Świadczenie usług krótkoterminowego czarteru jachtu na terytorium Hiszpanii a VAT
Zasadniczo świadczenie usług krótkoterminowego czarteru jachtu powinno zostać opodatkowane przez polskiego przedsiębiorcę w zakresie VAT na terytorium Hiszpanii. Wynika to z tego, że przedmiotem świadczonych usług jest krótkoterminowy czarter jachtu, który jest faktycznie oddawany do dyspozycji kontrahentów na terytorium Hiszpanii. W konsekwencji tego polski przedsiębiorca powinien zarejestrować się do celów VAT na terytorium Hiszpanii, prowadzić odpowiednią ewidencję VAT, wystawiać faktury lub rachunki, składać deklaracje podatkowe oraz płacić VAT należny do hiszpańskiego urzędu skarbowego zgodnie z hiszpańskim prawem podatkowym. Dodatkowo polski przedsiębiorca – jako polski podatnik VAT – powinien ujawnić świadczenie usług podlegających opodatkowaniu VAT na terytorium Hiszpanii w pliku JPK VAT składanym do polskiego urzędu skarbowego. Polski przedsiębiorca mógłby skorzystać z rozliczenia VAT na terytorium Hiszpanii za pośrednictwem polskich organów podatkowych w ramach szczególnej procedury unijnej (tzw. procedury VAT OSS), bez konieczności rejestracji do celów VAT na terytorium Hiszpanii, jeżeli zostaną spełnione wszystkie warunki określone w art. 130a–130d ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU). W działalności interpretacyjnej organów podatkowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych trudno znaleźć interpretacje podatkowe lub orzeczenia dotyczące możliwości zastosowania szczególnej procedury unijnej (tzw. procedury VAT OSS) w przypadku świadczenia usług krótkoterminowego czarteru jachtu lub innych środków transportu. Dlatego też warto zastanowić się nad wystąpieniem do Dyrektora KIS z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w celu potwierdzenia możliwości zastosowania tej procedury przez polskiego przedsiębiorcę.
Miejsce opodatkowania VAT usług krótkoterminowego czarteru jachtów
Zasadniczo w przypadku świadczenia usług na rzecz przedsiębiorcy, miejscem opodatkowania tych usług w zakresie VAT jest miejsce siedziby usługobiorcy (zob. art. 28b ust. 1 VATU). Przy czym, w przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (zob. art. 28b ust. 2 VATU). Przez stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej należy rozumieć dowolne miejsce – inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika – które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (zob. art. 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego 282/2011 ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej; dalej: WykVATDyrR).
Z kolei w przypadku świadczenia usług na rzecz konsumenta, miejscem opodatkowania tych usług w zakresie VAT jest miejsce siedziby usługodawcy (zob. art. 28c ust. 1 VATU). Przy czym, w przypadku gdy usługi są świadczone ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy, znajdującego się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
Wyjątkowo jednak, w przypadku świadczenia usług krótkoterminowego wynajmu środków transportu, miejscem opodatkowania tych usług w zakresie VAT jest miejsce, w którym te środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy (zob. art. 28j ust. 1 VATU). Nie ma znaczenia w tym zakresie fakt, czy usługobiorcą jest przedsiębiorca, czy konsument.
Przez krótkoterminowy wynajem środków transportu należy rozumieć ciągłe posiadanie środka transportu lub korzystanie z niego przez okres nieprzekraczający 30 dni, a w przypadku jednostek pływających – przez okres nieprzekraczający 90 dni (zob. art. 28j ust. 2 VATU). Zasadniczo czas wynajmu środka transportu powinien być ustalany na podstawie umowy zawartej przez strony (zob. art. 39 ust. 1 WykVATDyrR), ale jeżeli wynajem tego samego środka transportu jest objęty następującymi po sobie umowami zawartymi między tymi samymi stronami, czas wynajmu odpowiada okresowi ciągłego posiadania lub użytkowania tego środka transportu na podstawie wszystkich umów (zob. art. 39 ust. 2 WykVATDyrR).
Przez środek transportu należy rozumieć pojazdy, mechaniczne lub inne, a także innego rodzaju wyposażenie i urządzenia służące do przewozu osób lub rzeczy z miejsca na miejsce, w tym przeznaczone do ciągnięcia, przesuwania lub pchania przez pojazdy, i zasadniczo zaprojektowane oraz faktycznie nadające się do wykorzystania w celu transportu, w szczególności statki (zob. art. 38 ust. 1 i art. 38 ust. 2 WykVATDyrR).
Z kolei miejscem, w którym środek transportu jest faktycznie oddany do dyspozycji najemcy, jest miejsce, w którym najemca lub osoba trzecia działająca w jego imieniu przejmuje nad nim fizyczne posiadanie (zob. art. 40 WykVATDyrR).
Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy prawa podatkowego należy wskazać, że zasadniczo w przedmiotowym stanie faktycznym świadczenie usług krótkoterminowego czarteru jachtu powinno zostać opodatkowane przez polskiego przedsiębiorcę w zakresie VAT na terytorium Hiszpanii. Wynika to z tego, że przedmiotem świadczonych usług jest krótkoterminowy czarter jachtu, który jest faktycznie oddawany do dyspozycji kontrahentów na terytorium Hiszpanii. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w działalności interpretacyjnej organów podatkowych (zob. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 8.2.2022 r., 0111-KDIB3-3.4012.621.2021.4.MS oraz z 1.10.2020 r., 0111-KDIB3-3.4012.315.2020.2.PK).
W konsekwencji tego polski przedsiębiorca powinien zarejestrować się do celów VAT na terytorium Hiszpanii, prowadzić odpowiednią ewidencję VAT, wystawiać faktury lub rachunki, składać deklaracje podatkowe oraz płacić VAT należny do hiszpańskiego urzędu skarbowego zgodnie z hiszpańskim prawem podatkowym. Dodatkowo polski przedsiębiorca – jako polski podatnik VAT – powinien ujawnić świadczenie usług podlegających opodatkowaniu VAT na terytorium Hiszpanii w pliku JPK VAT składanym do polskiego urzędu skarbowego (zob. art. 109 ust. 3a VATU).
Możliwość zastosowania szczególnej procedury unijnej (tzw. procedury VAT OSS) do usług krótkoterminowego czarteru jachtów
Zgodnie z przepisami VATU w przypadku świadczenia przez polskiego podatnika VAT na rzecz konsumenta usług podlegających opodatkowaniu VAT na terytorium innego państwa członkowskiego UE niż Polska, polski podatnik VAT może skorzystać ze szczególnej procedury unijnej, umożliwiającej rozliczenie VAT w tym innym kraju UE za pośrednictwem polskiego urzędu skarbowego, bez konieczności rejestracji do celów VAT w tym innym kraju UE (zob. art. 130a–130d VATU). W celu skorzystania z tej procedury polski podatnik VAT musi jednak spełnić określone warunki.
Po pierwsze, w rozumieniu przywołanych przepisów VATU przez podatnika uprawnionego do skorzystania z tej procedury uważa się m.in. osobę, która spełnia łącznie następujące warunki:
1) posiada siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE,
2) nie posiada siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego UE, na terytorium którego świadczone usługi podlegają opodatkowaniu VAT oraz rozliczeniu w ramach szczególnej procedury unijnej,
3) świadczy usługi na rzecz konsumentów, tzn. osób nieprowadzących działalności gospodarczej.
Po drugie, przedmiotem usług świadczonych przez podatnika powinny być usługi podlegające opodatkowaniu VAT w innym kraju UE, niż miejsce siedziby działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej tego podatnika.
Po trzecie, w celu skorzystania z tej procedury podatnik musi złożyć zgłoszenie informujące o zamiarze skorzystania z tej procedury do właściwego organu podatkowego w państwie członkowskim identyfikacji, np. w miejscu siedziby działalności gospodarczej.
Jednocześnie przepisy VATU nie wyłączają wprost możliwości stosowania szczególnej procedury unijnej (tzw. procedury VAT OSS) w stosunku do usług krótkoterminowego czarteru jachtu.
Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy prawa podatkowego oraz przedstawiony stan faktyczny należy uznać, że polski przedsiębiorca mógłby skorzystać z rozliczenia VAT na terytorium Hiszpanii za pośrednictwem polskich organów podatkowych w ramach szczególnej procedury unijnej (tzw. procedury VAT OSS), bez konieczności rejestracji do celów VAT na terytorium Hiszpanii, jeżeli zostaną spełnione wszystkie warunki określone w art. 130a–130d VATU.
W szczególności należałoby zweryfikować, czy polski przedsiębiorca posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług na terytorium Hiszpanii. Jeżeli tak, to polski przedsiębiorca nie mógłby skorzystać z rozliczenia VAT na terytorium Hiszpanii za pośrednictwem polskich organów podatkowych w ramach szczególnej procedury unijnej (tzw. procedury VAT OSS). W takim przypadku bowiem polski przedsiębiorca powinien zarejestrować się do celów VAT na terytorium Hiszpanii, prowadzić odpowiednią ewidencję VAT, wystawiać faktury lub rachunki, składać deklaracje podatkowe oraz płacić VAT należny do hiszpańskiego urzędu skarbowego zgodnie z hiszpańskim prawem podatkowym.
Działalność interpretacyjna organów podatkowych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych
W działalności interpretacyjnej organów podatkowych oraz orzecznictwie sądów administracyjnych trudno znaleźć interpretacje podatkowe lub orzeczenia dotyczące możliwości zastosowania szczególnej procedury unijnej (tzw. procedury VAT OSS) w przypadku świadczenia usług krótkoterminowego czarteru jachtu lub innych środków transportu.
W związku z powyższym, w celu zmniejszenia ryzyka ewentualnego sporu z organem podatkowym w tym zakresie oraz zwiększenia bezpieczeństwa podatkowego polskiego przedsiębiorcy, warto zastanowić się nad wystąpieniem do Dyrektora KIS z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w celu potwierdzenia możliwości zastosowania tej procedury przez polskiego przedsiębiorcę.
Pilotaż skróconego czasu pracy. Składanie wniosków od 14 sierpnia do 15 września 2025 roku
Pilotaż skróconego czasu pracy
Skrócenie czasu pracy przynosi korzyści, ale wymaga elastycznego podejścia, dostosowanego do specyfiki branż i organizacji. Skrócenie czasu pracy nie może być narzucone odgórnie. Dlatego ogłaszamy pilotaż, który jeszcze w tym roku pozwoli rozpocząć praktyczne testowanie różnych modeli skróconego czasu pracy.
Kto może ubiegać się o dofinansowanie?
Wniosek mogą złożyć pracodawcy, zarówno podmioty prywatne, jak i publiczne.
Na jakie wsparcie mogą liczyć pracodawcy?
Maksymalna wartość wsparcia na jeden projekt pilotażowy to 1 milion złotych. Co ważne, koszt projektu w przeliczeniu na jednego pracownika objętego pilotażem nie może przekroczyć 20 tysięcy złotych.
Elektroniczne składanie wniosków będzie możliwe od 14.8.2025 r. do 15.9.2025 r.
Lista projektów rekomendowanych do realizacji zostanie opublikowana nie później niż 15.10.2025 r.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Aby otrzymać dofinansowanie należ spełniać warunki, takie jak:
- prowadzenie działalności przez co najmniej 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku,
- zatrudnianie co najmniej 75 % pracowników na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę,
- objęcie projektem minimum 50 % pracowników,
- utrzymanie zatrudnienia na poziomie nie niższym niż 90 % stanu początkowego, określonego we wniosku,
- utrzymanie wynagrodzeń pracowników biorących udział w projekcie pilotażowym na poziomie nie niższym niż obowiązujący w dniu rozpoczęcia realizacji projektu pilotażowego, przez cały okres jego trwania,
- brak pogorszenia warunków pracy i płacy pracowników objętych projektem.
Co powinien zawierać wniosek?
Wniosek należy złożyć elektronicznie, poprzez udostępniony generator wniosków. Wymagane dokumenty to:
- wniosek o przyznanie środków rezerwy Funduszu Pracy na finansowanie projektu pilotażowego,
- projekt pilotażowy, zawierający opis, cel, uzasadnienie, założenia, w tym rezultaty i mierniki,
oświadczenia, w tym m.in. o systematycznym i terminowym wypełnianiu ankiet, niezaleganiu z wypłatami dla pracowników, braku zaległości podatkowych i w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, niezaleganiu z opłacaniem innych danin publicznych, braku nieuregulowanych w terminie zobowiązań cywilnoprawnych oraz deklaracja współpracy z urzędem pracy.
Należy pamiętać, że złożenie dokumentów nie jest równoznaczne z przyznaniem środków.
Ważne terminy
Do 15.10.2025 r. nastąpi rozstrzygnięcie naboru oraz publikacja listy pracodawców, którzy zakwalifikowali się do pilotażu. Po opublikowaniu listy projektów pilotażowych rekomendowanych do realizacji nastąpi etap podpisywania umów.
Realizacja projektu pilotażowego rozpoczyna się od dnia zawarcia umowy i podzielona jest na trzy etapy:
- I etap to przygotowanie do wprowadzenia skróconego czasu pracy – trwa od podpisania umowy i kończy się 31.12.2025 r.;
- II etap to testowanie wprowadzenia skróconego czasu pracy w środowisku pracy – zaczyna się 1.1.2026 r. i trwa do 31.12.2026 r. ;
- III etap to podsumowanie realizacji projektu pilotażowego – kończy się najpóźniej 15.5.2027 r. (do tego terminu Realizator projektu jest zobowiązany przekazać Ministrowi sprawozdanie końcowe oraz ankiety kwartalne pracodawcy i pracowników).
Źródło: gov.pl
Ujęcie odpisów aktualizacyjnych w przypadku postawienia jednostki w stan likwidacji
Jeśli jednostka zostaje postawiona w stan likwidacji, to na dzień poprzedzający to zdarzenie należy dokonać odpisów aktualizujących odnosząc je w ciężar kapitału z aktualizacji wyceny. Potem – w chwili sprzedaży – jednostka nie przenosi tych odpisów na wynik. Kosztem podatkowym jest historyczna (przed odpisem w rachunkowości) wartość środka trwałego.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o rachunkowości (dalej: RachunkU) jeżeli założenie kontynuacji działalności, o którym mowa w art. 5 ust. 2 RachunkU, nie jest zasadne, to wycena aktywów jednostki następuje po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Różnica powstała w wyniku wyceny wpływa na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
Zgodnie z art. 36 ust. 3 RachunkU składniki kapitału (funduszu) własnego jednostek postawionych w stan likwidacji lub upadłości należy, na dzień rozpoczęcia likwidacji lub postępowania upadłościowego, połączyć w jeden kapitał (fundusz) podstawowy, zmniejszając go:
1) w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych i towarzystwach reasekuracji wzajemnej – o udziały własne,
2) w spółkach akcyjnych oraz prostych spółkach akcyjnych – o należne wkłady na poczet kapitału, o ile nie wezwano zainteresowanych do ich wniesienia, oraz o akcje własne.
Powyższe oznacza, iż nie ma potrzeby przenoszenia odpisu na wynik w przypadku sprzedaży środka trwałego w likwidacji. Wynik finansowy pokazuje efekt samych procesów likwidacyjnych, a w bilansie i tak nie ma podziału na poszczególne części kapitału własnego – są one, jak wskazano w art. 36 ust 3 RachunkU, prezentowane jako jeden kapitał.
Z punktu widzenia podatkowego należy wskazać, iż odpisy aktualizacyjne nie są kosztami podatkowymi. Wynika to z art. 16 ust 1 pkt 26a PDOPrU. Kosztem podatkowym jest wartość środka trwałego (taka, jakby tego odpisu nie było). Czyli koszty podatkowe w tym wypadku są wyższe niż w rachunkowości. Historyczna (z uwzględnieniem amortyzacji podatkowej) wartość środka trwałego jest kosztem poniesionym w celu uzyskania przychodu ze sprzedaży, czyli przychodu podatkowego.
Brak świadectwa pracy w aktach osobowych byłego pracownika
Jeśli w aktach osobowych byłego pracownika nie znajduje się świadectwo pracy, z którego pracodawca mógłby – na wniosek zainteresowanego – sporządzić kopię, pracodawca powinien przygotować nowy dokument. Należy go sporządzić na obowiązującym obecnie wzorze świadectwa pracy, opatrzyć aktualną datą i przekazać byłemu pracownikowi. Kopia tego dokumentu (lub drugi egzemplarz o tożsamej treści) powinna zostać włączona do akt osobowych pracownika.
W przypadku ustania stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy, dokumentujące przebieg zatrudnienia u danego pracodawcy oraz umożliwiające ustalenie uprawnień pracowniczych. Obowiązek ten istnieje od wejścia w życie Kodeksu pracy, tj. od 1.1.1975 r., choć jego szczegóły ulegały modyfikacjom (np. w zakresie wydawania cząstkowych świadectw pracy w przypadku zatrudnienia terminowego). Niezmienna pozostaje jednak zasada, że świadectwo pracy musi zostać wydane każdemu pracownikowi po zakończeniu zatrudnienia.
W opisanym przypadku, z treści pytania wynika, że w aktach osobowych pracownika nie ma świadectwa pracy, mimo że stosunek pracy zakończył się około 40 lat temu. Z tego względu można przypuszczać, że pracodawca nie ma pewności czy świadectwo pracy zostało wydane i np. uległo zniszczeniu lub zagubieniu (mogło także zostać omyłkowo umieszczone w innych aktach osobowych), czy też w ogóle nie zostało wydane. Gdyby świadectwo pracy znajdowało się w aktach, wystarczające byłoby wydanie jego kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem (na wniosek byłego pracownika). W przypadku jego braku, należy sporządzić nowe świadectwo pracy na aktualnie obowiązującym formularzu i z bieżącą datą.
Gdyby okazało się, że zgromadzona dokumentacja nie pozwala na wypełnienie wszystkich rubryk, w obecnie stosowanym druku świadectwa pracy (np. jest niekompletna, uległa zniszczeniu), pracodawca powinien umieścić w danej rubryce informację, że nie dysponuje danymi, które umożliwiają jej prawidłowe wypełnienie.
Stawka VAT dla usług fryzjerskich, manicure, pedicure i zabiegów piękności
Od 1.4.2024 r. dla usług beauty właściwa jest stawka VAT w wysokości 8%.
Od 1.4.2024 r. weszły w życie przepisy zmieniające rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług. Na ich podstawie została wprowadzona obniżona stawka VAT (8%) dla:
1) „Usług kosmetycznych, manicure i pedicure” (PKWiU 96.02.13.0),
2) „Usług kosmetycznych, manicure i pedicure, świadczonych w domu” (PKWiU ex 96.02.14.0),
3) „Pozostałych usług kosmetycznych” (PKWiU 96.02.19.0).
To oznacza, że od drugiego kwartału 2024 r. stawka obniżona VAT (8%) ma zastosowanie przy świadczeniu usług fryzjerskich, manicure i pedicure. Przedłużanie rzęs i stylizacja brwi zdają się również być objęte stawką obniżoną.
Wprowadzając stawkę obniżoną dla usług beauty prawodawca posłużył się symbolami PKWiU. To oznacza, że badając zakres zastosowania przepisu należy dokonywać klasyfikacji na tym gruncie. Jest to zadanie dla specjalisty z zakresu takich świadczeń, a nie podatków. Jak się zdaje, usługi przedłużania rzęs i stylizacji brwi zawierają się w przywołanych grupowaniach, a co za tym idzie ich świadczenie jest objęte obniżoną stawką VAT. W razie poważniejszych wątpliwości co do klasyfikacji według PKWiU, podatnik może skorzystać z prawa do wystąpienia o wiążącą informację stawkową (WIS), co Autor rekomenduje.
Kwalifikowanie wypadkowe w trakcie mycia rąk w toalecie w zakładzie pracy
Opisane zdarzenie należy kwalifikować jako wypadek przy pracy.
Opisane w zapytaniu zdarzenie nosi znamiona wypadku przy pracy. Oczywiście, wątpliwości może budzić związek zdarzenia z pracą, jednak korzystanie podczas pracy z toalety wchodzi, naszym zdaniem, w zakres wykonywania zwykłych czynności podczas pracy. Przypominamy, że zgodnie z definicją wypadku przy pracy określoną w art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wypadkiem takim będzie zdarzenie podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych.
Czas poświęcony na korzystanie z toalety w czasie zmiany roboczej nie jest przecież odliczany od czasu pracy, a mycie rąk po skorzystaniu z ustępu wchodzi w zakres obowiązków pracownika (przestrzegania zasad higieny pracy w myśl art. 211 Kodeksu pracy.
Czas pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze pomiędzy siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy dotyczy raczej przypadków, gdy pracownik przemieszcza się poza siedzibą pracodawcy, w celu dotarcia do miejsca wykonania pracy w terenie (czyli poza siedzibą pracodawcy).
Gdyby taki pracownik korzystał z toalety, np. na stacji benzynowej i tam wystąpiło, opisane w zapytaniu zdarzenie, to wówczas nastąpiłby związek zdarzenia z pracą „w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy”.
Dziedziczenie przedsiębiorstwa a obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn
Podatnik powinien złożyć zeznanie SD-3, w którym wykaże wartość każdego składnika nabytego w drodze spadku (lub udziału w tym składniku majątku). Dział spadku w tym przypadku nie ma znaczenia dla kwestii podatku od spadków i darowizn, nie jest bowiem czynnością wymienioną jako powodująca powstanie obowiązku podatkowego.
Zgodnie z art. 4b PodSpDarU zwalnia się od podatku nabycie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim, pod warunkiem:
1) zgłoszenia przez nabywcę nabycia własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego,
2) prowadzenia tego przedsiębiorstwa przez nabywcę przez okres co najmniej 2 lat od dnia jego nabycia.
Powyższe zwolnienie – w przeciwieństwie do zwolnienia określonego w art. 4a PodSpDarU – nie jest zastrzeżone dla konkretnej grupy odbiorców, co oznacza że również osoba należąca do trzeciej grupy podatkowej może z niego skorzystać, jednak pod warunkiem zgłoszenia nabycia w ciągu 6 miesięcy oraz prowadzenia przedsiębiorstwa przez okres co najmniej 2 lat od jego nabycia.
Jednak jeśli podatnik nie zgłosił w terminie 6 miesięcy nabycia przedsiębiorstwa, nie ma prawa do skorzystania z tego zwolnienia (jak i zwolnienia z art. 4a PodSpDarU), co oznacza, że nabycie to będzie podlegać u niego opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Deklaracja SD-3 powinna zostać złożona w terminie miesiąca od dnia od dnia powstania obowiązku podatkowego. W sytuacji podatnika powinien zrobić on to jak najszybciej, w zeznaniu wykazując wartość poszczególnych składników majątku wchodzących w skład przedsiębiorstwa oraz swój udział w nich. Warto wraz z deklaracją złożyć czynny żal, co pozwoli uniknąć odpowiedzialności na gruncie kodeksu karnego skarbowego za nieterminowe złożenie zeznania.
Wspomniany w pytaniu dział spadku nie ma w tej sytuacji znaczenia, bowiem dział spadku nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Wdrażanie dyrektywy dotyczącej równości wynagrodzeń
Na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z 10.5.2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania, obecnie można już sformułować wytyczne dotyczące sposobu ustalania podstawy do obliczania luki płacowej.
Do celów obliczania luki płacowej wliczać należy wszystkie składniki wynagrodzenia, które pracownik otrzymuje od pracodawcy z racji swojego zatrudnienia, czyli podstawową lub minimalną płacę, składniki uzupełniające i zmienne. Dotyczy to zarówno wynagrodzenia pieniężnego, jak i rzeczowego, zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a dyrektywy, który określa definicję „wynagrodzenia” jako zwykłą podstawową lub minimalną płacę godzinową lub płacę miesięczną oraz wszelkie inne świadczenia pieniężne lub rzeczowe, otrzymywane przez pracownika bezpośrednio lub pośrednio (składniki uzupełniające lub zmienne) od swojego pracodawcy z racji swojego zatrudnienia.
Tak przedstawiona w dyrektywie definicja wynagrodzenia oznacza szeroki zakres składników i wypłacanych pracownikom świadczeń i w zasadzie można ją odnieść również do polskich przepisów i orzecznictwa, gdzie poprzez wynagrodzenie rozumie się wszelkie elementy płacowe związane z wykonywaną pracą (por. m.in. postanowienie SN – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 6.11.2024 r. (II PSK 68/24). Wskazuje się w nich, że jedynym obligatoryjnym składnikiem wynagrodzenia za pracę jest wynagrodzenie zasadnicze. Obligatoryjność wynagrodzenia zasadniczego oznacza, że powinno zostać przekazane pracownikowi w każdym kolejnym terminie wypłaty wynagrodzenia za pracę. Natomiast pozostałe składniki mają charakter fakultatywny w tym sensie, że mogą one zostać wprowadzone w drodze odpowiedniego aktu płacowego (układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania, rozporządzenie) albo aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Są jednak również elementami wynagrodzenia.
Wynagrodzenie za nadgodziny oraz dodatki nocne powinny być wliczane do podstawy obliczeniowej, ponieważ są częścią wynagrodzenia za pracę. Podobnie w przypadku premii uznaniowych czy nagród oraz innych składników zmiennych – nawet jeśli nie mają charakteru roszczeniowego, to nie ulega wątpliwości, że mieszczą się w definicji wynagrodzenia, gdyż są związane z wykonywaną pracą i zatrudnieniem więc również powinny być uwzględnione, gdyż dyrektywa wskazuje na konieczność brania pod uwagę wszystkich składników, które pracownik otrzymuje z racji zatrudnienia.
W przypadku nieodpłatnych świadczeń, takich jak abonament medyczny opłacany przez pracodawcę, decyzja o ich uwzględnieniu zależy od tego, czy są one traktowane jako część wynagrodzenia w danej jurysdykcji lub układach zbiorowych. Jeśli tak, można je uwzględnić jako składnik wynagrodzenia.
Wynagrodzenie chorobowe, zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy, stanowi element wynagrodzenia więc powinien być wliczony do średniej wynagrodzenia, ale już zasiłki ZUS – raczej nie.
Aktualnie trwają rozmowy i prace m.in. pomiędzy Ministerstwem Pracy a GUS dotyczące stworzenia narzędzia służącego pracodawcom do przekazywania organowi monitorującemu informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 Dyrektywy, za pośrednictwem systemu GUS. Pracodawcy wprowadzaliby do narzędzia wskaźniki, o których mowa w art. 9 ust. 1., które trafiałyby do organu monitorującego odpowiedzialnego za zbieranie i publikowanie tych danych zgodnie z art. 29 ust. 3 lit. c) Dyrektywy.
Sprzedaż lokali użytkowych niewprowadzonych do ewidencji środków trwałych a PIT
Z pytania można wywnioskować, że nie znajdzie tu zastosowania wspomniany pięcioletni okres przedawnienia, ponieważ chodzi tu o składniki majątku będące lokalami użytkowymi wykorzystywanymi w prowadzonej działalności gospodarczej. Zasady te nie dotyczą nieruchomości mieszkalnych, do których ma zastosowanie ten pięcioletni okres przedawnienia.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c PDOFizU odrębnym źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości (ich części oraz udziału w nieruchomości), a także wymienionych w tym przepisie praw majątkowych związanych z nieruchomościami, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia tych nieruchomości i praw majątkowych – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Z pytania wynika jednak, że zastosowanie znajdzie tu art. 10 ust. 2 pkt 3 PDOFizU, zgodnie z którym art. 10 ust. 1 pkt 8 PDOFizU nie ma zastosowania do składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 PDOFizU, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.
Z art. 14 ust. 2 pkt 1 PDOFizU wynika zaś, że przychodem z działalności gospodarczej jest przychód z odpłatnego zbycia składników majątku będących:
1) środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
2) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 PDOFizU, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa nie przekracza 1500 zł,
3) składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,
4) składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 PDOFizU nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
– wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej.
A zatem chodzi tu o przychód z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, które podlegały wpisaniu do ewidencji środków trwałych – co istotne: podlegających wpisaniu, a niewpisanych do tej ewidencji.
W związku z tym, jak wynika z pytania, w tym przypadku nie ma zastosowania określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c PDOFizU pięcioletni okres przedawnienia.
Opisane wyżej zasady opodatkowania odpłatnego zbycia lokali użytkowych nie dotyczą nieruchomości mieszkalnych, do których zgodnie z art. 10 ust. 3 oraz art. 14 ust. 2c PDOFizU stosuje się pięcioletni okres przedawnienia na zasadach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a–c PDOFizU.
Ujęcie w księgach rachunkowych wystawienia upomnienia do zapłaty
W księgach rachunkowych należy ująć wszystkie operacje gospodarcze. Dotyczy to również należnych jednostek odsetek i kar. Są one przychodem niebędącym przychodem podatkowym.
Jednostki prowadzą księgi rachunkowe zgodnie z zasadą memoriału. Oznacza to, iż w sytuacji gdy kontrahent nie płaci, jednostce należą się odsetki. Odsetki te, pod datą wystawienia not/upomnień, nie później niż na dzień bilansowy, podwyższają wartość należności i stanowią przychód finansowy. Także należne jednostce kary, w tym zwrot kosztów upomnienia, powinny być ujęte w księgach. Stanowią one pozostały przychód operacyjny. Kary i odsetki, póki nie zostaną otrzymane, nie stanowią przychodu podatkowego. Dopiero w dacie ich otrzymania należy je statystycznie doliczyć do przychodów podatkowych – w kwocie otrzymanej. Ze względu na JPK CIT konieczne będzie w dacie otrzymania ujęcie tych odsetek i kar na kocie pozabilansowym „Przychody podatkowe niebędące przychodami rachunkowymi”.
Jeśli kontrahent opłaci samą fakturę, to nadal należności dotyczące odsetek i kosztów upomnienia są należnościami wymagalnymi i podatnikowi przysługuje roszczenie o ich zapłatę.
