Wynajem albo użyczenie lokalu przez wspólnika na rzecz spółki partnerskiej – skutki podatkowe
Dla podatnika, który oddaje lokal na podstawie umowy najmu, uzyskiwane (otrzymywane) od spółki jawnej wynagrodzenie będzie przychodem (przychodem z najmu). W przypadku użyczenia wartość otrzymanych nieodpłatnie świadczeń stanowi przychód z działalności gospodarczej. Jeżeli przedmiotem świadczenia na rzecz spółki osobowej jest nieodpłatnie udostępniony lokal, to przychód należy obliczyć w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lokalu będącego przedmiotem świadczenia.
Spółka partnerska jest podmiotem odrębnym od swoich wspólników, jeśli chodzi o prawo prywatne (prawo zobowiązań). W związku z tym jak najbardziej możliwe jest zawarcie umowy najmu między spółką a jej wspólnikiem, czy też umowy użyczenia między spółką a jej wspólnikiem. Natomiast spółka partnerska nie jest podmiotem podatku dochodowego. Jest ona podmiotem transparentnym w podatku dochodowym. Podatnikami podatku dochodowego są jej wspólnicy.
Dla podatnika, który oddaje lokal na podstawie umowy najmu, uzyskiwane (otrzymywane) od spółki jawnej wynagrodzenie będzie przychodem. Autor zakłada, że lokal nie jest (nie był) używany w działalności gospodarczej właściciela (względnie – że nie prowadzi on w ogóle działalności gospodarczej). W związku z tym przychód osiągany na podstawie umowy najmu stanowi przychód tego wspólnika z tzw. najmu prywatnego (art. 10 ust. 1 pkt 6 PDOFizU). Ten przychód w obecnym stanie prawnym musi być opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Koszty ponoszone z tytułu czynszu najmu są w spółce kosztami uzyskania przychodów. Ustalając dochód z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki, każdy wspólnik przychody z tej działalności będzie mógł pomniejszyć o kwotę czynszu i kosztów eksploatacyjnych, w części przypadającej mu stosownie do posiadanego udziału w prawie do zysku spółki.
Trzeba także pamiętać o tym, że czynsz najmu – biorąc pod uwagę, że mamy do czynienia z transakcjami między podmiotami powiązanymi – powinien być ustalony na warunkach rynkowych.
Wspólnicy spółki osobowej mogą na potrzeby spółki udostępniać nieodpłatnie (na podstawie umowy użyczenia) składniki swojego majątku.
Wartość otrzymanych nieodpłatnie świadczeń – co do zasady – stanowi przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 8 PDOFizU). Jeżeli przedmiotem świadczenia na rzecz spółki osobowej jest nieodpłatnie udostępniony lokal, to przychód należy obliczyć w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lokalu będącego przedmiotem świadczenia (art. 11 ust. 2a pkt 3 PDOFizU).
Niegdyś można było spotkać się z poglądem, że u wspólnika spółki osobowej, który jest podatnikiem podatku użyczającym lokal, przychód nie powstaje (bowiem świadczy on sobie samemu). W piśmie Ministra Finansów z 4.4.2002 r. (PB4/AK-031-23/02) wskazano, że:
Jeżeli wspólnik spółki osobowej wykonuje świadczenie na rzecz tej spółki, to z podatkowego punktu widzenia jest to świadczenie dla siebie samego w takim zakresie, w jakim przychody i koszty spółki osobowej stanowią jego przychody i jego koszty. Jeżeli więc takie świadczenia są nieodpłatne, u tego wspólnika nie wystąpi ani przychód, ani koszt. Jednocześnie, w takim przypadku, nie będzie można mówić o uzyskaniu ani przez spółkę osobową, ani przez tego wspólnika przychodu z tytułu otrzymanych nieodpłatnych świadczeń, bowiem spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego, a wspólnik – w sensie podatkowym – świadczył samemu sobie. Nie wyklucza to faktu, że tego rodzaju świadczenie może stanowić przychód pozostałych wspólników takiej spółki.
Natomiast obecnie uważa się, że w przypadku osobowych spółek handlowych także wspólnik, który oddaje do użyczenia, uzyskuje (poprzez spółkę) przychód z nieodpłatnych świadczeń.
Umowa użyczenia nieruchomości jest natomiast neutralna podatkowo dla osoby fizycznej oddającej nieruchomość w użyczenie, w tym sensie, że nie wywołuje dla jej prywatnych spraw (nie jako wspólnika spółki) skutków podatkowych.
Umowa o dzieło u własnego pracodawcy a składki ZUS
Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o dzieło u własnego pracodawcy jest traktowana w aspekcie ubezpieczeń jako pracownik. Od łącznego przychodu odprowadzana jest składka na ubezpieczenia społeczne.
Za pracownika, w rozumieniu SysUbSpołU, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
W przypadku wskazanym w zapytaniu pracownik, z którym jego pracodawca zawiera umowę cywilnoprawną, tu konkretnie umowę o dzieło, podlega wszystkim ubezpieczeniom zarówno z umowy o pracę, jak i z umowy cywilnoprawnej.
Jeżeli pracownik wykonuje dodatkowo umowę o dzieło zawartą z własnym pracodawcą, to z tytułu wykonywania tej umowy podlega ubezpieczeniom społecznym na takich samych zasadach jak w przypadku umowy o pracę, tj. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla tej osoby stanowi łączny przychód uzyskiwany z umowy o pracę oraz z umowy o dzieło.
Pracodawca z tytułu zawartej umowy o dzieło nie zgłasza takiej osoby do ubezpieczeń, a uzyskany przychód z tej umowy wykazuje, wraz z przychodem ze stosunku pracy, w imiennym raporcie miesięcznym składanym za pracownika.
Planowane zmiany w podatkach dochodowych na 2026 rok
Zmiany w PIT
W projekcie przewidziano zmiany w PIT, które obejmują m.in.:
Darowizny po leasingu
Będzie opodatkowany przychód z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomych otrzymanych przez najbliższą rodzinę przedsiębiorcy, który wykupił tę rzecz do majątku prywatnego po zakończeniu leasingu operacyjnego, a którą wcześniej wykorzystywał w działalności gospodarczej, jeżeli rodzina korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn i odpłatnego zbycia dokona przed upływem 3 lat od otrzymania. Wydłużono zatem termin z 6 miesięcy do 3 lat, w którym sprzedaż takiej rzeczy przez najbliższą rodzinę będzie opodatkowana (art. 10 ust. 3a dodany).
Programy lojalnościowe
Planuje się rozszerzyć zakres stosowania zasady przypisania do źródła, (w tym przypadku ze stosunku pracy), w ramach którego podatnik otrzymał dane świadczenia w naturze, nieodpłatne świadczenia lub świadczenia częściowo odpłatne w postaci instrumentów finansowych, również o przychody uzyskane z realizacji tych instrumentów finansowych, które obecnie nie są objęte tą zasadą (dotyczy to np. warrantów subskrypcyjnych) – (art. 10 ust. 4 i 4a, art. 22 ust. 1dc oraz art. 24 ust. 11b PDOFizU).
Datio in solutum
Przychodem ze sprzedaży nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu będzie wartość uregulowanego zobowiązania (art. 19 ust. 2a dodany). Dotychczas ta kwestia była różnie rozstrzygana w orzecznictwie.
Ulgę mieszkaniową
Zmiany polegają na wyraźnym wskazaniu, że tzw. ulga mieszkaniowa ma zaspokajać własne potrzeby mieszkaniowe podatnika poprzez określone wydatki. Zatem ulga będzie przysługiwać tylko na zakup jednego mieszkania lub gruntu, jeśli podatnik nie ma innej nieruchomości mieszkalnej.
Daninę solidarnościową
Dochody z IP BOX zostaną włączone do podstawy wyliczania daniny solidarnościowej. Ponadto dochody te będzie można pomniejszyć o straty, ale tylko w ramach tego samego źródła przychodów.
Amortyzację wstecz
Podatnicy nie będą mieć możliwości obniżenia lub podwyższenia stawki amortyzacyjnej (stosowanej w danym roku podatkowym) po upływie terminu złożenia zeznania rocznego i zapłaty należnego podatku za ten rok (analogiczne zmiany w CIT).
Warunek zatrudnia w uldze IP BOX.
Wprowadzono warunek, że z preferencji IP BOX będą mogły skorzystać tylko firmy zatrudniające na umowę o pracę co najmniej trzy osoby (analogiczne zmiany są wprowadzane w CIT).
Ryczałt 17% dla podmiotów powiązanych
Projekt zakłada opodatkowanie przychodów z usług, które podatnik świadczy na rzecz podmiotu powiązanego (np. wspólnik na rzecz spółki) według stawki 17%.
Zmiany w podatku CIT
W projekcie przewidziano zmiany w CIT, które obejmują m.in.:
Doprecyzowanie definicji: małego podatnika i nowego podatnika
Wprowadza się zmianę doprecyzowującą małego podatnika w zakresie ustalenia wartości przychodu do limitu w przypadku skróconego lub wydłużonego roku podatkowego. Ponadto wprowadzono definicję podatnika, który rozpoczyna działalność – nie dotyczy ona firm kontynuujących działalność innego przedsiębiorstwa.
Opodatkowanie likwidacji spółek
Planowane jest opodatkowanie dochodów wspólników osiągniętych z likwidacji spółki niebędącej osobą prawną powstałej z przekształcenia spółki, jeżeli likwidacja spółki niebędącej osobą prawną nastąpi w określonym terminie (wcześniej niż 3 lata kalendarzowe) po przekształceniu spółki (analogiczne zmiany w PIT).
Wyłączeniu amortyzacji firmy
Wyłączono możliwość amortyzacji wartości firmy powstającej na skutek przyjęcia do odpłatnego korzystania – (analogiczne zmiany w CIT).
Amortyzacji w spółkach nieruchomościowych
Wyraźnie wskazano, że zakaz amortyzacji w spółkach nieruchomościowych dotyczy również nieruchomości klasyfikowanych dla celów rachunkowych jako inwestycje długoterminowe (analogiczne zmiany w PIT).
Minimalny CIT
W minimalnym CIT przewidziano modyfikację w zakresie uproszczonego sposobu ustalania podstawy opodatkowania. Wartość przychodów operacyjnych (tj. innych niż z zysków kapitałowych), stanowiąca podstawę opodatkowania w przypadku wyboru uproszczonej metody jej ustalania, będzie uzależniona od statusu podatnika. Zostanie skrócony (o rok) okres, w którym podatnik, w celu wyłączenia z opodatkowania, powinien wykazać rentowność na poziomie 2% (art. 24ca ust. 3a, ust. 14 pkt 9 PDOPrU).
Estoński CIT
W CIT estońskim planowana jest zmiana definicji „ukrytych zysków”. Usunięto przesłankę „związku z prawem do udziału w zysku” i poszerzono katalog ukrytych zysków m.in. o wszelkiego rodzaju opłaty i należności wynikające z umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze (art. 28m ust. 3 PDOPrU).
Ponadto, wprowadzono definicję „wydatków niezwiązanych z działalnością”, w której uznano za takie wydatki m.in. koszty, które nie służą osiąganiu przychodów, a także kary i grzywny, a także odsetki od nieterminowego uregulowania zobowiązania podatkowego (art. 28m ust. 3a PDOPrU).
Przyjęto, że każde rozdysponowanie zysku, następujące po rezygnacji z CIT estońskiego lub utracie prawa do korzystania z tej formy opodatkowania, będzie wiązało się z koniecznością zapłaty ryczałtu od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto, niezależnie od tego, czy wypłacany lub dystrybuowany zysk faktycznie został osiągnięty w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek.
Przyjęto, że będzie możliwość skutecznego przejścia na ryczałt od dochodów spółek, nawet przy braku podpisu sprawozdania finansowego w terminie, jeśli pozostałe warunki będą spełnione. zmianach doprecyzowujących w zakresie podatku od przerzuconych dochodów (art. 28h ust. 4 PDOPrU).
Podsumowanie
Projekt nowelizacji ma trafić pod obrady rządu jeszcze w III kwartale 2025 r., a przewidziany w projekcie termin wejścia w życie został przewidziany na 1.1.2026 r. Przy czym, aby to stało się możliwe projekt musi przejść ścieżkę legislacyjną i zostać podpisany przez prezydenta.
Ubezpieczenia osoby małoletniej prowadzącej działalność gospodarczą
Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniom społecznym oraz zdrowotnemu na zasadach ogólnych. Przepisy nie przewidują odrębnych regulacji w zależności od wieku czy posiadania statusu ucznia.
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność lub osobami z nimi współpracującymi. Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. osobę prowadzącą działalność gospodarczą na podstawie PrPrzed lub innych przepisów szczególnych.
Obowiązkowe jest również ubezpieczenie wypadkowe i zdrowotne. Ubezpieczenie chorobowe ma natomiast charakter dobrowolny i można do niego przystąpić w dowolnym momencie prowadzenia działalności – na wniosek.
W zakresie ubezpieczeń i podstawy wymiaru składek występują następujące możliwości:
1) Działalność nieewidencjonowana – nie stanowi działalności gospodarczej i nie podlega wpisowi do CEIDG, jeżeli jest wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tego tytułu nie przekracza w żadnym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia (3499,50 zł), oraz która w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziła działalności gospodarczej. Taka działalność nie stanowi tytułu do żadnych ubezpieczeń – ani społecznych, ani zdrowotnego.
2) Ulga na start – zgodnie z art. 18 PrPrzed, przysługuje osobie fizycznej podejmującej działalność gospodarczą po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia, pod warunkiem że działalność nie jest wykonywana na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywano czynności tożsame z zakresem nowej działalności. W takim przypadku przedsiębiorca przez 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności nie podlega ubezpieczeniom społecznym (ani obowiązkowo, ani dobrowolnie), ale obowiązkowe pozostaje ubezpieczenie zdrowotne. Kod tytułu ubezpieczenia: 05 40 xx.
3) Preferencyjna podstawa wymiaru składek – tzw. ulga dla rozpoczynających działalność gospodarczą. Przedsiębiorca podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu na zasadach ogólnych, ale składki społeczne opłaca od podstawy nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia (tj. 1399,80 zł). Kod tytułu ubezpieczenia: 05 70 xx. Ulga przysługuje przez 24 miesiące od dnia rozpoczęcia działalności i dotyczy osób, które:
a) nie prowadzą lub w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziły pozarolniczej działalności,
b) nie wykonują działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub poprzednim roku wykonywały tożsame czynności w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy.
Małoletni, który prowadzi działalność gospodarczą, może skorzystać z ulgi na start albo z preferencyjnych składek dla rozpoczynających działalność. Wówczas podlega zgłoszeniu do odpowiednich ubezpieczeń na druku ZUS ZUA lub ZUS ZZA (w przypadku podlegania wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu przy uldze na start).
Jeżeli natomiast prowadzi działalność nieewidencjonowaną, wówczas nie podlega zgłoszeniu do ZUS, ponieważ nie podlega żadnym ubezpieczeniom.
Zakup pakietu medycznego a koszty uzyskania przychodów
Organy podatkowe konsekwentnie prezentują stanowisko, zgodnie z którym wydatki na zakup pakietu medycznego dla przedsiębiorcy mają charakter wydatków o charakterze osobistym, a nie firmowym, a więc nie ma podstaw do uznawania ich za koszty uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej.
Aby podatnik mógł uznać konkretny wydatek za koszt uzyskania przychodu, niezbędne jest spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze, musi on być poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (art. 22 ust. 1 PDOFizU), a po drugie, nie może być wymieniony w katalogu negatywnym zamieszczonym w art. 23 PDOFizU.
Koszty zakupu pakietu, czy abonamentu medycznego przeznaczonego dla przedsiębiorcy nie zostały wykluczone przez ustawodawcę z kosztów uzyskania przychodów, jednak organy podatkowe konsekwentnie prezentują stanowisko, zgodnie z którym mają one charakter wydatków o charakterze osobistym, a nie firmowym, a więc nie ma podstaw do uznawania ich za koszty uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 29.4.2011 r., IPPB1/415-207/11-2/JB).
Warto jednak zwrócić uwagę na to, że w przypadku takich wydatków, jak wskazane w treści pytania, istotne znaczenie ma to, jakiego rodzaju działalność prowadzi przedsiębiorca. W niektórych sytuacjach organy podatkowe wyrażają bowiem zgodę na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków, które – co do zasady – przez większość podatników nie mogą być do nich zaliczane. Przykładem takiej sytuacji jest zaliczenie przez trenera personalnego do kosztów uzyskania przychodów kosztów rehabilitacji (interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 14.3.2024 r., 0113-KDIPT2-1.4011.29.2024.2.MZ).
Faktury ustrukturyzowane udostępniane nabywcy w sposób z nim uzgodniony
Po objęciu obowiązkiem wystawiania faktur w KSeF czasem faktury ustrukturyzowane oraz faktury wystawiane w postaci elektronicznej zgodnie ze wzorem faktury ustrukturyzowanej i następnie przesyłane do KSeF będą musiały być przez podatników przesyłane nabywcom w sposób z nimi uzgodniony. Będzie tak w sześciu przypadkach określonych przepisami art. 106gb ust. 4 VATU.
| Przypadki, gdy konieczne jest udostępnianie nabywcom faktur ustrukturyzowanych w sposób z nimi uzgodniony | |
| 1. | miejscem świadczenia jest terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju lub terytorium państwa trzeciego |
| 2. | nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, |
| 3. | nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w nabyciu towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę |
| 4. | nabywcą jest podatnik z innego państwa członkowskiego UE korzystający ze zwolnienia w ramach tzw. procedury SME |
| 5. | nabywcą jest podmiot, który nie posługuje się numerem, za pomocą którego jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, ani numerem identyfikacji podatkowej, inny niż nabywca, o którym mowa w pkt 1–3 i 6 |
| 6. | nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej |
W kwietniu 2026 r. podatnik objęty obowiązkiem wystawiania faktur ustrukturyzowany wystawi przy użyciu KSeF fakturę ustrukturyzowaną dokumentującą świadczenie usługi naprawy samochodu wykonaną na rzecz niemieckiej firmy (nieposiadającej na terytorium Polski stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej). Fakturę taką podatnik obowiązany będzie udostępnić niemieckiej firmie w sposób z nią uzgodniony.
Przepisy VAT nie będą przy tym ingerować w uzgadniany przez strony sposób udostępniania faktur ustrukturyzowanych. W konsekwencji faktury ustrukturyzowane we wskazanych przypadkach będą mogły być nabywcom udostępniane zarówno w tradycyjnej formie papierowej lub elektronicznej (np. jako plik PDF), jak i przy użyciu KSeF.
Faktury ustrukturyzowane oznaczane kodem QR
W przypadkach określonych w art. 106gb ust. 5 VATU podatnicy obowiązani będą do oznaczania wizualizacji faktur ustrukturyzowanych specjalnym kodem QR, który umożliwia dostęp do tych faktur w KSeF oraz weryfikację danych zawartych na tej fakturze. Obowiązek taki istnieć będzie w przypadku:
- udostępnienia faktury nabywcy, o którym mowa w art. 106gb ust. 4 VATU, w sposób inny niż przy użyciu KSeF,
- użycia takiej faktury poza KSeF.
Do oznaczania faktury ustrukturyzowanej przedmiotowym kodem obowiązane będą mogły być również podmioty inne niż podatnik. Będzie tak w przypadku użycia poza KSeF udostępnionej poza KSeF faktury ustrukturyzowanej (zob. art. 106gb ust. 5a VATU).
W kwietniu 2026 r. podatnik objęty obowiązkiem wystawiania faktur ustrukturyzowany wystawi przy użyciu KSeF fakturę ustrukturyzowaną dokumentującą sprzedaż na rzecz osoby prywatnej. Faktura ta udostępniona zostanie tej osobie w postaci papierowej. Podatnik obowiązany będzie oznaczyć tę papierową wersję faktury kodem QR umożliwiającym dostęp do tej faktury w KSeF oraz weryfikację zawartych w niej danych.
Dostęp anonimowy
Z kolei w przypadkach określonych w art. 106gb ust. 6 VATU podatnik będzie obowiązany zapewnić nabywcy anonimowy dostęp do faktury ustrukturyzowanej poprzez podanie specjalnego kodu QR oraz danych umożliwiających zidentyfikowanie tej faktury w KSeF. Przedmiotowy obowiązek będzie istnieć, jeżeli spełnione będą łącznie dwa warunki, tj.:
- faktura wystawiona została na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej lub innego niż wskazany określony przepisami art. 106gb ust. 1-3 i 6 VATU podmiotu, który nie posługuje się numerem, za pomocą którego jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, ani numerem identyfikacji podatkowej, oraz
- faktura otrzymywana jest przez tego nabywcę przy użyciu KSeF.
Sposób realizacji przedmiotowego obowiązku został wskazany w wyjaśnieniach Ministerstwa Finansów https://ksef.podatki.gov.pl//ksef-na-okres-obligatoryjny/informacje-ogolne-ksef-20/kody-weryfikujace-qr/. W wyjaśnieniach tych czytamy, że „przez oznaczenie faktury kodem weryfikującym rozumie się utworzenie bezpośredniego linku do faktury lub znaku graficznego (QR kodu) i naniesienie go na fakturę przed przekazaniem jej odbiorcy. Sposób utworzenia kodu określony będzie w specyfikacji oprogramowania interfejsowego W przypadku gdy faktura jest przesyłana odbiorcy w formacie ustrukturyzowanych danych uniemożliwiającym naniesienie tego kodu bezpośrednio na fakturę, przez oznaczenie faktury kodem weryfikującym rozumie się przesłanie go odbiorcy w formie odrębnego linku lub znaku graficznego wraz z fakturą”.
W maju 2026 r. podatnik objęty obowiązkiem wystawiania faktur ustrukturyzowany wystawi przy użyciu KSeF fakturę ustrukturyzowaną dokumentującą sprzedaż na rzecz osoby prywatnej. Faktura ta udostępniona zostanie tej osobie poprzez KSeF. W tej sytuacji podatnik obowiązany będzie zapewnić nabywcy anonimowy dostęp do tej faktury poprzez podanie kodu QR oraz danych umożliwiających zidentyfikowanie tej faktury w KSeF.
Darowizna na rzecz stowarzyszenia a koszty uzyskania przychodów
Darowizny – co do zasady – nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Przepisy przewidują wyjątek od tej zasady, ale nie ma on zastosowania w opisanej sytuacji.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 PDOFizU kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 PDOFizU, który określa się jako katalog wyłączeń.
Z art. 23 ust. 1 pkt 11 PDOFizU wynika, że do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju, z tym że kosztami uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 VATU, przekazanych na rzecz organizacji pożytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tzn. organizacji posiadających status OPP), z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.
W art. 43 ust. 1 pkt 16 VATU wymieniono zaś produkty spożywcze, z wyjątkiem napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%.
Z pytania nie wynika, że spełniono tu warunki z art. 23 ust. 1 pkt 11 PDOFizU, tzn., że przedmiotem darowizny są takie produkty spożywcze, które przekazano na rzecz OPP z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez taką organizację. W związku z tym, w sytuacji opisanej w pytaniu wartości przekazanej darowizny nie można potraktować jako kosztów uzyskania przychodów.
Krótkoterminowy wynajem prywatnego lokalu mieszkalnego a VAT
Podatnik powinien wykazać import usług nabytych od portalu internetowego w związku ze świadczonymi usługami wynajmu krótkoterminowego według stawki 23% VAT w JPK VAT, a nie w deklaracji VAT–9M.
Zasadniczo w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli osoba fizyczna wykorzystuje lokal mieszkalny w sposób ciągły dla celów odpłatnego wynajmu krótkoterminowego, to prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem, która podlega opodatkowaniu VAT według stawki 8% (zob. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 i art. 15 ust. 2 VATU). Nie ma znaczenia w tym zakresie fakt, że ta osoba fizyczna prowadzi profesjonalną działalność gospodarczą w innym zakresie niż wynajem nieruchomości, nie jest zarejestrowana jako przedsiębiorca w zakresie wynajmowania nieruchomości albo nie ma zamiaru prowadzenia profesjonalnej działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania nieruchomości. Nie ma znaczenia w tym zakresie również fakt, że ten lokal mieszkalny nie należy do majątku przedsiębiorstwa (np. jako środek trwały). Innymi słowy, nawet jeżeli osoba fizyczna wynajmuje lokal mieszkalny należący do jej majątku prywatnego, w ramach zarządzania tym majątkiem prywatnym i poza zakresem prowadzenia profesjonalnej działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania nieruchomości (w ramach tzw. wynajmu prywatnego), to w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy uznać tę osobę za przedsiębiorcę i podatnika VAT, a wynajem tego lokalu za prowadzenie działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT (zob. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 21.8.2025 r., 0111-KDIB3-3.4012.463.2025.1.AM, oraz z 24.10.2023 r., 0114-KDIP1-3.4012.558.2023.2.JG).
Zazwyczaj w takim przypadku wynajmujący może skorzystać ze zwolnienia od VAT:
1) podmiotowego, tzn. przewidzianego dla podatników VAT osiągających roczne przychody netto w wysokości nieprzekraczającej kwoty 200 000 zł (łącznie w stosunku do wszystkich rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej; zob. art. 113 ust. 1 VATU), lub
2) przedmiotowego, tzn. przewidzianego dla usług długoterminowego wynajmu lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe (zob. art. 43 ust. 1 pkt 36 VATU).
Mając na uwadze przywołane przepisy prawa podatkowego oraz przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, że w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług podatnik świadczy usługi krótkoterminowego wynajmu lokalu mieszkalnego, które podlegają opodatkowaniu VAT według stawki 8%. Jednocześnie podatnik nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego od VAT, ponieważ prowadzi jednocześnie działalność gospodarczą w innym zakresie oraz posiada status podatnika VAT czynnego, a także nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego od VAT, ponieważ nie wynajmuje lokalu mieszkalnego w sposób długoterminowy na cele mieszkaniowe. W konsekwencji tego, podatnik jest zobowiązany do wykazania świadczonych usług wynajmu krótkoterminowego w JPK VAT jako podatnik VAT czynny.
Ponadto w JPK VAT podatnik powinien wykazać również import usług nabytych od portalu internetowego w związku ze świadczonymi usługami wynajmu krótkoterminowego według stawki 23% VAT.
W tym miejscu należy również wskazać, że deklaracja VAT–9M jest składana do urzędu skarbowego tylko przez tych podatników VAT, którzy nie mają obowiązku składać do urzędu skarbowego JPK VAT (zob. art. 99 ust. 9 VATU).
Płaca minimalna wzrośnie w 2026 roku do 4806 zł a stawka godzinowa do 31,40 zł
Wysokość płacy minimalnej i stawki godzinowej w 2026 roku
W dniu 15.9.2025 r. w Dzienniku Ustaw zostało opublikowane rozporządzenie Rady Ministrów z 11.9.2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 roku (Dz.U. z 2025 r. poz. 1242).
Zgodnie z decyzją Rady Ministrów płaca minimalna od 1.1.2026 r. wzrośnie z kwoty 4666 zł do kwoty 4806 zł brutto. Minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych od 1.1.2026 r. będzie wynosić już nie 30,50 zł a 31,40 zł. W związku z niższą prognozą inflacji na 2026 r., w przyszłym roku nie będzie dwóch podwyżek płacy minimalnej.
Kolejny raz bez porozumienia w Radzie Dialogu Społecznego – decyzja Rady Ministrów o minimalnym wynagrodzeniu na 2026 rok
W związku z brakiem osiągnięcia porozumienia członków Rady Dialogu Społecznego w zakresie płacy minimalnej, Rada Ministrów samodzielnie podjęła decyzje o wysokości płacy minimalnej. Zgodnie z art. 3 MinWynagrU, jeżeli prognozowany na rok następny wskaźnik cen, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 3 MinWynagrU (tj. przyjęty do opracowania projektu ustawy budżetowej średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem) wynosi co najmniej 105% – ustala się dwa terminy zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej, jeżeli jest mniejszy ustala się tylko jeden termin zmiany wysokości płacy minimalnej od 1 stycznia. W 2023 r. oraz 2024 r. miała miejsce podwójna zmiana wysokości płacy minimalnej. W 2026 r. podobnie jak w 2025 r. będzie już tylko jedna podwyżka – od 1.1.2026 r. Wysokości zaproponowane Radzie Dialogu Społecznego do negocjacji były następujące: 4806 zł (minimalne wynagrodzenie za pracę w 2026 r.) i 31,40 zł (minimalna stawka godzinowa w 2026 r.) i takie zostały utrzymane.
Bez niespodzianki – w 2026 roku minimalne wynagrodzenie wyniesie 4806 zł
Rok temu, w ostatnim momencie Rada Ministrów zdecydowała się na niewielką zmianę wysokości minimalnego wynagrodzenia. W tym roku niespodzianki nie było i płaca minimalna została określona w takiej samej wysokości jak czerwcowa propozycja skierowana do Rady Dialogu Społecznego.
W rozporządzeniu z 11.9.2025 r. Rada Ministrów wskazała, że:
- minimalne wynagrodzenia za pracę w 2026 r. będzie wynosiło od 1 stycznia 4806 zł,
- minimalna stawka godzinowa za pracę w 2026 r. będzie wynosiła od 1 stycznia 31,40 zł.
W porównaniu do obowiązującej w 2025 r. płacy minimalnej wzrost wyniesie 140 zł a stawka godzinowa wzrośnie o 90 groszy.
Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. (4666 zł), od której jest obliczana wysokość przeciętnego minimalnego wynagrodzenia za pracę na 2026 r. jest wyższa niż połowa (52,1%) przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale 2025 r. (8962,28 zł), w związku z tym przy obliczaniu ustawowego minimum w 2026 r. nie uwzględniono 2/3 prognozowanego realnego przyrostu PKB. Relacja minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r. (4806 zł) do prognozowanego na 2026 r. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej (9420 zł) wynosi 51,0%.
Wzrost płacy minimalnej oznacza również wzrost wielu świadczeń, dodatków a także wpływa na PPK.
Wprowadzenie monitoringu poczty elektronicznej przez zmiany w regulaminie pracy
Skoro u pracodawcy obowiązuje regulamin pracy, to monitoring poczty elektronicznej powinien być wprowadzony w drodze zmiany tego regulaminu. Obowiązek taki nie wynika jednak wprost z przepisu.
Pracodawca może wprowadzić kontrolę służbowej poczty elektronicznej pracownika (monitoring poczty elektronicznej), tylko jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia organizacji pracy umożliwiającej pełne wykorzystanie czasu pracy oraz właściwego użytkowania udostępnionych pracownikowi narzędzi pracy. Z art. 222 § 6 i art. 223 § 3 KP wynika, że cele, zakres oraz sposób zastosowania monitoringu ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy. Zatem z przepisu tego wprost wynikałoby, że jeżeli pracodawca nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, to zasady stosowania monitoringu powinien on określić w obwieszczeniu, a tylko taki pracodawca, który jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy – musi to zrobić w regulaminie pracy. Zgodnie z art. 104 KP:
- pracodawca zatrudniający co najmniej 50 pracowników ma obowiązek wprowadzić regulamin pracy, chyba że w zakresie organizacji i porządku w procesie pracy obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy,
- pracodawca zatrudniający mniej niż 50 pracowników może (nie musi) wprowadzić regulamin pracy, chyba że w ww. zakresie obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy,
- pracodawca zatrudniający co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników ma obowiązek wprowadzić regulamin pracy, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wystąpi z wnioskiem o jego wprowadzenie, chyba że w ww. zakresie obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy.
Z drugiej jednak strony regulamin pracy ma ustalać kompleksowo organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa oraz obowiązki pracodawcy i pracowników, co wynika z art. 104 § 1 KP. Zatem, jeżeli u pracodawcy regulamin taki obowiązuje – mimo, że nie ma takiego obowiązku – to warto, żeby w tym regulaminie pracodawca ustalił również kwestie związane z monitoringiem poczty elektronicznej. W tym celu pracodawca powinien wprowadzić odpowiednie postanowienia w tym zakresie do regulaminu, dokonując tym samym jego zmiany. Zmiany te wejdą w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania ich do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Pracodawca ma również obowiązek poinformowania pracowników o wprowadzeniu monitoringu, w sposób przyjęty u danego pracodawcy, nie później niż 2 tygodnie przed jego uruchomieniem.
Jednocześnie ze względu na ww. przepisy nie będzie moim zdaniem błędem jeżeli pracodawca, odczytując literalnie art. 222 § 6 i art. 223 § 3 KP, ustali zasady dotyczące tego monitoringu w obwieszczeniu.
