Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

Elwira S. twierdziła, że prawa do nieruchomości przysługują jej i dwojgu członkom jej rodziny – Dariuszowi P. i Elżbiecie S. Dowodząc, że osoba aktualnie wpisana w księdze wieczystej nieruchomości uzyskała wpis na podstawie aktu własności, który został uchylony, wystąpiła z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zawiadomiony o toczącym się postępowaniu Dariusz P. nie zajął stanowiska, natomiast Elżbieta S. oświadczyła, że nie jest zainteresowana udziałem w sprawie.

Sąd I instancji oddalił powództwo uznając, że w sprawie prowadzonej na postawie art. 10 KWU zachodzi po stronie powodowej współuczestnictwo konieczne powoda i innych osób, których uprawnienia z tytułu własności nie zostały dotychczas ujawnione. Czynność jednego ze współwłaścicieli nie jest bowiem czynnością zachowawczą w rozumieniu art. 209 KC, a brak przystąpienia pozostałych nieujawnionych współwłaścicieli do udziału w sprawie w charakterze powodów stanowi o braku pełnej legitymacji procesowej.

Sąd II instancji uznał, że w sprawie występuje zagadnienie wymagające wyjaśnienia przez SN, a mianowicie:

1. Czy dopuszczalne jest uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie prawa własności na rzecz współwłaścicieli nieruchomości, którzy pomimo zawiadomienia w trybie art. 195 § 2 KPC nie przystąpili do sprawy w charakterze powodów?;

2. Jeżeli wspólne występowanie po stronie powodowej współwłaścicieli o jakich mowa w pkt 1 zagadnienia nie jest wymagane, to czy konieczny wówczas jest ich udział w sprawie w charakterze pozwanych?”.

W uzasadnieniu pytania prawnego wskazano, że w orzecznictwie dominujący jest pogląd, zgodnie z którym w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej zachodzi współuczestnictwo konieczne, określone w art. 72 § 2 KPC pomiędzy osobami wpisanymi w dziale drugim księgi wieczystej, jak i osobami, które żądają ujawnienia swoich praw w tej księdze. Wniosek ten wyprowadza się z celu postępowania jakim jest doprowadzenie księgi wieczystej do jej rzeczywistego, a więc aktualnego w dacie orzekania, stanu prawnego. Realizacji tego celu wszystkie podmioty zainteresowane muszą wspólnie dochodzić, a ich działanie indywidualne uznawane jest jako działanie podejmowane w warunkach braku pełnej legitymacji procesowej skutkującej oddaleniem powództwa (zob. wyrok SN z 27.2.2002 r., III CKN 38/01, OSNC Nr 2/2003, poz. 27; wyrok SN z 29.11.2012 r., II CSK 86/12, Legalis).

W orzecznictwie prezentowane jest również odmienne stanowisko, że w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wszczętej przez jednego ze współwłaścicieli nie zachodzi między nim a pozostałymi współwłaścicielami współuczestnictwo konieczne. Artykuł 209 KC legitymuje każdego współwłaściciela do samodzielnego wytoczenia i popierania powództwa, także na rzecz pozostałych współwłaścicieli. Samodzielna legitymacja współwłaściciela wynikająca z art. 209 KC, trwa do czasu, gdy nie sprzeciwi się jego działaniom inny współwłaściciel, który powinien być zawiadomiony w trybie art. 195 KPC. Nie musi on przy tym wyrazić zgody na wzięcie udziału w procesie, oceniając że zupełnie wystarczające dla ochrony jego interesów jest prowadzenie sprawy tylko przez współwłaściciela, który wystąpił z pozwem (zob. wyrok SN z 7.4.2006 r., III CSK 114/05, OSP Nr 4/2007, poz. 46).

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały stwierdził, że sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest odmianą powództwa o ustalenie. Celem tego powództwa jest doprowadzenie do tego, aby wpisy w księgach odzwierciedlały prawdziwy i aktualny stan prawny nieruchomości. Realizuje ono nie tylko interes prywatny, ale także – a niekiedy przede wszystkim – interes publiczny wyrażający się przede wszystkim zachowaniem bezpieczeństwa obrotu prawnego.




 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych