Incydent wykryty w piątek wieczorem…. Co dalej?

Obowiązki ustawowe

Znowelizowana CyberBezpU wymaga, aby przekazanie informacji o incydencie poważnym odbyło się w trzech krokach. Pierwszym z nich jest przekazanie tzw. wczesnego ostrzeżenia, drugim zgłoszenie incydentu, a ostatnim przekazanie sprawozdania końcowego.

Terminy ustawowe

Pierwszy etap raportowania (wczesne ostrzeżenie) powinien być zrealizowany nie dłużej niż w ciągu 24 godzin od momentu jego wykrycia. Czas na zgłoszenie incydentu ustawodawca wydłużył w stosunku do pierwszego kroku o 48 godzin, co oznacza, że ten obowiązek należy wykonać  nie dłużej niż w ciągu 72 godzin (ale od tego samego momentu, tj. od jego wykrycia). Trzeci krok, sprawozdanie końcowe podmiot zobowiązany przekazuje w terminie do miesiąca od zgłoszenia incydentu.

Do 24/72 godzin czy natychmiast?

W przypadku wczesnego ostrzeżenia i zgłoszenia incydentu ustawodawca wprowadził w istocie obowiązek niezwłocznego zgłoszenia, z zakreślonym jednocześnie terminem maksymalnym. Tym samym podmiot zobowiązany powinien dopilnować, aby oba obowiązki były wykonane jak najszybciej. Obowiązek przekazania obu informacji niezwłocznie powinien mieć odzwierciedlenie w wewnętrznych procedurach obsługi incydentów.

Organizacja obsługi incydentu

Obowiązek ustawowy jest jednoznaczny tworząc ramy czasowe obsługi incydentu, niezależnie od dnia tygodnia, w którym nastąpi. Wdrożenie w organizacji obowiązków instytucji wynikających CyberBezpU wymaga takiego zaprojektowania systemu obsługi incydentu, aby te obowiązki terminowo wykonać.

W opisanej sytuacji, zważywszy na brzmienie przepisów regulujących terminy raportowania, organizacja nie powinna zakładać, że wykrycie incydentu w piątek po południu przesuwa termin zgłoszenia na kolejny dzień roboczy. Ustawodawca nie przewidział wyłączeń tego rodzaju w obsłudze incydentów. W związku z tym, procedura obsługi incydentów funkcjonująca w organizacji powinna uwzględniać również zdarzenia wykrywane poza standardowymi godzinami pracy i zapewniać możliwość dokonania kwalifikacji oraz zgłoszenia incydentu w wymaganym terminie, czyli wczesne ostrzeżenie powinno zostać przekazane do soboty, do godz. 17:00, chyba że jest możliwe niezwłoczne przekazanie tej informacji.

Rozpoczęcie biegu terminu

Procedury przyjęte w organizacji powinny jasno określać moment, w którym termin na przekazanie wczesnego zgłoszenia oraz zgłoszenie incydentu rozpoczyna bieg.

Monit to nie zawsze incydent podlegający raportowaniu

Stosowane systemy wykrywania incydentów pozwalają na identyfikację zdarzeń o różnym charakterze. Czy każde takie wykrycie wymaga działań raportowych?

Obowiązek przekazania wczesnego ostrzeżenia odnosi się do „incydentu poważnego”. Oznacza to, że obowiązek wczesnego ostrzeżenia powstaje w związku z wystąpieniem incydentu poważnego, a zatem konieczne jest ustalenie, czy zdarzenie spełnia przesłanki określone w definicji incydentu poważnego, zawarte w art. 2 pkt 7) CyberBezpU (np. incydent powoduje poważne obniżenie jakości lub przerwanie ciągłości świadczenia usługi przez podmiot kluczowy lub ważny). W podanej wyżej sytuacji, termin na przekazanie wczesnego ostrzeżenia biegnie od momenty wykrycia incydentu poważnego (lub inaczej, od momentu, w którym incydent zmienił się w incydent poważny).

Incydent trwa i nie jest znana jego skala

Analiza charakteru zdarzenia mającego potencjalnie cechy incydentu podlegającego raportowaniu może uniemożliwić jego definitywną ocenę do upływu ustawowo określonego terminu pierwszego zgłoszenia. Czy jest możliwe przekroczenie terminu i przekazanie zgłoszenia po potwierdzeniu jego statusu?

Trwający incydent nie stanowi podstawy do wstrzymania biegu terminu na zgłoszenie. Trwanie incydentu nie oznacza automatycznie, że termin na dokonanie zgłoszenia ulega zawieszeniu. Jeżeli na danym etapie istnieją podstawy do uznania zdarzenia za incydent podlegający zgłoszeniu, podmiot powinien dochować właściwego terminu, przekazując informacje dostępne na moment zgłoszenia i uzupełniając je w miarę dokonywania dalszych ustaleń – zgodnie z zasadami określonymi w CyberBezpU.

Możliwe błędy w raportowaniu

Dopełnienie wymogów ustawowych wymaga przede wszystkim należytej staranności w ocenie zdarzenia i ustaleniu momentu rozpoczęcia biegu terminu. Nie jest dobrą praktyką czekanie do upływu terminów maksymalnych (bez uzasadnionej przyczyny). Oczekiwanie na pełną analizę incydentu skutkuje odłożeniem zgłoszenia i uniemożliwieniem podjęcia działań zapewniających bezpieczeństwo czy wdrożenie rekomendacji właściwych organów. Również brak procedury pozwalającej ustalić moment powstania obowiązków ustawowych powoduje nieprawidłowości w obsłudze incydentu. Procedura powinna także uwzględniać mechanizmy kwalifikacji incydentów.

W raportowaniu incydentów czas ma znaczenie, ale równie ważne jest prawidłowe ustalenie momentu, od którego ten czas należy liczyć. Dlatego skuteczna procedura obsługi incydentów powinna nie tylko wskazywać terminy ustawowe, lecz także określać sposób wykrywania, kwalifikowania i eskalowania zdarzeń oraz osoby odpowiedzialne za realizację poszczególnych obowiązków.

Podróż służbowa połączona z pobytem prywatnym

Podróż służbowa polega na wykonywaniu na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się stałe miejsce pracy pracownika, lub w której znajduje się siedziba pracodawcy (art. 77⁵ § 1 Kodeksu pracy).

Czas trwania podróży połączony musi być logicznie z czasem realizacji zadania (w tym przypadku uczestnictwa w szkoleniu), niezbędnym czasem dojazdu i powrotu. Na pewno nie można przyjmować czasu trwania podróży służbowej wykraczającego znacznie poza czas wykonywania zadania, o ile nie uzasadniają tego szczególne okoliczności.

Możliwość połączenia podróży służbowej z pobytem prywatnym nie jest wyłączona w przepisach i trudno by była. Konstrukcja takiego zakazu byłaby kuriozalna, nakazywałaby właściwie pewne zachowania pracownikowi w czasie dla niego wolnym (np. wolny weekend czy urlop przed rozpoczęciem lub po zakończeniu realizacji zadań służbowych) związanego ze zrealizowaniem przejazdu. Oczywiste jest to, że wątpliwości nie dotyczą zatem swobody pracownika, ale kwestii rozliczeniowych.

W związku z podróżą służbową przysługują pewne świadczenia – diety, zwrot kosztów noclegów, przejazdów – które są połączone z samą podróżą. Wcześniejszy wyjazd lub (tak jak w zarysowanym w pytaniu problemie) późniejszy powrót skutkuje w tym zakresie dwojako:

Szczególnie istotne staje się wyodrębnienie części prywatnej pobytu w rozliczeniu wyjazdu. Wskazujemy czas podróży służbowej, tzn. okres od wyjazdu do zakończenia realizacji zadań służbowych, oraz odrębnie czas będący prywatnym pobytem pracownika. Za czas pobytu prywatnego pracodawca nie ponosi i nie rozlicza żadnych świadczeń – diet, ryczałtów na jazdy lokalne, kosztów noclegów czy jakichkolwiek innych wydatków.

Jeżeli chodzi o rozpoczęcie naliczania diety to jest to kwestia bardzo problematyczna. Skoro pracownik pojechał na urlop i później zrealizował zadanie służbowe, to sugerować można naliczanie jej od momentu wskazanego w oświadczeniu pracownika jako rozpoczęcie – po zakończeniu urlopu/pobytu prywatnego – realizacji pobytu służbowego (oświadczenie o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń delegacyjnych). Siłą rzeczy nie będzie to moment przekroczenia granicy.

Warto wyrażając zgodę na takie połączenie kwestie te ustalić.

Koszty diet z tytułu podróży służbowych pracowników jako koszty podatkowe pracodawcy

Zgodnie z ogólną zasadą, która wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Choć przepisy podatkowe przewidują pewne ograniczenia w zakresie możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów diet związanych z podróżami służbowymi, to jednak dotyczą one jedynie podróży służbowych odbywanych przez przedsiębiorców i osoby współpracujące. Analogicznych regulacji nie przewidziano w odniesieniu do diet wypłacanych z tytułu podróży służbowych pracownikom. Zdarza się, że organy podatkowe kwestionują możliwość zaliczenia ich do kosztów podatkowych w odniesieniu do wartości kwot, które przekraczają limity przewidziane w przepisach wykonawczych odnoszących się do pracowników sfery budżetowej, jeśli wypłata diet w tej wyższej wysokości nie została przewidziana w regulacjach wewnątrzzakładowych (interpretacja indywidualna Izby Skarbowej w Katowicach z 18.2.2013 r., IBPBI/2/423-1438/12/AP). W przedstawionym przypadku, gdy wysokość diet została przez pracodawcę określona w regulaminie, tego rodzaju wątpliwości nie występują.

Analogicznie jak w przypadku diet z tytułu krajowych podróży służbowych, pracodawca może również określić w regulaminie wysokość diet z tytułu podróży zagranicznych. Jak bowiem wynika z art. 77⁵ Kodeksu pracy warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż państwowa lub samorządowa jednostka sfery budżetowej, określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. Postanowienia te nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej, niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracowników sfery budżetowej. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie temu, aby była ona wyższa. W takiej sytuacji, na ogólnych zasadach, tak samo, jak w przypadku podróży krajowych, pracodawca może zaliczyć wartość wypłacanych diet do kosztów uzyskania przychodów.

Umowa sponsorska zawarta z zawodnikiem a koszty podatkowe

W pierwszej kolejności należy rozróżnić darowiznę czy wsparcie zawodnika od umowy sponsorskiej. To pierwsze jest jednostronnym, darmowym działaniem, niestanowiącym kosztów uzyskania przychodów (art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT). Od takiego wsparcia trzeba odróżnić umowę sponsorską, w ramach której sponsor wspiera zawodnika sportowo, zaś zawodnik wspiera sponsora biznesowo. Taka umowa sponsorska polega więc w praktyce na świadczeniu przez zawodnika, w ramach jego działalności sportowej, usług marketingowo–reklamowych sponsorowi. Usługi takie mają związek przyczynowo–skutkowy z przychodami sponsora i mogą być kosztami podatkowymi (art. 22 ust. 1 ustawy o PIT).

Można odliczyć, w ramach ulgi na sponsoring, świadczenia dla zawodników (osób fizycznych), ale tylko w formie stypendium przyznawanego przez różnego rodzaju organizacje (art. 26ha ust. 3 ustawy o PIT). Odliczenie stypendium wymaga więc podjęcia odpowiednich kroków organizacyjnych przed jego udzieleniem.

Obecnie można zatem jedynie rozważyć, czy kwota przekazana tytułem sponsoringu może być kosztem podatkowym usług marketingowo–reklamowych. Darowizn czy ofiar tego rodzaju nie można odliczyć od kwoty PIT czy podstawy opodatkowania PIT.

Podobne stanowisko wyrażono m.in. w interpretacji Dyrektora KIS z 24.9.2025 r. (0111-KDIB2-1.4010.324.2025.1.ED).

Nie ma przeciwwskazań, by zawrzeć z zawodnikiem umowę o świadczenie usług marketingowo–reklamowych na zasadzie umowy zlecenia. Koszt takich usług, jak każdych usług, będzie kosztem podatkowym. Istotnym jest związek między przychodami z działalności gospodarczej podatnika a świadczonymi dla jego rzecz usługami zawodnika (art. 22 ust. 1 ustawy o PIT). Należy jednak zauważyć, że w zakresie zlecenia przedsiębiorca jest płatnikiem PIT od wynagrodzeń zawodnika za zlecenia, chyba, że ten ostatni prowadzi w zakresie takich usług działalność gospodarczą (art. 41 ust. 2 ustawy o PIT). W każdym razie wypłacane za takie usługi wynagrodzenie zawodnika nie jest związane z uprawianiem przez niego sportu, a z odrębnym źródłem przychodów, tj. umową zlecenia.

Podobne stanowisko wyrażono m.in. w interpretacji Dyrektora KIS z 30.12.2025 r. (0113-KDIPT2-3.4011.804.2025.2.SJ).

Organizacja pracy w umowie B2B a ryzyko przekwalifikowania współpracy na stosunek pracy przez PIP

W przedstawionym stanie faktycznym brak jest informacji dotyczących przedmiotu wykonywanych usług. Można jednak założyć, że miejsce i przedział czasowy wykonywania usług wynikają z ich charakteru, a nie z podporządkowania właściwego dla stosunku pracy. W takim przypadku postanowienie kontraktu w tym zakresie może brzmieć:

„Usługodawca zobowiązuje się do zapewnienia dostępności na terenie zakładu Zamawiającego w godzinach od …. do ….., w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania usług objętych umową.”

Kwestią kluczową będzie jednak określenie sposobu współpracy stron, organizacji pracy oraz wzajemnej komunikacji w trakcie wykonywania usług. Postanowienia w tym zakresie mogą brzmieć:

„1. Usługodawca samodzielnie organizuje sposób i kolejność wykonywania usług, z uwzględnieniem terminów, parametrów jakościowych, wymagań bezpieczeństwa oraz zasad organizacji funkcjonowania zakładu Zamawiającego.

2. Usługodawca ponosi odpowiedzialność za terminowe i należyte wykonanie usług.

3. Zamawiający nie jest uprawniony do wydawania Usługodawcy poleceń dotyczących sposobu wykonania usług, z wyjątkiem poleceń dotyczących parametrów jakościowych i terminów realizacji usług, bezpieczeństwa, ochrony mienia, ochrony informacji oraz innych wymogów wynikających z obowiązujących przepisów lub zasad organizacji funkcjonowania zakładu.”

Jak wskazano powyżej, kluczowe znaczenie ma nie tyle sam zapis zawarty w kontrakcie, ile sposób jego faktycznego wykonywania w praktyce.

Sprzedaż samochodu wykorzystywanego do celów mieszanych – opodatkowanie VAT

W myśl ogólnej zasady, którą należy uznać za jedną z podstawowych reguł VAT, sprzedaż dokonywana przez podatnika VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej musi być opodatkowana VAT przy zastosowaniu stawki podstawowej, która obecnie („przejściowo” od wielu lat) wynosi 23%. Wszelkie odstępstwa od zastosowania takiej stawki, w tym zwolnienie od VAT, muszą być oparte na przepisach szczególnych, a te – jak to jest powszechnie uznawane – nie mogą być stosowane poprzez wykładnię rozszerzającą.

Nawet jeżeli podatnik realizuje w znacznej mierze sprzedaż zwolnioną od VAT, ale zbywany składnik majątku ruchomego, w tym samochód, służył na potrzeby działalności mieszanej, dostawa powinna być opodatkowana VAT i nie może korzystać ze zwolnienia od VAT.

Dopiero gdyby rzecz ruchoma służyła wyłącznie na potrzeby działalności zwolnionej od VAT, a przy jej nabyciu podatnikowi nie przysługiwałoby prawo do odliczenia, sprzedaż mogłaby korzystać ze zwolnienia od VAT.

Skoro więc w analizowanej sytuacji pojazd służył na potrzeby działalności mieszanej banku (tj. zarówno zwolnionej, jak i opodatkowanej VAT), jego dostawa musi być opodatkowana VAT według stawki podstawowej w wysokości 23%.

Usunięcie kary porządkowej z akt osobowych w przypadku wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę

Rok nienagannej pracy

Odpis zawiadomienia o ukaraniu karą porządkową jest, co do zasady, przechowywany w aktach osobowych pracownika przez rok nienagannej pracy, a więc w praktyce przez rok „bez kolejnej kary porządkowej”. Po upływie tego terminu kara ulega zatarciu i pracodawca musi ją usunąć z akt osobowych pracownika. Pracodawca może z własnej inicjatywy, lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, uznać karę porządkową za niebyłą przed upływem tego terminu i usunąć ją z akt osobowych (wraz z pozostałymi dokumentami, które jej dotyczą przechowywanymi w części D akt osobowych pracownika). Jednak nie jest to obowiązkowe. Sytuacja nieco komplikuje się w przypadku pracowników, których stosunek pracy ustaje przed upływem tego terminu. Powstają wówczas wątpliwości, czy taka kara porządkowa powinna pozostać w aktach osobowych do upływu rocznego terminu a potem należy ją z akt osobowych usunąć, czy też może nie ma to sensu, ponieważ przesłanka „roku nienagannej pracy” i tak nie może się ziścić, ponieważ pracownik w tym czasie (czyli po ustaniu stosunku pracy) już nie wykonuje pracy. Trudno się więc w takich okolicznościach mówić o roku nienagannej pracy.

Ustanie stosunku pracy a zatarcie kary porządkowej

Przepisy prawa pracy nie określają jak ma postąpić pracodawca, w sytuacji gdy stosunek pracy pracownika ukaranego karą porządkową ustaje przed upływem roku nienagannej pracy umożliwiającym zatarcie kary i usunięcie jej z akt osobowych (oraz wszelkich „jej śladów”, np. konieczność przepisania lub zmiany na nową przekładkę z części D akt osobowych pracownika zawierającej spis dokumentów znajdujących się w tej części akt osobowych). Zdaniem PIP brak przepisów regulujących taką sytuację powoduje, że pracodawca nie powinien postępować inaczej, niż w przypadku trwającego stosunku pracy. W konsekwencji powinien usunąć zawiadomienie o ukaraniu z akt osobowych pracownika w ustawowym terminie, tj. po upływie roku kalendarzowego liczonego od dnia nałożenia kary lub od dnia ponownego ukarania jedną z kar wymienionych w art. 108 KP (stanowisko GIP w sprawie  usuwania z akt osobowych kary porządkowej nr GPP-517-4560-68-1/10/PE/RP).

Z kolei resort pracy wskazuje na brak możliwości realizacji przesłanki zatarcia kary. Pracownik nie wykonuje już pracy u danego pracodawcy. Tym samym – przy braku przepisów regulujących taką sytuację – pracodawca może z własnej inicjatywy uznać taką karę za niebyłą i usunąć ją z akt osobowych pracownika po upływie roku od ukarania albo nawet wcześniej, np. w momencie ustania stosunku pracy (stanowisko MRPiPS z 29.1.2020 r. i 11.2.2020 r. w sprawie usuwania danych osobowych z akt osobowych pracownika). Warto oczywiście sprawę przeanalizować, ponieważ jeżeli kara porządkowa i wypowiedzenie dotyczyły tej samej lub takiej samej sytuacji, wówczas warto poczekać z usuwaniem kary z akt osobowych, ponieważ pracownik ma prawo odwołać się od wypowiedzenia do sądu pracy. Jeśli to zrobi, a pracodawca usunie zawiadomienie o ukaraniu z akt osobowych (oraz pozostałe dokumenty dotyczące kary porządkowej, np. wyjaśnienia pracownika), trudniej będzie mu wykazać przed sądem, że np. mimo kary porządkowej pracownik nie zmienił swojego nagannego zachowania i dlatego pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę.

Usługi doradztwa w zakresie zarządzania procesem produkcji gier – stawka ryczałtu ewidencjonowanego

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 RyczałtU działalność usługowa oznacza tu pozarolniczą działalność gospodarczą, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z PKWiU.

Od 1.1.2026 r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające nową klasyfikację PKWiU 2025 w miejsce PKWiU 2015, ale na potrzeby opodatkowania:

1) VAT – do 31.12.2027 r.,

2) PIT, CIT, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz kartą podatkową – do 31.12.2028 r.

– stosuje się nadal PKWiU 2015.

Ryczałt ewidencjonowany wynosi 15% przychodów ze świadczenia usług firm centralnych oraz usług doradztwa związanych z zarządzaniem (PKWiU ex dział 70), z wyjątkiem usług doradztwa związanych z zarządzaniem rynkiem rybnym (PKWiU 70.22.16.), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m RyczałtU).

Oznaczenie „ex” przy symbolu danego grupowania PKWiU wskazuje, że zakres wyrobów lub usług jest węższy, niż określony w tym grupowaniu (art. 4 ust. 4 RyczałtU). Oznacza to, że w tym przypadku stawka ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości 15% ma zastosowanie do usług ujętych w PKWiU 70.22.1 „Usługi doradztwa związane z zarządzaniem”, w tym m.in. PKWiU 70.22.15.0 „Usługi doradztwa związane z zarządzaniem produkcją”. Jak wynika z samego pytania, przedmiotem opisanych w nim usług jest „świadczenie usług doradczych w zakresie zarządzania procesem produkcji gier tworzonych przez spółkę”.

Co prawda, częścią tych usług jest m.in. planowanie, organizacja i nadzór nad przebiegiem prac projektowych, ale nie są to samodzielne usługi, stąd – zdaniem Autora – nie ma do nich zastosowania grupowanie PKWiU 70.22.20.0 „Pozostałe usługi zarządzania projektami, z wyłączeniem projektów budowlanych”, do których nie ma zastosowania stawka ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości 15%, tylko w wysokości 8,5% (art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a RyczałtU). W przypadku usług złożonych ma bowiem zastosowanie reguła klasyfikowania usług, która określona została w pkt 7.6.2 objaśnień do PKWiU 2015, z której wynika, że gdy przeprowadzona analiza opisu wykonywanych czynności wskazuje na możliwość zaliczenia usługi do dwóch lub kilku grupowań, należy przyjąć następujące reguły klasyfikowania, z tym jednak, że porównywać można jedynie grupowania tego samego poziomu hierarchicznego:

1) grupowanie, które zawiera bardziej dokładny opis czynności, powinno być uprzywilejowane (wybrane) w stosunku do grupowania zawierającego opis ogólny,

2) usługa złożona, składająca się z kombinacji różnych czynności, której nie można zaklasyfikować zgodnie ze wskazanym sposobem, powinna być zaklasyfikowana jak usługa, która nadaje całości zasadniczy charakter,

3) usługę, której nie można zaklasyfikować zgodnie z ww. punktami, należy zaklasyfikować w grupowaniu odpowiednim dla usługi o najbardziej zbliżonym charakterze.

W związku z powyższym do całości świadczonych usług, które opisane zostały w pytaniu, zastosowanie ma stawka ryczałtu ewidencjonowanego w wysokości 15%, właściwa do usług doradczych w zakresie zarządzania.

Obowiązek złożenia korekty dokumentów rozliczeniowych po kontroli ZUS – płatnik składek, biuro rachunkowe czy pełnomocnik procesowy

Zgodnie z art. 41 ust. 7a SysUbSpołU, płatnik składek jest obowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący w ciągu 7 dni od dnia stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez ZUS. Trzeba tu mieć jednak przepisy art. 41 ust. 7b i art. 48d SysUbSpołU.

I tak, zgodnie z art. 41 ust. 7b SysUbSpołU, jeżeli konieczność korekty danych podanych w imiennym raporcie miesięcznym jest wynikiem stwierdzenia nieprawidłowości przez Zakład w drodze:

1) decyzji – imienny raport miesięczny korygujący powinien być złożony niepóźniej niż w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się decyzji;

2) kontroli – imienny raport miesięczny korygujący powinien być złożony niepóźniej niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli albo otrzymania aneksu do protokołu kontroli lub informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń, z uwzględnieniem art. 48d SysUbSpołU.

Z przywołanego tu art. 48d SysUbSpołU wynika, że deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego płatnik składek nie może złożyć po upływie 5 lat od dnia, w którym upłynął termin opłacenia składek rozliczonych w tej deklaracji i w tym raporcie. W art. 48d SysUbSpołU określono też zasady postępowania po upływie tego terminu.

Z przepisów tych wynika, że obowiązki w zakresie składania korekt określonych tu dokumentów związanych z rozliczaniem składek na ubezpieczenia społeczne ciążą na płatniku składek.

Jak wiadomo, powierzenie prowadzenia ksiąg i dokonywania rozliczeń podatkowo-składkowych biuru rachunkowemu odbywa się na podstawie zawartej umowy o świadczenie usług zawartej w myśl obowiązującej swobody kontraktowej, czyli zasady swobody zawierania umów, z art. 353¹ KC oraz art. 750 KC. Biuro, jako zleceniobiorca odpowiada tu na zasadzie odpowiedzialności kontraktowej określonej przede wszystkim w art. 471 KC.

Podobnie jest w przypadku innego podmiotu niż biuro rachunkowe, które dokonuje czynności powierzonych przez podatnika (ubezpieczonego) lub płatnika.

W odniesieniu do odpowiedzialności podatkowej i składkowej trzeba też przypomnieć o przepisach OrdPU, które dotyczą zasad odpowiedzialności za zaległości podatkowe podatnika, która może ciążyć na osobach trzecich. Przepisy te określają, że odpowiedzialność taka, w zakresie określonym właściwymi przepisami, ciąży m.in. na:

1) osobach trzecich zgodnie z art. 107-109 OrdPU – organ podatkowy wydaje tu decyzję uwzględniając zasady określone w tym przepisach, w tym m.in. moment wydania takiej decyzji (nie można jej wydać m.in. przed doręczeniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe). Ponadto, egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna, odstąpiono od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych albo nie przystąpiono do egzekucji administracyjnej w wyniku uprawdopodobnienia przez organ egzekucyjny braku możliwości uzyskania w toku egzekucji administracyjnej kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne;

2) rozwiedzionym małżonku i członkach rodziny – art. 110 i 111 OrdPU;

3) nabywcy przedsiębiorstwa – art. 112 OrdPU;

4) jednoosobowej spółce kapitałowej powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną (solidarnie z tą osobą) – art. 112b OrdPU;

5) spółce osobowej, do której osoba fizyczna wniosła na pokrycie udziału swoje przedsiębiorstwo – art. 112c OrdPU;

6) firmującym – art. 113 OrdPU;

7) właścicielu rzeczy używanej do prowadzenia działalności gospodarczej, a także dzierżawcy lub użytkowniku nieruchomości – art. 114 i 114a OrdPU;

8) wspólnika spółek osobowych – art. 115 OrdPU;

9) członków zarządu spółek kapitałowych i innych osób prawnych oraz likwidatorów spółki – art. 116, 116a i 116b OrdPU;

10) gwaranta i poręczyciela – art. 117a OrdPU;

11) zarządcy sukcesyjnego oraz zarządcy faktycznego – art. 117d OrdPU;

12) fundacji rodzinnej – art. 117e OrdPU.

Zasadniczo, przepisy powyższe dotyczą też składek ZUS, zgodnie z art. 31 SysUbSpołU.

Błędy w sprawozdaniu finansowym a prawo do opodatkowania w formie estońskiego CIT

Zgodnie z art. 28d ust. 1 PDOPrU: „Podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek, zwanym dalej w niniejszym rozdziale „ryczałtem”, jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w sposób zapewniający prawidłowe określenie:

1) wysokości zysku (straty) netto, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku oraz

2) w kapitale własnym:

a) kwoty zysków niepodzielonych i kwoty zysków podzielonych odniesione na kapitały, wypracowanych w latach opodatkowania ryczałtem, oraz

b) kwoty niepokrytych strat poniesionych w latach opodatkowania ryczałtem”.

Jak stanowi art. 28d ust. 2 PDOPrU: „Podatnik i jego następca prawny są obowiązani wykazywać wyodrębnienie w kapitale własnym zysków lub strat, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w sprawozdaniu finansowym sporządzanym zgodnie z przepisami o rachunkowości do roku wypłaty tych zysków lub pokrycia tych strat”.

Przepis art. 28l ust. 1 PDOPrU wskazuje, iż: „Podatnik opodatkowany ryczałtem traci prawo do tego opodatkowania z końcem:

1) roku podatkowego okresu, o którym mowa w art. 28f ust. 1 albo 2 – w przypadku, gdy podatnik złoży informację o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem;

3) roku podatkowego, w którym podatnik nie spełnił któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 28j ust. 1 pkt 2 i 3;

4) roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym:

a) podatnik nie spełnił któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 28j ust. 1 pkt 4–6, w szczególności sporządza sprawozdanie według MSSF,

b) podatnik nie prowadził ksiąg podatkowych lub dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie wyniku finansowego netto,

c) podatnik dokona przejęcia innego podmiotu w drodze łączenia albo podziału podmiotów lub otrzymania wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, chyba że:

– podmiot przejmowany, dzielony lub wnoszący wkład niepieniężny jest opodatkowany ryczałtem, albo

– podmiot przejmowany, dzielony lub wnoszący wkład niepieniężny z dniem przejęcia lub wniesienia wkładu zamknie księgi rachunkowe, sporządzi sprawozdanie finansowe oraz dokona rozliczenia i ustaleń, o których mowa w art. 7aa, w zakresie transakcji pozostających w związku z przejmowanymi składnikami majątku,

d) podatnik zostanie przejęty przez inny podmiot w drodze łączenia lub podziału podmiotów, w tym podziału przez wydzielenie albo podziału przez wyodrębnienie, lub wniesienia wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, chyba że podmiot przejmujący jest opodatkowany ryczałtem”.

Nie zawarto wśród powyższych warunków wskazania, iż nieprawidłowa prezentacja jakichkolwiek pozycji w sprawozdaniu finansowym powoduje utratę warunków do opodatkowania CIT estońskim. Nie ma w nich też odwołania do art. 28d ust. 1 PDOPrU. Z treści pytania wynika, iż jednostka dokonała takiego wydzielenia w księgach, zatem nie ma podstaw do „naciągania” warunku związanego z nieprawidłowością prowadzenia ksiąg.

Jeśli sprawozdanie zostało zatwierdzone, to nie ma już możliwości jego poprawy. Dopiero w kolejnym sprawozdaniu należy zadbać o wyodrębnienie i prawidłową prezentację danych o kapitałach zarówno za bieżący, jak i poprzedni rok obrotowy (art. 54 ust. 3 RachunkU).