Wynajem lokalu użytkowego a możliwość skorzystania ze zwolnienia od VAT
Jeśli wartość usług dotyczących wynajmu nie przekroczy kwoty 240 000 zł w ciągu roku, to podmiot może – przy świadczeniu usług wynajmu lokalu użytkowego – skorzystać ze zwolnienia od VAT. Zwolnienie podmiotowe od VAT przysługuje podatnikowi z mocy prawa, jednak rezygnacja z tego zwolnienia wymaga dokonania zgłoszenia (złożenia VAT–R).
Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje – w szczególności – czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Osoba, która wynajmuje w sposób ciągły swój składnik majątku, prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (jest ona podatnikiem VAT).
Jeśli wartość świadczonych usług nie przekroczy kwoty 240 000 zł w ciągu roku, to podatnik może – przy świadczeniu usług wynajmu lokalu użytkowego – skorzystać ze zwolnienia od VAT. Zwolnienie podmiotowe od VAT przysługuje podatnikowi z mocy prawa, jednak rezygnacja z tego zwolnienia wymaga dokonania zgłoszenia (złożenia VAT–R).
Usługi parkingowe a usługi wynajmu miejsca postojowego
To zależy, czy wykonywana usługa jest „usługą parkingową”, czy „usługą wynajmu”.
Zgodnie z objaśnieniami do PKD usługi parkingowe mieszczą się w grupowaniu PKD 52.21.Z „Działalność usługowa wspomagająca transport lądowy”. Na podstawie objaśnień do grupowania PKD 52.10.B „Magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów”, gdzie wskazuje się, że podklasa ta nie obejmuje m.in. działalności parkingów samochodowych, sklasyfikowanej w PKD 52.21.Z, można wywodzić, że usługi parkingowe są związane z przechowywaniem samochodów przez prowadzącego parking.
Z kolei w objaśnieniach do grupowania PKD 68.20.Z „Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi” wskazuje się, że podklasa ta obejmuje wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, takimi jak m.in. grunty. Z objaśnień do innych grupowań PKD wynika także pośrednio, że w ramach PKD 88.20.Z należy klasyfikować m.in. usługę wynajmu wolnej przestrzeni.
Z powyższego wynika zatem pośrednio, że jeśli dany podmiot wynajmowałby konkretną przestrzeń jakiemuś podmiotowi (tzn. oddawałby do użytku najemcy konkretnie oznaczone miejsce parkingowe na z góry sprecyzowany okres), a jednocześnie nie brałby na siebie obowiązków przechowawcy (nie strzegłby samochodów, nie dbał o ich zachowanie w stanie niepogorszonym), to należałoby potraktować powyższe czynności raczej jako usługi najmu, a nie jako usługi parkingowe.
Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Uważa się, że przedmiotem najmu może być również część rzeczy, więc można mówić o wynajęciu konkretnie oznaczonego miejsca parkingowego, jako części nieruchomości gruntowej (rzeczy).
Z orzecznictwa sądów cywilnych wynika, że w ramach prowadzenia parkingów mogą być zawierane zarówno umowy przechowania (samochodu), jak i umowy wynajęcia miejsca parkingowego (postojowego). W wyroku SA w Warszawie z 7.4.1998 r. (I ACa 71/98, Legalis) wskazano, że o rodzaju umowy – przechowanie, czy wynajem – decyduje zakres świadczeń oferowanych (zapewnianych) przez prowadzącego parking. Jeśli zobowiązuje się on do dbania o rzecz pozostawioną na parkingu i utrzymywania jej w stanie niepogorszonym, to wówczas mamy do czynienia z umową przechowania, a nie z umową wynajmu miejsca parkingowego. Wydaje się zaś, że tam gdzie mamy do czynienia z umową przechowania pojazdu (na parkingu), świadczone usługi są właśnie usługami parkingowymi.
W sytuacji, w której umowa zawierana z kontrahentami dotyczy wynajmu konkretnie oznaczonego miejsca postojowego (parkingowego), zaś prowadzący parking nie świadczy na rzecz parkującego pojazd żadnych innych świadczeń (nie „strzeże” samochodu przed kradzieżą, uszkodzeniem, zniszczeniem), to wówczas świadczy usługę wynajmu (miejsca), a nie usługę parkingową.
W konsekwencji – przyjmując, że mamy tutaj do czynienia z usługami wynajmu – podmiot mógłby skorzystać ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej (kasy fiskalnej).
Zwalnia się bowiem z kas rejestrujących usługi mieszczące się w PKWiU ex 68.20.1, tj. wynajem i usługi zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, jeżeli świadczenie tych usług w całości zostało udokumentowane fakturą lub świadczący usługę otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo–kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo–kredytowej, której jest członkiem), a z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła.
Przy założeniu, że usługi wynajmu miejsca postojowego (parkingowego) zostaną udokumentowane w całości fakturą – nie będzie obowiązku fiskalizacji sprzedaży.
Rozliczenie faktury korygującej in minus na gruncie VAT
Spółka powinna dokonać rozliczenia korekty w trybie art. 29a ust. 14 ustawy o VAT, a to oznacza „przejściowe” uregulowanie VAT.
Przypadek, w którym na skutek błędu doszło do zawyżenia VAT należnego, ma swoją regulację w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług. Według art. 29a ust. 14 ustawy o VAT regulacje dotyczące zasad rozliczania korekt zmniejszających (art. 29a ust. 13–13c ustawy o VAT) mają odpowiednie zastosowanie w przypadku stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze i wystawienia faktury korygującej do faktury, w której wykazano kwotę VAT wyższą, niż należna.
Prawodawca podatkowy nie wprowadza tutaj żadnych szczególnych mechanizmów czy preferencji dla przypadków, w których zawyżenie jest efektem oczywistej omyłki. Należy wziąć pod uwagę to, że taka metoda rozliczania korekty in minus, w powiązaniu z zasadami korygowania VAT naliczonego po stronie nabywcy, ma chronić Skarb Państwa przed nadużyciami.
Wobec bezpośredniego zastosowania regulacji art. 29a ust. 14 ustawy o VAT, przy korekcie za pomocą faktury korygującej online podatnik powinien uwzględnić zmniejszenie w dacie wystawienia faktury korygującej online.
Obsługa butli z gazami technicznymi a obowiązek posiadania uprawnień
Pracownicy wykonujący wyłącznie czynności związane z transportem, podłączaniem i wymianą butli z gazami technicznymi, bez ingerencji w instalację gazową i bez wpływu na parametry pracy urządzeń, nie muszą posiadać świadectw kwalifikacyjnych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 1.7.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz.U. z 2022 r. poz. 1392).
Stosownie do postanowień art. 2373 § 1 Kodeksu pracy, pracodawcy nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Ponadto, zgodnie z art. 54 ust. 1 Prawa energetycznego, osoby zajmujące się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji określonych w przepisach ww. rozporządzenia MKiŚ z 1.7.2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci muszą posiadać kwalifikacje potwierdzone świadectwem wydanym przez komisje kwalifikacyjne. Chodzi tu w szczególności o:
1) urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną (grupa 1),
2) urządzenia wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne (grupa 2),
3) urządzenia, instalacje i sieci gazowe wytwarzające, przetwarzające, przesyłające, magazynujące i zużywające paliwa gazowe (grupa 3).
Prace, o których mowa powyżej, dotyczą wykonywania czynności:
1) obsługi, które mają wpływ na zmiany parametrów pracy obsługiwanych urządzeń, instalacji i sieci;
2) konserwacji, które są związane z zabezpieczeniem i utrzymaniem należytego stanu technicznego urządzeń, instalacji i sieci;
3) remontu lub naprawy, które są związane z usuwaniem usterek i awarii urządzeń, instalacji i sieci w celu doprowadzenia ich do wymaganego stanu technicznego;
4) montażu lub demontażu, które są niezbędne do instalowania lub odinstalowywania i przyłączania lub odłączania urządzeń, instalacji i sieci;
5) kontrolno-pomiarowym, które są niezbędne do dokonania oględzin, oceny stanu technicznego, parametrów eksploatacyjnych, jakości regulacji i sprawności energetycznej urządzeń, instalacji i sieci.
Wyjątek od reguły, zgodnie z którą osoby wykonujące wymienione powyżej prace powinny posiadać stosowne uprawnienia, zgodnie z § 5 przytoczonego rozporządzenia, stanowi eksploatacja:
1) urządzeń elektrycznych o napięciu nie wyższym niż 1 kV i mocy znamionowej nie wyższej niż 20 kW, jeżeli w dokumentacji urządzenia określono zasady jego obsługi,
2) urządzeń lub instalacji cieplnych mocy zainstalowanej nie wyższej niż 50 kW.
W zależności od rodzaju wykonywanej pracy oraz zajmowanego stanowiska powyższe uprawnienia dzielą się na:
1) eksploatacyjne – do których zalicza się stanowiska osób wykonujących prace dotyczące obsługi, konserwacji, remontu, naprawy, montażu lub demontażu i czynności kontrolno-pomiarowych,
2) dozorowe – do których zalicza się stanowiska osób kierujących czynnościami osób wykonujących prace określone w pkt 1 lub stanowiska osób sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci.
Potwierdzeniem uzyskania powyższych uprawnień jest świadectwo kwalifikacyjne.
Pracownicy wykonujący tylko wymianę butli ze skroplonym gazem nie muszą posiadać dodatkowych kwalifikacji pod warunkiem, że:
1) wymiana nie wymaga ingerencji w instalację gazową,
2) pracownik jest zapoznany z instrukcją obsługi urządzenia, która obejmuje wymagania i zasady bhp dotyczące wymiany butli.
Mając na uwadze powyższe, pracownicy magazynu dokonujący rozładunku butli z gazem, a następnie podłączający ją do niej złączkę oraz tarujący ją, nie muszą posiadać świadectw kwalifikacyjnych eksploatacyjnych, o których mowa w przywołanym rozporządzeniu.
Niemniej jednak pracownicy zajmujący się wymianą butli z gazami skroplonymi czy gazami technicznymi muszą odbyć instruktaż stanowiskowy, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27.7.2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1327 ze zm.), obejmujący takie zagadnienia, jak:
1) właściwości użytkowanych gazów – według ich karty charakterystyki,
2) instrukcja eksploatacji urządzenia i butli,
3) praktyczne umiejętności obsługi butli, w tym podłączanie, transport, składowanie,
4) postępowanie w sytuacjach awaryjnych, w tym: niezamierzonego uwolnienia gazu, pożaru,
5) postępowanie w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia, w tym udzielania pierwszej pomocy.
Okres stażu z urzędu pracy a ustalanie okresu wypowiedzenia umowy o pracę
Okres odbywania stażu nie podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia, od którego zależy długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę.
Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium w czasie odbywania stażu oraz stypendium w czasie przygotowania zawodowego przez osobę bezrobotną podlega wliczeniu do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz do okresów składkowych w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach. Okresów tych nie wlicza się jednak do:
1) okresów wymaganych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz ustalenia długości okresu jego pobierania,
2) okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego,
3) stażu pracy określonego w odrębnych przepisach, wymaganego do wykonywania niektórych zawodów.
Regulacje te wynikają obecnie z art. 240 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wcześniej analogiczne rozwiązanie przewidywała ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Okres odbywania stażu nie stanowi jednak okresu zatrudnienia i nie podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia u pracodawcy, u którego przed nawiązaniem stosunku pracy odbywano staż. W konsekwencji nie wpływa on na ustalenie długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Okres ten podlega natomiast wliczeniu wyłącznie do tzw. ogólnego stażu pracy.
Koszty eksploatacji samochodu stanowiącego majątek odrębny małżonka a umowa użyczenia
Wydatki poniesione na eksploatację samochodu osobowego stanowiącego własność współmałżonka i udostępnionego podatnikowi na podstawie umowy użyczenia mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w wysokości 75% tych wydatków. W analizowanym przypadku nie znajduje zastosowania limit 20%, ponieważ samochód nie stanowi własności podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania bądź zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 PDOFizU. Podatnik może zatem zaliczyć do kosztów podatkowych racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki, o ile pozostają one w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zostały prawidłowo udokumentowane i nie podlegają ustawowemu wyłączeniu.
Ustawodawca wprowadził w katalogu wyłączeń szczególne ograniczenia dotyczące rozliczania wydatków związanych z używaniem samochodów osobowych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 PDOFizU, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków z tytułu używania samochodu osobowego stanowiącego własność podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, jeżeli samochód ten nie jest składnikiem majątku firmy. W takim przypadku wydatki eksploatacyjne mogą stanowić koszty podatkowe jedynie w wysokości 20%, pod warunkiem że pojazd jest wykorzystywany również do celów działalności gospodarczej.
Odmienna regulacja wynika z art. 23 ust. 1 pkt 46a PDOFizU. Przepis ten przewiduje wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów 25% poniesionych wydatków z tytułu używania samochodu osobowego innego niż wskazany w art. 23 ust. 1 pkt 46 PDOFizU, jeżeli samochód ten jest wykorzystywany zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych. W konsekwencji podatnik używający w działalności gospodarczej samochodu osobowego niestanowiącego jego własności może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 75% poniesionych wydatków eksploatacyjnych.
Decydujące znaczenie dla zastosowania limitu 20% albo 75% ma zatem kwestia własności pojazdu. W analizowanej sytuacji samochód osobowy stanowi wyłączną własność współmałżonka podatnika, a podstawą jego wykorzystywania w działalności gospodarczej jest umowa użyczenia. Skoro pojazd nie jest własnością podatnika, nie spełnia przesłanek określonych w art. 23 ust. 1 pkt 46 PDOFizU. Należy go więc kwalifikować jako samochód osobowy inny niż samochód stanowiący prywatną własność przedsiębiorcy, co uzasadnia zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 46a PDOFizU.
W konsekwencji podatnik używający na podstawie umowy użyczenia samochodu osobowego stanowiącego majątek odrębny małżonka, wykorzystywanego w cyklu mieszanym, ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej 75% poniesionych i prawidłowo udokumentowanych wydatków eksploatacyjnych. Dotyczy to w szczególności wydatków na paliwo, płyny eksploatacyjne oraz serwis pojazdu, o ile podatnik wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Tożsame stanowisko w zakresie wydatków eksploatacyjnych zajął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 16.4.2026 r. (0114-KDIP2-2.4011.4.2026.2.ASK).
Sprzedaż udziałów w spółce z o.o. a koszty uzyskania przychodów
Tak, wspólnik spółki z o.o. posiada możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, w momencie zbycia udziałów tej spółki, wartości przypadającego na tego wspólnika (w stosunku do posiadanych udziałów) kapitału zapasowego spółki, który został przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego tej spółki. Warunkiem jest jednak, aby podwyższenie kapitału zakładowego zostało formalnie zarejestrowane w KRS oraz uprzednio opodatkowane 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym jako przychód z udziału w zyskach osób prawnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU), przychód ze sprzedaży udziałów w spółce z o.o. jest przychodem z kapitałów pieniężnych. Stosownie do art. 30b ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 4 PDOFizU, dochodem z takiej sprzedaży jest różnica między przychodem ze zbycia udziałów a kosztami uzyskania przychodów ustalonymi m.in. na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 PDOFizU, a podatek wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Z treści art. 23 ust. 1 pkt 38 PDOFizU wynika, że nie można uznać za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów w spółce, jednakże wydatki takie są kosztem uzyskania przychodu w przypadku odpłatnego zbycia tych udziałów. Zatem, wydatki na objęcie/nabycie udziałów stanowią koszty zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w momencie zbycia tych udziałów.
Z kolei w art. 260 ustawy Kodeks spółek handlowych wskazano, że uchwałą wspólników o zmianie umowy spółki można podwyższyć kapitał zakładowy, przeznaczając na ten cel środki z kapitału zapasowego lub kapitałów (funduszy) rezerwowych utworzonych z zysku spółki (podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki). Na gruncie PDOFizU takie przesunięcie zysku na kapitał zakładowy jest traktowane jak dochód z udziału w zyskach osób prawnych, ponieważ art. 24 ust. 5 pkt 4 PDOFizU obejmuje dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego oraz równowartość kwot przekazanych na ten kapitał z innych kapitałów spółki. Co do zasady spółka jako płatnik pobiera wówczas 19% zryczałtowany PIT, zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 4 oraz art. 41 ust. 5 PDOFizU. Należy wyraźnie podkreślić, że prawo do doliczenia tych środków do kosztów przy późniejszej sprzedaży udziałów przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy podwyższenie kapitału zakładowego zostało prawnie sfinalizowane (co następuje z chwilą jego rejestracji w KRS) oraz uprzednio faktycznie opodatkowane wspomnianym 19% podatkiem dochodowym.
Mając na uwadze powyższe, w analizowanym stanie faktycznym koszt uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży udziałów powinien obejmować zarówno wydatki poniesione przez wspólnika na pierwotne objęcie udziałów, jak i wartość kapitału zapasowego utworzonego z zysków z lat poprzednich, która została skutecznie przeznaczona na podwyższenie kapitału zakładowego poprzez podwyższenie wartości nominalnej tych udziałów. Koszt ten należy ustalić proporcjonalnie do sprzedawanych udziałów.
Stanowisko to potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 9.8.2018 r. (0114-KDIP3-2.4011.336.2018.2.JG1). Organ wskazał, że przy sprzedaży udziałów podatnik ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 PDOFizU, nie tylko środki przeznaczone na pierwotne objęcie udziałów, lecz także wartość przypadającego na niego kapitału zapasowego spółki, który został przekazany na podwyższenie kapitału zakładowego. Podobne stanowisko wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 30.9.2016 r. (ITPB4/4511-622/16-1/MP), wydanej w stanie faktycznym odpowiadającym analizowanej sytuacji.
W konsekwencji, skoro zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 4 PDOFizU dochód przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego stanowi dochód (przychód) z udziału w zyskach osób prawnych, a podwyższenie wartości nominalnej udziałów nastąpiło ze środków zgromadzonych na kapitale zapasowym utworzonym z zysków z lat poprzednich, to wartość ta powinna powiększać koszt uzyskania przychodu przy późniejszym zbyciu udziałów, w części przypadającej na zbywane udziały.
Przebieg kontroli ZUS krok po kroku: Kompleksowy przewodnik prawno-praktyczny
Wprowadzenie
Kontrola wykonywania zadań oraz obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych stanowi jedno z kluczowych uprawnień ustawowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przedmiotowe postępowanie ma charakter wysoce sformalizowany, a jego przebieg regulowany jest równolegle przez dwa zasadnicze akty prawne. Głównym źródłem kompetencji organu są przepisy Rozdziału 10 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: SysUbSpołU). Zgodnie z art. 92a SysUbSpołU do kontroli płatnika składek będącego przedsiębiorcą stosuje się odpowiednio przepisy Rozdziału 5 ustawy z 6.3.2018 r. – Prawo przedsiębiorców (dalej: PrPrzed).
Oznacza to, że ZUS, realizując swoje funkcje kontrolne wobec przedsiębiorców, musi bezwzględnie respektować gwarancje, procedury i limity nałożone przez ustawodawcę w celu ochrony wolności działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 86 ust. 1 SysUbSpołU czynności kontrolne przeprowadzają wyłącznie etatowi inspektorzy kontroli Zakładu.
Zakres przedmiotowy omawianych kontroli jest niezwykle szeroki. Może obejmować w szczególności:
1) zgłaszanie do ubezpieczeń społecznych;
2) prawidłowość i rzetelność obliczania, potrącania i opłacania składek oraz innych wpłat, do których pobierania zobowiązany jest Zakład;
3) ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
4) wypłacanie tych świadczeń;
5) dokonywanie rozliczeń z tego tytułu;
6) prawidłowość i terminowość opracowywania wniosków o świadczenia emerytalne i rentowe.
Ponadto kontroli podlega wystawianie zaświadczeń lub zgłaszanie danych dla celów ubezpieczeń społecznych oraz prawidłowość danych i oświadczeń przekazanych przez płatnika składek we wniosku o tzw. “wakacje od składek” (czyli zwolnienie z opłacenia składek na podstawie art. 17a ust. 1 SysUbSpołU).
Zrozumienie poszczególnych etapów kontroli jest fundamentalne dla zapewnienia pełnej ochrony prawnej kontrolowanego płatnika.
ETAPY KONTROLI ZUS KROK PO KROKU
Etap I: Analiza ryzyka i zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli
Zanim dojdzie do faktycznego rozpoczęcia działań w siedzibie przedsiębiorcy, organ zobowiązany jest do przeprowadzenia wewnętrznych procedur planistycznych. Zgodnie z art. 47 ust. 1 PrPrzed, kontrole planowe przeprowadza się zgodnie z okresowym planem kontroli po uprzednim dokonaniu analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej. Analiza ta obejmuje m.in. identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe, co z kolei pozwala na przypisanie przedsiębiorców do jednej z trzech kategorii ryzyka: niskiego, średniego lub wysokiego. Kwalifikacja ta bezpośrednio determinuje maksymalną częstotliwość kontroli planowych. Czas przeprowadzania kontroli nie jest dowolny.
Jak stanowi art. 55a ust. 1 PrPrzed kontrolę planową można przeprowadzić:
- nie częściej niż raz w ciągu 5 lat w przypadku niskiego ryzyka,
- nie częściej niż raz w ciągu 3 lat w przypadku średniego ryzyka, oraz
- tak często, jak to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania przepisów w przypadku ryzyka wysokiego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych realizuje obowiązek informowania w Biuletynie Informacji Publicznej o zasadach przypisywania do kategorii ryzyka w terminie 6 miesięcy od dnia przyjęcia analizy.
Po wytypowaniu podmiotu do kontroli planowej, ZUS ma ustawowy obowiązek formalnie powiadomić przedsiębiorcę o swoich intencjach co do czynności kontrolnych. Zgodnie z art. 48 ust. 1 PrPrzed organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Zawiadomienie to stanowi kluczowy element gwarancyjny, dający płatnikowi czas na skompletowanie dokumentów oraz zorganizowanie zasobów techniczno-lokalowych.
Ustawodawca w art. 48 ust. 2 PrPrzed precyzyjnie wskazał terminy na podjęcie działań: kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie podjęta w tym 30-dniowym okienku czasowym, jej wszczęcie wymaga ponownego zawiadomienia. Na wyraźny wniosek przedsiębiorcy kontrola może też być wszczęta przed upływem 7 dni.
Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 3 PrPrzed, zawiadomienie musi zawierać ściśle określone elementy takie jak:
1) oznaczenie organu;
2) datę i miejsce wystawienia;
3) oznaczenie przedsiębiorcy;
4) zakres przedmiotowy kontroli;
5) wstępną listę dokumentów i informacji, których udostępnienia oczekuje organ;
6) informację o kategorii ryzyka.
Ważne!
Istnieją jednak sytuacje wyjątkowe, wskazane w art. 48 ust. 11 PrPrzed, kiedy zawiadomienia się nie dokonuje – np. gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa, wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub w celu zabezpieczenia dowodów. Wówczas uzasadnienie przyczyny braku zawiadomienia musi zostać bezwzględnie umieszczone w protokole kontroli.
Etap II: Wszczęcie kontroli i weryfikacja uprawnień inspektora
Oficjalne wszczęcie postępowania kontrolnego następuje dokładnie w dniu doręczenia kontrolowanemu płatnikowi składek upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Inspektor kontroli ZUS może przystąpić do jakichkolwiek czynności inspektora wyłącznie po łącznym spełnieniu wymagań formalnych określonych w art. 89 ust. 1 SysUbSpołU, to jest po okazaniu legitymacji służbowej oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, co warto wyraźnie podkreślić.
W przypadku nieobecności płatnika składek, kontrola może być wszczęta po okazaniu dokumentów osobie upoważnionej do reprezentowania lub prowadzenia spraw płatnika składek, o czym traktuje art. 89 ust. 3 SysUbSpołU. Z czynności tych sporządza się wówczas odrębny protokół i doręcza go niezwłocznie płatnikowi składek. Analogiczne standardy przewiduje art. 49 ust. 1 PrPrzed, wskazując na konieczność doręczenia upoważnienia przed podjęciem czynności kontrolnych.
Przedsiębiorca ma prawo dokonać skrupulatnej weryfikacji treści upoważnienia. Dokument ten, zgodnie z art. 89 ust. 1a SysUbSpołU oraz art. 49 ust. 7 PrPrzed, musi zawierać w szczególności:
1) wskazanie podstawy prawnej;
2) oznaczenie jednostki organizacyjnej Zakładu;
3) datę i miejsce wystawienia;
4) imię i nazwisko inspektora wraz z numerem jego legitymacji służbowej;
5) oznaczenie kontrolowanego płatnika;
6) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli;
7) zakres przedmiotowy kontroli;
8) podpis osoby udzielającej upoważnienia;
9) pouczenie o prawach i obowiązkach.
Dokument, który nie spełnia wskazanych powyżej wymagań, nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy. Co kluczowe z punktu widzenia ochrony prawnej, zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany wprost w upoważnieniu. Każda zmiana osób upoważnionych, zakresu przedmiotowego czy też miejsca wymaga każdorazowo wydania odrębnego upoważnienia, co jednak nie może prowadzić do wydłużenia przewidywanego terminu zakończenia kontroli.
Etap III: Czynności inspektora i realizacja obowiązków przez płatnika składek
Po dopełnieniu formalności wstępnych rozpoczyna się właściwa faza postępowania dowodowego. Inspektor kontroli ZUS dysponuje szerokim spektrum uprawnień władczych, skatalogowanych w art. 87 ust. 1 SysUbSpołU. W trakcie przeprowadzania kontroli inspektor ma prawo:
1) mieć wgląd i badać wszelkie księgi, dokumenty finansowo-kwestionariuszowe, księgowe i osobowe oraz inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli;
2) zabezpieczać zebrane dowody;
3) żądać udzielania informacji związanych z przedmiotową kontrolą przez płatnika składek i ubezpieczonego;
4) legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości, jeśli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli;
5) wzywać i przesłuchiwać świadków;
6) wzywać i przesłuchiwać płatnika składek i ubezpieczonego, jeżeli z powodu braku lub po wyczerpaniu innych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla postępowania kontrolnego.
Uprawnieniom tym odpowiadają bezwzględne obowiązki kontrolowanego podmiotu: Zgodnie z art. 88 ust. 1 SysUbSpołU płatnicy składek są zobowiązani udostępnić podczas kontroli wszelkie księgi, dokumenty i inne nośniki informacji związane z zakresem kontroli, które są przechowywane u płatnika lub u osób trzecich (przykładowo w zewnętrznym biurze rachunkowym bądź u księgowej) w związku z powierzeniem im czynności na podstawie odrębnych umów.
Ponadto płatnik ma obowiązek sporządzić i wydać kopie dokumentów wskazanych przez inspektora, zapewnić niezbędne warunki do przeprowadzenia czynności kontrolnych (w tym m.in. udostępnić środki łączności oraz inne niezbędne środki techniczne, którymi dysponuje) oraz udzielać wyjaśnień. Jeżeli dokumentacja finansowo-księgowa lub osobowa została sporządzona w języku obcym, płatnik musi przedstawić jej tłumaczenie na język polski. Wszystkie te czynności płatnik jest obowiązany wykonać nieodpłatnie. Płatnik oraz osoba przez niego wskazana mają prawo uczestniczyć w czynnościach kontrolnych, a o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków lub oględzin płatnik musi być zawiadomiony nie później niż bezpośrednio przed podjęciem tych czynności.
Etap IV: Miejsce oraz limity czasu trwania kontroli
Zasadą jest, że czynności kontrolne prowadzone są w siedzibie płatnika składek oraz w miejscach prowadzenia przez niego działalności, w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności przez przedsiębiorcę, co wynika z art. 90 ust. 1 SysUbSpołU oraz art. 51 ust. 1 PrPrzed. Ustawodawca przewidział jednak możliwość modyfikacji tego reżimu ze względów celowościowych. Za zgodą lub na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być przeprowadzona w miejscu przechowywania dokumentacji (np. w biurze rachunkowym). Za zgodą przedsiębiorcy czynności mogą być realizowane również w siedzibie organu ZUS lub w sposób zdalny za pośrednictwem operatora pocztowego bądź za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli.
W razie niezapewnienia przez płatnika odpowiednich warunków lokalowych, jest on obowiązany, na żądanie inspektora, wydać dokumenty na czas niezbędny do przeprowadzenia czynności w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS.
Kluczową gwarancją ustawy Prawo przedsiębiorców jest rygorystyczne ograniczenie łącznego czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym. Zgodnie z art. 55 ust. 1 PrPrzed, czas ten nie może przekraczać w odniesieniu do:
1) mikroprzedsiębiorców – 6 dni roboczych;
2) małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych;
3) średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych;
4) pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.
Do czasu trwania kontroli nie wlicza się – co istotne – czasu nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, jeżeli stanowi to przeszkodę w wykonywaniu tych czynności.
Każdy przedsiębiorca ma ponadto obowiązek prowadzić i przechowywać w swojej siedzibie książkę kontroli (w postaci papierowej lub elektronicznej). Wpisy w książce kontroli obejmują informacje takie jak:
- oznaczenie organu,
- oznaczenie upoważnienia,
- zakres przedmiotowy,
- daty podjęcia i zakończenia kontroli.
Okazanie książki kontroli inspektorowi jest obowiązkiem natychmiastowym, chyba że jest to niemożliwe z powodu udostępnienia jej innemu organowi, wówczas taki płatnik ma 3 dni robocze na jej okazanie, licząc bieg terminu od dnia zwrotu.
Etap V: Protokół z kontroli i procedura wnoszenia zastrzeżeń
Wszelkie ustalenia poczynione w toku postępowania dowodowego inspektor zobowiązany jest opisać w dokumencie urzędowym takim jak protokół kontroli (art. 91 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Protokół ten musi zawierać m.in.:
- oznaczenie jednostki ZUS,
- oznaczenie kontrolowanego płatnika,
- oznaczenie inspektorów,
- zakres, czas trwania, opis dokonanych ustaleń z podaniem podstaw prawnych, przedstawienie dowodów oraz pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń.
Protokół z kontroli sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden doręcza się kontrolowanemu płatnikowi składek lub osobie upoważnionej. Zmiany protokołu dokonuje się przez wydanie aneksu.
Doręczenie protokołu otwiera przed płatnikiem składek niezwykle istotny i co należy podkreślić, nieprzywracalny termin procesowy. Na podstawie art. 91 ust. 3 SysUbSpołU płatnik składek ma ustawowe prawo w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli lub aneksu złożyć pisemne zastrzeżenia do ich ustaleń, wskazując równocześnie stosowne środki dowodowe.
Inspektor kontroli Zakładu ma z kolei bezwzględny obowiązek rozpatrzyć zgłoszone zastrzeżenia i w razie potrzeby podjąć dodatkowe czynności kontrolne. O sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń płatnik informowany jest na piśmie. Do aneksu sporządzonego w wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń nie stosuje się już ponownego prawa do wnoszenia zastrzeżeń. Protokół kontroli stanowi bezpośrednią podstawę do wydania decyzji w zakresie i trybie określonym w art. 83 SysUbSpołU (np. decyzji wymierzającej składki czy ustalającej obowiązek ubezpieczeń).
Od momentu uprawomocnienia się takiej decyzji płatnik ma 7 dni na przekazanie do ZUS prawidłowych dokumentów rozliczeniowych i korygujących.
Sprzeciw wobec czynności kontrolnych
Niezależnie od prawa do wniesienia merytorycznych zastrzeżeń co do treści protokołu, przedsiębiorcy przysługuje radykalny środek ochrony o charakterze formalno-proceduralnym. Zgodnie z art. 59 ust. 1 PrPrzed przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów ustawy, m.in. w przypadku:
- braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli,
- naruszenia ram upoważnienia,
- prowadzenia kontroli pod nieobecność osób upoważnionych,
- naruszenia zakazu prowadzenia więcej niż jednej kontroli, czy też
- przekroczenia rocznych limitów czasu trwania kontroli.
Sprzeciw bezwzględnie wymaga uzasadnienia. Sprzeciw wnosi się na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy, w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ lub wystąpienia przesłanki do jego wniesienia. O wniesieniu takiego sprzeciwu należy pisemnie powiadomić kontrolującego.
Wniesienie sprzeciwu wywołuje następujące skutki prawne:
- wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia oraz
- wstrzymanie biegu czasu trwania kontroli od dnia wniesienia sprzeciwu do dnia zakończenia postępowania wywołanego jego wniesieniem.
Z kolei organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje go i wydaje postanowienie o odstąpieniu od czynności bądź o ich kontynuowaniu. Nierozpatrzenie sprzeciwu w tym terminie jest równoznaczne w skutkach z wydaniem przez organ postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych.
Na postanowienie o kontynuowaniu czynności przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia jego doręczenia, które to właściwy organ rozpatruje w terminie 7 dni.
Podsumowanie
Kontrola ZUS to skomplikowana i wysoce sformalizowana procedura dotycząca polskich przedsiębiorców, w której to równowaga stron zależy w dużej mierze od znajomości przepisów przez płatnika składek oraz obycia w praktyce prawnej.
Z jednej strony należy przypomnieć, że udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzenia kontroli przez płatnika składek albo osobę obowiązaną do działania w jego imieniu stanowi wykroczenie, a z drugiej strony – ustawodawca wyposażył przedsiębiorców w silne instrumenty ochronne, takie jak instytucja sprzeciwu czy prawo do odszkodowania za szkodę poniesioną na skutek wykonania czynności kontrolnych z naruszeniem przepisów prawa.
Kluczem do pomyślnego przejścia kontroli jest skrupulatna weryfikacja uprawnień inspektora, rzetelne prowadzenie książki kontroli oraz aktywne korzystanie z prawa do wnoszenia zastrzeżeń w ustawowym terminie 14 dni. Warto także dbać o poprawność dokumentacji przez cały czas.
Pytania i odpowiedzi
W jakim terminie od doręczenia zawiadomienia ZUS może faktycznie rozpocząć czynności kontrolne?
Zgodnie z art. 48 ust. 2 PrPrzed kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia takiej kontroli. Warto wskazać, iż jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w tym terminie, jej podjęcie wymaga ponownego zawiadomienia. Wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni jest możliwe wyłącznie na wniosek samego przedsiębiorcy.
Co może zrobić płatnik składek, jeśli nie zgadza się z ustaleniami zapisanymi w protokole kontroli ZUS?
Na podstawie art. 91 ust. 3 SysUbSpołU płatnik składek ma prawo w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli lub aneksu do protokołu kontroli złożyć pisemne zastrzeżenia do ich ustaleń, wskazując równocześnie stosowne środki dowodowe. Inspektor kontroli Zakładu ma ustawowy obowiązek rozpatrzyć te zastrzeżenia, a także poinformować płatnika o sposobie ich załatwienia na piśmie.
Jaki jest maksymalny czas trwania kontroli ZUS u mikroprzedsiębiorcy w ciągu jednego roku?
Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 PrPrzed czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców 6 dni roboczych. Limit ten stanowi kluczową gwarancję chroniącą najmniejszych przedsiębiorców przed nadmiernym obciążeniem administracyjnym.
Nieodpłatne przekazanie towarów a zwolnienie z obowiązku fiskalizacji sprzedaży
Wartość nieodpłatnego przekazania towarów na rzecz pracowników, członków stowarzyszenia lub innych osób, nie wlicza się do limitu w wysokości 20 000 zł, o którym mowa w przepisach regulujących obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (dalej: KasRejR): „Zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r. podatników, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty 20 000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli wartość sprzedaży z tego tytułu, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, nie przekroczyła kwoty 20 000 zł”.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU): „Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów”.
Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy fiskalnej uzależniony jest od wysokości obrotu ze sprzedaży realizowanej na rzecz określonego kręgu nabywców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.
Pojęcie „sprzedaży” należy rozumieć jako czynność odpłatną, w ramach której dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w zamian za wynagrodzenie.
Nieodpłatne przekazanie towarów, mimo że w określonych sytuacjach może podlegać opodatkowaniu VAT, nie stanowi sprzedaży i nie generuje obrotu, a tym samym pozostaje bez wpływu na wysokość wskazanego limitu.
Na podstawie art. 7 ust. 2 VATU: „Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych”.
Przepis art. 7 ust. 2 VATU nie stanowi, że nieodpłatne przekazanie jest odpłatną dostawą towarów, lecz jedynie, że na potrzeby opodatkowania VAT jest ono traktowane jak dostawa towarów. Regulacja ta nie zmienia nieodpłatnego charakteru czynności ani nie powoduje, że staje się ona sprzedażą w rozumieniu art. 2 pkt 22 VATU. W konsekwencji czynność ta nie generuje obrotu uwzględnianego przy ustalaniu limitu w wysokości 20 000 zł dla celów stosowania kasy rejestrującej.
Gdyby każde opodatkowane VAT nieodpłatne przekazanie miało być uznane za sprzedaż, oznaczałoby to konieczność ewidencjonowania na kasie m.in. prezentów, próbek, darowizn czy przekazań na cele osobiste, czego obowiązujące przepisy nie przewidują.
Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 1 KasRejR: „Na potrzeby korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie uwzględnia się dokonanej lub przewidywanej sprzedaży z tytułu czynności, o których mowa w poz. 40 i 50 załącznika do rozporządzenia”.
Powyższa konstrukcja opiera się na pojęciu „sprzedaży”, które rozumiane jest zgodnie z art. 2 pkt 22 VATU jako czynność odpłatna. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie limitem dotyczącym kasy fiskalnej również nieodpłatnych przekazań towarów, konieczne byłoby wyraźne odstąpienie od tej definicji lub wprowadzenie odrębnej regulacji wprost wskazującej na obowiązek ich uwzględniania przy ustalaniu limitu. Takiego rozwiązania jednak nie przewidziano.
Status podatnika jako VAT czynnego lub zwolnionego nie ma wpływu na ocenę, czy nieodpłatne przekazanie towarów stanowi sprzedaż w rozumieniu przepisów dotyczących kas rejestrujących. Nawet jeżeli czynność ta podlega opodatkowaniu VAT na podstawie art. 7 ust. 2 VATU, nie powoduje to powstania odpłatnej dostawy ani obrotu, który byłby uwzględniany przy ustalaniu limitu w wysokości 20 000 zł.
Możliwość złożenia do KRS sprawozdania finansowego sporządzonego w języku angielskim
Samo złożenie sprawozdania w języku angielskim nie spełni wymogów, które przewidziane zostały w przepisach ustawy o rachunkowości. Dokument ten powinien być sporządzony (złożony) w języku polskim.
Przepisy ustawy o rachunkowości nie zawierają odrębnej regulacji językowej wyłącznie dla sprawozdania o podatku dochodowym z art. 63n ustawy o rachunkowości, dlatego zastosowanie mają w tej sytuacji ogólne zasady dotyczące dokumentacji rachunkowej i sprawozdawczości składanej do KRS. Zgodnie z art. 9 ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej. Krajowy Rejestr Sądowy, jako polski rejestr publiczny, funkcjonuje w języku polskim, a składane dokumenty powinny być sporządzone w tym języku, jako polskim języku urzędowym.
W konsekwencji, nawet jeżeli sprawozdanie zostało prawidłowo sporządzone i opublikowane przez jednostkę z Wielkiej Brytanii w języku angielskim, polska jednostka zależna – na której ciąży obowiązek z art. 63n ust. 1 i art. 63n ust. 5 ustawy o rachunkowości – powinna złożyć do KRS wersję w języku polskim.
