeniu fazy projektowej.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Księgowe ujęcie zaliczek otrzymanych po wniesieniu ZCP do spółki z o.o.

Jeśli spółka z o.o. otrzymała zaliczkę w wyniku przejęcia jednoosobowej działalności gospodarczej, to należy ocenić, czy na spółce z o.o. ciąży obowiązek dokonania sprzedaży w ramach tej zaliczki. Jeśli tak, to powinna ująć ją jako zobowiązanie krótkoterminowe w pozycji „Zaliczki na dostawy” według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Przy połączeniu jednostek oraz wnoszeniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa zasadą jest, iż podmiot przejmujący wstępuje w prawa i obowiązki podmiotu przejmowanego. Skoro zatem podatnik, który prowadzi JDG, otrzymał środki pieniężne na poczet wykonania usługi/dostawy towarów, to miał zobowiązanie. Jeśli taki podatnik sporządzałby sprawozdanie (tego nie wskazano w pytaniu), to otrzymane zaliczki prezentuje się w pozycji „Zobowiązania krótkoterminowe – zaliczki na dostawy”.

Jeśli spółka z o.o., która przejęła majątek i zobowiązania podatnika prowadzącego JDG, ma nadal obowiązek wykonania obowiązków wynikających z tej zaliczki, to należy ten fakt zaprezentować tak samo – jako „Zobowiązania krótkoterminowe – zaliczki na dostawy”.

Potem, jak będzie wystawiona faktura sprzedaży, to należy na dokumencie wskazać informacje (data, numer, kwoty) wynikające z faktury zaliczkowej wystawionej przez podatnika prowadzącego JDG. Przychód należy rozpoznać także w tej części, która była ujęta na fakturze zaliczkowej.

Należy zwrócić uwagę, iż jeśli byłaby sytuacja odwrotna, czyli to podatnik prowadzący JDG wpłaciłby zaliczkę, to pokazałby ją jako „Zaliczki na dostawy w zapasach”. Po sfinalizowaniu zakupu, spółka z o.o. pokazałaby koszt na podstawie faktury końcowej otrzymanej od dostawcy.

Warto przypomnieć, iż zgodnie z art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Ważne są też przepisy art. 93 § 1 i 2 oraz art. 93a–93c Ordynacji podatkowej, które określają prawa i obowiązki podmiotów wstępujących we wszystkie prawa i obowiązki poprzednika.

Korekta VAT związana ze sprzedażą nieruchomości

Skoro podatnik odliczył VAT od zakupu nieruchomości i wydatków związanych z taką transakcją, to – stosując zwolnienie przy jej sprzedaży – musi skorygować odliczony uprzednio podatek naliczony. O sposobie korekty zadecyduje to, jaki był status nieruchomości po jej nabyciu.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Skoro w momencie nabycia nieruchomości podatnik zakładał, że nieruchomość będzie sprzedana z VAT bez zastosowania zwolnienia, to przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego od takiego zakupu. Późniejsza sprzedaż nieruchomości z zastosowaniem zwolnienia od VAT mogła mieć wpływ na odliczenie. Nie chodzi przy tym o jakąś formę korekty historycznej, w okresie w którym podatnik pierwotnie odliczył VAT, a o zastosowanie korekty w oparciu o regulacje art. 91 VATU. O sposobie i zakresie korekty zadecyduje to, jaki był status lokalu i w jaki sposób był wykorzystywany przez podatnika.

Jeżeli nieruchomość mieszkalna była składnikiem majątku trwałego podlegającym amortyzacji (de facto zdążyła mieć taki status), to dokonując sprzedaży ze zwolnieniem od VAT przed upływem dziesięciu lat, licząc od roku przyjęcia do używania, podatnik powinien dokonać korekty w modelu dziesięcioletnim (tj. x/10 zmniejszenia, gdzie x to lata pozostałe do końca okresu korekty).

Gdyby jednak okazało się, że prawo do lokalu nie było wartością niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji, a nieruchomość była sklasyfikowana jako towar handlowy, wówczas – stosując zwolnienie przy dostawie nieruchomości – podatnik będzie musiał dokonać korekty całego odliczonego uprzednio VAT naliczonego w trybie art. 91 ust. 7d VATU.

Na zakończenie należy wskazać, że począwszy od 2022 r. nowo przyjęte do używania własnościowe spółdzielcze prawa do lokalu mieszkalnego nie są już wartościami niematerialnymi i prawnymi, mogą one jednak być wykorzystywane przez podatnika w działalności gospodarczej, wówczas w grę wchodzi korekta w trybie art. 91 ust. 7b VATU, czyli w cyklu dwunastomiesięcznym, jednak Autor uważa, że – zamierzając zastosować taką wykładnię – podatnik winien potwierdzić jej prawidłowość w drodze interpretacji indywidualnej. Autor ma bowiem wrażenie, że sytuacja taka jest konsekwencją niedopracowanej legislacji podatkowej, a zastosowanie takiej wykładni może nie do końca spodobać się organom podatkowym.

W każdym z ww. przypadków korekta VAT nie ma charakteru historycznego, lecz dokonywana jest na bieżąco.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Zagraniczna faktura dotycząca usługi serwisowej a VAT

Opłata serwisowa (za pośrednictwo internetowe przy sprzedaży biletów autokarowych) powinna być opodatkowana przez polskiego nabywcę w ramach importu usług tylko w jednym przypadku – gdy niemiecki świadczeniodawca nie wykonuje swojej usługi poprzez siedzibę umiejscowioną w Polsce lub poprzez stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Bez znaczenia pozostaje okoliczność rejestracji usługodawcy do polskiego VAT oraz VAT UE. W razie konieczności rozpoznania importu usług, podstawą opodatkowania dla transakcji będzie kwota brutto wynikająca z otrzymanej faktury.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Z treści pytania wynika, że internetowa opłata serwisowa za zakup biletów jest świadczeniem odrębnym i niezależnym od samej usługi przewozu. Przedmiotowe świadczenie trzeba prawdopodobnie zaklasyfikować jako usługę podobną do pośrednictwa przy sprzedaży biletów autokarowych.

Skoro zakup usługi odbywa się od podatnika, który identyfikuje się niemieckim numerem podatkowym, należy rozstrzygnąć, czy w niniejszej sytuacji dochodzi po stronie polskiego nabywcy do importu usług.

Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT z importem usług mamy do czynienia wówczas, gdy podatnikiem z tytułu wykonania transgranicznej usługi jest jej usługobiorca. Usługobiorca obejmuje wykonaną usługę podatkiem należnym na zasadach obowiązujących w państwie świadczenia usługi (tj. w państwie jej opodatkowania) w miejsce usługodawcy, pod warunkiem, że usługodawca nie posiada w naszym kraju siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, które uczestniczyłoby w przeprowadzeniu transakcji (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Wyjątek dotyczy usług związanych z nieruchomościami, jednakże tego rodzaju usługa nie jest przedmiotem zapytania.

Podstawą opodatkowania usług pośrednictwa przy sprzedaży towarów i usług w relacjach B2B jest kraj, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Tak wynika z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym podatnik ma obowiązek rozliczyć import usługi pośrednictwa w sprzedaży biletów autokarowych w ramach importu usług, o ile niemiecki podmiot nie zlokalizował w naszym kraju siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, które wykonało przedmiotową usługę. Nie ma przy tym znaczenia, czy zagraniczny podmiot zarejestrował się w Polsce do VAT, czy też nie.

Podstawą naliczenia podatku należnego dla nabytej usługi będzie – w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT – kwota wynagrodzenia płaconego usługodawcy, tj. kwota brutto wynikająca z przyjętej faktury.

Jeśli niemiecki sprzedawca nie posiada w naszym kraju siedziby lub stałego miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, świadczącego bezpośrednio przedmiotową usługę (co trzeba będzie niestety ustalić), to polski nabywca nie jest zobowiązany do opodatkowania zakupu usługi w ramach importu usług. Podatek od świadczenia rozlicza we własnym zakresie usługodawca, nabywca zaś – na zasadach ogólnych – odlicza VAT z otrzymanej faktury.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Podpis kwalifikowany w prawie pracy

Podpis kwalifikowany jest konieczny, wówczas gdy w sposób elektroniczny strony (lub strona) chciałyby złożyć oświadczenie woli, dla którego wymagana jest forma pisemna.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Prawo pracy wymaga w wielu przypadkach dokonania czegoś (złożenie oświadczenia woli lub wiedzy) na piśmie (np. zawarcie umowy o pracę, zmiany umowy, oświadczenia woli dotyczące zakończenia zatrudnienia – wypowiedzenie, porozumienie stron itp.). Nie w każdym przypadku niezachowanie formy pisemnej skutkuje nieważnością czy wadą prawą. Przykładowo, umowa o pracę zawarta inaczej niż pisemnie jest ważna, ale pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.

Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarczy złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarczy wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany.

Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarczy złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Podpis kwalifikowany przy oświadczeniach elektronicznych pojawić się musi wszędzie tam, gdzie przepisy wymagają formy pisemnej (w Kodeksie pracy wskazują „na piśmie”). Kodeks cywilny wprost w art. 781 Kodeksu cywilnego wskazuje tutaj na podpis kwalifikowany, a nie na jakikolwiek podpis elektroniczny.

Trudno tu mówić o wymienianiu wszystkich możliwych ustaleń (np. umowa o pracę), jednostronnych oświadczeń woli (np. wypowiedzenie zmieniające) albo oświadczeń wiedzy (np. świadectwo pracy), dla których wymagana jest forma pisemna. Wprost wskazuje na to ustawodawca w treści danej regulacji.

Odróżnić to należy jednak od używanych w prawie pracy określeń „w postaci papierowej lub elektronicznej” (m.in. różnego rodzaju wnioski pracowników). Postać w tym przypadku to nie forma cywilnoprawna. Postać elektroniczna to np. zwykły mail, sms, informacja w komunikatorze itp.

W prawie pacy nie wszystko sprowadza się do formy pisemnej. Wnioski urlopowe składane są według przyjętych wewnętrznie zasad, mogą być przekazywane elektronicznie bez konieczności potwierdzania ich podpisem kwalifikowanym. W żadnym miejscu regulacji dotyczących urlopów ustawodawca nie wskazał bowiem na formę do tego się odnoszącą. Już jednak wniosek o urlop bezpłatny może być złożony jedynie na piśmie albo elektronicznie z podpisem kwalifikowanym, gdyż w art. 174 Kodeksu pracy wprost wskazuje się na „pisemny wniosek pracownika”.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Phishing wspierany przez LLM – zagrożenia i odpowiedzi semantyczne w erze AI

LLM-y umożliwiają tworzenie przekonujących, spersonalizowanych wiadomości phishingowych na masową skalę, zaś najskuteczniejszą odpowiedzią pozostają obecnie filtry semantyczne zasilane AI, uzupełnione infrastrukturą zaufania oraz adaptacyjnymi szkoleniami opartymi na symulacjach.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Zdolność LLM do przetwarzania danych OSINT (np. z LinkedIn, GitHub) i generowania wiadomości zawierających terminologię branżową, znacząco podnosi skuteczność phishingu. Jak wykazano w raporcie IBM X-Force 2024, współczynnik kliknięć w wiadomości phishingowe wygenerowane przez GPT-4 wzrósł z 17% do 53%.

Tradycyjne filtry oparte na sygnaturach (np. Bayesian, OCR) okazują się nieskuteczne wobec treści generowanych przez LLM, które nie zawierają typowych błędów językowych, a ich personalizacja (np. imię adresata, konkretne projekty) dodatkowo utrudnia detekcję.

Nowoczesne bramy SEG (Secure Email Gateway) – np. Proofpoint GEN-AI, Microsoft Defender Copilot – korzystają z własnych modeli AI do analizy semantyki wiadomości, osiągając według Forrester Wave Q1/2025 91% skuteczności w rozróżnianiu wiadomości autentycznych i phishingowych.

W zakresie ochrony technicznej skuteczność przynoszą wdrożenia pełnego zestawu polityk SPF, DKIM oraz DMARC z wartością „p=reject”, które – według danych Cloudflare z 2024 roku – redukują spoofing domen nadawczych o 99%. Dodatkowe wsparcie w postaci standardu BIMI (Brand Indicators for Message Identification) poprawia rozpoznawalność legalnych nadawców przez użytkownika końcowego.

Ważnym elementem obrony staje się też podnoszenie świadomości – symulacje kampanii phishingowych generowane przez AI pozwalają na dynamiczne dostosowanie trudności wiadomości do poziomu kompetencji użytkownika. Według Gartnera (2024), tego typu personalizowane szkolenia zwiększają odsetek skutecznie raportowanych incydentów o 44%.

Wreszcie, nawet skutecznie wyłudzone dane dostępowe stają się bezużyteczne w środowiskach opartych o zasady Zero Trust oraz mechanizmy FIDO2 – czyli logowanie sprzętowe i kontekstowe polityki dostępu.

Ujęcie skutków rocznej korekty VAT w księgach rachunkowych

Skutki rocznej korekty VAT ujmowane są w księgach rachunkowych jako koszty lub przychody. Nie koryguje się wartości składników, których zakup podlega korekcie.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Natomiast jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Reguła wynikająca z art. 91 VATU stanowi, iż po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego z uwzględnieniem proporcji obliczonej dla zakończonego roku podatkowego. Czas dokonywania tej korekty został wskazany w art. 91 ust. 2 VATU i wynosi:

1) w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, podatnik dokonuje korekty w ciągu 5 kolejnych lat,

2) w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów, korekty należy dokonać w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

Roczna korekta związana z środkami trwałymi i WNIP o wartości powyżej 15 000 zł dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu.

Co do zasady, skutki przedmiotowej korekty (w postaci przychodu lub kosztu) jednostka powinna ująć w księgach rachunkowych tego roku, którego korekta dotyczy. Taki sposób ujęcia korekty jest zgodny z zasadą memoriału (art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości; dalej: RachunkU), według której w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.

Ponadto, w myśl art. 7 ust. 2 RachunkU, w wyniku finansowym danego roku jednostka powinna uwzględnić również zdarzenia ujawnione między dniem bilansowym a dniem, w którym rzeczywiście następuje zamknięcie ksiąg rachunkowych.

Tak więc w księgach rachunkowych jednostka może ująć roczną korektę VAT naliczonego w następujący sposób:

1) jako zwiększenie VAT naliczonego:

a) Wn konto „VAT naliczony i jego rozliczenie”,

b) Ma konto „Pozostałe przychody operacyjne”,

2) jako zmniejszenie VAT naliczonego:

a) Wn konto „Pozostałe koszty operacyjne”,

b) Ma konto „VAT naliczony i jego rozliczenie”.

Nieco inaczej jest dla celów podatku dochodowego. Otóż kwota rocznej korekty VAT wpływa na zwiększenie przychodów lub kosztów podatkowych w miesiącu złożenia deklaracji VAT zawierającej taką korektę. Zatem w przypadku pytającego podatnika korekta VAT za 2024 r. zwiększy przychód lub koszt podatkowy w lutym 2025 r.

Zgodnie z art. 12 ust 1 pkt 4g ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU): „Przychodem podatkowym jest kwota podatku od towarów i usług:

a) nieuwzględniona w wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji zgodnie z art. 16a–16m, lub

b) dotycząca innych rzeczy lub praw niebędących środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi, o których mowa w lit. a

– w tej części, w jakiej dokonano korekty powodującej zwiększenie podatku odliczonego zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług”.

Natomiast w świetle art. 16 ust 1 pkt 46 lit. c PDOPrU kosztem podatkowym jest: „Kwota podatku od towarów i usług, nieuwzględniona w wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji zgodnie z art. 16a–16m, lub dotycząca innych rzeczy lub praw niebędących środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi podlegającymi tej amortyzacji – w tej części, w jakiej dokonano korekty powodującej zmniejszenie podatku odliczonego zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług”.

W zakresie ewidencji rocznej korekty VAT można również dopuścić zastosowanie uproszczenia na podstawie art. 4 ust. 4 RachunkU, polegającego na księgowaniu korekty według zasady podatkowej. Będzie to możliwe, jeżeli kwota korekty nie jest istotna z punktu widzenia jednostki, tj. nie wywiera istotnie ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.

Bezpośrednie konsultacje z ekspertami od rachunkowości dzięki poradni eksperckiej. Sprawdź

Refundacja zakupu okularów „do pracy komputerowej” na podstawie zaświadczenia od innego lekarza niż profilaktyk

Dla celów refundacji kosztów zakupu okularów do pracy przy monitorze ekranowym pracodawca nie powinien honorować zaświadczenia od innego lekarza niż lekarz profilaktyk. Jeśli mimo aktualnych badań profilaktycznych pracownik zgłasza pogorszenie wzroku (pracuje przy monitorze ekranowym przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy), wówczas pracodawca jest zobowiązany skierować pracownika na wcześniejsze badania okresowe do lekarza profilaktyka. Jeśli lekarz po badaniach orzeknie o potrzebie stosowania podczas pracy przy monitorze ekranowym okularów/szkieł korygujących wzrok, wówczas dopiero pracodawca będzie zobowiązany do ich zapewniania pracownikowi (np. poprzez refundację kosztów zakupu).

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Obowiązki pracodawcy związane z zatrudnianiem pracownika przy monitorze ekranowym

Pracownikowi, który użytkuje w swojej pracy monitor ekranowy przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, pracodawca powinien zapewnić:

1) stanowisko pracy spełniające wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii,

2) odpowiednią organizację pracy (czyli pracę przemienną lub 5-minutowe, płatne przerwy po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora ekranowego),

3) profilaktyczną opiekę zdrowotną (w zakresie uwzględniającym warunki pracy przy monitorze ekranowym),

4) okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego.

Okulary do pracy przy monitorze ekranowym

Jak już wspomniano, pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikowi okularów do pracy przy monitorze ekranowym na podstawie przepisów rozporządzenia MPiPS z 1.12.1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. Przywołane przepisy gwarantują pracownikowi użytkującemu monitor ekranowy przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok do takiej pracy – jednak pod warunkiem, że wyniki badań profilaktycznych wykażą potrzebę ich stosowania. Podstawą refundacji zakupu okularów „do pracy komputerowej” są dwa dokumenty:

1) skierowanie na badania profilaktyczne, z którego wynika, że pracownik wykonuje pracę przy monitorze ekranowym przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy oraz

2) orzeczenie z badań profilaktycznych z adnotacją o konieczności stosowania szkieł korekcyjnych podczas pracy.

Dla celów refundacji zakupu okularów „do pracy komputerowej” pracodawca nie powinien honorować zaświadczeń od innego lekarza niż lekarz profilaktyk. Z pytania wynika, że w aktualnym orzeczeniu lekarskim z badań profilaktycznych lekarz nie umieścił adnotacji o potrzebie stosowania okularów lub szkieł korygujących wzrok podczas pracy przy monitorze ekranowym. Obecnie więc brak jest podstaw do refundacji zakupu okularów „do pracy komputerowej”. Jeśli jednak pracownik – mimo aktualnych badań profilaktycznych – zgłasza pogorszenie wzroku, wówczas pracodawca jest zobowiązany skierować pracownika na wcześniejsze badania okresowe do lekarza profilaktyka (art. 207 § 2 pkt 3 Kodeksu pracy). Jeśli lekarz po badaniach orzeknie o potrzebie stosowania podczas pracy przy monitorze ekranowym okularów/szkieł korygujących wzrok, wówczas pracodawca będzie zobowiązany do ich zapewniania pracownikowi (np. poprzez refundację kosztów zakupu).

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź