Skutki wykreślenia z rejestru podatników VAT czynnych
W analizowanej sytuacji kluczowe znaczenie ma charakter dokonywanych czynności. Skoro planowana sprzedaż nieruchomości nadal będzie korzystała ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 VATU, to czynność ta nie rodzi obowiązku rejestracji na potrzeby VAT. Przepisy VATU nie nakładają obowiązku rejestracji w przypadku wykonywania wyłącznie czynności zwolnionych przedmiotowo od VAT. Obowiązek taki powstaje dopiero w sytuacji wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT lub w przypadku, gdyby podatnik chciał zrezygnować ze zwolnienia przewidzianego przez ustawodawcę w art. 43 ust. 1 pkt 10 VATU.
Zgodnie z art. 96 ust. 9a pkt 3 VATU: „Wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT podlega także podatnik, który składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, w których nie wykazał sprzedaży, nabycia towarów lub usług ani importu towarów z kwotami podatku do odliczenia”.
Wykreślenie z rejestru podatników VAT czynnych nie oznacza utraty statusu podatnika w rozumieniu art. 15 VATU, lecz jedynie utratę formalnego statusu podatnika VAT czynnego, który wiąże się z określonymi obowiązkami ewidencyjnymi i sprawozdawczymi. Podatnik, który nadal wykonuje działalność gospodarczą, pozostaje podatnikiem VAT, jednak w sytuacji, gdy wykonuje wyłącznie czynności zwolnione od VAT, funkcjonuje poza reżimem obowiązkowej rejestracji na potrzeby VAT.
Podatnik wykreślony z rejestru podatników VAT czynnych, który dokonuje wyłącznie dostaw nieruchomości objętych zwolnieniem od VAT, nie ma obowiązku ponownej rejestracji dla potrzeb VAT wyłącznie z tego powodu. Brak jest również obowiązku składania plików JPK V7, gdyż obowiązek ten dotyczy wyłącznie podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni. Tym samym sprzedaż zwolniona od VAT nie podlega raportowaniu w strukturze JPK w sytuacji braku rejestracji na potrzeby VAT.
Termin wejścia w życie regulaminu pracy lub wynagradzania
Nie, ustawodawca ustanowił minimalny termin, którego skrócenie nie może mieć miejsca nawet za zgodą pracowników lub związków zawodowych.
Regulamin wynagradzania i regulamin pracy (jak również zmiany tych regulaminów) wchodzą w życie po upływie dwóch tygodni od podania go do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.
Termin wejścia w życie zmian może być późniejszy (np. od początku nadchodzącego roku, od początku kwartału). Nie ma jednak możliwości skrócenia tego terminu, zmiany regulaminu (bądź nowy regulamin) nie może zacząć obowiązywać wcześniej. Nie ma przy tym znaczenia ewentualna zgoda pracowników, ich przedstawicieli lub związku zawodowego na takie wcześniejsze wprowadzenie regulaminu.
Obowiązek dostarczenia dokumentacji stażu pracy przy ustalaniu prawa do emerytury
W przypadku wskazanym w zapytaniu wyjaśniamy, że gromadzenie i pozyskiwanie dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń oraz ich wysokości nie należy do zadań organu rentowego, lecz do obowiązków osoby ubiegającej się o świadczenie. Organ rentowy, na podstawie przedłożonych dokumentów, ustala prawo do świadczeń i ich wysokość, a w razie potrzeby prowadzi postępowanie wyjaśniające. Nie ma jednak obowiązku samodzielnego poszukiwania dokumentów w archiwach ani u byłych pracodawców.
Jednym z podstawowych założeń systemu ubezpieczeń społecznych jest ewidencjonowanie przebiegu ubezpieczenia na indywidualnych kontach ubezpieczonych. System ten umożliwia ustalanie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych oraz ich wysokości na podstawie danych zgromadzonych na tych kontach. Należy jednak zaznaczyć, że takie dane są gromadzone dopiero od 1.1.1999 r.
Na indywidualnym koncie ubezpieczonego – począwszy od 1.1.1999 r. – zapisywane są m.in. informacje o wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne, które mają wpływ na wysokość przyszłej emerytury. Natomiast dla okresów sprzed 1.1.1999 r. brak jest pełnych danych o wysokości składek, ponieważ wcześniejszy system ubezpieczeń społecznych nie przewidywał prowadzenia indywidualnych kont ubezpieczonych.
Przed 1.1.1999 r. informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia oraz wysokości wynagrodzenia, od którego opłacane były składki, były gromadzone w ZUS jedynie w odniesieniu do niektórych ubezpieczonych, głównie osób prowadzących działalność gospodarczą oraz pracowników zatrudnionych u tzw. małych płatników składek, rozliczających się na podstawie deklaracji imiennych.
W związku z powyższym osoba ubiegająca się o świadczenie musi udokumentować wymagane okresy ubezpieczenia oraz wysokość osiąganych zarobków. Ustawodawca nałożył w tym zakresie określone obowiązki również na płatników składek, u których znajdują się niezbędne dane dotyczące zatrudnienia i wynagrodzenia pracowników.
W sprawach, w których do ustalenia wysokości emerytury konieczne jest przedłożenie dokumentacji, pracodawca ma obowiązek wystawienia odpowiednich dokumentów, takich jak świadectwo pracy czy zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.
Pracodawca powinien prowadzić rzetelną dokumentację pracowniczą, stanowiącą podstawę do sporządzania takich zaświadczeń. Z dokumentacji tej powinny wynikać m.in.:
1) okres i wymiar czasu pracy pracownika,
2) charakter wykonywanej pracy (w tym ewentualna praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze),
3) okresy urlopów bezpłatnych i wychowawczych,
4) okresy pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub wynagrodzenia za czas choroby,
5) wysokość wynagrodzenia oraz innych świadczeń uwzględnianych w podstawie wymiaru emerytury.
Informacje te powinny znajdować się w dokumentacji pracowniczej, w szczególności w aktach osobowych.
Potwierdzenie okresów zatrudnienia, ubezpieczenia oraz innych okresów ma istotne znaczenie dla nabycia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych oraz ustalenia ich wysokości. Jeżeli pracodawca już nie istnieje, dokumentacja może znajdować się w archiwach przechowujących akta zlikwidowanych zakładów pracy. W takiej sytuacji to osoba zainteresowana jest zobowiązana do uzyskania tych dokumentów i przedłożenia ich w ZUS.
Organ rentowy nie ma obowiązku poszukiwania dokumentów w imieniu wnioskodawcy – jego rolą jest rozpatrywanie wniosków oraz prowadzenie postępowań wyjaśniających na podstawie przedstawionych dowodów.
Otrzymanie dofinansowania na wydatki uprzednio odliczone w ramach ulgi termomodernizacyjnej
Kwota wydatków uprzednio odliczonych powinna zostać doliczona do dochodu (przychodu) osiągniętego w 2025 r.
Zgodnie z art. 26h ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik, który po roku, w którym dokonał odliczeń, otrzymał zwrot odliczonych wydatków na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, jest obowiązany doliczyć odpowiednio kwoty poprzednio odliczone do dochodu za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot. Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przepis ten stosuje się odpowiednio do podatników opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Oznacza to, że kwotę wydatków uprzednio odliczonych w ramach ulgi termomodernizacyjnej w 2024 r., a następnie w kolejnym roku zwróconych w związku z otrzymaniem dotacji z programu „Mój Prąd”, podatnik powinien doliczyć do dochodu w zeznaniu PIT-37 składanym za 2025 r., jeżeli za ten rok również jest zobowiązany do jego złożenia. Natomiast w sytuacji, gdy w 2025 r. podatnik rozlicza się jedynie z działalności na ryczałcie, to obowiązany jest doliczyć uprzednio odliczoną kwotę wydatków do przychodu i wykazać ją w zeznaniu PIT-28 (por. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 26.3.2026 r., 0112-KDIL2-1.4011.217.2026.1.JK).
Wynajem domeny internetowej na rzecz zagranicznego kontrahenta a VAT
Świadczenie usług poza terytorium kraju nie wlicza się do limitu zwolnienia od VAT, dlatego podatnik nie jest obowiązany do rejestracji na potrzeby VAT w Polsce. Jednocześnie, z uwagi na świadczenie usług na rzecz kontrahenta z UE, istnieje obowiązek rejestracji na potrzeby VAT UE. Rejestracja ta powinna nastąpić przed wykonaniem pierwszej usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego. Podatnik ma również obowiązek składania informacji podsumowujących VAT UE za miesiące, w których usługi były wykonywane.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, że podatnikiem VAT może być osoba, która nie prowadzi zarejestrowanej w CEIDG działalności gospodarczej, bowiem pojęcie działalności gospodarczej na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VATU) jest inne, niż na gruncie przepisów ustawy prawo przedsiębiorców.
Zgodnie z art. 113 ust. 1 VATU zwalnia się od VAT sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem kwoty VAT, nie przekroczyła w poprzednim ani w bieżącym roku podatkowym kwoty 240 000 zł. Przez sprzedaż rozumie się przy tym odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Analizując powyższe należy zatem zauważyć, że do limitu sprzedaży uprawniającej podatnika do zwolnienia od VAT nie wlicza się wartości usług świadczonych na rzecz kontrahentów poza terytorium kraju, czyli np. na rzecz kontrahentów z UE. Usługi takie również – co do zasady – nie są opodatkowane w Polsce. Mimo to podatnicy, którzy świadczą usługi na rzecz kontrahentów z UE, mają obowiązek rejestracji na potrzeby VAT UE przed dokonaniem pierwszej czynności (wykonaniem pierwszej usługi).
Usługi, dla których miejscem świadczenia jest terytorium innego państwa członkowskiego UE, świadczone na rzecz podatników zidentyfikowanych dla potrzeb podatku od wartości dodanej na terytorium innego państwa członkowskiego, wykazywane są zarówno w JPK VAT (poz. 11–12), jak i w informacji podsumowującej VAT UE.
Powoływanie, uprawnienia i odwoływanie społecznego inspektora pracy
Społecznego Inspektora Pracy wybierają pracownicy zakładu pracy i przekazują informację pracodawcy, który ma obowiązek przyjąć ten fakt do wiadomości. Uprawnienia SIP są dosyć szerokie – wskazano je dalej w uzasadnieniu. Pracodawca nie może odwołać SIP z jego funkcji. Jest to możliwe w uzasadnionych przypadkach, tylko przez załogę na wniosek części pracowników lub zakładowych organizacji związkowych.
Powołanie oraz cel działania SIP
Społeczna inspekcja pracy (SIP) jest służbą społeczną pełnioną przez pracowników, mającą na celu zapewnienie przez zakład pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochronę uprawnień pracowniczych.
Społeczna inspekcja pracy reprezentuje interesy wszystkich pracowników w zakładach pracy i jest kierowana przez zakładowe organizacje związkowe.
Społecznych inspektorów pracy wybierają i odwołują pracownicy zakładu pracy. Wybory SIP przeprowadzają zakładowe organizacje związkowe na podstawie uchwalonych przez siebie regulaminów wyborów. Kadencja społecznego inspektora pracy trwa 4 lata.
Uprawnienia SIP
Społeczni inspektorzy pracy mają prawo:
1) kontrolować stan budynków, maszyn, urządzeń technicznych i sanitarnych oraz procesy technologiczne z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy;
2) kontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy, w tym postanowień układów zbiorowych i regulaminów pracy, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, młodocianych i osób niepełnosprawnych, urlopów i czasu pracy, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
3) uczestniczyć w kontroli przestrzegania w zakładzie pracy przepisów dotyczących ochrony środowiska naturalnego;
4) brać udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, zgodnie z przepisami prawa pracy;
5) brać udział w analizowaniu przyczyn powstawania wypadków przy pracy, zachorowań na choroby zawodowe i inne schorzenia wywołane warunkami środowiska pracy oraz kontrolować stosowanie przez zakłady pracy właściwych środków zapobiegawczych;
6) uczestniczyć w przeprowadzaniu społecznych przeglądów warunków pracy;
7) opiniować projekty planów poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy i planów rehabilitacji zawodowej oraz kontrolować realizację tych planów;
8) podejmować działania na rzecz aktywnego udziału pracowników zakładów pracy w kształtowaniu właściwych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz oddziaływać na przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;
9) wykonywać inne zadania określone w ustawie o społecznej inspekcji pracy i w przepisach szczególnych.
Wykonując swoje zadania, społeczny inspektor pracy ma prawo:
1) wstępu w każdym czasie do pomieszczeń i urządzeń zakładu pracy;
2) żądać od kierownika zakładu pracy oraz oddziału (wydziału) i od pracowników informacji oraz okazania dokumentów w sprawach wchodzących w zakres jego działania.
W ustawie opisano także działania, jakie może podejmować SIP w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów BHP.
Odwołanie SIP
Społeczny inspektor pracy w razie niewywiązywania się ze swoich obowiązków może być (na zasadach określonych dla trybu powołania) odwołany przed upływem okresu 4 lat.
Takie odwołanie następuje na wniosek:
1) zakładowych organizacji związkowych;
2) co najmniej jednej piątej pracowników.
Społeczny inspektor pracy przestaje również pełnić swoją funkcję w wypadku zrzeczenia się jej lub ustania stosunku pracy.
Zakład pracy nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z pracownikiem pełniącym funkcję społecznego inspektora pracy w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. W takim wypadku rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić po uprzednim uzyskaniu zgody statutowo właściwego organu zakładowej organizacji związkowej.
Zakład pracy nie może wypowiedzieć pracownikowi pełniącemu funkcję społecznego inspektora pracy warunków pracy i płacy na jego niekorzyść w okresie jego kadencji oraz rok po jej zakończeniu, chyba że wypowiedzenie stało się konieczne z przyczyn, o których mowa w art. 43 Kodeksu pracy.
Dodatkowe informacje
Zakład pracy jest zobowiązany założyć zakładową księgę zaleceń i uwag przeznaczoną do zapisów społecznego inspektora pracy. Taką księgę przechowuje się w miejscu ustalonym przez kierownika zakładu pracy oraz udostępnia do wglądu zakładowym organizacjom związkowym, organom samorządu załogi, organom Państwowej Inspekcji Pracy oraz innym organom nadzoru i kontroli warunków pracy. Zapis poczyniony przez SIP w tej księdze ma moc dokumentu urzędowego w postępowaniu przed organami państwowymi.
Zakład pracy jest obowiązany zapewnić społecznym inspektorom pracy odpowiednie warunki realizacji ich zadań. Także po stronie zakładu pracy są koszty związane z działalnością społecznej inspekcji pracy.
Warto pamiętać, że społeczny inspektor pracy ma prawo uczestniczyć w kontrolach przeprowadzanych w zakładzie przez inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy oraz w podsumowaniu kontroli.
I na koniec, odpowiedzialność wykroczeniowa. Kto działając w imieniu zakładu pracy narusza przepisy ustawy o społecznej inspekcji pracy, a w szczególności uniemożliwia działalność społecznego inspektora pracy, podlega karze grzywny do 2500 zł. Tej samej karze podlega, kto nie wykonuje zalecenia zakładowego społecznego inspektora pracy.
Obowiązki administratora danych osobowych wynikające z RODO w związku z Krajowym Systemem e-Faktur
Przedsiębiorca korzystający z Krajowego Systemu e-Faktur pozostaje administratorem danych osobowych swoich kontrahentów i jest zobowiązany do spełnienia wobec nich obowiązku informacyjnego wynikającego z RODO. Ze względu na brak technicznej możliwości zamieszczenia klauzuli informacyjnej w ustrukturyzowanym wzorze e-faktury, obowiązek ten należy zrealizować poza systemem KSeF, na przykład poprzez zawarcie odpowiednich postanowień w umowie, przesłanie klauzuli e-mailem przy nawiązywaniu współpracy lub w ogólnych warunkach świadczenia usług.
Wprowadzenie obowiązku korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) rodzi nowe pytania w zakresie obowiązków wynikających z RODO.
Należy przede wszystkim rozróżnić status dwóch administratorów danych w kontekście KSeF. Zgodnie z art. 106nd ustawy o VAT, administratorem danych zawartych w Krajowym Systemie e-Faktur jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Powyższy przepis nie zwalnia jednak przedsiębiorcy (wystawcy faktury) z jego własnych obowiązków jako administratora danych osobowych swoich kontrahentów. Przedsiębiorca, decydując o celach i sposobach przetwarzania danych osobowych (takich jak imię, nazwisko, adres, NIP osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą), które umieszcza na fakturze, jest administratorem tych danych w rozumieniu art. 4 pkt 7 RODO. Przesłanie faktury do KSeF jest jedną z operacji przetwarzania tych danych, realizującą obowiązek prawny wynikający z przepisów podatkowych.
W związku z tym na przedsiębiorcy ciąży obowiązek informacyjny określony w art. 13 lub art. 14 RODO. Zgodnie z tymi przepisami, administrator musi poinformować osobę, której dane dotyczą, między innymi o swojej tożsamości, celach przetwarzania danych, podstawie prawnej, odbiorcach danych oraz o prawach przysługujących tej osobie (prawo dostępu, sprostowania, usunięcia danych itp.).
Kluczowym problemem jest techniczny aspekt realizacji tego obowiązku. Struktura faktury ustrukturyzowanej, zdefiniowana w schemacie logicznym FA VAT udostępnionym przez Ministerstwo Finansów, nie przewiduje dedykowanego pola, w którym można byłoby zamieścić rozbudowaną klauzulę informacyjną RODO. Wszelkie pola w fakturze mają swoje z góry określone przeznaczenie i format, a dodawanie w nich treści informacyjnych mogłoby prowadzić do niezgodności pliku ze wzorcem i odrzucenia faktury przez system. Wobec braku możliwości technicznych umieszczenia obowiązku informacyjnego bezpośrednio w systemie KSeF, administrator (przedsiębiorca) powinien go zrealizować w inny, skuteczny sposób, poza systemem. RODO wymaga, aby informacja została przekazana osobie, której dane dotyczą, w zwięzłej, przejrzystej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie. Najwłaściwszym momentem na spełnienie tego obowiązku jest chwila nawiązywania relacji handlowej, jeszcze przed wystawieniem pierwszej faktury lub najpóźniej w chwili jej wystawienia. Rekomendowane metody realizacji obowiązku informacyjnego to:
- Zamieszczenie klauzuli informacyjnej w treści umowy zawieranej z kontrahentem.
- Przekazanie klauzuli w formie załącznika do umowy lub w osobnej wiadomości e-mail podczas ustalania warunków współpracy.
- Włączenie klauzuli do ogólnych warunków umów (OWU) lub regulaminu świadczenia usług, które są akceptowane przez kontrahenta.
- Opublikowanie polityki prywatności na stronie internetowej przedsiębiorcy i zawarcie w komunikacji z kontrahentem (np. w stopce e-mail) odnośnika do tego dokumentu.
Należy podkreślić, że obowiązek informacyjny ma charakter jednorazowy. Jeżeli cele i zakres przetwarzania danych osobowych kontrahenta nie ulegają zmianie, nie ma potrzeby ponawiania klauzuli informacyjnej przy każdej kolejnej wystawianej fakturze. Wystawianie faktur w KSeF jest bowiem kontynuacją pierwotnego celu przetwarzania, którym jest realizacja umowy oraz wypełnienie obowiązków prawnych ciążących na administratorze.
Noty obciążeniowe a KSeF
Noty obciążeniowe (noty księgowe) nie stanowią faktur VAT, ponieważ nie dokumentują czynności podlegających opodatkowaniu VAT, w związku z czym pozostają one poza zakresem regulacji fakturowych przewidzianych w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług. Autor uważa, że należy w dalszym ciągu dokumentować przeniesienie części opłat notami księgowymi i nie należy wystawiać faktur poprzez KSeF.
Noty księgowe (obciążeniowe, obciążeniowo–uznaniowe) wykorzystywane są w sytuacjach, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT, np. w celu obciążenia nierzetelnego kontrahenta karą umowną albo odsetkami od zobowiązań, które nie zostały opłacone w terminie, bądź też w celu rozliczenia zwrotu poniesionych kosztów. Nie są to dokumenty równoznaczne z fakturami.
Noty księgowe służą do dokumentowania określonych należności, przy czym należności te nie wynikają bezpośrednio z odpłatnej dostawy towarów czy świadczenia usług, lecz dotyczą innych opłat (np. przeniesienie części kosztów). Podkreślenia wymaga, że dokumenty niebędące fakturami nie są objęte obowiązkiem ich wystawiania poprzez KSeF. Ich przygotowanie następuje na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości.
Stanowisko takie potwierdzają organy podatkowe, m.in. Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 29.5.2025 r. (0114-KDIP1-3.4012.383.2025.1.AMA), w której wskazano, że:
Z obowiązujących przepisów dotyczących KSeF ani z przepisów, które wejdą w życie 1 lutego 2026 r. nie wynika, aby przy użyciu KSeF wystawiane musiały być noty księgowe typu noty obciążeniowe. Wynika to z faktu, że dokumenty te nie stanowią faktur w rozumieniu ustawy.
Rola zrównoważonego rozwoju w budowaniu wartości przedsiębiorstwa
Zrównoważony rozwój to rozwój gospodarczy, społeczny i w obszarze ochrony środowiska, który ma na celu poprawę jakości życia społeczeństwa oraz zapewnienie dobrobytu obecnego pokolenia, jednocześnie nie zagrażając możliwościom zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń. Można go osiągnąć poprzez zintegrowanie działań w zakresie rozwoju gospodarczego, ochrony środowiska i sprawiedliwości społecznej. To podejście wpisuje się w globalne trendy wyznaczane m.in. przez ONZ i Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs), które coraz częściej stanowią punkt odniesienia dla strategii biznesowych.
Wstęp
Cele zrównoważonego rozwoju określono w Agendzie 2030. Jest to ustalony przez ONZ, w drodze negocjacji pomiędzy krajami członkowskimi, plan rozwoju dla świata z perspektywą do 2030 r. Cele te skupiają się na zapewnieniu godnego życia dla wszystkich mieszkańców świata, pokoju i postępu gospodarczego, przy równoczesnej ochronie środowiska naturalnego i przeciwdziałaniu zmianom klimatu.
W codziennej działalności zrównoważony rozwój najczęściej oznacza:
- ograniczanie negatywnego wpływu na środowisko,
- odpowiedzialność wobec pracowników i społeczności,
- transparentne i etyczne zarządzanie.
Zrównoważony rozwój pełni dziś podwójną rolę. Z jednej strony umożliwia tworzenie wartości – poprzez innowacje, nowe produkty i wejście na nowe rynki. Z drugiej strony – chroni wartość firmy, ograniczając ryzyka regulacyjne, operacyjne i reputacyjne. Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, przedsiębiorstwa muszą włączyć zasady zrównoważonego rozwoju do swojej strategii, powiązać cele środowiskowe i społeczne z wynikami finansowymi oraz inwestować w dane i systemy pozwalające mierzyć efekty.
Wdrażanie zrównoważonego rozwoju
Zrównoważony rozwój w firmach wymaga konkretnego wdrożenia. Firmy, które traktują zrównoważony rozwój jako istotny element funkcjonowania, zaczynają od diagnozy swojego wpływu, identyfikując najważniejsze obszary, takie jak emisje, zużycie zasobów czy relacje społeczne. Następnie wyznaczają mierzalne cele i integrują je z celami biznesowymi.
Bardzo duże znaczenie ma przełożenie strategii na operacje, czyli zmiany w procesach produkcyjnych, efektywność energetyczna, odpowiedzialne zakupy czy zarządzanie łańcuchem dostaw. Równie ważne jest przypisanie odpowiedzialności za poszczególne obszary, ponieważ zrównoważony rozwój przestaje być domeną jednego działu, a staje się częścią zarządzania na poziomie zarządu. Całość musi być wsparta systemem monitoringu i raportowania oraz dialogiem z interesariuszami – od dostawców po inwestorów.
Korzyści przejścia na zrównoważony rozwój
Organizacje wdrażające zasady zrównoważonego rozwoju coraz wyraźniej widzą realne korzyści biznesowe. Przede wszystkim – lepiej zarządzają ryzykiem. Potrafią wcześniej identyfikować zagrożenia regulacyjne, operacyjne czy zawiązane z reputacją firmy i odpowiednio na nie reagować. Kolejną korzyścią jest optymalizacja kosztów. Efektywność energetyczna, ograniczenie odpadów czy lepsze wykorzystanie surowców przekładają się na konkretne oszczędności.
Oprócz tego, dzięki wdrożeniu zasad zrównoważonego rozwoju, firmy budują przewagę konkurencyjną. Klienci, partnerzy biznesowi i inwestorzy coraz częściej wybierają firmy, które działają odpowiedzialnie. W efekcie zrównoważony rozwój przestaje być kosztem, a staje się źródłem wartości.
Zrównoważony rozwój a wartość finansowa
Najważniejsza zmiana zachodzi jednak w obszarze finansów. Zrównoważony rozwój coraz silniej wpływa na to, ile firma jest warta i na jakich warunkach może się finansować. W klasycznych modelach wyceny wartość przedsiębiorstwa zależy od przyszłych przepływów pieniężnych, poziomu ryzyka oraz zdolności do wzrostu. Zrównoważony rozwój oddziałuje na każdy z tych elementów. Firmy o wysokiej dojrzałości zrównoważonego rozwoju osiągają stabilniejsze przychody. Lepiej odpowiadają na potrzeby rynku, rozwijają produkty niskoemisyjne i utrzymują relacje z wymagającymi partnerami biznesowymi. Jednocześnie obniżają koszty operacyjne dzięki efektywności energetycznej i optymalizacji procesów.
Równie istotny jest wpływ na ryzyko. Organizacje, które aktywnie zarządzają zrównoważonym rozwojem, są mniej narażone na kary wynikające z naruszeń przepisów, kryzysy wizerunkowe czy zakłócenia w łańcuchu dostaw. To z kolei przekłada się na niższą premię za ryzyko w wycenie.
Zrównoważony rozwój a finansowanie inwestycji
Od kilku lat można zauważyć zmiany w podejściu instytucji finansowych do zielonych inwestycji. Banki odgrywają coraz większą rolę w kształtowaniu zrównoważonej przyszłości, również inwestorzy coraz częściej uzależniają warunki finansowania od tego, czy projekty wspierają zrównoważony rozwój.
Na rynku pojawiają się kredyty powiązane z celami zrównoważonego rozwoju, w których marża zależy od osiąganych wskaźników środowiskowych lub społecznych. Firmy spełniające określone kryteria mogą liczyć na lepsze warunki finansowania, podczas gdy brak działań zorientowanych na zrównoważony rozwój oznacza rosnące koszty kapitału. Nie bez znaczenia są także zielone instrumenty finansowe, powiązane z taksonomią, które otwierają dostęp do kapitału dla firm realizujących zrównoważone inwestycje.
Warto dodać, że na rynku coraz wyraźniej zarysowuje się podział na firmy, które zyskują na tym, że podejmują działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, i te, które na nim tracą. Te pierwsze mogą liczyć na wyższą wycenę wynikającą z niższego ryzyka i lepszych perspektyw wzrostu. Drugie zmagają się z dyskontem w wycenie związanym z narażeniem na ryzyka klimatyczne czy przestarzały model biznesowy.
Podsumowanie
Na przestrzeni ostatnich lat zrównoważony rozwój przestał być dodatkiem do strategii biznesowej, lecz w wielu firmach stał się jednym z jej fundamentów. W związku z rosnącymi oczekiwaniami inwestorów to właśnie zdolność do zarządzania zrównoważonym rozwojem decyduje o tym, które firmy będą się rozwijały. Warto także pamiętać, że firmy, które to zrozumieją i odpowiednio wcześnie dostosują swoje strategie do zrównoważonego rozwoju, będą po prostu więcej warte.
Stosowanie kodów GTU w przypadku faktury ustrukturyzowanej
Stosowanie kodów GTU na fakturze ustrukturyzowanej ma charakter fakultatywny. Dotychczasowe oznaczanie faktur w systemie księgowym dla celów JPK V7 pozostaje prawidłowe. Przepisy obowiązujące w tym zakresie nie uległy zmianie.
Obligatoryjne dane, jakie powinny znajdować się na fakturze, zostały uregulowane w art. 106e ustawy o VAT, który nie wymienia kodów GTU jako jej obowiązkowych elementów.
Z broszury informacyjnej dotyczącej struktury logicznej FA(3) wynika, że pola w pliku XML posiadają charakter obligatoryjny, opcjonalny, jak i fakultatywny. Oznaczenia GTU są wymieniane jako pola fakultatywne, co oznacza, że nie ma obowiązku ich wypełniania.
W odniesieniu do plików JPK V7 należy natomiast wskazać, że przepisy obowiązujące w tym zakresie nie uległy zmianie. Zatem dotychczasowe oznaczanie faktur w systemie księgowym dla celów JPK V7 pozostaje prawidłowe. Potwierdzenie tego stanu rzeczy znajduje się także w przywołanej broszurze, w której wskazano, że w JPK VAT, z deklaracją w ewidencji sprzedaży, symbolami GTU oznacza się daną fakturę. Jeżeli natomiast podatnik zdecyduje się na oznaczanie faktury ustrukturyzowanej oznaczeniami GTU, będzie on zobowiązany do wypełniania ich na poziomie elementu „FaWiersz”, który dotyczy konkretnej pozycji na fakturze.
