Rozliczenie podatkowe dofinansowania otrzymanego z ZUS na poprawę bezpieczeństwa

Środki pochodzące z dofinansowania z ZUS na poprawę bezpieczeństwa w części, która została przeznaczona na nabycie lub wytworzenie środków trwałych, nie stanowią przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: PDOFizU). W konsekwencji – na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 45 PDOFizU – odpisy amortyzacyjne od tej części wartości środka trwałego, która została sfinansowana ze środków pochodzących z dotacji, nie będą uważana za koszty uzyskania przychodów.

W pozostałym zakresie, czyli w części przeznaczonej na inne cele, niż zakup lub wytworzenie środków trwałych, środki pochodzące z omawianego dofinansowania będą stanowiły przychód i nie będą mogły skorzystać z żadnego ze zwolnień przedmiotowych przewidzianych w przepisach PDOFizU, w tym w szczególności nie będą objęte zwolnieniami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 129, 136 i 137 PDOFizU. Jest tak, ponieważ omawiane dofinansowanie pochodzi z państwowego funduszu celowego, który pozyskuje środki z różnych źródeł, w tym m.in. ze składek na ubezpieczenia społeczne, i nie spełnia ono warunków wskazanych w wymienionych przepisach, czyli nie stanowi:

1) dotacji z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego (art. 21 ust. 1 pkt 129 PDOFizU),

2) płatności na realizację projektów w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, otrzymanych z Banku Gospodarstwa Krajowego (art. 21 ust. 1 pkt 136 PDOFizU),

3) środków finansowych otrzymanych przez uczestnika projektu jako pomocy udzielonej w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w przepisach ustawy o finansach publicznych.

W konsekwencji jednak wydatki, które poniesione zostały w tej części, będą mogły zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Ewidencja rozrachunków a wymogi związane z JPK_CIT

Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe powinny być prowadzone w sposób rzetelny, bezbłędny, sprawdzalny i bieżący. Dopuszczalne jest stosowanie kont syntetycznych (zbiorczych), jednak pod warunkiem prowadzenia do nich ewidencji szczegółowej.

Kluczem jest ewidencja pomocnicza, która powinna zapewniać identyfikację kontrahenta (poprzez NIP), pozwalać na przypisanie każdej operacji do konkretnej transakcji oraz gwarantować zgodność zapisów z kontem syntetycznym.

Dla potrzeb JPK CIT należy zapewnić odpowiedni poziom szczegółowości i spójności danych, a także możliwość ich weryfikacji przez organy podatkowe.

Rozwiązanie przedstawione w pytaniu jest dopuszczalne pod warunkiem, że dane w księgach są prowadzone w sposób umożliwiający eksport danych na poziomie szczegółowości wymaganym przez JPK CIT. System księgowy powinien pozwolić na powiązanie zapisów księgowych z ewidencją pomocniczą i wygenerować dane zgodnie ze strukturą logiczną JPK CIT.

Niestety podejście to może być ryzykowne i może zostać zakwestionowane przez organy podatkowe, jeśli nie będzie możliwości: identyfikacji kontrahenta B2B, powiązania płatności z fakturą, jeśli nie będzie unikalnego kodu kontrahenta dla każdego przedsiębiorcy, a wszystkie dane będą zgromadzone na jednym koncie bez możliwości wyodrębnienia.

Wymogiem struktury JPK KR PD jest jednoznaczna identyfikacja kontrahenta dla każdej transakcji, co wymaga modernizacji ewidencji księgowej w praktyce i zintegrowania jej z modułem rozrachunkowym.

Ekwiwalent za ergonomiczne środki wykonywania pracy

Generalną zasadą wynikającą wprost z treści art. 67²⁴ § 1 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP) jest to, że to pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną:

1) materiały i narzędzia pracy, w tym urządzenia techniczne, niezbędne do wykonywania pracy zdalnej,

2) instalację, serwis, konserwację narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej lub pokryć niezbędne koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, a także pokryć koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej,

3) szkolenia i pomoc techniczną niezbędne do wykonywania tej pracy.

Ponadto pracodawca jest zobowiązany pokryć inne koszty niż koszty określone powyżej bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej, jeżeli zwrot takich kosztów został określony w porozumieniu.

Obowiązek wypłaty ekwiwalentu może być zastąpiony obowiązkiem wypłaty ryczałtu, którego wysokość odpowiada przewidywanym kosztom ponoszonym przez pracownika w związku z wykonywaniem pracy zdalnej.

Przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu albo ryczałtu bierze się pod uwagę w szczególności:

1) normy zużycia materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych,

2) ich udokumentowane ceny rynkowe oraz

3) ilość materiału wykorzystanego na potrzeby pracodawcy i ceny rynkowe tego materiału, a także

4) normy zużycia energii elektrycznej oraz

5) koszty usług telekomunikacyjnych.

Maszyny i inne urządzenia techniczne, zgodnie z rozdziałem IV działu dziesiątego KP, powinny spełniać następujące wymagania:

1) zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczać pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy;

2) uwzględniać zasady ergonomii.

W związku z powyższym, jeżeli pracownik sam zapewnia sobie narzędzia do pracy zdalnej i otrzymuje z tego tytułu ekwiwalent pieniężny, to powinien nabyć takie narzędzia, które spełniają również zasady ergonomii. Pracownik nie może korzystać przy pracy zdalnej z narzędzi „byle jakich”, amatorskich czy wykonanych we własnym zakresie. Powinny to być narzędzia profesjonalne, spełniające wymagania nie tylko oceny zgodności (oznakowane CE), ale również zasady ergonomii.

Zasady ergonomii wymagają stosowania manipulatora, aby odciążyć pracownika od nadmiernego wysiłku fizycznego (dźwigania ciężarów) i gdy pracownik wyposażył swoje stanowisko pracy w taki manipulator, to pracodawca powinien zwrócić mu koszty zakupu i zainstalowania tego urządzenia na stanowisku pracy zdalnej.

Powyższa zasada dotyczy również wyposażenia stanowiska komputerowego w ergonomiczne meble (stół, krzesło).

Warto więc zadbać, aby w porozumieniu z pracodawcą określić również zwrot kosztów związanych z dostosowaniem stanowiska pracy zdalnej do wymagań ergonomii. Stworzy to solidną podstawę do żądania od pracodawcy zwrotu kosztów nie tylko za wykorzystywanie przez pracownika narzędzi pracy niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, niezapewnionych przez pracodawcę, ale także za zapewnienie we własnym zakresie ergonomicznych warunków pracy zdalnej.

Zaliczenie do KUP wydatków poniesionych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 PDOFizU. Udzielając odpowiedzi na niniejsze pytanie warto więc wskazać, że przepisy PDOFizU nie zawierają unormowań, które zabraniałyby zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków ponoszonych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej. Ważne jest natomiast istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a osiągniętym przychodem lub zachowanym albo zabezpieczonym źródłem przychodu (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 28.4.2021 r., 0115-KDIT3.4011.55.2021.2.JG).

W myśl § 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (dalej: PodKsPiRR), podatnik jest obowiązany do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów, m.in. na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego. Oznacza to, że zakupione przed otwarciem firmy materiały do wykonywania usług oraz towary handlowe nie mogą być bezpośrednio ujęte jako koszty w dacie ich zakupu, lecz należy objąć je remanentem początkowym sporządzonym na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 29.3.2018 r., 0113-KDIPT2-1.4011.46.2018.6.AG). Wyceny towarów i materiałów dokonuje się na podstawie posiadanych dowodów dokumentujących nabycie. Na podstawie § 6 ust. 3 pkt 1 PodKsPiRR dowodem takim mogą być przede wszystkim faktury. Fakt, że zakupy są udokumentowane fakturami imiennymi bez numeru NIP, nie stanowi przeszkody do ujęcia ich w majątku firmy (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 28.4.2021 r., 0115-KDIT3.4011.55.2021.2.JG).

Odmiennie natomiast należy potraktować drobne narzędzia, ponieważ nie stanowią one towarów handlowych ani materiałów w rozumieniu § 2 pkt 1 PodKsPiRR. W konsekwencji narzędzia te nie podlegają objęciu spisem z natury sporządzanym na dzień rozpoczęcia działalności, o którym mowa w § 20 ust. 1 PodKsPiRR. Wydatki poniesione na drobne narzędzia (o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł) należy więc zaksięgować bezpośrednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów w dacie rozpoczęcia działalności na podstawie posiadanych faktur imiennych, w kolumnie 15 podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Jeżeli podatnik prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów prawidłowo i zgodnie z obowiązującym prawem zaewidencjonuje dokonany wydatek w tej księdze, to tym samym należycie go udokumentuje do celów ustalenia wysokości dochodu (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 14.6.2021 r., 0112-KDIL2-2.4011.295.2021.1.KP).

Zwolnienie podmiotowe z VAT dla biura rachunkowego

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU), zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika, u którego wartość sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł.

Z kolei, jak stanowi art. 113 ust. 9 VATU, zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie działalności, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 240 000 zł. Stosownie natomiast do treści art. 113 ust. 10 VATU, jeżeli faktyczna wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 9, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego określoną kwotę limitu, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Przepis art. 113 ust. 13 pkt 2 VATU wskazuje z kolei katalog usług wyłączonych z zakresu możliwości skorzystania ze zwolnienia podmiotowego, w tym między innymi usługi prawnicze oraz w zakresie doradztwa. Z przedstawionego opisu wynika, że podatnik planuje prowadzić działalność dotyczącą wyłącznie usług rachunkowo-księgowych oraz kadrowo-płacowych. W ramach prowadzonego biura rachunkowego podatnik nie będzie dokonywać czynności polegających na udzielaniu fachowych porad, opinii czy wyjaśnień z zakresu obowiązków prawnych, podatkowych i finansowych.

Oznacza to zatem, że skoro podatnik nie będzie świadczyć usług doradczych znajdujących się w katalogu wyłączeń z art. 113 ust. 13 pkt 2 VATU, to może od początku działalności korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, o ile wartość sprzedaży, obliczona proporcjonalnie od maja do końca roku, nie przekroczy przysługującego mu limitu 240 000 zł. Należy przy tym pamiętać, że w przypadku przekroczenia tego proporcjonalnego limitu w trakcie roku, zwolnienie straci moc z chwilą wykonania czynności, którą kwota ta zostanie przekroczona (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 8.4.2026 r., 011-KDIB3-2.4012.2026.2.ASZ).

Zatrudnienie obywatela Ameryki Łacińskiej w Polsce

Pierwszą podstawą kwestią jest to, żeby pobyt obywatela Ameryku Łacińskiej był w Polsce legalny. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 3 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: PowPracyCudzU) cudzoziemiec może wykonywać pracę zgodnie z zezwoleniem na pracę lub oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanym do ewidencji oświadczeń, jeżeli posiada takie zezwolenie lub oświadczenie i jest uprawniony do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1) na podstawie wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 3-10, 12-13b, 17-21 lub 23-24b ustawy o cudzoziemcach (dalej: CudzU), lub

2) na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 CudzU, lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

3) na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwolenia udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 181 ust. 1 CudzU, lub

4) na podstawie dokumentu, o którym mowa w art. 61 CudzU, określającego status członka rodziny członka misji dyplomatycznej lub urzędu konsularnego państwa obcego albo innej osoby zrównanej z nim na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, pozostającego z tą osobą we wspólnocie domowej, jeżeli między Rzecząpospolitą Polską a państwem obcym lub organizacją międzynarodową zostały zawarte umowa lub porozumienie międzynarodowe w sprawie wykonywania działalności zarobkowej przez członków rodzin członków personelu misji dyplomatycznych lub urzędów konsularnych albo osób z nimi zrównanych, lub

5) na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen, lub

6) w ramach ruchu bezwizowego, chyba że jest obywatelem państwa znajdującego się w wykazie, o którym mowa w art. 3 ust. 4 PowPracyCudzU.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 PowPracyCudzU zezwolenie na pracę wydaje się, w przypadku gdy cudzoziemiec będzie wykonywał pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z polskim podmiotem powierzającym pracę cudzoziemcowi, a w przypadku kierowania tego cudzoziemca przez podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi do innego podmiotu – na podstawie umowy z agencją pracy tymczasowej. Z mocy art. 61 CudzU na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonania pracy można zatrudnić obywatela Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdawii i Ukrainy, a więc w tym przypadku, jeżeli obywatel Ameryki Łacińskiej przebywa w Polsce legalnie będzie konieczne uzyskanie dodatkowo zezwolenia na wykonywanie pracy.

Tak więc, te dwa warunki: legalny pobyt i zezwolenie na pracę, umożliwią jego zatrudnienie.

Zatrudnienie obywatela Ukrainy nieposiadającego statutu UKR

Odpowiedź na Państwa pytanie zawiera obowiązujący od 5.3.2026 r. art. 41 ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, zgodnie z którym względem obywateli Ukrainy przebywających legalnie na terytorium Polski, którzy nie korzystają z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej (czyli np. nie posiadają statusu UKR ani nadanego numeru PESEL), w okresie od 5.3.2026 r. do 5.3.2029 r. stosuje się odpowiednio przepisy art. 3 ust. 1 pkt 12 i art. 5a ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Takie odesłanie oznacza, że obywatel Ukrainy nieposiadający statusu UKR ani nadanego numeru PESEL, lecz przebywający legalnie na terytorium Polski, ma swobodny dostęp do rynku pracy, a polski podmiot powierzający mu pracę ma jedynie obowiązek powiadomienia powiatowego urzędu pracy o powierzeniu mu pracy w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca (za pomocą systemu teleinformatycznego praca.gov.pl). I taka właśnie możliwość zatrudnienia zachodzi w przypadku obywatela Ukrainy, którego dotyczy pytanie.

Płatność zaliczek na PIT wspólników spółki cywilnej

Spółka cywilna nie posiada podmiotowości podatkowej w podatku dochodowym – podatnikami są jej wspólnicy (art. 5b ust. 2 ustawy o PIT). Oznacza to, że zobowiązanie z tytułu zaliczek na PIT ciąży wyłącznie na wspólnikach, a nie na spółce jako takiej.

Jednocześnie rachunek bankowy spółki cywilnej jest rachunkiem wspólnym wspólników, na którym gromadzone są środki stanowiące ich majątek wspólny (wspólność łączna). W konsekwencji dopuszczalne jest techniczne dokonanie zapłaty zaliczki na PIT z rachunku spółki cywilnej, ponieważ środki te w sensie cywilnoprawnym należą do wspólników.

Kluczowe znaczenie ma jednak prawidłowa kwalifikacja takiej operacji. Zapłata zaliczki z rachunku spółki powinna zostać potraktowana jako wypłata środków dla wspólnika (np. pobranie na poczet zysku), a następnie podatnik powinien uregulować zobowiązanie podatkowe. Brak takiego ujęcia może prowadzić do nieprawidłowości ewidencyjnych, ponieważ spółka nie może ponosić ciężaru podatku dochodowego wspólnika jako własnego kosztu ani zobowiązania.

W praktyce oznacza to, że:

1) operacja nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w działalności,

2) operacja powinna być odzwierciedlona jako rozrachunek ze wspólnikiem,

3) przelew powinien być jednoznacznie opisany (np. „zaliczka PIT wspólnika X za miesiąc …”).

Nie ma natomiast w takim przypadku przeszkód formalnych w zakresie samej techniki dokonania płatności.

Zmiana nazwy pracodawcy a świadectwo pracy

Zmiana nazwy pracodawcy
Przepisy prawa pracy nie regulują sytuacji, w której pracodawca dokonuje zmiany nazwy. Nie odnoszą się więc ani do tego, czy umowy o pracę należy zmodyfikować, co zrobić z zakładowymi źródłami prawa pracy, ani nie określają także jak postąpić wystawiając pracownikom świadectwa pracy obejmujące okres zatrudnienia przed i po wspomnianej zmianie. Mimo braku wyraźnej regulacji, zmiana nazwy pracodawcy, co do zasady, nie wymaga dokonywania zmian w umowach o pracę, choć dla porządku i jasności zaleca się uporządkowanie tej kwestii w umowach o pracę. Nadal jest to bowiem ten sam pracodawca, jedynie od pewnego momentu będzie działał pod inną, niż dotychczasowa, nazwą. Podobnie w przypadku wszelkiego rodzaju regulaminów czy UZP. Można wydać aneks o charakterze informacyjnym wyjaśniający, że dane zakładowe źródło prawa pracy obowiązuje nadal i dotyczy pracodawcy oraz pracowników po zmianie nazwy zakładu.

W praktyce przede wszystkim kładzie się nacisk na obowiązek informacyjny, aby pracownicy wiedzieli kto jest ich pracodawcą, a więc aby znali prawidłową i aktualną jego nazwę. Informację o zmianie nazwy pracodawcy najlepiej przekazać pracownikom jeszcze zanim zostanie oficjalnie wprowadzona do użytku. Przepisy prawa pracy nie określają formy takiego zawiadomienia, mimo to można tego dokonać np. w sposób zwyczajowo przyjęty w danym zakładzie pracy dla publikacji regulaminów. Można także przekazać taką informację każdemu z pracowników np. e-mailem na firmowe skrzynki elektroniczne.

Świadectwo pracy
Podobne wątpliwości powstają w przypadku świadectw pracy obejmujących okres zatrudnienia pracownika przed i po zmianie. Tu również przepisy prawa pracy nie są konkretne. W braku innych rozwiązań wydaje się, że prawidłowym będzie wskazanie na wydawanym pracownikowi świadectwie pracy nazwy pracodawcy obowiązującej w momencie wydawania tego świadectwa, oraz okres zatrudnienia u tego pracodawcy (czyli również pod nazwą obowiązującą w momencie wydawania tego dokumentu). Mimo to nie wydaje się błędem rozdzielenie w jednym świadectwie pracy okresów zatrudnienia u pracodawcy „pod starą nazwą” i „pod nową nazwą”. Takie rozgraniczenie ze wskazaniem, że pracodawca jedynie zmienił nazwę może w praktyce uniknąć wątpliwości, np. w przypadku gdy pracownik legitymuje się u kolejnego pracodawcy świadectwem pracy od danego pracodawcy oraz innymi dokumentami wydanymi przez tego pracodawcę, szczególnie gdy zostały one wydane przed zmianą nazwy (np. skierowanie na badania profilaktyczne i orzeczenie z badań profilaktycznych wystawione na „starą nazwę” firmy i świadectwo pracy wystawione na „nową nazwę firmy”).

Dobrowolne przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego przez przedsiębiorcę przebywającego na urlopie macierzyńskim

Osoba prowadząca działalność pozarolniczą, która z tytułu tej działalności podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, może dobrowolnie przystąpić również do ubezpieczenia chorobowego. Jeśli osoba taka przystąpi do tego ubezpieczenia i urodzi dziecko, nabywa prawo do zasiłku macierzyńskiego.

Osoba spełniająca warunki do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z kilku tytułów, np. z powodu prowadzenia działalności gospodarczej oraz pobierania zasiłku macierzyńskiego, podlega tym ubezpieczeniom obowiązkowo z tytułu pobierania zasiłku. W czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorca może natomiast opłacać składki emerytalne i rentowe z tytułu działalności gospodarczej dobrowolnie, na własny wniosek. Przy takim dobrowolnym ubezpieczeniu emerytalno-rentowym nie ma jednak możliwości zgłoszenia przedsiębiorcy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres określony w Kodeksie pracy jako czas urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego. W tym okresie osoba pobierająca zasiłek obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu pobierania zasiłku, a składki od kwoty wypłacanego zasiłku rozlicza ZUS, który jednocześnie wypłaca świadczenie. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osoba ta jest zobowiązana jedynie do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Obowiązujące przepisy nie zabraniają prowadzenia działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Fakt wykonywania działalności nie może stanowić podstawy do pozbawienia prawa do zasiłku, a ZUS nie może uzależniać jego wypłaty od złożenia oświadczenia o nieprowadzeniu działalności.

W czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorca może więc nadal prowadzić działalność gospodarczą. Wyjątkiem jest okres pobierania zasiłku chorobowego, który przyznawany jest z uwagi na niezdolność do pracy – w tym czasie prowadzenie działalności nie jest możliwe.