Podatkowe skutki rozszerzenia wspólności majątkowej małżonków o nieruchomość jednego z nich

Jadwiga W. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego. W uzasadnieniu wskazała, że jej mąż przed zawarciem małżeństwa w 2001 r. nabył działkę, na której później małżonkowie W. wybudowali dom ze środków pochodzących z majątku wspólnego. W 2015 r. małżonkowie W. zawarli umowę rozszerzającą wspólność majątkową o grunt zabudowany budynkiem mieszkalnym.

Podatniczka zwróciła się do organu podatkowego o wyjaśnienie: „Czy rozszerzenie ustawowej wspólności majątkowej stanowi nabycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 200; dalej jako: PDOFizU), a tym samym czy w przypadku zbycia gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym, po stronie podatniczki powstanie zobowiązanie podatkowe zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU?”.

Organ stwierdził, że Jadwiga W. nabyła prawo własności nieruchomości w dniu zawarcia z mężem umowy rozszerzającej ustrój ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W konsekwencji, w sytuacji zbycia gruntu wraz z budynkiem przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano nabycia, czyli 2015 r., przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU.

Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Jadwiga W. wniosła skargę do WSA w Białymstoku. Oddalając skargę sąd wskazał, że jeżeli zbycie gruntu wraz z budynkiem nastąpi przed 31.12.2020 r., przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU. Sąd nie zgodził się, że objęcie przedmiotów współwłasnością ustawową dla celów prawa podatkowego ma wyłącznie charakter organizacyjny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w 2001 r., gdy mąż skarżącej dokonał nabycia działki do majątku osobistego, przed zawarciem małżeństwa nie była ona jej własnością i za taką nie może być uznana. Datą nabycia nieruchomości lub praw dla małżonka, który nie miał do nich prawa własności, gdyż znajdowały się one w majątku odrębnym współmałżonka, będzie data zawarcia umowy rozszerzającej wspólność ustawową.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu I instancji i zaskarżoną interpretację. W uzasadnieniu wyjaśniono, że umowy rozszerzające wspólność majątkową małżeńską, o których mowa w art. 47 § 1 KRO mają charakter umów organizacyjnych. Z chwilą objęcia nieruchomości wspólnością majątkową nie następuje wydzielenie jakiejkolwiek części nieruchomości, a żadnemu z małżonków nie przysługuje własność fizycznie wydzielonej części rzeczy. Z tego względu nie można twierdzić, że z chwilą rozszerzenia wspólności majątkowej strona takiej umowy, która przekazała nieruchomość do majątku wspólnego wyzbyła się prawa do części (udziału) w tej rzeczy, a drugi z małżonków nabył część (udział) w tej nieruchomości (zob. wyrok NSA z 9.8.2017 r., II FSK 1937/15, Legalis; wyrok NSA z 22.3.2017 r., II FSK 456/15, Legalis; wyrok NSA z 7.3.2017 r., II FSK 410/15, Legalis).

Na marginesie NSA zauważył również, że zniesienie współwłasności małżeńskiej nie ma wpływu na określenie daty nabycia nieruchomości bądź udziału w tej nieruchomości. Skoro zniesienie współwłasności majątkowej m.in. wskutek orzeczenia sądu powoduje przekształcenie współwłasności ustawowej we współwłasność w częściach ułamkowych, to datę zniesienia współwłasności należy rozumieć nie jako datę nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 PDOFizU, ale wyłącznie jako datę przekształcenia współwłasności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych (zob. uchwała NSA z 15.5.2017 r., II FPS 2/17, Legalis). Nie można też zapominać, że ustawodawca za neutralne podatkowo (wyłączone spod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych) uznaje przychody małżonków z tytułu podziału majątku wspólnego w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich (art. 2 ust. 1 pkt 5 PDOFizU).




 

Przetestuj System Legalis

 
Zadzwoń:
22 311 22 22
Koszt połączenia wg taryfy operatora.
lub zostaw swoje dane, a Doradca zdalnie
zbada Twoje potrzeby i uruchomi dostęp

W polu numeru telefonu należy stosować wyłącznie cyfry (min. 9).


Wyślij

* Pola wymagane

Zasady przetwarzania danych osobowych: Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo C.H.Beck sp. z o.o., Warszawa, ul. Bonifraterska 17, kontakt: daneosobowe[at]beck.pl. Dane przetwarzamy w celu marketingu własnych produktów i usług, w celach wskazanych w treści zgód, jeśli były wyrażane, w celu realizacji obowiązków prawnych, oraz w celach statystycznych. W sytuacjach przewidzianych prawem, przysługują Ci prawa do: dostępu do swoich danych, otrzymania ich kopii, sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia, cofnięcia zgody oraz wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych. Pełne informacje w Polityce prywatności.


Wydawnictwo C.H.Beck
ul. Bonifraterska 17
00-203 Warszawa
Tel: 22 311 22 22
E-mail: legalis@beck.pl
NIP: 522-010-50-28, KRS: 0000155734
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy
w Warszawie Kapitał Spółki: 88 000 zł

Zasady przetwarzania danych osobowych