Odliczenie koncentratora tlenu w ramach ulgi rehabilitacyjnej
Jeżeli podatnik będzie w stanie wykazać, że wydatki na koncentrator tlenu zostały poniesione w związku z posiadaną niepełnosprawnością, to będą one podlegały odliczeniu od podstawy opodatkowania w ramach ulgi rehabilitacyjnej.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU) odliczeniu od podstawy opodatkowania podlegają kwoty wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.
Stosownie do treści art. 26 ust. 7a pkt 3 PDOFizU za wydatki, o których mowa w ust. 1 pkt 6, uważa się wydatki poniesione na zakup, naprawę lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, niewymienionych w wykazie, o którym mowa w pkt 2a, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego. Mając niniejsze na uwadze należy więc przyjąć, że aby koncentrator tlenu mógł być odliczony w ramach ulgi rehabilitacyjnej musi on posiadać cechy sprzętu, urządzenia lub narzędzia indywidualnego, niezbędnego w rehabilitacji osoby niepełnosprawnej i ułatwiającego tej osobie wykonywanie czynności życiowych, których utrudnienie wykonywania wynika z niepełnosprawności (por. interpretacja indywidualna DKIS z 10.4.2019 r., 0114-KDIP3-1.4011.155.2019.2.MJ).
Wysokość wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne ustala się m.in. na podstawie dokumentu stwierdzającego ich poniesienie, zawierającego w szczególności: dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego (towar lub usługę), rodzaj zakupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty (art. 26 ust. 7 pkt 4 PDOFizU). Dokumentem tym może być prawidłowo wypełniona faktura imienna, wystawiona na podatnika (por. interpretacja indywidualna DKIS z 8.1.2024 r., 0113-KDIPT2-2.4011.835.2023.2.AKU).
Dla rozliczenia ulgi rehabilitacyjnej istotne jest także to, że wydatki poniesione z jej tytułu, podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. W przypadku gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie (art. 26 ust. 7b PDOFizU). Dodatkowo warto wskazać również, że wydatki na cele rehabilitacyjne podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie (art. 26 ust. 13a PDOFizU).
Podsumowując, podatnik chcący odliczyć na podstawie posiadanych faktur imiennych wydatki poniesione na wypożyczenie koncentratora tlenu w ramach ulgi rehabilitacyjnej może tego dokonać, jeżeli będzie w stanie wykazać (np. posiadanym skierowaniem na tlenoterapię domową), że zostały one poniesione w związku z posiadaną niepełnosprawnością. Na marginesie można jeszcze wspomnieć, że wydatki ponoszone na energię elektryczną w związku z korzystaniem z koncentratora tlenu nie mogą być rozliczone w ramach ulgi rehabilitacyjnej (por. pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18.6.2014 r., IPPB4/415-207/14-4/MS).
Obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Pracy od wynagrodzenia członków rad nadzorczych
Tak, chyba że członek rady nadzorczej osiągnął odpowiedni wiek.
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalane od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania ograniczenia rocznej podstawy ich wymiaru), wynoszących w przeliczeniu na miesiąc co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne m.in. za członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tej funkcji.
Składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
W przypadku gdy podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych pochodzą z różnych źródeł, obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy powstaje wówczas, gdy ich łączna kwota w przeliczeniu na miesiąc wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Składki na Fundusz Pracy opłaca się za osoby, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat w przypadku kobiet oraz co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn.
Po pierwsze, pełnienie funkcji członka rady nadzorczej za wynagrodzeniem stanowi obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, co wynika z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Członkowie rad nadzorczych, którzy spełniają warunki do objęcia tymi ubezpieczeniami z innych tytułów, podlegają im również z tytułu pełnienia tej funkcji.
Po drugie, członek rady nadzorczej jest jednocześnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, co oznacza, że osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. W konsekwencji, w przeliczeniu na miesiąc łączna podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych z obu tytułów osiąga (a najczęściej przekracza) poziom minimalnego wynagrodzenia. Zatem z obu tytułów powstaje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.
Składka ta nie byłaby należna, gdyby członek rady nadzorczej osiągnął wiek 60 lat (mężczyzna) lub 55 lat (kobieta).
Wystawianie faktur na osoby fizyczne przez biuro nieruchomości a KSeF
Faktury wystawiane na osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej są bezterminowo wyłączone z obligatoryjnego obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Faktury te mogą być nadal sporządzane i przekazywane klientom na dotychczasowych zasadach– czyli w postaci papierowej lub elektronicznej (np. PDF). Nie muszą być zatem przekazywane do KSeF po ich wystawieniu poza systemem. Podatnik może jednak podjąć decyzję o dobrowolnym wystawieniu takiej faktury w KSeF.
Zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu KSeF. Stosownie jednak do art. 106ga ust. 2 pkt 4 VATU obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.
Niniejsza regulacja całkowicie wyłącza zatem z obligatoryjnego obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych przy użyciu KSeF transakcje, w których nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Faktury wystawiane na rzecz takich podmiotów mogą być w dalszym ciągu wystawiane i przekazywane w postaci papierowej lub elektronicznej, bez ograniczenia czasowego (art. 106ga ust. 3 VATU).
Jeżeli jednak w przyszłości biuro nieruchomości zdecyduje się na dobrowolne wystawianie dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej faktur ustrukturyzowanych przy użyciu KSeF, to przepisy również przewidują taką możliwość (art. 106ga ust. 4 VATU). Wówczas taką fakturę, wystawioną przy użyciu KSeF, należy stosownie do art. 106gb ust. 4 pkt 6 VATU udostępnić nabywcy w sposób z nim uzgodniony.
Moment powstania przychodu z tytułu otrzymania vouchera na usługi hotelowe
Przychód powstał w lutym.
Przychodami są pieniądze i wartości pieniężne otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym, a także wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się w następujący sposób:
1) Jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców.
2) Jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu.
Przekazanie pracownikowi vouchera SPA przez pracodawcę stanowi nieodpłatne świadczenie, przy czym momentem powstania przychodu jest chwila otrzymania tego vouchera. Już w tym momencie pracownik uzyskuje wymierną korzyść, ponieważ może z niego realnie skorzystać. Nie ma przy tym znaczenia, czy i kiedy pracownik faktycznie zrealizuje voucher – wymieni go na usługę.
Podobnie jest w przypadku np. biletów do kina, kart podarunkowych czy pakietów medycznych. Decydujący jest moment otrzymania takiego świadczenia, a nie dzień skorzystania z niego (np. pójścia do kina czy wymiany karty na konkretny produkt). W przypadku opieki medycznej również nie ma znaczenia, kiedy pracownik faktycznie odbędzie wizytę u lekarza – przychód powstaje już wtedy, gdy może potencjalnie skorzystać z tej opieki.
Brak możliwości wstecznego dokonania zaległych wpłat do PPK w przypadku błędu pracodawcy
Pracodawca nie może przekazać instytucji finansowej, z którą zawarł umowę o zarządzanie PPK, zaległych wpłat za poprzednie miesiące, których przez pomyłkę nie naliczył i nie pobrał. Powstałą stratę powinien zrekompensować pracownikowi w drodze indywidualnego porozumienia.
Wpłaty do PPK, które zostały w terminie naliczone i pobrane, lecz nie zostały przekazane do instytucji finansowej, są wpłatami spóźnionymi – dopuszcza się ich późniejsze przekazanie do PPK.
Jeżeli natomiast wpłaty do PPK nie zostały naliczone i pobrane (jak w analizowanej sytuacji), nie jest dopuszczalne ich późniejsze naliczenie, pobranie i przekazanie do instytucji finansowej. Takie wpłaty stanowią wpłaty zaległe.
Ustawa o PPK nie przewiduje możliwości późniejszego dokonywania wpłat zaległych w sytuacji, gdy podmiot zatrudniający nie dopełnił tego obowiązku w ustawowym terminie. Szkodę powstałą w związku z niedokonywaniem wpłat pracodawca powinien zrekompensować uczestnikowi na zasadach wynikających z Kodeksu cywilnego (pokrycie szkody, odsetki).
Strony powinny uzgodnić sposób rekompensaty w drodze indywidualnego porozumienia. Eksperci podkreślają, że rekompensata powinna wyrównać pracownikowi straty wynikające z braku wpłat do PPK, w szczególności utracone korzyści, czyli brak zysków na rachunku PPK zarówno z części finansowanej przez pracownika, jak i przez pracodawcę.
Kwalifikacja podatkowa spółki prawa handlowego jako spółki nieruchomościowej
Mając na względzie opis stanu faktycznego należy wskazać, że spółka nie spełnia definicji spółki nieruchomościowej, ponieważ nie został spełniony warunek dotyczący struktury przychodów. Sam fakt, że zdecydowaną większość aktywów spółki stanowi inwestycja deweloperska ujmowana w zapasach (produkcja w toku lub wyrób gotowy), nie jest wystarczający do uznania spółki za spółkę nieruchomościową w przypadku podmiotu kontynuującego działalność, jeżeli nie występują przychody z działalności związanej z nieruchomościami.
Zgodnie z art. 4a pkt 35 lit. b ustawy o CIT: „Ilekroć w ustawie jest mowa o spółce nieruchomościowej – oznacza to podmiot inny niż osoba fizyczna, obowiązany do sporządzania bilansu na podstawie przepisów o rachunkowości, w którym na ostatni dzień roku poprzedzającego rok podatkowy, a w przypadku gdy spółka nieruchomościowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego – na ostatni dzień roku poprzedzającego rok obrotowy, co najmniej 50% wartości bilansowej aktywów, bezpośrednio lub pośrednio, stanowiła wartość bilansowa nieruchomości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw do takich nieruchomości i wartość bilansowa tych nieruchomości przekraczała 10 000 000 zł albo równowartość tej kwoty określoną według kursu średniego walut obcych, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ostatni dzień roku podatkowego poprzedzającego odpowiednio rok podatkowy albo rok obrotowy oraz w roku poprzedzającym odpowiednio rok podatkowy albo rok obrotowy przychody podatkowe, a w przypadku gdy spółka nieruchomościowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego – przychody ujęte w wyniku finansowym netto, z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy, leasingu i innych umów o podobnym charakterze lub z przeniesienia własności, których przedmiotem są nieruchomości lub prawa do nieruchomości, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4, oraz z tytułu udziałów w innych spółkach nieruchomościowych, stanowiły co najmniej 60% ogółu odpowiednio przychodów podatkowych albo przychodów ujętych w wyniku finansowym netto – w przypadku podmiotów innych niż określone w lit. a”.
Jak wynika z powyższego, aby spółka prawa handlowego uzyskała status spółki nieruchomościowej, muszą zostać spełnione łącznie trzy warunki:
1) co najmniej 50% wartości bilansowej aktywów muszą stanowić nieruchomości położone w Polsce lub prawa do nich,
2) wartość bilansowa nieruchomości musi przekraczać kwotę 10 000 000 zł,
3) w poprzednim roku podatkowym co najmniej 60% przychodów podatkowych lub przychodów bilansowych musi pochodzić z określonych źródeł związanych z nieruchomościami (m.in. z najmu, dzierżawy, leasingu nieruchomości, przeniesienia własności nieruchomości lub udziałów w spółkach nieruchomościowych).
W analizowanym stanie faktycznym spółka prowadzi działalność deweloperską i w latach 2024–2025 nie osiągała przychodów ani ze sprzedaży, ani z wynajmu nieruchomości, a w rachunku zysków i strat wykazywana była jedynie zmiana stanu produktów, wynikająca z realizacji inwestycji budowlanej. Taka zmiana stanu produktów nie stanowi przychodu podatkowego i nie jest również traktowana jako przychód z tytułów wymienionych w art. 4a pkt 35 lit. b ustawy o CIT. W konsekwencji spółka nie spełnia przesłanki przychodowej, która przewidziana jest dla podmiotów kontynuujących działalność.
W konsekwencji w przedstawionej sytuacji można przyjąć, że spółka nie ma obowiązku oznaczania w zeznaniu CIT–8 za 2025 r. statusu spółki nieruchomościowej ani składania informacji o strukturze właścicielskiej na formularzu CIT–N1, a wspólnicy nie mają obowiązku składania formularzy PIT–N2 i CIT–N2.
Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową a wpis do CEiDG
Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową wymaga zgłoszenia przez przedsiębiorcę tej informacji do CEiDG. Datą zaprzestania działalności gospodarczej jest ostatni dzień prowadzenia działalności gospodarczej (czyli data, w której po raz ostatni podejmowano jakieś czynności polegające na uczestnictwie w obrocie gospodarczym).
Z art. 5 ust. 2 pkt 12 ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (dalej: CEIDGU) wynika, że wpisowi do CEiDG podlega m.in. informacja o przekształceniu przedsiębiorcy, który jest osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą, w jednoosobową spółkę kapitałową.
Jak stanowi art. 15 ust. 1 pkt 2 CEIDGU przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o jego wykreślenie z CEiDG w przypadku zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej lub przekształcenia przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 5 ust. 2 pkt 12 CEIDGU.
Z powyższych regulacji wynika, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest złożenie wniosku o wykreślenie z CEiDG.
Przepis art. 24 CEIDGU nakłada na Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowej obowiązek poinformowania CEiDG, w ciągu 7 dni roboczych, o dokonaniu wpisu w KRS, który związany jest z przekształcanym przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną (jest to tylko informacja, a nie wniosek o wykreślenie).
Zgodnie z art. 24 CEIDGU: „Informację, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 12, Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego zgłasza niezwłocznie do CEIDG za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie internetowej CEIDG lub innego zintegrowanego z CEIDG systemu teleinformatycznego, niepóźniej niż w terminie 7 dni roboczych od dnia dokonania wpisu do rejestru przedsiębiorców jednoosobowej spółki kapitałowej powstałej wskutek przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną”.
Należy odnieść się do art. 5845 Kodeksu spółek handlowych, który stanowi m.in., że: „Do przekształcenia przedsiębiorcy wymaga się dokonania w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenia przedsiębiorcy przekształcanego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej”. Jako datę zaprzestania działalności należy podać ostatni dzień prowadzenia działalności gospodarczej (czyli datę, w której po raz ostatni podejmowano jakieś czynności polegające na uczestnictwie w obrocie gospodarczym). Błędem jest podawanie – jako daty zaprzestania działalności – pierwszego dnia, w którym działalność gospodarcza nie jest już realizowana.
Istotnym skutkiem przekształcenia jest zmiana sposobu ewidencjonowania – przedsiębiorca zostaje wykreślony z CEiDG. Z kolei przekształcona spółka zaczyna figurować w innym rejestrze publicznym, czyli w KRS.
Zwolnienie od VAT a obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych
Jeżeli od kwietnia 2026 r. u danego podatnika miesięczna wartość sprzedaży obowiązkowo fakturowanej przekroczy kwotę 10 000 zł brutto, wówczas, posiadając nawet status podatnika zwolnionego od VAT, podatnik będzie zobligowany do stosowania – na zasadach ogólnych – fakturowania ustrukturyzowanego.
Od lutego 2026 r., poza przypadkami wskazanymi wprost przez prawodawcę, polscy podatnicy są zobowiązani do wystawiania faktur ustrukturyzowanych. W okresie do końca marca 2026 r. powinność taka nie spoczywa na tych podatnikach, u których w 2024 r. wartość sprzedaży brutto (z VAT) nie przekroczyła kwoty 200 000 zł.
Oprócz tego, prawodawca wprowadził szereg okoliczności, w których podatnicy nawet do końca 2026 r. nie są zobowiązani do fakturowania ustrukturyzowanego.
Żadna z tych okoliczności nie dotyczy faktu, że podatnik korzysta ze zwolnienia od VAT. Tak więc sam fakt, iż podatnik jest zwolniony od VAT, nie przesądza o braku obowiązku fakturowania ustrukturyzowanego. Oczywiście, tak jak w poprzednich stanach prawnych, sprzedaż zwolniona od VAT nie musi być fakturowana, ale jeżeli nabywca zażąda w ustawowym trzymiesięcznym terminie (od końca miesiąca) faktury, dokument taki musi być wystawiony. Jeżeli w takim przypadku nabywcą jest inny podmiot, niż osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, fakturując sprzedaż, podatnik powinien skorzystać z KSeF.
Gdyby w okresie 1.4.2026 r.–31.12.2026 r. u podatnika takiego miesięczna wartość brutto sprzedaży obligatoryjnie fakturowanej nie przekroczyła kwoty 10 000 zł, wówczas podatnik nie musiałby stosować faktur ustrukturyzowanych. Wyłączenie takiego obowiązku jest aktualne do momentu, w którym w jakimś miesiącu próg 10 000 zł nie zostanie przekroczony, nie dłużej jednak niż do końca 2026 r. Przekroczenie progu oznacza, że od tego momentu już na stałe na podatniku ciąży obowiązek fakturowania ustrukturyzowanego.
Uzyskiwanie zagranicznych dochodów a obowiązek złożenia zeznania podatkowego w Polsce
Odpowiedź na to pytanie jest uzależniona od tego, w jakim kraju podatnik uzyskuje dochód i jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania powinna być zastosowana na podstawie umowy zawartej z tym krajem.
Zasadą jest, że jeśli polski rezydent podatkowy, czyli osoba, która posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) albo przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym, podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli rozlicza w Polsce nie tylko dochody uzyskane w kraju, ale również dochody uzyskanie za granicą. Podatnik ma obowiązek złożyć w Polsce PIT–36 wraz z załącznikiem PIT/ZG.
Istotne jest jednak również to, w jakim kraju podatnik uzyskał dochód i jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania przewidziano w umowie zawartej z tym krajem. Może to być metoda wyłączenia z progresją albo metoda proporcjonalnego odliczenia.
W pierwszym przypadku w Polsce zwalnia się z opodatkowania dochód osiągnięty w drugim państwie, jednak ma on wpływ na ustalenie stopy procentowej, według której należy obliczyć podatek od dochodu osiągniętego w Polsce. W takiej sytuacji podatnik ma obowiązek złożyć w Polsce roczne rozliczenie podatkowe, jeśli poza dochodami zagranicznymi osiągnął w Polsce jakieś dochody opodatkowane według skali podatkowej.
W drugim przypadku dochód, który osiągnięty został za granicą, podlega opodatkowaniu w Polsce, ale od podatku należnego w kraju odlicza się podatek zapłacony za granicą, przy czym odliczenia dokonuje się do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w innym kraju. W tym przypadku podatnik składa w Polsce roczne rozliczenie podatkowe bez względu na to, czy uzyskał w Polsce inne dochody opodatkowane według skali podatkowej.
Neutralność płciowa nazw stanowisk – obowiązki pracodawcy i wpływ na regulacje wewnętrzne
Przepisy wprost nie wymagają, aby regulacje wewnętrzne zostały zmienione poprzez wprowadzenie neutralnych pod względem płci nazw stanowisk. W ocenie autora takie dostosowanie jest jednak wskazane dla ujednolicenia używanych nazw stanowisk, np. w strukturze organizacyjnej czy w ogłoszeniach o pracę.
Zgodnie z art. 183ca § 3 ustawy Kodeks pracy (dalej: KP) (wejście w życie 24.12.2025 r.): „Pracodawca zapewnia, aby ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący.”
Pracodawca dysponuje określoną siatką stanowiskową zawartą w regulacjach wewnętrznych lub dokumentacji wewnętrznej, najczęściej w regulaminie wynagradzania, ale także np. w kartach stanowiskowych czy strukturze organizacyjnej. Nie jest do końca jasne, czy zmiana wprowadzona art. 183ca KP – dotycząca neutralnych określeń stanowisk – odnosi się wyłącznie do procesu rekrutacji, a konkretnie ogłoszeń. Gramatyka przepisu nie wskazuje na takie zawężenie, natomiast systematyka całego artykułu, obejmująca w poszczególnych ustępach procesy rekrutacyjne, sugeruje, że intencją było odniesienie głównie do tych procesów.
Zarówno treść nowego art. 183ca KP, jak i dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10.5.2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości, poprzez mechanizmy przejrzystości wynagrodzeń i ich egzekwowania (Dz. Urz. UE L Nr 132, str. 21), odnoszą się wprost do ogłoszeń i procesów rekrutacyjnych (zarówno pkt 33 preambuły, jak i art. 5 dyrektywy). W żadnym przepisie kodeksu ani dyrektywy nie nakłada się wprost obowiązku dostosowania wewnętrznych regulacji obowiązujących u pracodawcy do wymogów neutralności płci.
Niezależnie od tego trudno utrzymać sytuację, w której w ogłoszeniach stosowane będą neutralne określenia stanowisk, a w regulacjach wewnętrznych lub dokumentacji funkcjonowałyby inne nazwy stanowisk, najczęściej w formie męskiej. Istotne jest również, że nazewnictwo w aktach wewnętrznych wpływa na faktyczną neutralność w ogłoszeniach. Zgodnie z nowymi przepisami kandydat otrzyma m.in. regulamin wynagradzania, w którym nazwa stanowiska może być przypisana do jednej płci. W związku z tym wprowadzenie zmian w regulaminie wynagradzania, strukturze organizacyjnej i innych regulacjach wewnętrznych jest wskazane.
Umowa o pracę zawierana jest już z konkretną osobą, dlatego nie ma konieczności stosowania nazwy stanowiska neutralnej pod względem płci. Na przykład w przypadku zatrudnienia kobiety na stanowisku „księgowy/księgowa” w umowie może zostać wskazane stanowisko „księgowa”.
