Zaliczki na poczet zysku wypłacane komplementariuszowi a brak obowiązku poboru zryczałtowanego podatku

Podstawy prawne opodatkowania komplementariusza

Zgodnie z art. 5a pkt 31 ustawy o PIT udziałem w zyskach osób prawnych jest również udział w zyskach wskazanych w ustawie spółek, w tym spółek komandytowych. W rezultacie oznacza to, że przychody komplementariusza z tytułu udziału w zysku spółki komandytowej podlegają zasadom opodatkowania właściwym dla przychodów z udziału w zyskach osób prawnych.

Dla opodatkowania komplementariusza kluczowe znaczenie ma art. 30a ust. 6a ustawy o PIT – zgodnie z nim zryczałtowany podatek od przychodów uzyskiwanych przez komplementariusza z tytułu udziału w zyskach spółki pomniejsza się o kwotę odpowiadającą iloczynowi:

  1. procentowego udziału komplementariusza w zysku tej spółki oraz
  2. podatku należnego od dochodu tej spółki, obliczonego zgodnie z art. 19 ustawy o CIT, za rok podatkowy, z którego przychód z tytułu udziału w zysku został uzyskany.

Kolejne przepisy doprecyzowują sposób obliczania podatku, ograniczenia w wysokości dokonywanych pomniejszeń itd. To właśnie sam mechanizm pomniejszenia podatku stał się podstawą rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Pierwszy i kluczowy wyrok NSA

Podejście sądownictwa zaczęło kształtować się od wyroku NSA z 3.12.2020 r. (II FSK 2048/18, Legalis), który co prawda dotyczył spółki komandytowo-akcyjnej, ale zawarta w nim wykładnia mechanizmu opodatkowania komplementariusza stała się punktem wyjścia dla późniejszego orzecznictwa w zakresie opodatkowania wspólników spółek komandytowych.

W przywołanym wyroku NSA wskazał, że obowiązek podatkowy komplementariusza, powstały w związku z otrzymaniem świadczenia na poczet udziału w zysku, przekształca się w zobowiązanie podatkowe dopiero w momencie, w którym możliwe jest ustalenie dochodu spółki i wysokości należnego CIT od tego dochodu. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że art. 41 ust. 4e ustawy o PIT nie ustanawia odrębnego obowiązku pobierania zaliczek na podatek od wypłat dokonywanych na poczet udziału w zysku. Nie można zatem interpretować obowiązków płatnika w oderwaniu od mechanizmu kalkulacji podatku właściwego dla komplementariusza.

Orzecznictwo w dalszym ciągu idzie w tym samym kierunku

Po zapadnięciu powyższego rozstrzygnięcia orzecznictwo poszło w tym samym kierunku – wskazując, że wypłata zaliczek na poczet przyszłego zysku nie może być utożsamiana z definitywnym uzyskaniem przychodu z tytułu udziału w zysku spółki. Potwierdzenie znajduje się m.in. w wyrokach NSA z 3.7.2025 r. (II FSK 1348/22, Legalis), z 3.6.2025 r. (II FSK 1111/22, Legalis), z 24.4.2025 r. (II FSK 1004/22, Legalis), z 18.11.2025 r. (II FSK 224/23, Legalis) czy też z 9.12.2025 r. (II FSK 915/25, Legalis). Sądy stoją jednoznacznie na stanowisku, że świadczenie wypłacane w trakcie roku ma charakter tymczasowy i może podlegać rozliczeniu po zakończeniu roku obrotowego. Jeżeli okażę się, że wypłacone kwoty przekraczają udział komplementariusza w rzeczywiście osiągniętym i przeznaczonym do podziału zysku, może powstać obowiązek ich zwrotu. Nie jest zatem możliwe utożsamianie wypłaty zaliczki z definitywnym przysporzeniem odpowiadającym udziałowi w zysku.

W 2026 r. w dalszym ciągu jednolita wykładnia

W 2026 r. sądy kontynuują dotychczasową wykładnię przepisów. Mimo, że organy coraz częściej zgadzają się już z – można powiedzieć ukształtowaną – linią orzeczniczą w tym zakresie, to jednak w dalszym ciągu zdarzają się przypadki, gdy urzędy mają odmienne zdanie. Sprawy, które zwykle kończą się przed sądem, zostają jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem rozstrzygane na korzyść podatników.

Przykładem jest wyrok NSA z 3.3.2026 r. (II FSK 753/23, Legalis), w którym sąd potwierdził, że podstawowe znaczenie ma możliwość ustalenia rzeczywistego przychodu z udziału w zysku oraz zastosowania ustawowego pomniejszenia o odpowiednią część podatku CIT spółki.

Wyrok ten stanowi potwierdzenie dotychczasowego podejścia sądów administracyjnych, co jest dobrą wiadomością dla podatników i płatników.

Praktyczne konsekwencje dla spółek komandytowych

Utrwalona linia orzecznicza NSA oraz wojewódzkich sądów administracyjnych ma istotne znaczenie dla bieżącego funkcjonowania spółek komandytowych oraz rozliczeń podatkowych ich komplementariuszy. Przede wszystkim wspólnicy spółki powinni pamiętać, że wypłata zaliczki w trakcie roku nie jest równoznaczna z definitywnym uzyskaniem przychodu z udziału w zysku, a od takich zaliczek spółka nie pobiera podatku dochodowego w trakcie roku – dopiero po zakończeniu roku i rozliczeniu podatku przez spółkę, po zastosowaniu ustawowych obniżeń, spółka jako płatnik pobiera podatek dochodowy od udziału w zysku komplementariusza.

Warte podkreślenia jest, że linia orzecznicza zapoczątkowana wyrokiem wspomnianym na początku pozostaje aktualna i znajduje potwierdzenie w kolejnych wyrokach sądów administracyjnych. Nie zanosi się również, by uległa ona zmianie w najbliższym czasie.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Kierownik nie zawsze dostanie dane o wynagrodzeniu podwładnego

Generalnie kierownik nie ma potrzeby przetwarzania danych osobowych wynikających z pasków płacowych, nie są mu one potrzebne do wykonywania jego obowiązków (chyba, że co innego wynika z Państwa regulacji wewnątrzfirmowych – regulaminu pracy, obowiązków pracowniczych kierownika itd.).

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Pracodawca ma obowiązek prowadzenia dokumentacji dotyczącej pracownika. Dokumentacja pracownicza zawiera szereg danych osobowych pracownika przetwarzanych przez pracodawcę. Dokumentacja pracownicza jako zestaw danych o charakterze osobowym (wskazujących na konkretną osobę), dostępnych według określonych kryteriów, zawiera także informacje na temat wynagrodzenia pracownika. Zatem przetwarzając dane osobowe pracownika zawarte w tej dokumentacji należy stosować przepisy o ochronie danych osobowych.

Daną osobową w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowych może być każda informacja, która jednoznacznie pozwala zidentyfikować konkretnego człowieka. Daną taką może być także wysokość wynagrodzenia.

Zasady ochrony danych osobowych stosuje się do danych osobowych niezależnie od formy w jakiej są one przechowywane (przetwarzane). Zarówno więc w przypadku danych papierowych, jak i elektronicznych pracodawca musi zapewnić tzw. środki techniczne i organizacyjne pozwalające na ochronę tych danych. Ustawa nakazuje bowiem administratorowi danych chronić je przed udostępnieniem osobom nieupoważnionym, zabraniem przez osobę nieuprawnioną, przetwarzaniem z naruszeniem ustawy oraz zmianą, utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Przedsiębrane środki mają zapewnić ochronę odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną.

Przede wszystkim pracodawca powinien zadbać o to, aby dostęp do danych osobowych pracowników miały tylko osoby do tego upoważnione. Chodzi o pracowników działów kadr i płac, zajmujących się sprawami pracowniczymi. Upoważnienie powinno być imienne (udzielone dla każdego uprawnionego pracownika z osobna) oraz wyraźnie dotyczyć dokumentacji pracowniczej prowadzonej w formie elektronicznej. Należy w nim wskazać zakres upoważnienia do przetwarzania danych, tj. jakie dokładnie dane i w jakim zakresie mogą być przez pracownika przetwarzane. Pracodawca powinien wreszcie prowadzić ewidencję osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych.

Nie wydaje się, aby można było z góry przesądzić, iż w każdym przypadku niedozwolone jest przekazywanie danych o wynagrodzeniu pracownika innym pracownikom zatrudnionym u danego administratora danych, czyli np. przełożonemu pracownika. Do przekazania takich informacji może jednak dojść tylko jeżeli jest to konieczne do wykonania zadań administratora danych odnoszących się do zatrudnienia pracowników. Nie mam natomiast żadnych informacji, aby np. dla organizacji procesu pracy w Państwa przedsiębiorstwie niezbędne było powiadomienie przełożonego pracownika o wynagrodzeniu danego pracownika. Jeżeli jednak jest inaczej, to należy po prostu upoważnić pisemnie przełożonego pracownika do przetwarzania danych osobowych tego pracownika w tymże niezbędnym zakresie, obejmującym np. wynagrodzenie. Nie jestem w stanie powiedzieć czy i jakie zmiany w Państwa regulacjach wewnętrznych należy wprowadzić ponieważ nie znam niestety tych regulacji.

Natomiast nie jest właściwe pobieranie w tym zakresie zgody pracownika. Zgoda w stosunku pracowniczym zawsze jest bowiem obarczona ryzykiem zarzutu wymuszenia tej zgody (ze względu na nierówność stron stosunku pracy), ale przede wszystkim prawidłowym instrumentem jest prawidłowe ukształtowanie praw i obowiązków kierownika (w tym do awansowania i premiowania podwładnego), a następnie udzielenie upoważnienia do przetwarzania danych (w tym o wynagrodzeniu) w zakresie przedmiotowym odpowiadającym tym prawom i obowiązkom.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Odmowa pracy na budowie z powodu mrozu

Przepisy prawa pracy nie określają minimalnej temperatury na stanowisku pracy zlokalizowanym na otwartej przestrzeni. Przy czym na pracodawcy spoczywa cały szereg obowiązków związanych z wystąpieniem tego czynnika w miejscu pracy, których niespełnienie może pociągać za sobą odpowiedzialność wykroczeniową samego pracodawcy lub innych działających w jego imieniu osób (zob. art. 283 § 1 ustawy Kodeks pracy; dalej: KP).

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Odmowa wykonania przez pracownika pracy z uwagi na zbyt niską temperaturę na stanowisku pracy może być uzasadniona wyłącznie przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 210 KP, o czym szerzej w dalszej części opracowania.

Poziom najniższej (minimalnej, wymaganej) temperatury na stanowisku pracy został uzależniony od tego, czy jest ono zlokalizowane w pomieszczeniu zamkniętym czy na otwartej przestrzeni. Przy czym przepisy określają minimalną temperaturę jedynie w odniesieniu do stanowisk znajdujących się w pomieszczeniach pracy (§ 30 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy; dalej: OgPrzBHPR), natomiast w odniesieniu do stanowisk pracy zlokalizowanych na otwartej przestrzeni regulacji takiej brak.

Fakt ten nie oznacza jednak, że pracodawca może pozostawać biernym w sytuacji, gdy wystąpienie niskiej temperatury w miejscu pracy sprawia, że wykonywanie w tych warunkach obowiązków służbowych staje się niekomfortowe, co może przełożyć się na bezpieczeństwo zatrudnionych przez niego osób.

Należy bowiem mieć na uwadze, że pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Przejawem realizacji tego obowiązku jest wymóg reagowania na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywania środków podejmowanych w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, z uwzględnieniem zmieniających się warunków wykonywania pracy (art. 207 § 2 pkt 3 KP).

Z tak zakreślonego generalnego obowiązku dbałości o bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w przypadku pojawienia się na stanowisku pracy niskiej temperatury, można wyprowadzić cały szereg konkretnych obowiązków, wśród których na szczególną uwagę zasługują:

1) obowiązek zapewnienia, na zasadach określonych w art. 2376 KP, odzieży i obuwia roboczego dostosowanego do warunków atmosferycznych i specyfiki pracy, a w sytuacji uzasadnionej działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy również odzieży i obuwia ochronnego spełniającego wymagania dotyczące oceny zgodności określone w SystOcenZgRynkU,

2) obowiązek zapewnienia pracownikom w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia umożliwiającego im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży, spełniającego wymogi określone w § 44 załącznika nr 3 do OgPrzBHPR, a w razie braku takiej możliwości – zapewnienie pracownikom w pobliżu miejsca ich pracy odpowiednio urządzonego źródła ciepła (np. koksownik), przy zachowaniu wymagań ochrony przeciwpożarowej,

3) obowiązek zapewnienia posiłku regeneracyjnego i ciepłych napojów na zasadach określonych w przepisach PosiłkiRegenR.

Poza realizacją przywołanych powyżej obowiązków pracodawca może przeciwdziałać negatywnym skutkom występowania niskiej temperatury na stanowiskach pracy zlokalizowanych na otwartej przestrzeni, wprowadzając odpowiednie rozwiązania organizacyjne, w szczególności polegające np. na skróceniu dobowego wymiaru czasu pracy lub wprowadzeniu dodatkowych przerw w pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za pracę.

Ważne

W sytuacji, gdy pracodawca nie podejmuje dostępnych mu działań w związku z wystąpieniem na stanowisku pracy omawianego czynnika, rozważenia wymaga możliwość powstrzymania się od wykonywania pracy na zasadach określonych w art. 210 KP. Zgodnie z jego treścią, w przypadku gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, pracownik ma prawo powstrzymania się od wykonywania pracy, o czym powinien niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Jeżeli jednak powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa wspomnianego zagrożenia, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, o czym zobowiązany jest również niezwłocznie zawiadomić przełożonego.

Pracownik korzystający z omawianego prawa nie może z tego tytułu ponosić jakichkolwiek niekorzystnych konsekwencji, np. kara porządkowa czy zwolnienie z pracy. Ponadto za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za pracę.

Podkreślenia jednak wymaga, że możliwość skorzystania z analizowanego uprawnienia uzależniona jest od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek, tj. zaistnienia warunków pracy nieodpowiadających przepisom bhp oraz powstania stanu bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia samego pracownika lub innych osób (wyrok SN z 11.5.2006 r., I PK 191/05, Legalis). Brak jednej z tych przesłanek sprawia, że odmowa wykonania pracy w powołaniu na przedmiotowy przepis będzie działaniem nieuprawnionym.

Odnosząc powyższe do sytuacji opisanej w zapytaniu, stwierdzić należy, że sam fakt zaistnienia na stanowisku pracy niskiej temperatury nie uzasadnia automatycznego sięgnięcia po uprawnienie przewidziane w art. 210 KP. Konieczne byłoby wykazanie wystąpienia obydwu wcześniej wspomnianych przesłanek. O ich wystąpieniu można byłoby ewentualnie mówić w sytuacji, gdy w związku z powstaniem niskiej temperatury pracodawca nie podjąłby wymaganych i dostępnych mu opisanych powyżej działań (tj. nie zapewnił pracownikom odzieży i obuwia ciepłochronnego, pomieszczenia do ogrzania się lub odpowiednio urządzonego źródła ciepła w pobliżu miejsca pracy oraz posiłku regeneracyjnego i ciepłych napojów), co mogłoby stwarzać stan bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia pracowników.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Umowa w celu zastępstwa nieobecnego pracownika a zwolnienie zastępującego

Umowa zawarta w celu zastępstwa nieobecnego pracownika to w rzeczywistości zwykła umowa o pracę na czas określony (którą można rozwiązać za wypowiedzeniem, bez wypowiedzenia lub w drodze porozumienia stron, tak jak każdą umowę o pracę). Jedyną różnicą jest to, że nie jest ona wliczana do limitów terminowego zatrudnienia.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Umowa w celu zastępstwa 

Przepisy prawa pracy przewidują możliwość zatrudnienia „na zastępstwo”. Pracodawca może więc zatrudnić pracownika na czas określony, w celu zastępstwa innego pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy. W praktyce taka umowa o pracę jest najczęściej zawierana na cały okres usprawiedliwionej nieobecności pracownika, choć dopuszczalne jest również zatrudnienie „na zastępstwo” jedynie na część okresu usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Ze względu na cel, jakiemu ma służyć wspomniana umowa, czas jej trwania jest najczęściej określany jako okres nieobecności zastępowanego (choć możliwe jest wskazanie konkretnej daty, np. w przypadku gdy nieobecny pracownik korzysta z urlopu bezpłatnego, wychowawczego, itd. i znana jest data jego powrotu do pracy). W konsekwencji zakończenie okresu usprawiedliwionej nieobecności zastępowanego pracownika powoduje automatyczne rozwiązanie umowy o pracę na zastępstwo (umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na jaki została zawarta).

Rozwiązanie umowy o pracę na zastępstwo

Umowa zawarta w celu zastępstwa nieobecnego pracownika to w rzeczywistości zwykła umowa o pracę na czas określony. Jedyną różnicą jest to, że nie jest ona wliczana do limitów terminowego zatrudnienia (art. 251 § 1 Kodeksu pracy). A zatem, jak każdą umowę o pracę zawartą na czas określony, umowę na zastępstwo można rozwiązać:

Co istotne, wypowiedzenie nie jest dopuszczalne w przypadku, gdy dany pracownik jest objęty ochroną przez przepisy prawa pracy (np. pracownica w ciąży).

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Wydatki poniesione na zakup motocykla a koszty podatkowe

Motocykl stanowi „pojazd samochodowy”, przez co mieści się w podatkowej definicji „samochodu osobowego”, a w konsekwencji dotyczą go limity wartościowe uzależnione od poziomu emisji CO2.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Zgodnie z art. 4a pkt 9a ustawy o CIT samochód osobowy oznacza pojazd samochodowy w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.

Z kolei według art. 2 pkt 33 Prawa o ruchu drogowym pojazd samochodowy to pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h. Określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego. Pojazdem silnikowym, – na mocy art. 2 pkt 32 Prawa o ruchu drogowym – jest pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru, pojazdu szynowego, roweru, wózka rowerowego, hulajnogi elektrycznej, urządzenia transportu osobistego i wózka inwalidzkiego. Wreszcie art. 2 pkt 45 Prawa o ruchu drogowym wskazuje, że motocykl to pojazd samochodowy dwukołowy kategorii L3e, dwukołowy z bocznym wózkiem kategorii L4e albo trójkołowy kategorii L5e o symetrycznym rozmieszczeniu kół, spełniający kryteria klasyfikacji dla pojazdów odpowiednio dla kategorii L3e, L4e, albo L5e, o których mowa w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwukołowych, trzykołowych oraz czterokołowców.

Motocykl stanowi więc pojazd silnikowy, a przez to spełnia definicję samochodu osobowego w rozumieniu art. 4a pkt 9a ustawy o CIT.

Potwierdza to interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 8.5.2026 r. (0111-KDIB2-1.4010.100.2026.3.ED), w której wskazano, że:

W świetle ustawy o CIT motocykl mieści się w definicji samochodu osobowego, a dla potrzeb dokonywania odpisów amortyzacyjnych do motocykli znajdują zastosowanie takie same zasady, jak do samochodów osobowych. Zatem wydatki na zakup samochodów osobowych, jeżeli spełniają przesłanki do ich zakwalifikowania do środków trwałych, mogą być kosztem podatkowym przez odpisy amortyzacyjne. Przy czym ustawodawca wprowadził ograniczenie w zaliczaniu tych odpisów w koszty podatkowe; nie są kosztem uzyskania przychodów odpisy w części ustalonej od wartości samochodu osobowego ponad wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT kwoty.

Oznacza to, że motocykli dotyczą również ograniczenia zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT, według którego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej kwotę:

1) 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym oraz w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem napędzanym wodorem,

2) 150 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów wynosi mniej niż 50 g na kilometr,

3) 100 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Praca zdalna na wniosek pracownika

Pracodawca nie ma obowiązku akceptacji wniosku. W opisanej sytuacji nie ma także formalnie obowiązku uzasadniania odmowy, co oczywiście nie oznacza, że w przypadku podjęcia decyzji o braku akceptacji prośby pracownika bardziej trafne dla zachowania przejrzystości współpracy nie byłoby wskazanie powodów.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Praca zdalna to praca wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.

Praca zdalna może być wykonywana:

Skoro pracownik wnioskuje o pracę zdalną tylko na 5 dni najprawdopodobniej w pytaniu chodzi o pracę zdalną okazjonalną. Praca zdalna może być wykonywana okazjonalnie, na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej, w wymiarze nieprzekraczającym 24 dni w roku kalendarzowym. Wyróżnia się ona od „zwykłej” pracy zdalnej zdecydowanie mniejszym zakresem zobowiązań pracodawcy (wyłączenie obowiązku pokrycia kosztów), brakiem konieczności ustalania warunków pracy zdalnej w porozumieniu z organizacją związkową, wydawania regulaminu pracy zdalnej lub ustalania ich w porozumieniu z pracownikiem,

Konkretnie do pracy zdalnej okazjonalnej nie stosuje się przepisów art. 6719–6724 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP) oraz art. 6731 § 3 KP. Z założenia możliwość wnioskowania przez pracownia pracy zdalnej okazjonalnej i wyrażanie na to zgody przez pracodawcę ma pozwolić na sporadyczne realizowanie pracy w formie home office, bez obudowania tego kwestiami proceduralnymi i dodatkowymi kosztami po stronie pracodawcy.

W związku z tymi wyłączeniami m.in.:

Wyłączenia dotyczące pracy zdalnej okazjonalnej nie obejmują art. 6726 KP. Pracodawca obowiązany jest zatem również przy pracy zdalnej okazjonalnej (także wtedy, gdy byłaby ona jedyną pracą zdalną, która ewentualnie by w zakładzie pracy występowała) określić na potrzeby wykonywania pracy zdalnej  procedury ochrony danych osobowych oraz przeprowadza, w miarę potrzeby, instruktaż i szkolenie w tym zakresie. Pracownik wykonujący pracę zdalną potwierdzić ma w postaci papierowej lub elektronicznej zapoznanie się z tymi procedurami. Potwierdzenie to pobrać można jednorazowo. Pracodawca musi pamiętać również o ocenie ryzyka zawodowego. Chociażby te kwestie mogą leżeć u podstaw odmowy – pracodawca nie ma procedur, nie jest w stanie w najbliższym czasie ich wdrożyć itp.

Przepisy nie narzucają ani obowiązku przychylenia się do wniosku, ani też uzasadnienia odmowy. Przepisy art. 6733 KP dotyczącego pracy okazjonalnej nie dają podstaw do przyjęcia, że wniosek o pracę zdalną jest w jakimkolwiek stopniu wiążący dla pracodawcy. Nie ma tu regulacji zbliżonej do tzw. urlopu na żądanie („pracodawca udziela”). Jak najbardziej pracodawca może odmówić zgody na pracę zdalną okazjonalną.

Również jeżeli pracownik wnioskowałby o pracę zdalną „zwykłą” (naprzemienną z pracą w jednostce) pracodawca mógłby odmówić. Zgodnie z art. 6719 § 6 KP, pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika, o którym mowa w art. 1421 § 1 pkt 2 i 3 KP, pracownicy w ciąży, pracownika wychowującego dziecko do ukończenia przez nie 4. roku życia, a także pracownika sprawującego opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, o wykonywanie pracy zdalnej, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika.

O przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku przez pracownika.

Osoba wskazana w pytaniu nie należy jednak do żadnej z wymienionych tutaj grup osób uprzywilejowanych.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Podpisy na zgodzie na nagrywanie sesji

RODO nie wymaga, aby zgodę na nagranie podpisał także psychoterapeuta, ani nie zastrzega co do zasady pisemnej formy zgody. W opisanej sytuacji zdecydowanie zalecane jest jednak uzyskanie podpisu klienta jako dowodu wyraźnej, świadomej i dobrowolnej zgody oraz akceptacji planowanej czynności. Podpis psychoterapeuty może potwierdzać przekazanie informacji i omówienie zgody, lecz nie jest warunkiem jej skuteczności. Przekazanie klauzuli informacyjnej jest odrębnym obowiązkiem administratora danych. Klauzula powinna zostać przekazana klientowi przy zbieraniu danych, chyba że klient już dysponuje wszystkimi wymaganymi informacjami.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

RODO nie ustanawia ogólnego wymogu, aby zgoda na przetwarzanie danych osobowych była udzielona na piśmie albo zawierała podpis osoby przetwarzającej dane. Jeżeli jednak przetwarzanie opiera się na zgodzie, administrator musi móc wykazać, że osoba, której dane dotyczą, jej udzieliła. W przypadku nagrania sesji psychologicznej, które może ujawniać dane dotyczące zdrowia, podpisane oświadczenie klienta jest zatem praktycznym i rekomendowanym sposobem udokumentowania zgody. Wymóg dotyczy wykazania zgody, a nie podpisania formularza przez obie strony. Art. 7 ust. 1 RODO stanowi: „administrator musi być w stanie wykazać, że osoba, której dane dotyczą, wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych”.

Jeżeli jako podstawę przetwarzania przyjęto zgodę, powinna ona mieć formę odrębnego, jasnego oświadczenia, z którego wynika zgoda na określony cel i zakres przetwarzania. W opisanej sprawie formularz powinien wprost wskazywać, że zgoda obejmuje nagranie dźwięku sesji, przechowywanie pliku oraz jego udostępnienie konkretnemu superwizorowi lub określonym odbiorcom w celu superwizji. Jeżeli ma być używana platforma telekonferencyjna, należy opisać jej rolę i sposób wykorzystania nagrania. Zgoda na samo nagranie nie powinna być traktowana jako nieograniczona zgoda na dalsze udostępnianie lub inne wykorzystanie pliku.

Podpis psychoterapeuty nie jest wymagany przez art. 7 RODO. Można go jednak zamieścić w odrębnej rubryce jako potwierdzenie, że psychoterapeuta przekazał klientowi informacje, wyjaśnił cel i przebieg planowanej czynności oraz odnotował jej akceptację. Taki podpis nie powinien sugerować, że psychoterapeuta jest administratorem, jeżeli administratorem jest MOPR albo inny podmiot. Rola administratora zależy od tego, kto rzeczywiście ustala cele i sposoby przetwarzania.

Niezależnie od zgody na przetwarzanie danych na podstawie RODO art. 13 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów (dalej: PsychologU) wymaga poinformowania klienta o celu postępowania, jego przebiegu, wynikach i sposobie ich udostępniania oraz uzyskania akceptacji planowanych czynności. Przepis nie określa szczególnej formy tej akceptacji. W tej sprawie warto jednak udokumentować ją na piśmie, zwłaszcza że nagranie ma być odsłuchiwane przez superwizora. Można umieścić ją w tym samym formularzu co zgodę na przetwarzanie danych na podstawie RODO, ale jako wyraźnie odrębne oświadczenie. Akceptacja czynności wynikająca z ustawy o zawodzie psychologa nie zastępuje zgody wymaganej przez RODO, jeżeli to właśnie zgoda jest podstawą przetwarzania.

Klauzula informacyjna jest konieczna, jeżeli administrator zbiera dane bezpośrednio od klienta, chyba że klient już dysponuje wszystkimi informacjami wymaganymi przez art. 13 RODO. Obowiązek przekazania informacji spoczywa na administratorze danych, a nie automatycznie na psychoterapeucie jako osobie prowadzącej sesję. W klauzuli trzeba podać między innymi tożsamość i dane kontaktowe administratora, dane kontaktowe inspektora ochrony danych, jeżeli został wyznaczony, cel i podstawę prawną przetwarzania, odbiorców lub ich kategorie, okres przechowywania lub kryteria jego ustalenia oraz prawa klienta. Jeżeli podstawą jest zgoda, należy poinformować o prawie do jej cofnięcia w dowolnym momencie i o tym, że cofnięcie nie wpływa na zgodność z prawem wcześniejszego przetwarzania. Należy również podać informację o prawie do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, o obowiązku lub dobrowolności podania danych i skutkach ich niepodania, a także o przekazywaniu danych poza Europejski Obszar Gospodarczy lub zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, jeżeli ma to zastosowanie.

Klauzula informacyjna nie jest zgodą i podpisanie jej przez klienta nie powinno być przedstawiane jako wyrażenie zgody. Można zamieścić w niej osobną rubrykę, w której klient potwierdza otrzymanie klauzuli, ale taki podpis służy wyłącznie udokumentowaniu przekazania informacji. W formularzu należy wyraźnie oddzielić tę rubrykę od oświadczenia o zgodzie na nagranie. Przekazanie informacji powinno nastąpić przed rozpoczęciem zbierania danych lub w chwili ich zbierania, tak aby klient mógł podjąć świadomą decyzję.

Warto zatem zastosować jeden formularz zawierający trzy wyraźnie oddzielone części: klauzulę informacyjną administratora, oświadczenie klienta o wyraźnej zgodzie na precyzyjnie opisane przetwarzanie oraz akceptację planowanej czynności psychologicznej. Podpis klienta powinien znajdować się pod oświadczeniami o zgodzie i akceptacji, a opcjonalnie także pod potwierdzeniem otrzymania klauzuli. Podpis psychoterapeuty można dodać jako potwierdzenie omówienia i przyjęcia oświadczenia, ale nie należy przedstawiać go jako prawnego warunku ważności zgody klienta.

Odmowa wyrażenia zgody lub jej cofnięcie nie powinny powodować negatywnych konsekwencji dla dostępu klienta do pomocy psychologicznej, jeżeli nagranie nie jest niezbędne do udzielenia tej pomocy. Formularz powinien wyjaśniać, że zgoda może zostać cofnięta, oraz wskazywać, jak można to zrobić. Zgoda musi być dobrowolna, konkretna i świadoma; nie należy uzależniać świadczenia pomocy od zgody na nagranie wykorzystywane przede wszystkim na potrzeby superwizji szkoleniowej.

Powyższe nie zmienia zastrzeżenia wskazanego wcześniej: podpis klienta, nawet pod szczegółowym formularzem, nie rozstrzyga samodzielnie, czy ujawnienie nagrania zewnętrznemu superwizorowi jest zgodne z tajemnicą zawodową psychologa. Art. 14 PsychologU nakłada obowiązek zachowania w tajemnicy informacji związanych z klientem i wskazuje wyjątki od tego obowiązku, nie wymieniając wprost zgody klienta jako samodzielnego wyjątku. Przed rozpoczęciem nagrywania MOPR powinien zatem potwierdzić, po konsultacji z inspektorem ochrony danych lub obsługą prawną, podstawę przetwarzania i dopuszczalność udostępnienia nagrania superwizorowi. Trzeba też ustalić, czy nagranie rzeczywiście jest anonimowe; brak nazwiska nie wyklucza możliwości identyfikacji klienta na podstawie głosu lub treści sesji.

Ochrona danych osobowych – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Usługi dla pracodawcy a forma opodatkowania

Sam fakt wykonania przez wspólników usługi na rzecz ich pracodawcy nie pozbawi ich prawa do opodatkowania dochodów podatkiem liniowym czy przychodów ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli przedmiot świadczeń będzie się różnił od zakresu obowiązków w ramach stosunku pracy.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Na wstępie odpowiedzi na pytanie należy wskazać, że w przypadku spółki cywilnej (podobnie jawnej), wykonanie w ramach takiej spółki usługi już tylko na rzecz pracodawcy jednego ze wspólników może pozbawić wszystkich wspólników prawa do opodatkowania dochodu podatkiem liniowym lub odpowiednio przychodu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Przy czym, nie każde świadczenie usług wywoła takich skutek. Decydujące znaczenie ma rzeczywisty zakres obowiązków wspólnika (wspólników) wynikający ze stosunku pracy oraz zakres usług świadczonych przez spółkę cywilną.

Tak więc, sam fakt wykonania przez wspólników usługi na rzecz ich pracodawcy nie pozbawi ich prawa do opodatkowania dochodów podatkiem liniowym czy przychodów ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli przedmiot świadczeń będzie się różnił od zakresu obowiązków w ramach stosunku pracy.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Obowiązki dokumentacyjne płatnika podatku u źródła w przypadku płatności do podmiotów powiązanych i niepowiązanych

Należyta staranność w przypadku płatności do podmiotów powiązanych

W przypadku wypłaty należności do podmiotu powiązanego standard należytej staranności jest wyższy niż w relacjach pomiędzy podmiotami niepowiązanymi. Wynika to głownie z faktu, że w relacjach pomiędzy podmiotami powiązanymi polski podmiot ma zazwyczaj większy dostęp do informacji o odbiorcy płatności, a jednocześnie istnieje ryzyko kształtowania się transakcji wewnątrz grupy w odpowiedni sposób.

W konsekwencji należyta staranność w przypadku podmiotów powiązanych powinna obejmować zebranie i przeanalizowanie określonej dokumentacji, w tym:

  1. certyfikatu rezydencji podatkowej ważnego na moment dokonania płatności,
  2. oświadczenia, że odbiorca płatności spełnia warunki umożliwiające zastosowanie preferencji podatku u źródła (tzw. oświadczenie rzeczywistego właściciela),
  3. dokumentów, na podstawie których możliwe jest określenie przepływów finansowych pomiędzy podmiotami w grupie,
  4. dokumentów umożliwiających ustalenie statusu rzeczywistego właściciela oraz substratu majątkowo-osobowego odbiorcy płatności.

Polski podmiot wypłacający należność do podmiotu powiązanego może dokonać analizy rzeczywistego właściciela na podstawie przykładowych dokumentów:

  1. kwestionariusz, który powinien zostać wypełniony przez podmiot powiązany,
  2. sprawozdania finansowe,
  3. dokumentacja cen transferowych,
  4. dokumentacja korporacyjna np. umowa spółki, wyciąg z rejestru,
  5. dokumentacja dotycząca struktury zarządczej i organizacyjnej,
  6. informacje na temat osób zarządzających podmiotem,
  7. informacje na temat zatrudnienia pracowników,
  8. dokumenty potwierdzające współpracę między podmiotami,
  9. informacje dostępne na stronach internetowych podmiotu powiązanego.

Należy pamiętać, że zebrana dokumentacja powinna być dopasowana do charakteru wypłaty i modelu działania odbiorcy, a katalog dokumentów nie jest zamknięty. Dokumenty podlegają dokładnej analizie, którą powinien dokonać płatnik. Przeprowadzona weryfikacja powinna umożliwić polskiemu podmiotowi ustalenie, czy zgromadzony materiał dokumentacyjny uzasadnia zastosowanie preferencyjnych zasad opodatkowania, w szczególności obniżonej stawki podatku, zwolnienia lub niepobrania podatku.

Zgodnie z objaśnieniami Ministerstwa Finansów z 3.7.2025 r. dotyczącymi stosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła w przypadku podmiotów powiązanych konieczne jest zbadanie wszelkich okoliczności skutkujących kwalifikacją danego podmiotu jako rzeczywistego właściciela. Uzyskanie oświadczeń i certyfikatów nie jest zatem wystarczające. Konieczna jest bowiem weryfikacja innych dostępnych dokumentów potwierdzających spełnienie każdego elementu definicji rzeczywistego właściciela.

W związku z powyższym procedura należytej staranności w przypadku podmiotów powiązanych może wyglądać następująco:

  1. Krok 1: Kwalifikacja rodzaju płatności jako dywidendy, odsetek, należności licencyjnych, usług niematerialnych;
  2. Krok 2: Określenie łącznej kwoty płatności podlegających podatkowi u źródła dokonanych na rzecz konkretnego podmiotu powiązanego i ocena czy zastosowanie znajduje mechanizm pay&refund;
  3. Krok 3: Ustalenie podstawy prawnej i standardowej stawki podatku u źródła jako punktu odniesienia;
  4. Krok 4: Weryfikacja możliwości zastosowania zwolnień ustawowych w przypadku płatności pasywnych, w tym ocena spełnienia warunków zwolnień, regulacji antyabuzywnych oraz standardu należytej staranności;
  5. Krok 5: W przypadku braku możliwości zastosowania zwolnień ustawowych, analiza właściwej UPO i warunków koniecznych do spełnienia, w tym standardu należytej staranności;
  6. Krok 6: Zgromadzenie wszystkich niezbędnych dokumentów opisanych wyżej;
  7. Krok 7: Analiza otrzymanego certyfikatu rezydencji (tj., formy oraz ważności dokumentu etc.);
  8. Krok 8: Analiza otrzymanego oświadczenia rzeczywistego właściciela (tj., ważność, zasady reprezentacji etc.);
  9. Krok 9: Analiza dodatkowych dokumentów otrzymanych od odbiorcy płatności. W tym kroku płatnik powinien zweryfikować warunek rzeczywistego właściciela oraz substancje biznesową odbiorcy płatności.

Powyższa weryfikacja powinna prowadzić do wniosku, że polski podmiot nie posiada wiedzy, że istnieją okoliczności mogące wyłączać możliwość zastosowania preferencji podatku u źródła.

Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z objaśnieniami MF weryfikacja warunku rzeczywistego właściciela nie jest obecnie wymagana w przypadku płatności z tytułu usług niematerialnych. W konsekwencji przy usługach niematerialnych proces weryfikacji możliwości zastosowania preferencji podatku u źródła powinien koncentrować się na:

  1. poprawnej kwalifikacji należności na podstawie obowiązującej UPO,
  2. uzyskaniu certyfikatu rezydencji, przy czym uzyskanie oświadczenia rzeczywistego właściciela jest nadal rekomendowane wraz z ich formalną kontrolą. 
Przykład

Polski podmiot wypłaca do podmiotu powiązanego z siedzibą w Niemczech odsetki od pożyczki w wysokości 1 000 000 PLN. Płatnik może zastosować preferencje podatku u źródła pod warunkiem uzyskania certyfikatu rezydencji i dochowania należytej staranności. Analiza rzeczywistego właściciela spółki finansującej jest obowiązkowa. Płatnik powinien zebrać określone dokumenty (certyfikat rezydencji, oświadczenie rzeczywistego właściciela, umowę pożyczki, dokumenty korporacyjne, dokumenty umożliwiające ustalenie statusu rzeczywistego właściciela i substancji biznesowej). Polski podmiot powinien przeanalizować otrzymane dokumenty i ustalić m.in. jaki jest przebieg i okoliczności transakcji oraz jej faktyczny przepływ, czy odbiorca płatności jest uprawniony do decydowania o przeznaczeniu otrzymanej płatności, czy otrzymane środki nie są przekazywane dalej, czy odbiorca w ramach prowadzonej działalności ma faktyczną możliwość korzystania z otrzymanej należności dla własnej korzyści, czy odbiorca nie jest jedynie podmiotem pośredniczącym, czy rozpoznaje przychód z tytułu otrzymanej płatności, a wreszcie czy prowadzi rzeczywistą działalność, w tym jakie posiada aktywa, personel, lokal, czy ponosi wydatki związane z bieżącą działalnością, czy posiada kapitał służący finansowaniu własnej działalności, czy podejmuje czynności samodzielnie i na własny rachunek etc.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

Należyta staranność w przypadku płatności do podmiotów niepowiązanych

Obecnie, zgodnie z objaśnieniami MF w przypadku płatności do podmiotów niepowiązanych, polski podmiot jest upoważniony do ustalenia faktów koniecznych dla stwierdzenia czy spełniony został warunek rzeczywistego właściciela w oparciu o certyfikat rezydencji uzyskany od podatnika oraz oświadczenie o spełnieniu warunków rzeczywistego właściciela.

Oznacza to, że płatnik nie jest zobowiązany do podwójnego weryfikowania czy odbiorca płatności jest rzeczywistym właścicielem płatności. Jednakże, polski podmiot jest nadal obowiązany do dochowania obowiązku należytej staranności poprzez formalną ocenę uzyskanych dokumentów.

Płatnik powinien zatem m.in.:

  1. zweryfikować spójność otrzymanej dokumentacji,
  2. zweryfikować zgodność otrzymanej dokumentacji z danymi kontrahenta,
  3. zweryfikować okres obowiązywania certyfikatu rezydencji,
  4. zweryfikować czy uzyskany certyfikat jest ważny na moment płatności,
  5. zweryfikować formę i treść uzyskanego certyfikatu rezydencji,
  6. zweryfikować treść uzyskanego oświadczenia rzeczywistego właściciela,
  7. zweryfikować formę uzyskanego oświadczenia rzeczywistego właściciela.

W przypadku wysokich kwot wypłacanych należności lub powtarzalnych płatności rekomendowane jest zweryfikowanie odbiorcy płatności w dostępnych publicznie źródłach np. stronie internetowej zagranicznego podmiotu, dostępnych rejestrach handlowych czy Google Maps etc. Jeżeli pojawiają się okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości, zasadne jest pogłębienie weryfikacji. Może tak być przykładowo wtedy, gdy kontrahent udziela niepełnych lub niespójnych informacji dotyczących prowadzonej działalności, a także gdy sposób realizacji transakcji sugeruje, że otrzymane środki są następnie przekazywane dalej. Podobnej ostrożności mogą wymagać płatności kierowane do podmiotu funkcjonującego od niedawna, którego rzeczywista aktywność gospodarcza w państwie rezydencji jest niewielka lub trudno ją potwierdzić.

Jednocześnie uproszczony zakres weryfikacji właściwy dla relacji z podmiotami niepowiązanymi nie oznacza, że spełnienie przesłanki rzeczywistego właściciela należności nie może zostać później zakwestionowane przez organ podatkowy. Płatnik działa bowiem na podstawie informacji, do których ma dostęp przy zachowaniu racjonalnego poziomu staranności, podczas gdy organ może w toku kontroli pozyskać znacznie szerszy materiał dotyczący odbiorcy płatności.

Procedura należytej staranności w przypadku podmiotów niepowiązanych może zatem wyglądać następująco:

  1. Krok 1: Kwalifikacja rodzaju płatności jako odsetek, należności licencyjnych, usług niematerialnych;
  2. Krok 2: Określenie łącznej kwoty płatności podlegających podatkowi u źródła dokonanych na rzecz podmiotu niepowiązanego;
  3. Krok 3: Ustalenie podstawy prawnej i standardowej stawki podatku u źródła jako punktu odniesienia;
  4. Krok 4: Analiza właściwej UPO w zakresie możliwości zastosowania preferencji podatku u źródła i warunków koniecznych do spełnienia, w tym standardu należytej staranności;
  5. Krok 5: Zgromadzenie wszystkich niezbędnych dokumentów, analiza ich spójności i zgodności z danymi kontrahenta;
  6. Krok 7: Analiza otrzymanego certyfikatu rezydencji (formy, treść oraz ważności dokumentu etc.);
  7. Krok 8: Analiza otrzymanego oświadczenia rzeczywistego właściciela (ważność, treść, zasady reprezentacji etc.);
  8. Krok 9 (jeśli ma zastosowanie): W przypadku wątpliwości lub wysokich płatności pogłębienie analizy w dostępnych źródłach.

W relacjach pomiędzy podmiotami powiązanymi oczekiwana jest zatem pogłębiona i dokładna weryfikacja warunków statusu rzeczywistego właściciela. Polski podmiot ma bowiem większy dostęp do informacji oraz dokumentacji, a także możliwość oceny uzasadnienia ekonomicznego dokonanej transakcji. W przypadku płatności do podmiotów niepowiązanych płatnik nie posiada szerokiego dostępu do informacji, a uzyskanie od zagranicznego kontrahenta szczegółowych dokumentów jest zazwyczaj niemożliwe. W związku z tym możliwe jest oparcie weryfikacji na dokumentach podstawowych, przy czym płatnik powinien następczo dokonać ich formalnej oceny.

Szkolenia z zakresu podatków – aktualna lista szkoleń Sprawdź

Postać elektroniczna dokumentów kadrowych a podpis kwalifikowany

Jeżeli w Kodeksie pracy jest mowa o postaci elektronicznej, to wystarczający jest zwykły e-mail. Oczywiście można użyć także kwalifikowanego podpisu elektronicznego, jako wyższego stopnia postaci elektronicznej. Nie jest to jednak potrzebne, a w praktyce może opóźnić proces kadrowy.

Kup Legalisa Księgowość Kadry Biznes online i uzyskaj natychmiastowy dostęp! Sprawdź

W celu odpowiedzi na pytanie najlepiej jest porównać kilka przepisów.

Po pierwsze, w art. 29 § 3 KP i innych (m.in. dotyczących pracy zdalnej) jest mowa o postaci elektronicznej dokumentu.

Po drugiej, zgodnie z art. 781 § 2 KC oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Oznacza to, że jedynym zamiennikiem formy pisemnej jest forma elektroniczna.

Po trzecie, w myśl art. 781 § 1 KP, do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Z powyższych przepisów wynika, że rozróżnia się postać elektroniczną od formy elektronicznej.

Ważne

Postać elektroniczna to nośnik, na którym utrwalono treść oświadczenia lub dokumentu, a konkretnie jego cyfrowa forma, czyli plik (np. PDF, DOC) zapisany na nośniku takim jak dysk komputera czy pendrive. Natomiast forma elektroniczna oznacza dodatkowo konieczność opatrzenia tego dokumentu kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W skrócie forma elektroniczna to postać elektroniczna plus podpis kwalifikowany.

Z powyższego wynika, że jeżeli pracodawca lub pracownik ma złożyć oświadczenie woli lub dokument w postaci elektronicznej, to wystarczające i odpowiednie będzie wysłanie go e-mailem. Oczywiście można też przekazać dokument wraz z podpisem elektronicznym, ponieważ forma elektroniczna to postać elektroniczna plus kwalifikowany podpis elektroniczny. W praktyce może to opóźnić przekazanie dokumentu.

Szkolenia z zakresu prawa pracy – aktualna lista szkoleń Sprawdź