Okna oklejone w 80% a praca stała – czy to zgodne z przepisami bhp?

Stosownie do postanowień art. 213 § 2 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP), obiekt budowlany, w którym znajdują się pomieszczenia pracy, powinien spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szczegółowym aktem prawnym określającym ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy, w szczególności dotyczące: obiektów budowlanych, pomieszczeń pracy i terenu zakładów pracy, procesów pracy oraz pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych, jest rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.9.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.; dalej: OgPrzBHPR).

Zgodnie z § 25 OgPrzBHPR, w pomieszczeniach stałej pracy, a więc takie, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekracza 4 godziny, należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy.

W przypadku takim jak opisany w pytaniu, w którym w pomieszczeniu pracy okna oklejone są w 80% (zapewne folią) w sposób ograniczający dostęp do oświetlenia naturalnego, ewentualne umieszczenie pracownika w takim pomieszczeniu i powierzenie mu wykonywania pracy stałej powinno być uzależnione od tego, czy oświetlenie to jest ograniczone na przedstawionej powierzchni częściowo, czy też całkowicie. O ile w przypadku częściowego ograniczenia (np. ze względu na zastosowanie folii transparentnej lub matowej) nie widzę większego problemu, o tyle w przypadku zastosowania np. folii zaciemniającej, która całkowicie ogranicza dostęp oświetlenia dziennego, nie powinno się w takim pomieszczeniu urządzać stałego stanowiska pracy.

Darowizna przedsiębiorstwa na rzecz syna – skutki podatkowe

Darowizna przedsiębiorstwa

Zgodnie z art. 55¹ ustawy Kodeks cywilny (dalej: KC): „Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej, które obejmuje w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo (sprzedaż, darowizna itd.) obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej (tzn. z umowy) albo z przepisów szczególnych (art. 55² KC).

Warto zwrócić też uwagę na istotną kwestię odpowiedzialności określoną w art. 55⁴ KC, zgodnie z którym nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach, mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.

Jeżeli chodzi o formę przekazania, to – co do zasady – zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa albo ustanowienie na nim użytkowania powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75¹ § 2 KC). Z tym tylko, że w jeżeli w skład przekazywanego przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość, konieczna jest forma aktu notarialnego pod rygorem nieważności (zob. art. 158 oraz art. 73 § 2 KC).

Podatek od spadków i darowizn

Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Polski lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Polski, tytułem m.in. darowizny, polecenia darczyńcy (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn; dalej: PodSpDarU). A zatem darowizna przedsiębiorstwa zasadniczo podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Przy czym trzeba pamiętać o zwolnieniu od tego podatku. Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 PodSpDarU zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (czyli m.in. przez syna), jeżeli osoby te zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo gdy w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron (art. 4a ust. 4 pkt 2 PodSpDarU). Dlatego właśnie lepiej przekazać przedsiębiorstwo w formie aktu notarialnego, bo spowoduje to zwolnienie z obowiązku zgłoszenia darowizny fiskusowi, aby skorzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Podatek od towarów i usług

Przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (art. 6 pkt 1 ustawy o VAT). Tak więc zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, odpłatne lub nieodpłatne, nie podlega regulacjom dotyczącym VAT.

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się m.in. do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: PDOFizU).

Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 22g ust. 15 PDOFizU w razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze spadku lub darowizny, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią a wartością składników mienia, niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

Oczywiście trzeba pamiętać, że aby syn mógł prowadzić działalność gospodarczą wykorzystując przy tym otrzymany majątek, powinien mieć zarejestrowaną działalność gospodarczą w CEiDG, jeżeli zamierza sam prowadzić taką działalność.

Przekazanie PIT-11 przez e-Doręczenia

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU) płatnicy, będący m.in. pracodawcami, są obowiązani przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku nierezydenta – urzędowi skarbowemu właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych, imienne informacje PIT-11.

Informację PIT-11 przesyła się (art. 42g ust. 1 PDOFizU):

1) urzędowi skarbowemu – w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym,

2) podatnikowi – w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym.

Odnosząc się do zasad przekazywania informacji PIT-11 zarówno organom podatkowym, jak i podatnikom, Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe z dnia 27.6.2025 r. pt. „Formy i sposoby przekazywania imiennej informacji PIT-11 przez płatników i inne podmioty zobowiązane do jej sporządzenia” (DD3.8203.3.2025), w których wskazał, że:

Księgowe ujęcie nabycia towarów

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o rachunkowości kierownik jednostki, uwzględniając rodzaj i wartość poszczególnych grup rzeczowych składników aktywów obrotowych posiadanych przez jednostkę, podejmuje decyzję o stosowaniu jednej z następujących metod prowadzenia kont ksiąg pomocniczych dla tych grup składników:

1) ewidencję ilościowo–wartościową, w której dla każdego składnika ujmuje się obroty i stany w jednostkach naturalnych i pieniężnych,

2) ewidencję ilościową obrotów i stanów, prowadzoną dla poszczególnych składników lub ich jednorodnych grup wyłącznie w jednostkach naturalnych; wartość stanu wycenia się przynajmniej na koniec okresu sprawozdawczego, za który następują rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego, dokonane na podstawie danych rzeczywistych,

3) ewidencję wartościową obrotów i stanów towarów oraz opakowań, prowadzoną dla punktów obrotu detalicznego lub miejsc składowania, której przedmiotem zapisów są tylko przychody, rozchody i stany całego zapasu,

4) odpisywania w koszty wartości materiałów i towarów na dzień ich zakupu lub produktów gotowych w momencie ich wytworzenia, połączone z ustalaniem stanu tych składników aktywów i jego wyceny oraz korekty kosztów o wartość tego stanu, nie później niż na dzień bilansowy.

Zatem mamy różne możliwości prowadzenia (lub braku prowadzenia) ewidencji towarów.

Wybór metody powinien uwzględniać potrzebę sprawowania kontroli nad towarami (np. monitorowania stanów magazynowych) oraz pracochłonność prowadzenia ewidencji.

Jeśli kierownik zdecyduje się na prowadzenie ewidencji, to wówczas towary w chwili sprzedaży stają się kosztem.

Jeśli natomiast kierownik zdecyduje się na odpisywanie w koszty w dacie zakupu, to konieczne jest przeprowadzenie inwentaryzacji i korygowanie kosztów nie później niż na dzień bilansowy. Warto zaznaczyć, iż przepisy ustawy o rachunkowości wymagają dokonywania inwentaryzacji i korekty kosztów nie później niż na koniec roku. Natomiast interpretacje podatkowe wskazują, iż należy ją również przeprowadzać na potrzeby ustalania zaliczki na podatek dochodowy.

Usunięcie dostępu księgowego do konta e-Urzędu Skarbowego

Zgodnie z art. 35b ust. 2 pkt 2 KASU w e-Skarbowym są udostępniane konta jednostek organizacyjnych, innych niż określone w art. 35b ust. 2 pkt 3 KASU (tj. innych niż organów władzy publicznej, urzędów obsługujących te organy lub kancelarii) – na wniosek tych jednostek, wskazujący użytkowników tych kont, którzy są osobami fizycznymi. Należy zaznaczyć, że wyłącznym uprawnieniem jednostki (a nie osoby, która posiada dostęp do konta tej jednostki) jest zarówno przyznanie dostępu do tego konta, jak i jego odebranie. Wyraża się to w formule wniosku o przyznanie dostępu/odebranie dostępu do konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym, który to wniosek mogą podpisać wyłącznie osoby uprawnione do reprezentowania danej organizacji.

System AI analizujący nagrania wideo z rozmów kwalifikacyjnych a zakaz dyskryminacji kandydatów

Pozostałe systemy analizujące nagrania (np. transkrypcja wypowiedzi, analiza struktury odpowiedzi, ocena kompetencji językowych) będą, co do zasady, traktowane jako systemy wysokiego ryzyka, ponieważ są używane w obszarze zatrudnienia do rekrutacji i selekcji kandydatów (załącznik III AIAct). To oznacza obowiązek spełnienia wymogów dotyczących m.in. jakości danych, zarządzania ryzykiem, nadzoru człowieka oraz dokumentacji. Zarówno po stronie dostawcy, ale także użytkownika systemu.

Z perspektywy RODO przetwarzanie nagrań wideo obejmuje dane osobowe (wizerunek, głos, zachowanie), a często także dane szczególnych kategorii, które mogą być pośrednio ujawniane (pochodzenie etniczne, niepełnosprawność, wyznanie). Wymaga to jasnej podstawy prawnej, przejrzystej informacji dla kandydata oraz unikania sytuacji, w której o dopuszczeniu lub odrzuceniu decyduje wyłącznie algorytm.

Na gruncie Kodeksu pracy i przepisów antydyskryminacyjnych pracodawca pozostaje w pełni odpowiedzialny za równe traktowanie kandydatów. Sam fakt skorzystania z AI nie zwalnia go z odpowiedzialności za dyskryminujące wyniki selekcji. Dlatego system musi być skonfigurowany, przetestowany i nadzorowany przez człowieka tak, aby nie prowadził do ukrytego wykluczania określonych grup (np. ze względu na wiek, płeć, niepełnosprawność, pochodzenie). Ryzyko naruszenia zakazu dyskryminacji jest więc podwyższone, ale nie musi się zmaterializować, jeśli zostaną spełnione określone wymogi prawne i organizacyjne.

Uzasadnienie:
Po pierwsze kwalifikacja systemu
AIAct stanowi, że systemy wykorzystywane do rekrutacji i selekcji kandydatów, w tym do oceny ich kompetencji i wiarygodności, stanowią „systemy wysokiego ryzyka”. Oznacza to, że po zakończeniu okresu przejściowego system taki będzie mógł być stosowany jedynie przy spełnieniu wymogów z tytułu III AIAct: m.in. wdrożenia systematycznego zarządzania ryzykiem, zapewnienia jakości i reprezentatywności danych, prowadzenia rejestrów działania systemu, przygotowania szczegółowej dokumentacji oraz zapewnienia realnego nadzoru człowieka.

Jednocześnie od 2.2.2025 r. obowiązuje zakaz stosowania systemów AI służących do rozpoznawania emocji w miejscu pracy (w tym w procesie rekrutacji), z wyjątkiem bardzo wąskich przypadków związanych z bezpieczeństwem lub medycyną. Do kategorii „emotion recognition” zalicza się, co do zasady, systemy, które na podstawie danych biometrycznych (obraz twarzy, głos) mają wnioskować o stanie emocjonalnym lub intencjach osoby. Zwykła obserwacja zachowania przez człowieka (np. „kandydat się uśmiecha”) nie jest objęta zakazem, ale algorytm, który przypisuje poziom „entuzjazmu” czy „stresu” na podstawie mimiki, już tak. Pracodawca nie może więc legalnie korzystać z takich funkcji systemu w procesie oceny kandydatów niezależnie od tego, że rozwiązanie jest technicznie dostępne w ramach systemu.

 

Po drugie ryzyko dyskryminacji i nierównego traktowania
Analiza nagrań wideo przez AI łatwo wchłania cechy, które pozostają powiązane z prawnie chronionymi przesłankami tj. wiekiem (sposób mówienia, wygląd), płcią, pochodzeniem etnicznym (akcent, rysy twarzy), niepełnosprawnością (np. mowa, zachowanie ruchowe), orientacją seksualną czy wyznaniem. Nawet jeśli algorytm nie używa tych cech wprost, może na podstawie korelacji faworyzować lub dyskryminować określone grupy. To klasyczny przypadek dyskryminacji pośredniej gdzie formalnie neutralne kryteria powodują w praktyce niekorzystne traktowanie danego kręgu osób.

Kodeks pracy wymaga, aby kandydaci byli traktowani równo w dostępie do zatrudnienia, niezależnie od wskazanych w ustawie przesłanek (art. 18³^a–18³^e KP). Pracodawca powinien więc:

Po trzecie aspekty RODO
Nagrania wideo z rozmów kwalifikacyjnych to dane osobowe; jeśli system wykorzystuje obraz twarzy lub głos do identyfikacji osoby albo do wnioskowania o jej cechach (np. emocjach), mówimy o danych biometrycznych, które należą do szczególnych kategorii danych. Podstawą przetwarzania danych kandydatów w rekrutacji jest zazwyczaj art. 6 ust. 1 lit. b lub f RODO; w odniesieniu do danych biometrycznych niezbędna jest dodatkowa podstawa z art. 9 ust. 2 RODO – w praktyce trudno ją wykazać dla „ulepszonej selekcji kandydatów”. W wielu przypadkach bezpieczniejszym rozwiązaniem jest więc wyłączenie funkcji biometrycznych i ograniczenie analizy do elementów treściowych (co kandydat mówi, a nie „jak wygląda”).

RODO wymaga także pełnej przejrzystości wobec kandydatów. Art. 13–14 RODO zobowiązuje do poinformowania o wykorzystaniu AI do analizy nagrań, celach przetwarzania, logice podejmowania decyzji i możliwych konsekwencjach. Jeżeli decyzja o dalszym udziale w rekrutacji byłaby podejmowana wyłącznie w sposób zautomatyzowany na podstawie oceny AI, zastosowanie znajdzie art. 22 RODO (zautomatyzowane podejmowanie decyzji, w tym profilowanie). Co do zasady taki model jest niedopuszczalny, chyba że spełnione są przesłanki z art. 22 ust. 2 RODO (szczególne upoważnienie ustawowe lub wyraźna zgoda, przy dodatkowych zabezpieczeniach), które w praktyce w rekrutacji rzadko są możliwe do zrealizowania. Dodatkowo wdrożenie systemu tego typu wymaga przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych (DPIA) – ponieważ chodzi o nową technologię, a mamy tu do czynienia z dużym zakresem danych oraz wysokim ryzykiem dla praw i wolności osób.

Po czwarte nadchodzące zmiany w ramach AIAct i tzw. Digital Omnibus
AIAct już obowiązuje, a zakaz praktyk z art. 5 AIAct (w tym rozpoznawanie emocji w pracy) stosuje się od lutego 2025 r. Natomiast szczegółowe obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka będą wchodzić w życie stopniowo, przy czym obecnie Komisja proponuje w pakiecie Digital Omnibus m.in. przesunięcie w czasie części terminów oraz uproszczenie niektórych obowiązków dokumentacyjnych, zwłaszcza dla mniejszych podmiotów. Na moment sporządzania niniejszego opracowania są to jednak projekty, które wymagają jeszcze przyjęcia przez Parlament i Radę – z punktu widzenia pracodawcy należy je traktować jako sygnał co do kierunku zmian, a nie jako podstawę do „rozluźnienia” już obowiązujących standardów.

Dobre praktyki obejmują w szczególności:

Dla osób, które nie chcą być oceniane na podstawie nagrania wideo (np. z uwagi na niepełnosprawność), warto przewidzieć alternatywny kanał rekrutacji (np. rozmowa bez nagrania, zadanie pisemne).

Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych w KSeF a ​wystawienie ​duplikatu faktury

Po wejściu w życie obowiązkowego KSeF wystawianie duplikatów faktur nie zostanie całkowicie wyeliminowane, lecz ograniczone do ściśle określonych przypadków oraz zdarzeń występujących bardzo rzadko w obrocie gospodarczym.

Faktura ustrukturyzowana jest przechowywana w KSeF przez okres 10 lat, a zarówno sprzedawca, jak i nabywca (w relacjach B2B) mają możliwość jej pobrania z systemu w dowolnym momencie. Istnieje wówczas brak ryzyka utraty lub zniszczenia takiej faktury, a więc wystawianie duplikatów nie będzie konieczne.

W przypadku podmiotów otrzymujących faktury w sposób uzgodniony poza systemem KSeF (np. kontrahenci zagraniczni, konsumenci), jeżeli taki podmiot zgubi fakturę, sprzedawca nie wystawia jej „duplikatu” (jako nowej faktury z napisem „duplikat”), lecz ponownie udostępnia wizualizację pierwotnej faktury ustrukturyzowanej, w postaci papierowej lub jako plik PDF przesłany pocztą elektroniczną, dbając o to, by zawierała ona kod QR oraz numer KSeF pozwalający na jej weryfikację w KSeF. Tak wynika z art. art. 106l ust. 1 w zw. z art. 106gb ust. 4 VATU.

Na podstawie art. 106nf ust. 13 VATU w okresie trwania awarii KSeF ogłoszonej w BIP, jeśli faktura ulegnie zniszczeniu lub zaginie przed jej przesłaniem do systemu, podatnik na wniosek nabywcy ponownie udostępnia nabywcy fakturę. W tym przypadku sprzedawca przekazuje nabywcy kopię już istniejącego dokumentu elektronicznego, który został wystawiony zgodnie ze wzorem e–faktury.

W jednym szczególnym przypadku podatnik wystawia jednak duplikat dokumentu (zawierający datę ponownego wystawienia oraz wyraz „duplikat”), opierając się na danych zawartych na fakturze będącej w posiadaniu nabywcy. Rozwiązanie to będzie stosowane raczej tylko w sytuacji, gdy to nabywca posiada dokument, ale sprzedawca – z różnych powodów – musi wygenerować go na nowo w swoim systemie.

Niezależnie od tego, czy faktura jest udostępniana ponownie, czy wystawiana jako duplikat, w obydwu ww. przypadkach musi ona zostać opatrzona odpowiednimi oznaczeniami, ponieważ jest przekazywana poza KSeF, tj. kodem QR „Offline” oraz kodem QR „Certyfikat”. Po przesłaniu faktury do KSeF (po usunięciu awarii) staje się ona dostępna dla sprzedawcy i nabywcy korzystającego z KSeF, bezpośrednio w systemie. Od tego momentu można ją samodzielnie pobrać, co eliminuje potrzebę wystawiania tradycyjnego duplikatu przez sprzedawcę.

Po przesłaniu faktury do KSeF (po usunięciu awarii) dla podmiotów otrzymujących faktury w sposób uzgodniony poza systemem KSeF (np. kontrahenci zagraniczni, konsumenci), jeśli faktura przesłana do KSeF zaginie po stronie nabywcy, sprzedawca nie wystawia duplikatu, a na wniosek nabywcy udostępnia ją ponownie, oznaczoną kodem QR, który umożliwi nabywcy weryfikację danych w systemie.

Powyższe dowodzi, że po przesłaniu takiej faktury do KSeF (po usunięciu awarii) i nadaniu numeru KSeF dla takiej faktury, po stronie sprzedawcy nie pojawia się obowiązek wystawienia duplikatu tej faktury.

Dokumenty elektroniczne generowane przez system teleinformatyczny z mocą dokumentów wydawanych przez sąd – nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece

Wpływ nieobecności w pracy na prawo do premii i nagród pracowniczych

Przepisy prawa pracy nie zawierają legalnej definicji premii. Z piśmiennictwa fachowego, w tym z publikacji PIP, wynika jednak, że premia stanowi dodatkowy, uzupełniający składnik wynagrodzenia i nie może mieć charakteru uznaniowego. Przysługuje ona po spełnieniu ściśle określonych warunków i nie zależy od subiektywnej decyzji pracodawcy, lecz od obiektywnej oceny, czy pracownik te warunki spełnił. Źródłem zasad przyznawania i wypłaty premii powinny być wewnątrzzakładowe akty prawa pracy, w szczególności regulamin wynagradzania.

Podstawę oceny powstania roszczenia o wypłatę premii stanowią co do zasady trzy elementy:

1) przesłanka pozytywna powstania roszczenia o wypłatę premii (tzw. przesłanka premiowa), najczęściej związana z wykonywaną pracą, jej jakością lub efektami,

2) przesłanka negatywna, pozbawiająca pracownika częściowo lub całkowicie prawa do premii,

3) określenie maksymalnej wysokości premii (tzw. limit premii).

Element wskazany w pkt 2 stanowi tzw. reduktor premiowy, który przewiduje pozbawienie pracownika prawa do premii w całości albo w części w razie wystąpienia wyraźnie określonych zdarzeń. Rozwiązanie to ma na celu eliminowanie zjawisk uznawanych przez pracodawcę za niepożądane.

Jednym z przykładów takiego reduktora mogą być nieobecności w pracy. Dopuszczalne jest wprowadzenie do regulaminu wynagradzania postanowień określających, czy i w jaki sposób konkretne rodzaje nieobecności wpływają na prawo do premii oraz jej wysokość. Nieobecności mogą bowiem dezorganizować tok pracy, a także niweczyć realizację celów premiowych, takich jak terminowość wykonywania zadań czy efektywność pracy.

Pracodawca posiada znaczną swobodę w kształtowaniu warunków premiowych, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych.

W konsekwencji absencje spowodowane m.in. chorobą mogą negatywnie wpływać na prawo do premii lub jej wysokość. Co do zasady zarówno nieobecności usprawiedliwione, jak i nieusprawiedliwione mogą skutkować utratą prawa do premii lub jej części. Do usprawiedliwionych nieobecności zalicza się m.in. zwolnienia lekarskie z tytułu choroby, opieki nad członkiem rodziny oraz urlopy związane z rodzicielstwem. Pracownik korzystający z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego może utracić prawo do premii nie z samego faktu korzystania z tych uprawnień, lecz z uwagi na brak możliwości spełnienia przesłanek pozytywnych. Pracodawca nie ma bowiem możliwości dokonania rzetelnej oceny pracy pracownika, jeżeli przez znaczną część roku lub cały rok pozostawał on nieobecny. Przyznawanie premii w takiej sytuacji mogłoby prowadzić do nierównego traktowania w stosunku do pozostałych pracowników, którzy wykonywali pracę i wykazywali pełną lub znaczną frekwencję.

Odmiennie należy ocenić urlop wypoczynkowy. Z punktu widzenia wynagrodzenia jest on zrównany z okresem wykonywania pracy, co wynika z przepisów rozporządzenia urlopowego. Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy dłuższe niż jeden miesiąc wypłaca się w ustalonych terminach, przy czym okres urlopu traktowany jest na równi z okresem świadczenia pracy. W konsekwencji urlop wypoczynkowy nie powinien być uznawany za nieobecność skutkującą obniżeniem premii.

Podobnie krótkotrwałe, płatne zwolnienia od pracy, takie jak urlop okolicznościowy, zwolnienie na czas badań profilaktycznych, ćwiczenia wojskowe, zwolnienie z tytułu siły wyższej czy zwolnienie na opiekę nad dzieckiem do 14. roku życia, co do zasady nie powinny powodować utraty prawa do premii.

Zasadne jest opracowanie przejrzystych zasad obniżania premii w związku z określonymi nieobecnościami, w szczególności chorobowymi. Przykładowo, redukcja premii może następować dopiero po przekroczeniu określonego progu absencji w danym roku. Pozbawienie premii pracownika, który chorował jedynie kilka dni, mogłoby mieć charakter demotywujący. Premia powinna bowiem pełnić funkcję motywacyjną, a nie represyjną. Odebranie premii jest natomiast uzasadnione w przypadku długotrwałych nieobecności, gdy brak jest możliwości obiektywnej i rzetelnej oceny pracy pracownika.

Co do zasady postanowienia dotyczące obniżania premii z tytułu nieobecności powinny być konstruowane w sposób rozważny i proporcjonalny.

Odnosząc się do nagród, należy wskazać, że nie stanowią one składnika wynagrodzenia, lecz świadczenie ze stosunku pracy o charakterze fakultatywnym i uznaniowym. Zgodnie z art. 105 KP pracownikom, którzy przez wzorowe wykonywanie obowiązków, przejawianie inicjatywy oraz podnoszenie wydajności i jakości pracy w sposób szczególny przyczyniają się do realizacji zadań zakładu pracy, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia. Odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia dołącza się do akt osobowych pracownika.

W świetle orzecznictwa SN nagrody mają charakter wyjątkowy i mogą być przyznawane za działania wykraczające poza zwykły zakres obowiązków pracowniczych. Nie powinny one przysługiwać wszystkim lub większości pracowników ani być wypłacane w sposób systematyczny.

Z tego względu przyznawania nagród nie należy wiązać z nieobecnościami w pracy. Nagrody powinny bowiem gratyfikować konkretne osiągnięcia, zasługi lub ponadprzeciętne działania. Pracownik, który w danym roku chorował, ale jednocześnie zrealizował istotne zadanie lub osiągnął wymierny sukces na rzecz pracodawcy, może zostać nagrodzony właśnie z tego tytułu.

Sposób dostarczania faktur ustrukturyzowanych nabywcom zagranicznym

Zgodnie z art. 106ga ust. 1 VATU podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu KSeF. W art. 106ga ust. 2 VATU ustawodawca wskazał przypadki, w których podatnicy nie mają obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych. W przepisie tym nie wskazano jednak faktur dokumentujących sprzedaż w ramach dostaw wewnątrzwspólnotowych ani faktur dokumentujących sprzedaż eksportową. Wynika z tego, że faktury dokumentujące taką sprzedaż powinny być również wystawiane w formie ustrukturyzowanej.

Jak natomiast wynika z art. 106gb ust. 4 pkt 2 VATU m.in. w przypadku, gdy nabywcą jest podmiot nieposiadający siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, faktura ustrukturyzowana jest udostępniana nabywcy w sposób z nim uzgodniony. Oznacza to, że formalnie polski podatnik powinien w takich przypadkach wystawiać faktury ustrukturyzowane, jednak ich przekazanie kontrahentowi zagranicznemu może następować w uzgodnionej, w zasadzie dowolnej formie, w tym w dotychczas stosowanej postaci (np. PDF).