Z punktu widzenia przepisów ustawy o rachunkowości i wytycznych KSR, prawidłowy jest sposób pierwszy, czyli ujęcie zielonych certyfikatów w ewidencji magazynowej w momencie faktycznego przyznania, a następnie rozchód z magazynu i wystawienie faktury w momencie ich sprzedaży. Drugi wskazany sposób, tj. tworzenie „rezerwy na przychód” jest błędny i niezgodny z zasadami polskiej rachunkowości. Rezerwę tworzy się na przyszłe zobowiązania, a nie na przyszłe przychody. Prawdopodobnie chodziło o odraczanie przychodu na koncie „Rozliczeń międzyokresowych przychodów”, co również na gruncie przepisów ustawy o rachunkowości jest nieprawidłowe.
Sprzedaż gwarancji ujmuje się w momencie dokonania odpowiedniego wpisu w Rejestrze Gwarancji Pochodzenia.
W przedsiębiorstwach energetycznych, które wytwarzają energię z OZE, zgodnie ze stanowiskiem KSR prawa majątkowe wynikające ze świadectw pochodzenia podlegają kwalifikacji do towarów. W dacie formalnego przyznania świadectw, jednostka ujmuje je w księgach jako zwiększenie zapasów w korespondencji z przychodami.
W momencie zbycia praw dokonywany jest rozchód z magazynu zgodnie z przyjętą metodą wyceny rozchodu oraz fakturowany jest przychód ze sprzedaży towarów.
Rezerwy tworzy się na pewne lub wysoce prawdopodobne zobowiązania. Przychody ujmuje się zgodnie z zasadą memoriału. Do momentu przyznania certyfikatów przewidywane wartości mogą być ewidencjonowane pozabilansowo.
Gwarancje pochodzenia są elektronicznym dokumentem informującym odbiorcę, że określona ilość energii została wyprodukowana z OZE. Z gwarancji nie wynikają prawa majątkowe. Nie ujmuje się ich w ewidencji magazynowej. Przychód ze sprzedaży gwarancji pochodzenia jest rozpoznawany w dacie wykonania usługi przeniesienia gwarancji, nie jest to sprzedaż towarów czy praw majątkowych.
W przypadku spółki stosującej MSSF opisane ujęcie oparte na ewidencji magazynowej może być zastosowane, ale nie jest to jedyna dopuszczalna możliwość. Regulacje międzynarodowe nie zawierają jednego dedykowanego standardu regulującego uprawnienia i certyfikaty środowiskowe. Ustanawiają one m.in.:
1) zielone certyfikaty – jeśli spółka przeznacza je na handel, może ujmować je jako zapasy tak samo jak w polskich przepisach; jeżeli są utrzymywane w innym celu, spółka może zakwalifikować je jako wartości niematerialne lub rozliczać na zasadach dotacji rządowych,
2) gwarancje pochodzenia – nie są ujmowane w ewidencji magazynowej; przychód z ich przeniesienia ujmuje się w momencie spełnienia zobowiązania do świadczenia na rzecz kontrahenta (przekazania wpisu w rejestrze),
3) kwestię „rezerwy na przychód” – podobnie jak w przepisach ustawy o rachunkowości, tworzenie „rezerw na przychód” jest błędnym podejściem; przychody ujmuje się zgodnie z właściwymi zasadami rachunkowości, po spełnieniu odpowiednich kryteriów ich rozpoznawania.
W związku z powyższym jednostka powinna w pierwszej kolejności określić charakter danego prawa oraz ustalić, czy jego ujęcie regulują bezpośrednio konkretne postanowienia MSSF. W przypadku braku szczegółowych regulacji należy opracować i stosować politykę rachunkowości zgodnie z celem i rodzajem posiadanych aktywów:
1) zielone certyfikaty przeznaczone na handel (MSR 2 „Zapasy”) – spółki OZE, których celem jest odsprzedaż certyfikatów na rynku, ujmują je jako zapasy w dacie ich przyznania, natomiast zbycie certyfikatu powoduje wyksięgowanie z zapasu i rozpoznanie przychodu ze sprzedaży (takie podejście jest tożsame z przepisami ustawy o rachunkowości),
2) zielone certyfikaty jako WNIP (MSR 38) lub dotacje (MSR 20) – jeśli certyfikaty traktowane są jako bezpłatnie otrzymacie wsparcie od państwa, spółka może przyjąć model ich wyceny jako dotacji rządowej,
3) gwarancje pochodzenia (MSSF 15 „Przychody z umów z klientami”) – gwarancje pochodzenia nie są towarem ani wartością niematerialną stanowiącą osobne aktywo trwałe/obrotowe; są one usługą/świadczeniem udokumentowanym wpisem w Rejestrze Gwarancji Pochodzenia (zgodnie z MSSF 15 przychód rozpoznaje się dopiero w momencie przekazania kontroli nad tym świadczeniem kontrahentowi, tj. w momencie dokonywania transferu w rejestrze).
