Koszt jednorazowych opakowań przeznaczonych do wydawania dań na wynos – stawka VAT
Opakowania na wynos powinny być opodatkowane taką samą stawką VAT, jak posiłek. Na paragonie fiskalnym powinna być wskazana jedna pozycja, która będzie obejmowała zarówno cenę posiłku, jak i opakowania.
Jak wynika z art. 41 ust. 12f ustawy o VAT stawkę VAT w wysokości 8% stosuje się do dostawy towarów i świadczenia usług klasyfikowanych według PKWiU w grupowaniu „Usługi związane z wyżywieniem” (PKWiU 56), z wyłączeniem sprzedaży w zakresie:
„1) napojów innych niż wymienione w załączniku nr 3 lub załączniku nr 10 do ustawy lub w przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie, w tym ich przygotowania i podania;
2) towarów nieprzetworzonych przez podatnika, innych niż wymienione w załączniku nr 3 lub załączniku nr 10 do ustawy lub w przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie;
3) posiłków, których składnikiem są towary wskazane jako wyłączone z grupowań wymienionych w poz. 2 i 11 załącznika nr 10 do ustawy”.
Jak natomiast wskazano w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej. Natomiast zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT podstawa opodatkowania obejmuje koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Autor uważa, że obciążenie kosztami opakowania na wynos stanowi element świadczenia kompleksowego wraz z usługą gastronomiczną (opakowanie służy możliwości odbioru zamówienia na wynos). Uzasadnia to stosowanie tej samej stawki VAT do opakowania i usługi gastronomicznej.
Stanowisko takie potwierdza wiążąca informacja stawkowa z 16.10.2024 r., która wydana została przez Dyrektora KIS (0112-KDSL2-1.440.417.2024.3.BK), gdzie wskazano, że sprzedaż dania i opakowania na wynos korzystają ze stawki VAT w wysokości 8%:
Mając na uwadze powyższą analizę oraz opis podany przez Wnioskodawcę należy stwierdzić, że – dla celów stosowania podatku od towarów i usług – sprzedaż kotleta mielonego na wynos w plastikowym pojemniku jednorazowym, będącego przedmiotem wniosku, należy uznać za dostawę towaru. Natomiast czynności dodatkowe polegające na przygotowaniu kotleta mielonego, jego zważeniu, zapakowaniu do plastikowego pojemnika jednorazowego, a następnie wydanie klientowi stanowią usługi wspomagające związane z tą dostawą. Odnosząc się do twierdzenia Wnioskodawcy, zgodnie z którym opisaną dostawę kotleta mielonego sprzedawanego na wynos w plastikowym pojemniku jednorazowym należy traktować jako świadczenie kompleksowe, wyjaśnić należy, że w przypadku dostawy posiłku w opakowaniu jednorazowym, opłata pobierana z tytułu sprzedaży opakowania stanowi element wynagrodzenia za dostarczony towar – posiłek.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 3.10.2024 r. (0113-KDIPT1-3.4012.631.2024.2.AG) stwierdzono z kolei, że:
Wobec powyższego, koszt opakowania oraz koszt dowozu stanowią jedynie element pomocniczy dokonywanej sprzedaży dania, które to czynności dla klienta nie stanowią celu samego w sobie i wchodzą do podstawy opodatkowania dokonanej dostawy, tj. sprzedaży dań gastronomicznych. Podstawą opodatkowania z tytułu tej czynności jest – zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy – łączna wartość dania oraz koszt opakowania czy też koszt opakowania i dowozu. Koszty opakowania i dowozu, którym obciążani są Państwa klienci w związku ze sprzedażą dań, zwiększają kwotę należną od nabywcy z tytułu dostawy i podlegają opodatkowaniu na zasadach właściwych dla tej czynności, tj. świadczenia głównego (sprzedaży konkretnie określonego dania gastronomicznego).
Natomiast na paragonie, w związku z tym, że opakowanie jest elementem świadczenia kompleksowego, powinna być wykazana jedna pozycja obejmująca usługę gastronomiczną oraz opakowanie w jednej kwocie, z jedną stawką VAT.
Również wykazanie usługi gastronomicznej i kosztów opakowania, jako dwóch różnych pozycji, nie powinno być kwestionowane. Jest to sposób fiskalizacji, który często jest spotykany w praktyce. Jak zwrócił uwagę NSA w wyroku z 5.6.2019 r. (I FSK 661/17, Legalis) ujęcie w odrębnych pozycjach faktury elementów świadczenia kompleksowego nie pozbawia go kompleksowego charakteru. Tezę tę należy – zdaniem Autora – odnieść również do paragonów.
Podmiot zobowiązany do złożenia czynnego żalu
Jeżeli wcześniej nie były w ogóle składane informacje podsumowujące VAT UE, to należy dopilnować, aby kontrahent – jako sprawca czynu zabronionego – złożył własnoręcznie podpisany czynny żal, przed lub równocześnie z wysyłką deklaracji do urzędu skarbowego. W sytuacji natomiast, gdy w związku z doksięgowaniem faktur z marca i kwietnia 2026 r. będzie jedynie dokonywana korekta już wysłanych informacji podsumowujących VAT UE, czynny żal jest zbędny, ponieważ ochronę zapewnia skuteczna korekta deklaracji.
Stosownie do treści art. 100 ust. 3 ustawy o VAT informacje podsumowujące składa się za okresy miesięczne, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Informacja za marzec 2026 r. powinna być zatem przesłana do urzędu skarbowego do 25.4.2026 r., a za kwiecień 2026 r. – do 25.5.2026 r.
Zgodnie z art. 80a § 2 Kodeksu karnego skarbowego kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie informacji podsumowującej lub składa ją niezgodnie z wzorem elektronicznym, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Jeśli deklaracje podsumowujące VAT UE z pozostałymi danymi kontrahenta zostały wysłane we właściwych terminach, a teraz mają zostać jedynie skorygowane o doniesione w czerwcu 2026 r. faktury, czynny żal nie jest potrzebny. Jak stanowi art. 16a § 1 Kodeksu karnego skarbowego sprawca nie podlega karze za złożenie deklaracji po terminie lub błędnie, jeżeli złożył organowi podatkowemu prawnie skuteczną korektę deklaracji. Skorygowanie informacji podsumowującej VAT UE o doksięgowane faktury będzie zastępować czynny żal.
W sytuacji natomiast, gdy informacje podsumowujące VAT UE za marzec i kwiecień 2026 r. nie zostały w ogóle złożone, doszło do zaniechania złożenia deklaracji w terminie. Aby uniknąć kary, należy złożyć czynny żal na podstawie art. 16 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, zanim organ ścigania poweźmie wiadomość o popełnieniu wykroczenia lub rozpocznie czynności służbowe.
Zaznaczyć trzeba, że podmiot prowadzący biuro rachunkowe – mimo, że posiada pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji w imieniu kontrahenta – nie może za niego podpisać czynnego żalu, przy założeniu oczywiście, że sprawcą czynu zabronionego jest kontrahent, który nie dostarczył faktur do biura rachunkowego, umożliwiając terminowe złożenie informacji podsumowującej VAT UE, a nie pracownik biura zajmujący się sprawami kontrahenta.
Posiadane pełnomocnictwo UPL–1 uprawnia jedynie do podpisywania i przesyłania deklaracji elektronicznych. Dokument ten nie jest tożsamy z pełnomocnictwem ogólnym ani szczególnym. Co więcej, nawet gdyby właściciel biura został umocowany do składania oświadczeń woli w imieniu kontrahenta, nie mógłby on złożyć swojego podpisu na zawiadomieniu (czynnym żalu). Przyjmuje się bowiem, iż nie jest dopuszczalne podpisanie czynnego żalu przez pełnomocnika lub obrońcę. Skuteczne skorzystanie z dobrodziejstwa art. 16 Kodeksu karnego skarbowego wymaga ustalenia świadomości zawiadamiającego co do wszystkich istotnych okoliczności popełniania czynu zabronionego.
Aby uniknąć ryzyka uznania czynnego żalu za bezskuteczny, Autor sugeruje, żeby czynny żal został podpisany przez kontrahenta.
Księgowe ujęcie kaucji za opakowania zwrotne przez kupującego
Kaucję zapłaconą za butelki/opakowania, które objęte są systemem kaucyjnym, należy ująć u kupującego na koncie rozrachunkowym, np. „Pozostałe rozrachunki”, w analityce „Kaucje zapłacone”, a nie bezpośrednio w kosztach. Jeżeli opakowania nie zostaną zwrócone i kaucja nie zostanie odzyskana, saldo będzie należało spisać w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, po odpowiednim udokumentowaniu przyczyn braku zwrotu.
W momencie zakupu napojów/towarów w opakowaniach kaucyjnych, wartość towarów należy zaksięgować na zasadach ogólnych, natomiast kwotę kaucji należy wyodrębnić jako należność z tytułu kaucji. Przykładowo:
1) Wn „Pozostałe rozrachunki” – analityka: kaucje zapłacone/rozliczenie kaucji,
2) Ma „Rozrachunki z dostawcami”.
Zapłatę kaucji dostawcy ujmuje się następująco:
1) Wn „Rozrachunki z dostawcami”,
2) Ma „Rachunek bankowy”.
Jeżeli opakowania zostaną zwrócone i jednostka odzyska kaucję, księgowanie zwrotu może być następujące:
1) Wn „Kasa” lub „Rachunek bankowy”,
2) Ma „Pozostałe rozrachunki” – kaucje zapłacone.
Jeżeli natomiast butelki/opakowania zostały zniszczone, zagubione lub zabrane i jednostka nie może już odzyskać kaucji, kaucja traci charakter aktywa. W takim przypadku należy sporządzić dowód wewnętrzny, np. protokół utraty/zniszczenia opakowań albo notatkę służbową, zawierające liczbę opakowań, wartość kaucji, przyczynę braku zwrotu oraz akceptację osoby odpowiedzialnej. Na tej podstawie saldo należy spisać jako:
1) Wn „Pozostałe koszty operacyjne”,
2) Ma „Pozostałe rozrachunki” – kaucje zapłacone.
Nie jest to typowe „zużycie materiałów i energii”, ponieważ jednostka nie zużywa materiału ujętego w zapasach, lecz traci należność z tytułu zwrotnej kaucji. Wartość niezwróconej kaucji nie podwyższa również ceny nabycia towarów, ponieważ jednostka w momencie zakupu towarów nie nabywa opakowań, lecz nabywa prawo do odzyskania kaucji.
Jeżeli jednostka odsprzedaje napoje kontrahentom i pobiera od nich kaucję, pobraną kaucję należy ująć jako:
1) Wn „Kasa” lub „Rozrachunki z odbiorcami”,
2) Ma 24 „Pozostałe rozrachunki” – kaucje pobrane.
Jeżeli kontrahent nie zwróci opakowania, pobrana kaucja może zostać wykorzystana na potrzeby rozliczenia kaucji zapłaconej dostawcy:
1) Wn „Pozostałe rozrachunki” – kaucje pobrane,
2) Ma „Pozostałe rozrachunki” – kaucje zapłacone.
W takim wariancie kwoty kaucji nie wpływają na wynik finansowy jednostki.
Wydatki poniesione na zakup posiłków dla pracowników – opodatkowanie estońskim CIT
Udzielając odpowiedzi na pytanie Autor zakłada, że pracownicy nie są jednocześnie udziałowcami spółki. Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU) opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą). Trzeba więc ustalić, czy wymienione wydatki na żywność dla pracowników spółki nie będą objęte tą regulacją. Spółka musi wykazać, że ponosi wydatki na żywność dla pracowników budowlanych w związku z prowadzoną działalnością i cel tych wydatków ma związek z prowadzoną działalnością. Wówczas nie będą to wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą i nie będą podlegać opodatkowaniu estońskim CIT.
Jak stanowi art. 28m ust. 1 pkt 3 PDOPrU opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą). W przepisach ustawowych nie zdefiniowano, co należy rozumieć pod pojęciem wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. W celu „rozszyfrowania” tego pojęcia pomocne mogą być objaśnienia Ministra Finansów pt. „Przewodnik do Ryczałtu od dochodów spółek”, a także wydane interpretacje podatkowe. Wynika z nich, że kwalifikowanie dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest ściśle uzależnione od indywidualnego stanu faktycznego, w jakim pozostaje spółka.
W celu określenia tego typu wydatków możliwe jest posiłkowanie się pojęciem kosztów uzyskania przychodów, które ujęte zostało w art. 15 ust. 1 PDOPrU. Minister Finansów wskazał jednak, że nie każdy wydatek, który nie jest kosztem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych powinien być uznany za wydatek niezwiązany z działalnością gospodarczą. Organ wskazał, że: „Wprawdzie pojęcie nie jest tożsame z pojęciem, jednak należy zwrócić uwagę na podobieństwo, jakie może je cechować. Podobieństwa pomiędzy wydatkami niezwiązanymi z działalnością gospodarczą a wydatkami niestanowiącymi kosztów uzyskania przychodu, należy upatrywać przede wszystkim w celu ich poniesienia. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Te same cele powinny realizować wydatki związane z działalnością gospodarczą. Należy bowiem zwrócić uwagę, że jedną z immanentnych cech działalności gospodarczej, która wyróżnia ją od innego rodzaju aktywności, jest jej zarobkowy charakter”.
W tym kontekście należy uznać, że analiza ponoszonych wydatków w zakresie uznania ich za niezwiązane z działalnością gospodarczą, powinna odbywać się w oparciu o stanowiska organów podatkowych i sądów administracyjnych, odnoszących się do zakresu kosztów uzyskania przychodów oraz wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 PDOPrU. Tak więc, aby spółka świadcząca usługi budowlane, która ponosi wydatki na zakup żywności dla pracowników (tj. kebaby, burgery, pizza itp.) mogła je uznać za wydatki związane z działalnością, musi wykazać ich celowość i związek z prowadzoną działalnością.
Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 16.10.2025 r. (0111-KDIB1-1.4010.437.2023.2.SG) uznał, że prawidłowe jest stanowisko spółki, iż:
Wydatki na opłacanie posiłków dla pracowników nie powinny zostać zakwalifikowane jako wydatki niezwiązane z działalnością w rozumieniu art. 28m ust. 1 pkt 3 [PDOPrU] i tym samym nie powinny podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek. [uzup. Autora]
Jednak najważniejszym czynnikiem w ocenie takiego wydatku jest wykazanie jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W interpretacji indywidualnej z 28.2.2025 r. (0111-KDIB1-2.4010.763.2024.2.AK) Dyrektor KIS również potwierdził, że:
Wydatki spółki na dodatkowe świadczenia dla pracowników w postaci m.in. obiadów, cateringu, ogólnodostępnej żywności w pomieszczeniach socjalnych spółki, przekąski i napoje (owoce, jogurty, kawa, herbata) nie stanowią wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą spółki, o których mowa w art. 28m ust. 1 pkt 3 [PDOPrU]. [uzup. Autora]
Organ podatkowy dodał jednak, że istotne są okoliczności poniesionych wydatków i wykazanie związku ich poniesienia z działalnością gospodarczą spółki. Zatem w przedmiotowym pytaniu spółka musi zadbać o argumenty, że poniesione wydatki na żywność dla pracowników mają związek z prowadzoną działalnością, a spółka ponosi je np. na podstawie wewnętrznych ustaleń, regulaminów, ponieważ poprawiają one wydajność pracowników, pracownicy nie tracą czasu na samodzielne przygotowywanie posiłków itp. Podsumowując – co do zasady – wydatki poniesione na żywność dla pracowników mogą mieć związek z prowadzoną działalnością. Nie są więc one opodatkowane estońskim CIT na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 3 PDOPrU.
Dzień wolny za pracę w wolną sobotę przed tą sobotą
W związku z brakiem możliwości rekompensaty po dniu dodatkowej pracy, dopuścić należy udzielenia dnia wolnego wcześniej.
Według art. 1513 Kodeksu pracy, za pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy do końca okresu rozliczeniowego powinien być udzielony dzień wolny od pracy w terminie uzgodnionym z pracownikiem. Taki dzień wolny przysługuje nawet za pojedyncze godziny przepracowane w tym dniu wolnym.
W sytuacji pracy dodatkowej w wolną sobotę, dzień wolny powinien być odebrany, co do zasady, po tej sobocie. Mówimy o rekompensacie za coś, co miało miejsce. To też wynika z treści przepisów, które wskazują na prawo do dnia wolnego pracownika, „który wykonywał” pracę (wykonywał, czyli jest to fakt dokonany).
W ocenie autora nie jest jednak wykluczone udzielenie dnia wolnego wcześniej, szczególnie, gdy późniejsza rekompensata dniem wolnym jest niemożliwa (tak jak we wskazanej sytuacji – koniec okresu rozliczeniowego). Jedynie takie działanie zapewni tę formę rekompensaty, na którą wskazuje ustawodawca i nie doprowadzi do naruszenia przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Wymagania przy prowadzeniu dokumentacji pracowniczej elektronicznie
Osoba, która opatruje odwzorowanie cyfrowe podpisem kwalifikowanym musi mieć dostęp do dokumentu oryginalnego – nie może poświadczyć zgodności z dokumentem papierowym, w sytuacji gdy do dokumentu papierowego nie ma dostępu.
Pracodawca prowadzi obecnie dokumentację pracowniczą (w tym akta osobowe) w formie papierowej lub elektronicznej. Obie te formy są przy tym równoważne. Przepisy nie obligują do stosowania jednej z nich – zarówno pewne elementy dokumentacji jednego pracownika mogą być prowadzone w formie papierowej, a inne w formie elektronicznej, jak też można stosować różną formę dla np. dokumentacji nadal zatrudnionych osób, a inną dla dokumentacji zarchiwizowanych.
Wymagania odnośnie do prowadzenia i przechowywania dokumentacji w postaci elektronicznej określa rozdział 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej.
Dokumentacja pracownicza w postaci elektronicznej jest prowadzona i przechowywana w systemie teleinformatycznym zapewniającym:
1) zabezpieczenie jej przed uszkodzeniem, utratą oraz nieuprawnionym dostępem;
2) integralność treści dokumentacji i metadanych polegającą na zabezpieczeniu przed wprowadzaniem zmian, z wyjątkiem zmian wprowadzanych w ramach ustalonych i udokumentowanych procedur;
3) stały dostęp do dokumentacji osobom do tego upoważnionym;
4) identyfikację osób mających dostęp do dokumentacji oraz rejestrowanie dokonywanych przez te osoby zmian w dokumentacji i metadanych;
5) skuteczne wyszukiwanie dokumentacji na podstawie metadanych;
6) wydawanie, w tym przez eksport w postaci elektronicznej, dokumentacji albo części dokumentacji w sposób określony w rozdziale 4;
7) funkcjonalność wydruku dokumentacji.
Dokumentację pracowniczą prowadzoną i przechowywaną w postaci elektronicznej uważa się za zabezpieczoną, jeżeli w sposób ciągły są spełnione łącznie następujące warunki:
1) jest zapewniona jej dostępność wyłącznie osobom upoważnionym;
2) jest chroniona przed przypadkowym lub nieuprawnionym zniszczeniem;
3) jej prowadzenie i przechowywanie odbywa się z zastosowaniem metod i środków ochrony dokumentacji, których skuteczność w czasie ich zastosowania jest powszechnie uznawana.
Jakiekolwiek przesyłanie wymaga używania zabezpieczeń wypełniających te warunki uniemożliwiających (m.in. nie może prowadzić do gromadzenia kopii maila w urządzeniu nadawczym i odbiorczym, na serwerach itp.).
W przypadku gdy do dokumentacji pracowniczej prowadzonej w postaci elektronicznej ma być dołączony dokument w postaci papierowej, pracodawca albo osoba upoważniona przez pracodawcę sporządza odwzorowanie cyfrowe tego dokumentu, opatruje je kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną pracodawcy i umieszcza w dokumentacji pracowniczej, w sposób zapewniający czytelność, dostęp i spójność tej dokumentacji. Osoba opatrująca odwzorowanie cyfrowe podpisem kwalifikowanym potwierdza, że stanowi ono odzwierciedlenie dokumentu papierowego. W opisanym przykładzie osoba ta nie widzi tego dokumentu, a zatem nie może tego potwierdzić.
Usługi w zakresie zarządzania najmem nieruchomości – opodatkowanie VAT
Usługi w zakresie zarządzania najmem nieruchomościami – na gruncie VAT – powinny być traktowane odrębnie w odniesieniu do części mieszkalnej nieruchomości oraz do miejsca postojowego. Nie ma możliwości potraktowania tych dwóch elementów jako usługi kompleksowej.
Na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień zwalnia się od VAT usługi zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi, świadczone na zlecenie, z wyłączeniem wyceny nieruchomości mieszkalnych.
Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Za pomieszczenia pomocnicze należy uznać pomieszczenia gospodarcze (służące do przechowywania przedmiotów lub produktów żywnościowych użytkowników budynku, materiałów lub sprzętu związanego z obsługą budynku, a także opału lub odpadów stałych) oraz pomieszczenia techniczne (przeznaczone dla urządzeń służących do funkcjonowania i obsługi technicznej budynku).
Miejsce postojowe nie mieści się ani w pojęciu pomieszczenia technicznego, ani pomieszczenia gospodarczego, co potwierdzają interpretacje organów podatkowych. W związku z tym nie stanowi ono lokalu mieszkalnego (nieruchomości mieszkalnej) ani pomieszczenia pomocniczego służącego bezpośredniemu zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Dlatego też nie jest możliwe potraktowanie zarządzania nim jako usługi kompleksowej wraz z zarządzaniem nieruchomością mieszkalną dla celów zwolnienia od VAT.
Opodatkowanie sprzedaży działki położonej w Polsce
Sprzedaż działki podlega opodatkowaniu w Polsce. Stawka podatku wynosi 19% od uzyskanego dochodu.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a Hiszpanią, zyski pochodzące z przeniesienia tytułu własności majątku nieruchomego mogą być opodatkowane w tym państwie, w którym majątek ten jest położony. Oznacza to, że sprzedaż polskiej działki przez rezydenta hiszpańskiego podlega polskim przepisom podatkowym.
W świetle zatem art. 3 ust. 2a oraz art. 3 ust. 2b pkt 4 ustawy o PIT, osoby niemające w Polsce miejsca zamieszkania podlegają tzw. ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i płacą podatek wyłącznie od dochodów osiągniętych na terytorium Polski, do których wprost zalicza się dochody ze zbycia nieruchomości położonych w Polsce.
Wysokość podatku reguluje art. 30e ust. 1 ustawy o PIT, który stanowi, że podatek od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości wynosi 19% podstawy jego obliczenia. Dochodu tego nie łączy się z innymi dochodami z pozostałych źródeł.
Należy jednak zwrócić szczególną uwagę na brak obowiązku zapłaty podatku po upływie 5 lat. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, odpłatne zbycie nieruchomości podlega opodatkowaniu tylko wtedy, gdy nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Jeżeli więc od końca roku, w którym nabyto działkę, minęło ponad 5 lat, jej sprzedaż w ogóle nie stanowi źródła przychodu w Polsce i nie trzeba od niej płacić podatku dochodowego.
Opodatkowanie sprzedaży samochodu wykupionego z leasingu, który nie został wprowadzony do majątku firmowego
Podatnik, który prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, ma prawo podjąć decyzję o niewprowadzaniu wykupionego z leasingu samochodu do majątku firmowego. W konsekwencji nie przysługuje mu prawo do odliczenia VAT z faktury dokumentującej wykup, co czyni tę transakcję działaniem w sferze prywatnej, do której przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania. Późniejsza sprzedaż takiego pojazdu nie podlega opodatkowaniu VAT należnym. Potraktowanie samochodu jako majątku prywatnego skutkuje brakiem prawa do ujęcia jego wartości w bieżących kosztach podatkowych, zarówno bezpośrednio, jak i poprzez odpisy amortyzacyjne. Należy jednak pamiętać, że sprzedaż przez przedsiębiorcę pojazdu użytkowanego wcześniej na podstawie umowy leasingu przed upływem 6 lat od wykupu, rodzi konieczność rozpoznania przychodu ze zbycia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę VAT naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
W świetle powyższego, prawo do odliczenia VAT nie przysługuje, jeśli zakup towaru lub usługi nie będzie służył działalności gospodarczej podatnika.
Jeśli już w momencie wykupu samochodu osobowego z leasingu przedsiębiorca wie, że samochód będzie służył celom osobistym, jego nabycie nie będzie uznane za związane z czynnościami opodatkowanymi VAT. W konsekwencji podatnikowi nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT z faktury dokumentującej wykup.
Nawet jeśli faktura wykupu została wystawiona na dane firmowe, nieodliczenie z niej VAT oraz niewprowadzenie pojazdu do ewidencji środków trwałych pozwala uznać, że samochód trafił bezpośrednio do majątku prywatnego. Podobnie uważają organy podatkowe, dla przykładu można powołać się na interpretację indywidulaną Dyrektora KIS z 19.1.2024 r. (0111-KDIB3-1.4012.826.2023.2.IK), w której potwierdzono, że w takiej sytuacji wykup następuje na cele prywatne, a późniejsza sprzedaż pojazdu będzie dokonywana w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Z kolei w piśmie Dyrektora KIS z 24.1.2025 r. (0111-KDIB3-1.4012.637.2024.3.AB) określono, że jeśli podatnik już w momencie wykupu zdecyduje o przeznaczeniu pojazdu na cele osobiste, nabycie to nie będzie uznawane za związane z czynnościami opodatkowanymi VAT. W rezultacie podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wykupu, co czyni tę transakcję „działaniem w sferze prywatnej”, do której przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania.
W podatku dochodowym, aby składnik majątku podlegał amortyzacji, musi być on m.in. wykorzystywany przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jeżeli przedsiębiorca zdecyduje, że samochód poleasingowy ma służyć przede wszystkim celom prywatnym, ma on pełne prawo nie wprowadzać go do ewidencji środków trwałych i nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych, które obciążają koszty uzyskania przychodów podatnika.
Mimo że samochód nie zostanie wprowadzony do ewidencji środków trwałych i zostanie wykupiony na cele prywatne, jego sprzedaż będzie generować przychód z działalności gospodarczej, jeśli nastąpi przed upływem 6 lat.
Zgodnie bowiem z treścią art. 14 ust. 2 pkt 19 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o PIT przychodem z działalności gospodarczej są przychody z odpłatnego zbycia składników będących rzeczami ruchomymi, wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą na podstawie umowy leasingu, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki te zostały wycofane z działalności, i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat.
Wydatek poniesiony na wykup samochodu z leasingu, który nie był wcześniej rozliczany w kosztach firmowych, staje się kosztem podatkowym na zasadach ogólnych, wskazanych w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, w momencie jego sprzedaży.
Świadczenie usług na rzecz zagranicznych kontrahentów a możliwość prowadzenia działalności nierejestrowanej
Obowiązujące przepisy prawne nie zabraniają osobie, która prowadzi działalność nierejestrowaną, współpracy z zagranicznymi kontrahentami.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców: „Nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym kwartale 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej”.
Zakaz wykonywania określonych rodzajów czynności w ramach działalności nierejestrowanej wynika z art. 44 ust. 3 Prawa przedsiębiorców, który stanowi, że: „Jeżeli z odrębnych przepisów wynika, że wykonywanie działalności gospodarczej wymaga uzyskania koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej, do działalności tej przepisu art. 5 ust. 1 nie stosuje się”.
Nie ma tu zawartych ograniczeń podmiotowych co do podmiotów krajowych czy podmiotów mających siedzibę poza granicami kraju, w związku z czym świadczenie usług na rzecz kontrahenta z Macedonii nie wyklucza możliwości prowadzenia działalności nierejestrowanej.
